De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Fontys OSO, J. Wichers-Bots Beeld van Zorgleerlingen in de eerste klas van het VO Drs. José Wichers – Bots Dr.Anita Blonk, lector Fontys.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Fontys OSO, J. Wichers-Bots Beeld van Zorgleerlingen in de eerste klas van het VO Drs. José Wichers – Bots Dr.Anita Blonk, lector Fontys."— Transcript van de presentatie:

1 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Beeld van Zorgleerlingen in de eerste klas van het VO Drs. José Wichers – Bots Dr.Anita Blonk, lector Fontys OSO Dr.Lex Hendriks, methodoloog orthopedagogiek Radboud Universiteit Prof.dr.Rutger Jan vd Gaag, hoogleraar kinderpsychiatrie Radboud Universiteit Prof.dr. Ludo Verhoeven, hoogleraar orthopedagogiek Radboud Universiteit

2 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Programma Passend Onderwijs Passend Onderwijs SchoolWide Positive Behavior Support SchoolWide Positive Behavior Support Onderzoeksvragen Onderzoeksvragen Resultaten Resultaten Conclusie Conclusie

3 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Onderwijs Wet op Primair Onderwijs: Wet op Primair Onderwijs: indicatie voor speciaal basisonderwijs door Permanente Commissie Leerlingenzorg Wet op Voortgezet Onderwijs Wet op Voortgezet Onderwijs indicatie voor Praktijkonderwijs en LeerWeg Ondersteunend Onderwijs door Regionale VerwijzingsCommissie) Wet op Expertise Centra: Speciaal Onderwijs Wet op Expertise Centra: Speciaal Onderwijs indicatie door Commissie Voor Indicatiestelling Wetgevend traject Passend Onderwijs Wetgevend traject Passend Onderwijs

4 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Richting Passend Onderwijs Leerling Gebonden Financiering (LGF): Keuze aan ouders: School voor speciaal onderwijs School voor speciaal onderwijs Rugzak: Rugzak: - extra ondersteuning door school - ambulante begeleiding door Regionaal Expertise Centrum in Basis Onderwijs, Voortgezet Onderwijs of Middelbaar Beroeps Onderwijs in Basis Onderwijs, Voortgezet Onderwijs of Middelbaar Beroeps Onderwijs

5 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Groei Rugzakjes: van (2003) naar (2008) in BO en VO Rugzakjes: van (2003) naar (2008) in BO en VO Speciaal Onderwijsplaatsen met 25% (van ) Speciaal Onderwijsplaatsen met 25% (van ) Leerlingen met label 65% gegroeid, 20% van de leerlingen in het VO Leerlingen met label 65% gegroeid, 20% van de leerlingen in het VO Van 600 leerlingen aangemeld bij een REC is : Van 600 leerlingen aangemeld bij een REC is : 43% gediagnosticeerd met een stoornis in het autistisch spectrum Indicatieprocedure geeft weinig handvatten hoe te handelen Indicatieprocedure geeft weinig handvatten hoe te handelen Algemene rekenkamer: Rapport Zorgleerlingen (2010) Minne, B., D. Webbink & H. van der Wiel (2009). Zorg om zorgleerlingen. Drost & Bijstra (2008).Leerlingen in beeld

6 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Wet op Passend Onderwijs (start augustus 2012) Samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor Passend Onderwijs: Voor elke leerling plek Samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor Passend Onderwijs: Voor elke leerling plek Geld gaat naar samenwerkingsverband, indicatie overbodig (REC en CVI verdwijnen) Geld gaat naar samenwerkingsverband, indicatie overbodig (REC en CVI verdwijnen) Zorgprofiel per school Zorgprofiel per school Ministerie van OC & W : Wettelijk kader Passend Onderwijs (2010) Ministerie van OC & W : Wettelijk kader Passend Onderwijs (2010) Swet, J. Wichers-Bots, J.P.M. & Brown, K. (2011). Soluton-focused Assesment: rethinking labels to support inclusive schools. International Journal of Inclusive Education, p 1-15

7 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Vraag Samenwerkingsverband VO Nijmegen Hoe moet de zorg verdeeld gaan worden? Doel: Zoveel mogelijk leerlingen passend onderwijs

8 JWB SWPBS School Wide Positive Behavior Support: Systematische aanpak van gedrag op school Systematische aanpak van gedrag op school Creëert een veilige, positieve leeromgeving Creëert een veilige, positieve leeromgeving Bevordert het leren en voorkomt probleemgedrag Bevordert het leren en voorkomt probleemgedrag Voor alle leerlingen Voor alle leerlingen W. Sailor, G. Dunlap, G. Sugai, & R. H. Horner (Eds.), Handbook of positive behavior support (2010)

9 JWB SWPBS is combinatie van Visie (Inspireren van intrinsieke besluiten) Visie (Inspireren van intrinsieke besluiten) Gemeenschappelijke waarden (Bepaal met elkaar wat je belangrijk vindt en leer ze aan) Gemeenschappelijke waarden (Bepaal met elkaar wat je belangrijk vindt en leer ze aan) Wetenschappelijk onderzoek* (Doe wat werkt) Wetenschappelijk onderzoek* (Doe wat werkt) Lewis, T. J., & Sugai, G. (1999). Effective behavior support: A systems approach to proactive school-wide management. Focus on Exceptional Children, 31(6), Marzano, R. J. (2003). What works in school. Alexandria, ASCD.

10 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Uitspraken Tim Lewis (SWPBS congres 2010): Educators cannot “make” students learn or behave Educators cannot “make” students learn or behave Educators can create environments to increase the likelihood students learn and behave Educators can create environments to increase the likelihood students learn and behaveMarzano: De belangrijkste factor in het onderwijs is de docent** De belangrijkste factor in het onderwijs is de docent** * Lewis, T. J., & Sugai, G. (1999). Effective behavior support: A systems approach to proactive school-wide management. Focus on Exceptional Children, 31(6), ** Marzano, R. J. (2003). What works in school. Alexandria, ASCD

11 JWB José Wichers-Bots De pijlers van SWPBS Schoolbreed werken vanuit gedeelde waarden Schoolbreed werken vanuit gedeelde waarden Planmatige aanpak op basis van data Planmatige aanpak op basis van data Preventie: zoveel mogelijk voorkomen van probleemgedrag Preventie: zoveel mogelijk voorkomen van probleemgedrag Positieve insteek: versterken van goed gedrag aan de hand van heldere, eenduidige verwachtingen t.a.v. gedrag Positieve insteek: versterken van goed gedrag aan de hand van heldere, eenduidige verwachtingen t.a.v. gedrag Partnerschap met ouders en samenwerking met de keten Partnerschap met ouders en samenwerking met de keten

12 JWB Primaire preventie: School-/ Klassebrede standaard interventie voor alle leerlingen, alle teamleden & andere betrokkenen Secundaire preventie: Gespecialiseerde gezamenlijke doelgroep interventie voor leerlingen met risico gedrag Tertiaire Preventie: Gespecialiseerde individuele interventie voor leerlingen met zeer risicovol gedrag ~80% ~15% ~5% SWPBS/BAG School Wide Positive Behavior Support/ Brede Aanpak Gedrag

13 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Onderzoeksvragen 1. Welke leerlingen worden door wie als zorgleerling getypeerd en waarom? 2. Wat is de relatie tussen wel/niet zorgleerling zijn en indicatoren? 3. In welke mate is bij zorgleerlingen sprake van ASS? 4. Welke preventieve interventies gebruiken scholen?

14 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Definitie Zorgleerling Meijer, Meijnen en Scheerens (1993): brede definitie : objectief (schoolprestaties) en subjectief (oordeel leerkracht) Meijer, Meijnen en Scheerens (1993): brede definitie : objectief (schoolprestaties) en subjectief (oordeel leerkracht) Van Dijk, Verheul, Klompe(2003): leerling die ‘aanzienlijk’ meer zorg en aandacht nodig heeft dan de overige leerlingen in de groep Van Dijk, Verheul, Klompe(2003): leerling die ‘aanzienlijk’ meer zorg en aandacht nodig heeft dan de overige leerlingen in de groep Inspectie van Onderwijs (Algemene Rekenkamer 2005): leerling met handelingsplan Inspectie van Onderwijs (Algemene Rekenkamer 2005): leerling met handelingsplan Minne, Webbink en van der Wiel (2009): leerling voor wie het reguliere onderwijs niet toereikend is. Deze leerlingen kunnen zonder extra begeleiding op school niet of moeilijk meekomen. Minne, Webbink en van der Wiel (2009): leerling voor wie het reguliere onderwijs niet toereikend is. Deze leerlingen kunnen zonder extra begeleiding op school niet of moeilijk meekomen.Definitie: Zorgleerling is leerling die iets extra’s nodig heeft om goed mee te kunnen komen op school

15 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Opzet onderzoek Regulier Voortgezet Onderwijs Nijmegen zonder ISK, LWOO school, praktijkscholen Regulier Voortgezet Onderwijs Nijmegen zonder ISK, LWOO school, praktijkscholen 20% (at random) van 117 eerste klassen per nivo, verdeeld over alle locaties, totaal 524 leerlingen (2 locaties hebben medewerking geweigerd) 20% (at random) van 117 eerste klassen per nivo, verdeeld over alle locaties, totaal 524 leerlingen (2 locaties hebben medewerking geweigerd) Mentoren, docenten, ouders en leerlingen Mentoren, docenten, ouders en leerlingen

16 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 1. Welke leerlingen worden door wie als zorgleerling getypeerd ? Zorgleerling % JaNee Mentor (n=460) 24,175,9 Docenten (n= 489) 45,254,8 Leerlingen (n=410) 25,474,6 Ouders (n=276) 24,675,4

17 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 1. Welke leerlingen worden door wie als zorgleerling getypeerd ? 7,6 % door alle partijen (n=171) 7,6 % door alle partijen (n=171) 55,6 % door niemand (n=171) 55,6 % door niemand (n=171) 2/3 jongen, 1/3 meisje 2/3 jongen, 1/3 meisje HAVO/VWO 1/3, VMBO 2/3 HAVO/VWO 1/3, VMBO 2/3 Als docenten leerlingen als zorgleerling zien, dan zien ouders dat ook Als docenten leerlingen als zorgleerling zien, dan zien ouders dat ook

18 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 1. Welke leerlingen worden door wie als zorgleerling getypeerd en waarom? Mentoren en docenten(n=225): - leerling vindt het moeilijk om aanwijzingen op te volgen - Leerling stoort andere leerlingen - Leerling veroorzaakt onrust in de klas Leerling (n=105): - Ik heb bijles nodig (50% van alle genoemde redenen) Ouders (n=85): - Leerling heeft dyslexie (25%) - Leerling heeft taakwerkhoudingsproblemen (21%)

19 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Wat heeft zorgleerling nodig volgens ouders (n=97) n% Hulp bij schoolvaardigheden4142,3 Aangepaste lesstof1818,6 Professionaliteit onderwijskundig personeel 1515,5 School klimaat1111,3 Gebruik hulpmiddelen77,2 Hulp op sociaal en emotioneel gebied 55,2 Totaal97100,0

20 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 2. Wat is de relatie tussen wel/niet zorgleerling* zijn en indicatoren? Rapportcijfers Rapportcijfers Verzuim Verzuim Incidenten(schorsing en verwijdering uit les) Incidenten(schorsing en verwijdering uit les) BVS (Belevingsvragenlijst) BVS (Belevingsvragenlijst) Financiële ondersteuning (LWOO, LGF, e.a.) Financiële ondersteuning (LWOO, LGF, e.a.) Bespreking ZAT en Intern ZT Bespreking ZAT en Intern ZT * Zorgleerling op basis van oordeel mentor en/of docent

21 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Zorgleerlingen(n=222) hebben tov. niet-zorgleerlingen (n=238) een significant: lager rapportcijfer (p=0,00) lager rapportcijfer (p=0,00) hebben vaker verzuimd (p=0,00) hebben vaker verzuimd (p=0,00) zijn vaker uit de klas verwijderd (p=0,03) zijn vaker uit de klas verwijderd (p=0,03) lagere score op de BVS, welbevinden lagere score op de BVS, welbevinden worden vaker in het intern ZT en ZAT besproken (beiden p<0,001) worden vaker in het intern ZT en ZAT besproken (beiden p<0,001) vaker financiële hulp (p<0,001) vaker financiële hulp (p<0,001) vaker geïndiceerd (bijv. ASS p=0,007) vaker geïndiceerd (bijv. ASS p=0,007)

22 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 3. In welke mate is bij zorgleerlingen sprake van ASS? Voor maximaal 4 zorgleerlingen per klas is door mentor SRS ingevuld Voor maximaal 4 zorgleerlingen per klas is door mentor SRS ingevuld Social Responsiveness Scale meet de ernstmaat van ASS Social Responsiveness Scale meet de ernstmaat van ASS 1/3 van de zorgleerlingen scoort mild tot ernstig op ASS 1/3 van de zorgleerlingen scoort mild tot ernstig op ASS

23 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Percentage Zorgleerlingen uitgesplitst naar score categorie SRS Score SRS aantalpercentage Normaal4865,8 Mild - matig 1216,4 Ernstig1317,8 Totaal73100

24 Fontys OSO, J. Wichers-Bots 4. Welke preventieve interventies gebruiken scholen? preventieve interventie: geheel van afspraken of maatregelen die proactief zijn uitgevoerd om te voorkomen dat een leerling in een moeilijke onderwijssituatie belandt. Op basis van interviews 67 interventies: Bij aanmelding Bij aanmelding introductie introductie protocollen protocollen toetsing/testen toetsing/testen onderwijs onderwijs mentor mentor ouders ouders samenwerking/ overleg met andere disciplines samenwerking/ overleg met andere disciplines

25 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Preventieve Interventies Per schoollocatie grote diversiteit in toepassen preventieve interventies Per schoollocatie grote diversiteit in toepassen preventieve interventies Standaard Interventie: Voor alle leerlingen Doelgroep Interventie: Voor groepje leerlingen Individuele Interventie: Voor individuele leerling met ASS 5 interventies worden door alle scholen als standaard interventie ingezet 5 interventies worden door alle scholen als standaard interventie ingezet 4 interventies door alle scholen als standaard of doelgroepinterventie 4 interventies door alle scholen als standaard of doelgroepinterventie

26 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Enkele voorbeelden Per locatie is aangegeven of gebruik wordt gemaakt van deze interventie (n=10). NEE Individuele Interventie Doelgroep interventie Standaard interventie Mogelijkheid tot kunnen maken van huiswerk in de lessen 10 Gebruik van huiswerkruimte10 Huiswerkbegeleiding op school424 Uitleg gebruik agenda en rooster door het jaar 19 Rustige ruimte voor de pauze5411 Gebruik van systematische waardering/beloning 73

27 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Hoeveelheid mentorbegeleiding in maart 2011: Klassikale begeleiding gemiddeld 270 min. Klassikale begeleiding gemiddeld 270 min. (variatie tussen 80 en 600 min.) VMBO gem. 334 min. HAVO-VWO gem. 229 min. Individuele begeleiding gem. 160 min. Individuele begeleiding gem. 160 min. ( variatie tussen 5 en 520 min.) VMBO gem. 340 min. HAVO-VWO 120 min.

28 Fontys OSO, J. Wichers-Bots zorgleerling Zorgleerling

29 JWB Primaire preventie: School-/ Klassebrede standaard interventie voor alle leerlingen, alle teamleden & andere betrokkenen Secundaire preventie: Gespecialiseerde gezamenlijke doelgroep interventie voor leerlingen met risico gedrag Tertiaire Preventie: Gespecialiseerde individuele interventie voor leerlingen met zeer risicovol gedrag ~80% ~15% ~5% SWPBS/BAG School Wide Positive Behavior Support/ Brede Aanpak Gedrag

30 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Conclusie Focus op effectief docentgedrag ipv op probleemgedrag van leerlingen Focus op effectief docentgedrag ipv op probleemgedrag van leerlingen Investeer op schoolbrede preventieve interventies voor gedrag en leren Investeer op schoolbrede preventieve interventies voor gedrag en leren

31 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Toekomst Van zorgleerling naar moeilijke onderwijssituatie Van curatief naar preventief Van DSM naar ICF

32 Fontys OSO, J. Wichers-Bots Vervolgonderzoek Leidt het invoeren van een individuele interventie voor een moeilijke onderwijssituatie voor docenten in het onderwijs aan een leerling met ASS tot een preventieve interventie voor alle leerlingen?

33 Fontys OSO, J. Wichers-Bots DANK VOOR UW AANDACHT Suggesties en vragen? Wil je bijdragen aan dit onderzoek? Mail naar:


Download ppt "Fontys OSO, J. Wichers-Bots Beeld van Zorgleerlingen in de eerste klas van het VO Drs. José Wichers – Bots Dr.Anita Blonk, lector Fontys."

Verwante presentaties


Ads door Google