De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

( H oog) B egaafdheid In-Zicht Desirée Houkema  © 2010-2012.

Verwante presentaties


Presentatie over: "( H oog) B egaafdheid In-Zicht Desirée Houkema  © 2010-2012."— Transcript van de presentatie:

1 ( H oog) B egaafdheid In-Zicht Desirée Houkema  ©

2 Signalering van (hoog)begaafdheid  Achtergrond screening: Ontwikkeling en uitgangspunten  Visie op (hoog)begaafdheid  Screeningsinstrument: Werkwijze en functionaliteiten

3 Achtergrond screening Ontwikkeling en uitgangspunten

4 Ontwikkeling  Achtergrond:  Technische Cognitiewetenschap  Psychologie  2005: Start ECHA opleiding 'Specialist in Gifted Education'  : Studiedagen m.b.t. gebruik signaleringsinstrumenten  Digitaal Handelingsprotocol Hoogbegaafheid(DHH)  Begaafdheid In Beweging (MHR)  SiDi R  2007: Pilot verrijkingsgroep "8+" op het VO (zonder intake/screening)  2008: Scriptie en onderzoek o.b.v. bestaande instrumenten  : Onderzoek naar signalering in de praktijk  3 Regio's: Noordoostpolder en Urk, Gooi en Eemland, Den Haag  48 scholen met >9000 leerlingen  : Ontwikkeling eigen tools  Eenduidige intakeprocedure voor regionale overkoepelende voorzieningen 6/7+ en 8+ (2 VO scholen, 50 basisscholen + Speciaal Onderwijs)  Screeningsinstrument (Hoog)begaafdheid In-Zicht  Deskundigheid is noodzakelijk voor interpretatie, dus uitgangspunt!  Jaarlijks updates o.b.v. (eigen) ervaringen en feedback van gebruikers

5 Uitgangspunten -1  Het verzamelen van informatie is doelgericht  Het biedt voldoende houvast voor het beantwoorden van de relevante vragen en is hierop ook expliciet gericht  De tijdsinvestering voor de betrokkenen is zo efficiënt mogelijk  Uitvoering van de procedure is praktisch haalbaar, uitvoerbaar (en betaalbaar)  De respondenten betreffen in ieder geval ouders en leerkracht, met ter aanvulling en vergelijking de leerling  Ouders zijn als ervaringsdeskundige een belangrijke informatiebron  Beeld van de leerling geeft een indruk van hoe de leerling zichzelf ervaart en biedt aanvullende informatie bij verschillen van inzicht  Gesprekken met ouders en leerlingen zijn erg belangrijk en kunnen effectiever plaatsvinden aan de hand van vooraf verzamelde informatie

6 Uitgangspunten -2  De antwoorden zijn eenvoudig en systematisch te vergelijken  Overeenkomsten en verschillen van inzicht tussen respondenten worden in één oogopslag duidelijk, zowel met betrekking tot de ingevulde antwoorden als de omschrijvingen waarop deze van toepassing zijn  Gegevensverwerking is waar mogelijk en zinvol geautomatiseerd  Er is geen extra bewerking nodig als dit in feite, gebaseerd op de ingevulde antwoorden van verschillende respondenten, ook geautomatiseerd verwerkt kan worden tot een verslag dat overzichtelijk en direct bruikbaar is als basis voor de vervolgstappen

7 Uitgangspunten -3  De resultaten worden overzichtelijk verwerkt tot grafische weergaven  Bij terugkoppeling naar de ouders en leerkracht kan dit gebruikt worden als hulpmiddel bij het gesprek en bijdragen aan een voor de betrokkenen transparante werkwijze  De resultaten dienen ter ondersteuning van een deskundige op het gebied van (hoog)begaafdheid  Voor de uiteindelijke interpretatie is deskundigheid altijd een vereiste en vindt eerst terugkoppeling met de respondenten plaats, de resultaten zijn basis voor een gesprek  Er worden geen automatische adviezen of suggesties gegenereerd, dit is en blijft de taak en verantwoordelijkheid van de deskundige gebruiker

8 Uitgangspunten -4  Tools zijn modulair van opzet en hierdoor flexibel inzetbaar  Het is niet altijd noodzakelijk om voor alle leerlingen, van alle betrokkenen, in alle situaties, alle gegevens te verzamelen  Toepassing naar inzicht van de gebruiker, er is niet één vaste werkwijze verplicht  Alle beschikbare informatie die is verzameld en ingevoerd, wordt verwerkt en weergegeven in de resultaten

9 Hoogbegaafdheid In-Zicht

10 Knelpunten DemotivatieOnderpresteren OMGEVINGOMGEVING LEERLINGLEERLING Onvoldoende deskundigheid Onvoldoende draagvlak Geen budget Geen passende begeleiding en onderwijsvoorzieningen Gebrek aan visie Geen beleid Gebrek aan inzicht in noodzaak, meer- waarde en mogelijkheden m.b.t. onderwijs op maat voor (hoog)begaafde leerlingen Gebrek aan tijd Andere prioriteiten Gebrek aan middelen en materialen Signalering: leerlingen worden niet (h)erkend Gevolg (waarneem- baar gedrag )  IMPASSE a.g.v. elkaar versterkende vicieuze cirkels

11 Systematiek voor vaststellen onderwijsbehoeften  Met welk doel?  Op basis van welke informatie?  Welke betrokkenen in welke “fase”?  Aandachtspunten  Systematische inbedding (protocol / werkwijze)  In relatie tot beschikbare mogelijkheden (onderwijsaanpassingen)  Aansluiten bij bestaande werkwijzen  (Beter) gebruik maken van beschikbare leerlinggegevens  Benutten van aanvullende instrumenten, waar mogelijk en zinvol  Doelgericht (aanvullende) informatie verzamelen  Ondersteuning van deskundige bij praktische vertaalslag

12 “Vaststellen” van (onderwijs)behoeften Hoe kan aangesloten worden bij de ontwikkelingsmogelijkheden en behoeften van de individuele ((hoog)begaafde) leerling op cognitief, sociaal én emotioneel gebied?  Onderwijs “verrijken”  Signaleren  Onderwijsaanpassing  ‘Identification  Placement’ model  Structureel volgen  Passend onderwijs  ‘Assessment  Education’ model  Stimulerend signaleren  structureel rijk onderwijs  voortdurend afstemmen dus: in interactie mét de leerling  Rijk onderwijs !

13 "Ik verwacht van jullie allemaal dat jullie onafhankelijke, creatieve en kritische denkers worden die exact zullen doen wat ik zeg!"

14 Hoe signaleren???  Hoe creëer ik een rijke leeromgeving, die …  talenten stimuleert?  rijke, stimulerende leeractiviteiten  intrinsiek motiverende materialen (instrumenten)  nieuwsgierigheid prikkelend  effectieve interventies / professionele begeleiders  talenten niet afremt?  demotivatie voorkomt door passende uitdagingen  aanpassingsgedrag overbodig maakt binnen een niet-egalitaire cultuur die uitgaat van verschillen (differentiatie)  niet eerst signaleert, dan pas “verrijkt”, maar: voortdurend afstemt en inspeelt op capaciteiten en interesses  Hoe zorg ik dat alle talenten zichtbaar mogen zijn en kunnen worden? … zodat er altijd iets te signaleren is???

15 (Ver)rijk(t) onderwijs gemiddeldbovengemiddeld zeer hoog  Compacten & verrijken ( %)  per vakgebied! Uitgaand van een basisaanbod (bijv. reguliere methode), dat is afgestemd op “gemiddelde” leerlingen, heeft circa 30-40% van alle leerlingen structureel een verrijkend aanvullend aanbod nodig, op één of meerdere vakgebieden!!! Mate van gewenste differentiatie is groot: een hele uitdaging om een afgestemd verrijkend aanbod samen te stellen voor bovengemiddelde t/m (hoog)begaafde leerlingen

16 Doelen verrijkingsklas  Omgang met gelijkgestemden  Samen werken en leren (na schooltijd: samen afspreken)  Begeleiding  Faalangst, gebrekkige werk- en leerstrategieën, etc.  Gespecialiseerde begeleiders!  Inhoud en activiteiten  Afstemmen op (hoog)begaafden  Aansluiten op àndere manier van denken en leren  Passend en uitdagend onderwijsaanbod  Inspelen op brede interesses  Aansluiten op eigen interesses

17 Een àndere belevingswereld… Samenstelling van een gemiddelde klas een hoogbegaafde leerling

18 Welke onderwijsaanpassing het beste? Dit verschilt per leerling! In de meeste gevallen: Verschillende onderwijsaanpassingen noodzakelijk om tegemoet te komen aan álle behoeften van een (hoog)begaafde leerling Uitgangspunt: Wat heeft deze leerling op dit moment nodig om tegemoet te komen aan zijn behoeften op cognitief, sociaal en emotioneel gebied?

19 Visie op (Hoog)begaafdheid Kennis, vaardigheden, attitude Inzicht, ervaring, affiniteit

20 "Ik zie, ik zie wat jij niet ziet…"

21 Signaleren = (kennen  herkennen  verkennen)  erkennen Erkennen KennenHerkennenVerkennen

22 Basis: kennis  Voor alle leerkrachten / begeleiders  Leer- en begaafdheidskenmerken  Kenmerken onderpresteren  Profielen begaafde leerlingen  Passende onderwijsvoorzieningen  Rijke leeromgeving  Zicht op en inzicht in:  Belemmerende factoren  Aandachtspunten  Stimulerende factoren  Aanknopingspunten  Vereist specifieke expertise ter ondersteuning Signalering o.b.v. indicatoren

23 Herkenbaar? Alle ouders denken en willen dat hun kind (hoog)begaafd “is”? Sociaal en emotioneel achter??? Of cognitief, sociaal en emotioneel voor? Tja… af en toe ook best vermoeiend, die (van nature) oneindige nieuwsgierigheid… maar ook: genieten!  vooral stimuleren dus! Toch afremmen???Aanpassingsgedrag is geen probleem???(Hoog)begaafdheid uit zich altijd (nog) in hoge prestaties???

24 (H)erkenning van begaafde leerlingen Structureel ingebedde systematiek voor signalering, o.b.v. subjectieve en objectieve informatiebronnen  Gesprekken met ouders…  Gesprekken met leerling…  Observaties leerkracht…  Nominatie door andere leerlingen…  (School)resultaten…  Evt. intelligentieonderzoek… Kenmerkend:  Andere manier van denken…  Persoonlijkheidskenmerken…

25 Doelgericht observeren… Waar let je dan op?

26 Leerkenmerken  Cognitieve vaardigheden  (Grote) taalvoorsprong  Scherp waarnemingsvermogen  Snelle en brede informatieverwerving  Snelle informatieverwerking  Goed generaliserend (abstraherend) vermogen  Conceptueel begrip boven leeftijdsniveau  Goed probleemoplossend (analytisch) vermogen

27

28 (hoog)begaafdheid ontwikkelings- potentieel gedrevenheid creërend (denk)vermogen probleem  oplossing problemen herkennen meerdere oplossingen meerdere invalshoeken autonoom scherpe waarneming intens snel zelfsturend zelf ontdekkend reflecterend procesgericht plezier in creëren productief flow origineel enthousiast voor passies brede interesse specifieke, diepgaande interesses kritisch sterk rechtvaardigheidsgevoel zoekend naar betekenis zet door actief veel energie ondernemend initiatiefrijk nonconformistisch nieuwsgierig intrinsiek gemotiveerd gefocust veel ideeën Dweck: FIXED vs growth mindset Luc Stevens Dabrowski: overexcitabilities rijk en levendig voorstellingsvermogen Ken Robinson rijke fantasie flexibel omgaan met ambiguïteit Csikszentmihalyi perfectionistisch veeleisend eigengereid eigen-wijsheid veel willend leergierig kennishonger opvallend gevoel voor humor gevoelig

29 Begaafdheidskenmerken  Intens  (Intrinsiek) gedreven  Actief / veel energie  Kritisch  Houdt van leren en uitdagingen  Zelfkritisch / perfectionistisch  Sterke (behoefte aan) autonomie  Leer- / nieuwsgierig  Creatief en fantasierijk  Onderzoekende houding  Divergente denker  Originele, flexibele denker  Associatieve denker  Intuïtief  Gevat gevoel voor humor  Gevoelig voor verwachtingen en gevoelens van anderen  Sterke morele en ethische waarden

30

31 Aandachtspunten  Kenmerken zijn niet altijd (meer) zichtbaar door aanpassingsgedrag en/of onderpresteren  Niet alle kenmerken gelden voor alle (hoog)begaafde leerlingen  Herkenning van veel begaafdheidskenmerken is een indicatie, géén identificatie  Overig:  Antwoordtendens: voorzichtigheid (veilig in het midden antwoorden), of té doordacht  Bescheidenheid / onderschatting of overschatting  Ontkenning begaafdheid  Beladen term "(hoog)begaafdheid"  Gehanteerde referentiekader (m.n. bij hoogopgeleide ouders en/of meerdere (hoog)begaafde kinderen in een gezin)

32 (Hoog)begaafdheid kent vele gezichten

33 Zelfsturend Autonoom Aangepast Succesvol Uitdagend Creatief Onderduikend (Kenmerken van) Leer- en/of gedragsproblemen Risicoleerling (Drop-out) PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL AANGEPAST ONAANGEPAST? TE Profielen van Betts & Neihart: Risico: Drop-out !

34 Zelfsturende autonome leerling PRESTATIESPRESTATIES GOED SOCIAAL  Is creatief / origineel  Doet goed mee in de klas  Ontwikkelt eigen doelen  Is ondernemend / initiatiefrijk  Werkt enthousiast voor passies  Werkt zonder bevestiging  Neemt risico  Komt op voor eigen opvattingen Deze leerling dúrft te leren:  weet wat hij/zij kan en laat dit ook zien

35 Zelfsturend Autonoom Uitdagende creatieve leerling PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL ONAANGEPAST?  Is creatief / origineel  Corrigeert de leerkracht  Stelt regels ter discussie  Competitief  Slechte zelfcontrole  Inconsistente werkwijzen Deze leerling verveelt zich  wordt onvoldoende uitgedaagd

36 Zelfsturend Autonoom Uitdagend Creatief Leerling met (kenmerken van) leer-/ gedragsproblemen PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL ONAANGEPAST? Onderpresteerder in absolute zin:  Presteert gemiddeld of minder  Werkt inconsistent  Verstoort, reageert af Deze leerling presteert ver onder zijn eigen kunnen  Slechte prestatiemotivatie  Gebrekkige werk- en leerstrategieën  (Mogelijk: leerproblemen)

37 Zelfsturend Autonoom Uitdagend Creatief (Kenmerken van) Leer- en/of gedragsproblemen Risicoleerling (Drop-out) PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL ONAANGEPAST?  Kenmerken van leer-/gedragsproblemen  Is creatief / origineel  Zoekt buitenschoolse uitdaging  Maakt taken niet af  Verwaarloost zichzelf  Isoleert zichzelf  Bekritiseert zichzelf en anderen  Defensief  legt (bijna) alle verantwoordelijkheid buiten zichzelf Op het Voortgezet Onderwijs:  loopt een groot risico zonder diploma de school te verlaten  drop-out

38 Zelfsturend Autonoom Aangepaste succesvolle leerling PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL AANGEPAST  (Te) perfectionistisch  Zoekt bevestiging van de leerkracht  Vermijdt risico  Accepterend en conformerend  Stelt zich afhankelijk op Deze leerling wordt onvoldoende aangesproken op de eigen mogelijkheden:  onderpresteren in relatieve zin  leert niet te leren  dúrft niet te leren  risico: faalangst

39 Zelfsturend Autonoom Aangepast Succesvol Onderduikende leerling PRESTATIESPRESTATIES GOED SLECHT SOCIAAL AANGEPAST ONAANGEPAST? TE  Presteert goed op tests  Presteert gemiddeld in de klas  Ontkent eigen begaafdheid  Vermijdt uitdaging  Wil niet meedoen aan geboden versnellings- /verrijkingsactiviteiten  Zoekt sociale acceptatie  Wisselt in vriendschappen Deze leerling doet alles om niet op te vallen!  Zeer onzeker, faalangstig Risico: depressief terugtrekken  "ziek" thuis  drop-out

40 “Het” beeld van een leerling Verschillende profielen in verschillende situaties!

41 Wat zie je?En wat zie je nu?

42 Verschillende perspectieven Kikker of paard?

43 Screeningsinstrument Werkwijze en functionaliteiten

44 Werkwijze Stappen en betrokkenen

45

46 Je had ook gewoon mij kunnen VRAGEN… Ik heb ALLES geprobeerd om haar te motiveren!

47

48 Rapportage / leerlingdossier


Download ppt "( H oog) B egaafdheid In-Zicht Desirée Houkema  © 2010-2012."

Verwante presentaties


Ads door Google