apotheker elkaar ontmoeten …

Slides:



Advertisements
Verwante presentaties
Verbeteringen in de farmacotherapie keten.
Advertisements

relevante wetgeving en achtergrondinformatie
Zorgt voor continuïteit
Inschrijven - stroomdiagram
Geef uw zorgverlener toestemming voor het delen van uw medische gegevens! Informatiefolder gegevensuitwisseling voor zorgconsumenten in Zuid-Holland.
Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend Gegevensbescherming CQI-metingen 16 september 2010 CKZ mr Alexander J.J.T. Singewald © Singewald.
Pilot Loondispensatie Oktober •Aanleiding aanmelding / deelname pilot •Doelgroep •Toegangstoets •Uitgangspunten - ontwikkelingen •Huidige status.
Deze presentatie wordt u aangeboden door
Medico-legale status van richtlijnen
Inkomenstarief en kindcode voor ouders en opvang 22 november 2013
Willebroekkaai, 38 B-1000 Brussel Website KSZ: Afschaffing van de SIS-kaart.
Rechtshandelingen van de Unie
DE MEDISCHE KAART.
Thema Personen werkzaam in de kinderopvang Versie 22 november 2013.
Beroepsgeheim in de Bijzondere Jeugdbijstand Antwerpen, 14 oktober 2008 Beroepsgeheim: we zwijgen erover?! Axel Liégeois K.U.Leuven – Broeders van Liefde.
Zorgtraject diabetes: doelgroep type 2 diabetici GMD 1 of 2 injecties insuline of incretine mimeticum.
Pilootproject ZorgTV Ervaringen en conclusies Landsbond van de Onafhankelijke Ziekenfondsen 29 juni 2010.
Bestedende beheerder Een eerste stap naar budgethouderschap.
Verbrandingstoestellen werkend met bio-ethanol
CASCADEREGELING VOOR VOEDSELPRODUCERENDE DIEREN: Is er een vergund therapeutisch diergeneesmiddel voor deze diersoort en deze indicatie in België beschikbaar?
Logo van de desbetreffende sectie hier toevoegen.
Acuut vs. Chronisch Terugbetalingsmogelijkheden
Hoofddocent gezondheidsrecht KULeuven,
Diabetespas & diabetesconventie
Het Diabetes Eerstelijnszorgproject Midden West-Vlaanderen
Gezondheidsongelijkheid in Gent opleiding levensverwachting Huidige situatie Doelstelling gezondheidsongelijkheid Gelijke kansen voor gezondheid Extra.
Vraag 1) juist/onjuist. De plichten van de patiënt:
Wat betekent EU-GHS voor afnemers van chemische stoffen en mengsels?
Symposium Palliatief Netwerk
individuele medicatievoorbereiding
Medicatie.
VERDERE OPVOLGING VAN DE VEILIGHEID
Buitengewone Algemene Vergadering Brussel, 14 april 2010.
F onds voor de M edische O ngevallen 1. OVERZICHT 1.Procedure; 2.Structuur; 3.Contactgegevens. 2.
Misbruik en verslaving
Algemene afspraken m.b.t. het voorschrift
Hoofdstuk 8 Btw-reglementering.
Wachtdienstregeling.
Herman Nys Directeur CBMER KULeuven.  Wet 28 mei 2002 (BS 22 juni 2002)  Wet van 10 november 2005 tot aanvulling van W. 28 mei 2002 met bepalingen over.
Aanvraagprocedure 1.In het MOC verslag wordt voor de patiënt hadrontherapie voorgesteld. De patiënt contacteert via zijn behandelde arts een erkend radiotherapiecentrum.
Voorschrift op stofnaam en substitutie
Powerpoint presentaties NCvB
Magistrale bereidingen
KB’s van 9 en 19 maart Lichte ongevallen Bijscholing hulpverleners
Het scheidsrechtersblad
De juridische context van de digitale factuur.
Zorgtrajecten.
Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Medisch toezicht van personen in de levensmiddelensector. Koninklijk besluit tot wijziging van.
Therapietrouw & Medicatieveiligheid
Risicoanalyse van de elektrische installatie
RISPERDAL ® CONSTA TM voor de onderhoudsbehandeling bij schizofrenie.
apotheker elkaar ontmoeten …
Medisch Farmaceutisch Overleg Nieuw Gent 11/06/2015 LOK Nieuw Gent Ellen Van Leeuwen.
Nieuwe regelgeving inzake de (electronische) meldingsplicht van werken Patrick Princen RSZ/0NSS.
Consumentenbescherming in Nederland en onder de tropenzon Dr. Viola Heutger EU CARICOM.
Voordelig voorschrijfgedrag Klankbordgroep 16 mei 2017
Zaterdag 18 mars 2017 e-gezondheid in de praktijk
Recip-e werking en uitrol
Elektronisch voorschrift
Gegevensdeling via de hubs iShare conferentie 12/11/2015
3de betalende / MyCareNet
Wijzigingen door het Riziv m.b.t. patiënten met diabetes type 2
Regeling structureel telewerk Dirk Laerte & Matthias Roman
apotheker elkaar ontmoeten …
Mediprima en Dringende Medische Hulp
apotheker elkaar ontmoeten …
apotheker elkaar ontmoeten …
apotheker elkaar ontmoeten …
Verslag van de werkgroep Medicatiegebruik Voorschrijven, afleveren en omgaan met geneesmiddelen Farmaleuven: JVC-FN-AE
Transcript van de presentatie:

apotheker elkaar ontmoeten … Wanneer huisarts en apotheker elkaar ontmoeten …

Thema’s Bereikbaarheid en communicatie Algemene afspraken m.b.t. het voorschrift Misbruik en verslaving Magistrale bereidingen Voorschrift op stofnaam en substitutie Wachtdienstregeling Zorgtrajecten

Bereikbaarheid en communicatie

Bereikbaarheid en communicatie Op welke manier en op welk tijdstip kunnen we elkaar bereiken? Wat bij dringende vragen buiten de gewone uren, zoals tijdens de wachtdienst? In welke situatie is het noodzakelijk om elkaar op de hoogte te brengen? In welke situatie is het noodzakelijk om elkaar vlot te kunnen bereiken?

Bereikbaarheid en communicatie Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Algemene afspraken m.b.t. het voorschrift

Het voorschrift Vooraf… Waarvoor dient het voorschrift en de regels die eraan verbonden zijn? Wat zijn de meest voorkomende problemen m.b.t. het voorschrift? Welke van deze problemen dragen de meeste gevolgen?

Welke gegevens moet een voorschift bevatten om geldig te zijn? Het voorschrift Welke gegevens moet een voorschift bevatten om geldig te zijn? Voorschrijver: naam, voornaam, adres, handtekening Patiënt: naam, voornaam Geneesmiddel: naam of algemene benaming van het geneesmiddel toedieningsvorm en eenheidsdosis aantal eenheden in de verpakking en het aantal verpakkingen, of de vermelding van de therapieduur in weken en/of dagen. ! de melding “grote verpakking” is niet geldig posologie aanduiding dat het geneesmiddel bestemd is voor een kind of zuigeling (indien van toepassing) Datum van voorschrijven

Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Het voorschrift Aan welke voorwaarden moet het voorschrijfmodel voor terugbetaalde geneesmiddelen voldoen? Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen? Afgedrukt op wit papier Formaat:10,5 cm bij 20 cm RIZIV-nummer van de arts in cijfers en streepjescode Naam en voornaam van arts An De Bast Verhaegen F. Geneesmiddel Eenheidsdosis Grootte verpakking S/ posologie Dr. Filip Verhaegen Lakensestraat 2 1000 Brussel 01/06/2014

Hoe lang is een voorschrift geldig? Het voorschrift Hoe lang is een voorschrift geldig? Geen wettelijke begrenzing van de geldigheidsduur van het voorschrift. MAAR Het voorschrift is geldig voor terugbetaling tot het einde van de derde kalendermaand die volgt op de datum van het voorschrift of de datum waarop de voorschrijver de aflevering wil uitgevoerd zien. Welke moeilijkheden ondervinden we met de geldigheid van de voorschriften? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Hoe slaap- en verdovende middelen voorschrijven? Het voorschrift Hoe slaap- en verdovende middelen voorschrijven? Volledig met de hand opgesteld Vermelding van: datum naam en adres van de arts voluit het aantal ampullen, tabletten, comprimés, granulen, pillen, poeders enz. wanneer een arts een toxisch geneesmiddel voorschrijft aan een hogere dosis dan voorzien in de reglementering (farmacopee), moet hij deze dosis voluit in letters herhalen en door een nieuwe handtekening bevestigen

Wanneer mag de apotheker weigeren een voorschrift uit te voeren? Het voorschrift Wanneer mag de apotheker weigeren een voorschrift uit te voeren? Wanneer hij overtuigd is dat: het geneesmiddel schade aan de gezondheid van de patiënt kan berokkenen. het voorschrift vervalst werd en hij dit vermoeden niet kan bevestigen (bv. arts is niet bereikbaar). Hoe kunt u nagaan of een voorschrift al dan niet vervalst is? Wat kunnen we doen om valse voorschriften tegen te gaan?

Hoe kunnen we hier best mee omgaan? Het voorschrift Een patiënt vraagt een voorschriftplichtig geneesmiddel zonder voorschrift. Wat zegt de wet? Bij gebrek aan een voorschrift zal de apotheker de aflevering weigeren. Levert de apotheker af zonder voorschrift, dan is dat steeds op eigen verantwoordelijkheid. UITZONDERING De apotheker mag afleveren zonder voorschrift: insuline voor een diabeticus in nood in geval van nood, ten hoogste 2,5g opiumtinctuur, laudanum van Sydenham of Doverpoeder, uitgezonderd voor kinderen onder de 3 jaar Zijn er situaties waarbij het aanvaardbaar is om af te leveren zonder voorschrift? Hoe kunnen we hier best mee omgaan?

Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Het voorschrift Hoe terugbetaling aanvragen van geneesmiddelen ingeschreven in Hoofdstuk IV? De arts stelt een aanvraag tot machtiging tot terugbetaling van een geneesmiddel op en geeft dit mee aan de patiënt. De patiënt bezorgt de aanvraag aan de adviserend geneesheer van zijn ziekenfonds. De adviserend geneesheer deelt zijn beslissing mee per brief aan de patiënt. Op basis van het voorschrift van de arts en de machtiging tot terugbetaling, levert de apotheker het geneesmiddel af in derdebetalersregel. Wanneer het akkoord bijna vervalt, dient de patiënt een aanvraag tot verlenging van de machtiging, dat door de arts is ingevuld, op te sturen naar het ziekenfonds. Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Hoofdstuk IV via MyCareNet: wat zal de huisarts kunnen doen? Het voorschrift Hoofdstuk IV via MyCareNet: wat zal de huisarts kunnen doen? Online een aanvraag indienen tot machtiging bij de adviserend geneesheer, met een onmiddellijk antwoord: een akkoord, een weigering of de melding dat de aanvraag in behandeling is. De eventuele reeds bestaande machtigingen van de patiënt raadplegen, onder bepaalde voorwaarden (bij het bestaan van een therapeutische relatie patiënt- arts).

Hoofdstuk IV via MyCareNet: wat zal de apotheker kunnen doen? Het voorschrift Hoofdstuk IV via MyCareNet: wat zal de apotheker kunnen doen? Informatie verkrijgen (op basis van een voorschrift opgesteld voor een specialiteit die terugbetaalbaar is mits een voorafgaande machtiging van een adviserend geneesheer): Het nummer van de machtiging De toegestane periode (begindatum – einddatum) Het type machtiging van hoofdstuk IV: paragraaf en categorie van terugbetaling Het type van attest: model b, d of e De bevraging kan slechts gebeuren voor een datum vroeger of gelijk aan de datum van de dag (m.a.w. de consultatie voor een toekomstige periode is niet mogelijk).

De voorschriften Recip-e: het elektronisch medisch voorschrift Arts Via de voorschrijfmodule van het EMD-pakket wordt het voorschrift naar Recip-e opgeladen. De Recip-e server antwoordt (binnen de seconde) met een unieke identifier (Recip-e ID of RID genoemd). Het voorschrift wordt afgedrukt op het gekende formaat, maar met bovenaan de bijkomende barcode met het unieke RID-nummer. Het papieren voorschrift wordt aan de patiënt gegeven die het kan aanbieden aan een apotheek naar keuze. De arts heeft ook de mogelijkheid om een bericht te verzenden naar een specifieke apotheker.

Het voorschrift Recip-e: elektronisch medisch voorschrift

Recip-e: elektronisch medisch voorschrift Het voorschrift Recip-e: elektronisch medisch voorschrift Apotheker De patiënt biedt een voorschrift aan, voorzien van een RID (= barcode). De apotheker scant het RID in met zijn barcodelezer. Zijn pakket stuurt via de eHealth-connectie een opvraging naar de Recip-e databank, ontvangt het voorschrift en toont het op het scherm. De apotheker heeft de mogelijkheid om feedback te verzenden naar de voorschrijvende arts.

Recip-e: elektronisch medisch voorschrift Het voorschrift Recip-e: elektronisch medisch voorschrift Patiënt Er wordt een webtoepassing voorzien waarbij de patiënt: toegang verkrijgt tot zijn eigen voorschriften niet afgeleverde voorschriften kan bekijken deze voorschriften kan aanbieden aan de apotheker naar keuze om de medicatie op te halen voorschriften uit het systeem kan verwijderen Hoe staan we tegenover deze ontwikkelingen?

Het voorschrift Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Misbruik en verslaving

Misbruik en verslaving Vooraf… Krijgen we vaak te maken met gevallen van misbruik en verslaving? Hoe reageren we wanneer we een verslaving vermoeden bij een patiënt? Hoe reageren we wanneer we vermoeden dat de patiënt meerdere artsen raadpleegt (“medisch shoppen”)? Hoe staan we tegenover substitutiebehandeling? Welke knelpunten ervaren we hierbij?

Misbruik en verslaving Wat zijn de deontologische plichten van de apotheker tegenover een vermeende of vastgestelde overconsumptie? Bij zelfmedicatie moet de apotheker: zich verzetten tegen elke vermeende of vastgestelde overconsumptie. de patiënt waarschuwen voor de mogelijke risico’s en gevaren en hem aanraden een arts te raadplegen. Bij voorgeschreven geneesmiddelen moet de apotheker de nodige initiatieven te nemen “in het belang van de patiënt en de volksgezondheid”

Misbruik en verslaving Wat zijn de deontologische plichten van de arts tegenover overconsumptie? Welke moeilijkheden ondervinden we bij situaties van misbruik of verslaving? Hoe kunnen we (beter) samenwerken om misbruik en verslaving op te sporen en aan te pakken? Hij moet zich inzetten om elke vorm van afhankelijkheid te voorkomen. Hij wijst de patiënt onder meer op het verkeerd gebruik en het misbruik van substanties die tot afhankelijkheid kunnen leiden evenals op de risico’s bij langdurig gebruik ervan.

Misbruik en verslaving Welke mogelijkheden zijn er om ongewenst benzodiazepinegebruik te voorkomen? Het verslavingsrisico en/of de ontwennings- verschijnselen bespreken met de patiënt. Kleine hoeveelheden voorschrijven voor een korte periode. Waakzaam zijn bij beginnend chronisch gebruik en elkaar hiervan op de hoogte brengen. Andere mogelijkheden? Hoe gaan we te werk wanneer we voor de eerste keer benzodiazepines voorschrijven of afleveren? Welke informatie geven we? Hoe kunnen we samenwerken om ongewenst benzodiazepinegebruik te voorkomen?

Misbruik en verslaving Hoe kunnen we tussenkomen wanneer we ongewenst diazepinegebruik vaststellen? Nauwe samenwerking tussen huisarts en apotheker om chronische gebruikers systematisch op te sporen. Versturen van een brief door de huisarts (advies tot stopzetten en voorstel voor raadpleging) naar langdurige gebruikers. Geleidelijke dosisreductie: een geleidelijke ontwenning in tien weken is aangeraden. De dosisreductie kan bevorderd worden door beroep te doen op magistrale bereidingen of Individuele Medicatie Voorbereiding (IMV). Soms kan het noodzakelijk zijn om een medicatieschema op te stellen. Andere interventies? Hoe kunnen we samenwerken om ongewenst benzodiazepinegebruik aan te pakken?

Misbruik en verslaving

Misbruik en verslaving Mag een huisarts methadon voorschrijven? Ja, maar schrijft hij het aan meer dan 2 patiënten voor, dan moet hij: een specifieke opleiding hebben gevolgd, of, voor 2006 reeds over expertise beschikken op dit vlak. geregistreerd zijn bij een erkend opvangcentrum, bij een erkend netwerk voor de opvang van druggebruikers of bij een erkend gespecialiseerd centrum. het bewijs kunnen leveren dat hij een continue opleiding volgt, wetenschappelijke artikels leest en deelneemt aan de activiteiten van een opvangcentrum, een netwerk of van een gespecialiseerd centrum. De apotheker moet en kan deze registratie niet nagaan.

Misbruik en verslaving Waaraan moet het voorschrift voor methadon voldoen? Het voorschrift moet eigenhandig geschreven zijn. Het aantal eenheden moet voluit geschreven zijn. Het voorschrift moet gedateerd en ondertekend zijn door de arts.

Misbruik en verslaving Hoe moet de methadon worden afgeleverd? Indien de huisarts geen nauwkeurige instructies geeft op het voorschrift, is de apotheker verplicht: om dit persoonlijk aan de patiënt af te leveren, dagelijks, onder de vorm van unidosissen.

Misbruik en verslaving Indien de dosissen niet in de apotheek moeten worden ingenomen en er meerdere dosissen per keer worden meegegeven, hoe moet de arts dit dan voorschrijven? De arts moet dit uitdrukkelijk specifiëren op elk voorschrift. De huisarts is ook verplicht in het medisch dossier: de afwijkende wijze van aflevering, de toedieningswijze, evenals de motivering ervan te noteren. Welke moeilijkheden ondervinden we bij het voorschrift voor methadon? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Misbruik en verslaving En hoe moet de apotheker dit afleveren? De apotheker moet steeds de methadon in verdeelde dagdosissen afleveren. Methadonsiroop zal dus in aparte flacons (met veiligheidsdop) moeten worden meegegeven. ! Het Therapeutisch Magistraal Formularium (TMF) acht het niet raadzaam om voor een periode van langer dan één week af te leveren.

Misbruik en verslaving Als de huisarts geen excipiens vermeldt om het middel moeilijk injecteerbaar te maken, moet de apotheker dit dan toevoegen? Ja De apotheker moet steeds een excipiens toevoegen waardoor het middel moeilijk injecteerbaar wordt, zowel voor methadoncapsules (gom, cellulosederivaat...) als voor waterige oplossingen (eenvoudige siroop, sorbitolsiroop...).

Misbruik en verslaving Mag de apotheker een methadonvoorschrift weigeren uit te voeren? Welke moeilijkheden ondervinden we bij het afleveren van methadon? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen? Nee Tenzij er twijfel bestaat over: de veiligheid van de voorgestelde therapie (dosis, interacties...) de authenticiteit van het voorschrift

Misbruik en verslaving Moet voor elke substitutiebehandeling een overeenkomst opgesteld worden? Nee De Geneeskundige Commissie adviseert echter om op vrijwillige basis een overeenkomst op te maken tussen patiënt, huisarts en apotheker, waarin modaliteiten voor de substitutie- behandeling zijn opgenomen. Voorbeeld van een dergelijk contract vindt u in de APB Apotheekrichtlijnen “Substitutiebehandeling van opiaten” op www.apb.be

Misbruik en verslaving Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Magistrale bereidingen

Magistrale bereidingen Vooraf… Schrijven we vaak magistrale bereidingen voor? Bereiden we vaak magistrale bereidingen? Waarom (niet)? Welke voordelen bieden magistrale bereidingen voor de patiënten? Welke problemen ondervinden we bij magistrale bereidingen?

Magistrale bereidingen Welke voordelen bieden magistrale bereidingen? Flexibiliteit in de keuze van dosering, galenische vorm en/of voor te schrijven hoeveelheid Nuttige, afgeschafte of niet-beschikbare specialiteiten vervangen Mogelijke en gerechtvaardigde associaties Psychologisch en relationeel voordeel Socio-economisch voordeel Betere opvolging van de behandeling van de patiënt Betere controle van de automedicatie Kunnen we concrete situaties uitwisselen waarbij een magistrale bereiding een oplossing bood? Welke moeilijkheden ondervinden we bij magistrale bereidingen? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Magistrale bereidingen Hoe wordt de kwaliteit gewaarborgd? De kwaliteit van de gebruikte grondstoffen wordt gewaarborgd door een autorisatienummer of een analysecertificaat van een erkend laboratorium. Elke grondstof wordt geïnventariseerd in de officina volgens aankomstdatum om de traceerbaarheid te waarborgen. De apotheker houdt een kwaliteitshandboek bij en maakt gebruik van weegfiches volgens de richtlijnen van de GGOFP (Gids voor Goede Officinale Farmaceutische Praktijken). De apotheker beschikt over moderne apparatuur (de gebruikte weegschalen worden regelmatig gekalibreerd en geijkt).

Magistrale bereidingen Mag de apotheker een magistrale bereiding weigeren uit te voeren? Nee, tenzij: er medische, wetenschappelijke redenen zijn. de bereiding beantwoordt niet aan de wetgeving.  De apotheker: overlegt met de voorschrijver en stelt alternatief voor. Motiveert en documenteert de weigering. Omdat de apotheker niet beschikt over de nodige installatie en uitrusting.  Om de kwaliteit te garanderen kan hij bepaalde bereidingen uitbesteden (limitatieve lijst hernomen in de wetgeving). Heeft u al eens de uitvoering van een magistrale bereiding geweigerd en om welke reden? Welke concrete oplossingen kunnen dergelijke situaties helpen vermijden?

Magistrale bereidingen Wat is het Therapeutisch Magistraal Formularium (TMF)? Schrijft u soms formules voor uit het TMF, en zo ja, welke formules? Vinden we dat de formules uit het FTM moeten angemoedigd worden? Waarom (niet)? Het Therapeutisch Magistraal Formularium (TMF) is een referentiewerk van magistrale bereidingen. De tweede uitgave van het TMF werd uitgegeven in november 2010, en bestaat uit twee versies: een apothekersversie (cd-rom) een artsenversie (cd-rom en gedrukte versie)

Magistrale bereidingen Volgens welke voorwaarden kan de arts een formule uit een naslagwerk verkort voorschrijven? Mits vermelding van het officieel erkende werk. Indien het gaat om formules uit de Belgische of Europese farmacopee of het Therapeutisch Magistraal Formularium volstaat de benaming. Indien het gaat om formules uit andere werken (bv. MFS, NF, PMF, FNA, NF6), moet de apotheker de formule op het voorschrift volledig uitschrijven en paraferen.

Magistrale bereidingen Volgens welke voorwaarden kan de arts een bereiding verkort voorschrijven via het bereidingsnummer (repetendum)? Mits het werd voorgeschreven door dezelfde arts en voor dezelfde patiënt. Mits de arts op het voorschrift het volgende vermeldt: naam van de patiënt naam van de voorschrijver volledige identiteit van de apotheek waar de magistrale bereiding, waarvan het nummer is voorgeschreven, werd afgeleverd Mits de apotheker op de keerzijde van het voorschrift de volledige formule vermeldt die overeenstemt met dat nummer. Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Magistrale bereidingen Wat bepaalt de prijs van een magistrale bereiding? Het honorarium De prijs van de grondstoffen De eventuele prijs van de verwerkte specialiteiten De toebehoren (= recipiënten en hulpstoffen)  De patiënt betaalt de totale prijs of het remgeld (indien de bereiding terugbetaald is) plus de verpakking.  Voor het RIZIV bestaan er officiële honoraria en prijzen van grondstoffen, deze prijzen moeten worden gebruikt als er terugbetaling van toepassing is. Als er geen terugbetaling is, kan de apotheker de prijzen vrij bepalen.

Magistrale bereidingen Wat zijn de voorwaarden voor de terugbetaling van een magistrale bereiding? Opdat een magistrale bereiding vergoedbaar zou zijn, mag ze enkel bestanddelen bevatten die voorkomen in de positieve lijsten: L1 = Chemische actieve grondstoffen L2 = Fytotherapeutische actieve bestanddelen L3 = Geregistreerde geprefabriceerde preparaten L4 = Producten waarvan de vergoedbaarheid afhangt van een attest/vermelding L5 = Excipientia en adjuvantia (hulpstoffen) L6 = Verbandstoffen De bereiding moet minstens één bestanddeel bevatten uit lijst 1, 2, 3 of 4, m.a.w. minstens één actief bestanddeel. Uitz: vaste dermatologische bereidingen (crème, gel, zalf, pasta) met minstens 2 producten van lijst 5

Magistrale bereidingen Met welke beperkingen moet er rekening gehouden worden opdat een magistrale bereiding vergoedbaar zou zijn? Beperkingen in de hoeveelheid per récipé (aantal toegestane modules), bv. maximum 6 modules van 10 gelulen per voorschrift. Beperkingen in verband met de producten zelf (bv. erythromycine: maximum 5 gram per module en maximum 2 modules).

Magistrale bereidingen Aan welke voorwaarden moet voldaan worden voor de terugbetaling van een magistrale bereiding waarin een specialiteit verwerkt wordt? De specialiteit is terugbetaald; Alle overige bestanddelen van de magistrale bereiding zijn terugbetaald; Het actief bestanddeel van de specialiteit bestaat niet als terugbetaalde grondstof; De toedieningsweg wordt niet gewijzigd (uitz. oftalmologische bereidingen); De voorgeschreven eenheidsdosis bestaat niet onder vorm van terugbetaalde of niet-terugbetaalde specialiteit (uitz. oftalmologische bereidingen, dermatologische bereidingen ); De verwerking is noodzakelijk omdat het gaat om een vorm die niet kan toegediend worden in de voorgeschreven dosis; De specialiteit is geen vorm met vertraagde afgifte of een vorm die niet geschikt is voor verwerking. Welke problemen ondervinden we bij de terugbetaling van magistrale bereidingen? Hoe kunnen we samenwerken om het voorschrift aan te passen zodat de patiënt een terugbetaling kan genieten?

Magistrale bereidingen Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Voorschrift op stofnaam en substitutie

Voorschrift op stofnaam en substitutie Vooraf… Hoe staat u tegenover het voorschrift op stofnaam (VOS)? Wat is volgens u het nut van het VOS? Hoe staat u tegenover substitutie? In welke situaties lijkt substitutie u aanvaardbaar?

Voorschrift op stofnaam en substitutie Wat is een voorschrift op stofnaam? Een voorschrift op stofnaam (VOS) is een voorschrift: voorgeschreven door een arts, waarbij de arts het werkzame bestanddeel of de algemene benaming van een geneesmiddel voorschrijft.

Voorschrift op stofnaam en substitutie Welke gegevens moet een geldig voorschrift op stofnaam bevatten? de stofnaam: de gemeenzaam gebruikte term voor het werkzaam bestanddeel of de “algemene benaming van een geneesmiddel” (DCI) de toedieningsvorm de sterkte de dagdosering de therapieduur verplichte specificaties: specificaties qua vrijstelling (immediate release versus modified release) en m.b.t. het vehiculum (dermatologie). Wat zijn de voordelen van een voorschrift op stofnaam? (voor de patiënt, de apotheker en de geneesheer)

Voorschrift op stofnaam en substitutie Wanneer is voorschrijven op stofnaam niet aangewezen? Bij geneesmiddelen die worden gekwalificeerd als “NO VOS” door het FAGG (bv. biologische geneesmiddelen). Bij geneesmiddelen die worden gekwalificeerd als “NO SWITCH”, waarbij het FAGG aanbeveelt om de beginkeuze van een geneesmiddel te behouden voor de hele duur van de behandeling (bv. geneesmiddelen met nauwe therapeutische marge). Bij geneesmiddelen met een specifieke indicatie die niet geregistreerd, noch vergoedbaar is voor alle specialiteiten op basis van dezelfde stofnaam (bv. bupropion). In welke situaties of voor welk type behandeling is het voorschrijven op stofnaam voor iedereen aanvaardbaar?

Voorschrift op stofnaam en substitutie Hoe levert de apotheker een voorschrift op stofnaam af? De officina-apotheker levert sinds 1 april 2012 verplicht een farmaceutische specialiteit af die beantwoordt aan het voorschrift en behoort tot de groep van de “goedkoopste” geneesmiddelen. Indien de patiënt alsnog een geneesmiddel wenst dat niet onder de goedkoopsten hoort, moet hij/zij de volledige prijs betalen. In geval van overmacht, mag de apotheker echter een ander zo goedkoop mogelijk beschikbaar en terugbetaalbaar geneesmiddel buiten de groep van “de goedkoopste geneesmiddelen” afleveren.

Voorschrift op stofnaam en substitutie Wat verstaat men onder “overmacht”? onbeschikbaarheid binnen de 12 uur van de goedkoopste geneesmiddelen bij de voor de apotheker gebruikelijke groothandelaars-verdelers en groothandelaars. dringende aflevering voor een behandeling die onmogelijk kan uitgesteld worden of waarvan  het uitstel de continuïteit van de behandeling in gevaar brengt. aflevering onder omstandigheden waarbij een patiënt zich onmogelijk kan bevoorraden bij een andere apotheek in de omgeving tijdens de wachtdienst. Op basis van welke andere criteria bepaalt u als apotheker bij een voorschrift op stofnaam welke specialiteit u zal afleveren?

Voorschrift op stofnaam en substitutie Mag de apotheker substitueren? Enkel in bepaalde situaties: Voor de acute behandeling met antibiotica en antimycotica, voor zover de arts geen therapeutisch bezwaar vermeld heeft tegen de substitutie. In dringende gevallen en tijdens de wachtdiensten. ! In België is het principe van de substitutie sinds 1993 in de wetgeving opgenomen. Er werden evenwel nog geen uitvoerings-besluiten genomen. Substitutie is dus theoretisch mogelijk, maar in de praktijk kan ze in België (nog) niet worden toegepast. In welke situaties of voor welk type behandeling is substitutie voor iedereen aanvaardbaar? Welke acties verwacht de voorschrijver van de apotheker in geval van substitutie?

Voorschrift op stofnaam en substitutie Wat moet de apotheker sinds 1/5/2012 verplicht afleveren bij een voorschrift voor antibiotica of antimycotica? Een specialiteit dat bij de “goedkoopsten” hoort. Concreet kunnen er zich drie situaties voordoen: De arts schrijft een antibioticum of antimycoticum voor op stofnaam: de regelgeving “afleveren voorschrift op stofnaam” is van toepassing. De arts schrijft een antibioticum of antimycoticum voor dat hoort tot de “goedkoopsten”: de apotheker levert het voorgeschreven geneesmiddel af. Hij mag het geneesmiddel substitueren, op voorwaarde dat het goedkoper is. De arts schrijft een antibioticum of antimycoticum voor dat niet hoort onder de “goedkoopsten”: de apotheker is verplicht om te substitueren voor een geneesmiddel uit de “goedkoopsten”.  

Voorschrift op stofnaam en substitutie In welke gevallen is substitutie van antibiotica of antimycotica niet toegelaten? Indien er een gezondheidsreden bestaat om de voorgeschreven merkspecialiteit te behouden. De voorschrijver vermeldt “niet-substitueerbaar wegens therapeutische bezwaar” op het voorschrift. De reden moet hij in het patiëntendossier opnemen. Indien de patiënt allergisch of intolerant is aan een hulpstof met erkende werking vermeldt de voorschrijver “allergie voor xxx” op het voorschrift. De apotheker zal een geneesmiddel uit de groep van de goedkoopste afleveren dat de hulpstof niet bevat. Bij de behandeling met een antibioticum of antimycoticum waarvoor een attest vereist is, dat beschouwd wordt als een chronische behandeling. Welke moeilijkheden ondervinden we bij deze regelgeving? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Voorschrift op stofnaam en substitutie Op welke voorwaarden wordt de terugbetaling van meerdere verpakkingen per recipe bij een voorschrift toegestaan? Welke moeilijkheden ondervinden we bij deze regelgeving? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen? Als het een voorschrift op stofnaam betreft. Als de dagdosering duidelijk vermeldt wordt. Als de behandelingsduur duidelijk vermeldt wordt en beperkt is tot 3 maanden (13 weken of 92 dagen). Rekening houdend met de voorgeschreven toedieningsvorm, concentratie en dagdosering mag de apotheker de voorgeschreven behandelingsduur niet overschrijden.

Voorschrift op stofnaam en substitutie Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Wachtdienstregeling

Wachtdienstregeling Vooraf… Hoe wordt de wachtdienst van huisartsen en van apothekers geregeld? Waar en hoe kunnen de huisartsen en apothekers van wacht geraadpleegd worden? Heeft u reeds problemen met een patiënt ondervonden tijdens uw wachtdienst? Welke soort problemen?

Waar vind ik de huisartsen van wacht? Wachtdienstregeling Waar vind ik de huisartsen van wacht? Nederlandstalige wachtdienst : Mobiele wachtdienst : 02/242.43.44 (BHAK) Huisartsenwachtpost: www.wachtpostterranova.be Franstalige wachtdienst : Mobiele wachtdienst en huisartsenwachtposten: 02/201.22.22 (Garde Bruxelloise – FAMGB)

Waar vind ik de apotheken van wacht? Wachtdienstregeling Waar vind ik de apotheken van wacht? www.apotheek.be of per telefoon 0900/10500 (0,50 €/min) www.apothekersvanbrussel.be of het telefoonnummer 070/600160 Elke apotheek hangt een document op waarop de apotheken van wacht duidelijk aangegeven worden.

Welke maatregelen kunnen we nemen om onbeschikbaarheden te vermijden? Wachtdienstregeling Wat kan de apotheker doen als het voorgeschreven geneesmiddel niet (meer) voorradig is? KB 2009: De apotheker vervangt het door een geneesmiddel dat in essentie gelijkwaardig is en brengt de patiënt, en indien mogelijk ook de arts, daarvan op de hoogte. Indien dat onmogelijk is, doet hij al het mogelijke om het voorgeschreven geneesmiddel zo snel mogelijk te verkrijgen. Bij gebrek verwijst hij de patiënt door naar een andere apotheker van wacht nadat hij zich ervan vergewist heeft dat deze laatste het voorgelegde voorschrift kan afhandelen. Deontologische code: in dringende gevallen en tijdens de wachtdienst mag de apotheker het geneesmiddel vervangen zonder het voorafgaand akkoord van de voorschrijvende arts. Welke moeilijkheden ondervinden we met de (on)beschikbaarheid van de voorgeschreven geneesmiddelen tijdens de wachtdienst? Welke maatregelen kunnen we nemen om onbeschikbaarheden te vermijden?

Wachtdienstregeling Welke zijn de geneesmiddelen die verplicht in de apotheek aanwezig moeten zijn? Het KB 2009 geeft een lijst van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en grondstoffen die steeds voorhanden moeten zijn in de apotheken. U kan de volledige lijst raadplegen op www.upb-avb.be (rubriek Beroepsontwikkeling > Dossiers > KB 2009 09) Lijkt het nuttig indien de arts rekening kan houden met deze lijst van geneesmiddelen die verplicht aanwezig moeten zijn?

Wordt het hoogdringendheidshonorarium van de apotheker terugbetaald? Wachtdienstregeling Wordt het hoogdringendheidshonorarium van de apotheker terugbetaald? Ja Het RIZIV neemt het wachthonorarium ten bedrage van 5,11 euro (in 2014) volledig ten laste mits: het voorschrift minstens één terugbetaalde specialiteit of bereiding bevat. de aflevering tussen 19u en 8u of op zondag of een feestdag gebeurt. de arts de melding “dringend” heeft aangebracht op het voorschrift. Bij gebrek hieraan moet de apotheker op het voorschrift vermelden dat hij de klaarblijkelijke dringende noodzakelijkheid heeft vastgesteld. de apotheker ingeschreven is op de wachtrol. Het honorarium slechts eenmaal per voorschrift of per groep voorschriften (nl. per bezoek) wordt aangerekend. Welke moeilijkheden ondervinden we in verband met het wachthonorarium? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Wachtdienstregeling Aan welke voorwaarden moet een voorschrift voor de urgentietrousse voldoen? Het bevat enkel geneesmiddelen voor menselijk gebruik. De geneesmiddelen moeten zijn voorgeschreven of besteld op een origineel, gedateerd en ondertekend document met de volgende gegevens: de naam en het adres van de voorschrijver alsook de vermelding ‘urgentietrousse’. Slaap- en verdovende middelen of psychotrope stoffen mag de apotheker enkel afleveren indien hij in dezelfde provincie is gevestigd als de voorschrijver. De geneesmiddelen voor de urgentietrousse kunnen nooit terugbetaald worden door de mutualiteit. Welke moeilijkheden ondervinden we hierbij? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Wachtdienstregeling Tot slot… Welke belangrijkste boodschappen onthouden we? Wat verwachten we van elkaar?

Zorgtrajecten

Zorgtrajecten Vooraf… Waarom een zorgtraject aan de patiënt voorstellen? Wat is de rol van de huisarts en de apotheker in een zorgtraject? Welke praktische problemen ervaart u bij het toepassen van een zorgtraject? Hoe kunnen we de begeleiding en opvolging van patiënten in een zorgtraject beter op elkaar afstemmen?

Zorgtrajecten Wat is een zorgtraject? Een zorgtraject organiseert en coördineert de aanpak, de behandeling en de opvolging van een patiënt met een chronische ziekte. Een zorgtraject beoogt een multidisciplinaire samenwerking tussen de zorgverleners en de patiënt. 2 zorgtrajecten, voor subgroepen van patiënten met: Chronische nierinsufficiëntie en/of Diabetes type 2

Welke patiënten komen in aanmerking voor een zorgtraject? Zorgtrajecten Welke patiënten komen in aanmerking voor een zorgtraject? De toegang tot een zorgtraject is afhankelijk van medische criteria en gebeurt in overleg met de huisarts. Inclusiecriteria diabetes type 2 maximale orale antidiabetica, insuline wordt overwogen 1 of 2 insuline-inspuitingen per dag of incretinemimetica Inclusiecriteria chronische nierinsufficiëntie stadium 3b, 4 en 5 (GFR<45, 2 keer bepaald door middel van een bloedanalyse) een proteïnurie van meer dan 1g/dag, 2 keer bepaald door middel van een urineonderzoek)

Welke patiënten komen in aanmerking voor een zorgtraject? Zorgtrajecten Welke patiënten komen in aanmerking voor een zorgtraject? Andere voorwaarden: Een globaal medisch dossier (GMD) hebben. In staat zijn om op raadpleging te gaan. Voorwaarden om het zorgtraject te behouden: minimaal 2 contacten/jaar bij de huisarts (raadpleging of huisbezoek) minimaal 1 raadpleging/jaar bij de specialist Welke moeilijkheden ondervinden we met de inclusie van patiënten? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Wat zijn de voordelen voor de patiënt? Zorgtrajecten Wat zijn de voordelen voor de patiënt? Consultaties bij de huisarts en bij de specialist worden volledig terugbetaald. Gedeeltelijke terugbetaling diëtetiek: 2 x 30 min./jaar Gedeeltelijke terugbetaling podologie: 2 x 45 min./jaar (te beginnen met risicogroep 1) Educatie en materiaal: volledig vergoed door de mutualiteit (gedeeltelijk voor de bloeddrukmeter) Welke andere voordelen bieden de zorgtrajecten naast de verhoogde tegemoetkoming?

Welke engagementen neemt de patiënt? Zorgtrajecten Welke engagementen neemt de patiënt? Persoonlijke doelstellingen bereiken, volgens een concreet zorgplan dat met de huisarts wordt opgesteld (bv. stoppen met roken, gezonde voeding, regelmatige beweging, griepvaccinatie,…) Zijn GMD laten beheren door de huisarts. Minstens 2 contacten per jaar met de huisarts. Minstens 1 maal per jaar de specialist raadplegen. Hoe kunnen we samenwerken om erop toe te zien dat de objectieven van de patiënt bereikt worden?

Wat doet de huisarts in een zorgtraject? Zorgtrajecten Wat doet de huisarts in een zorgtraject? De huisarts: informeert de patiënt over de inhoud en betekenis van het zorgtraject. spreekt samen met de patiënt een persoonlijk zorgplan af en begeleidt de patiënt verder. registreert 4 gegevens (HbA1c, bloeddruk, LDL, BMI). schrijft de specifieke voorschriften voor (2x/jaar).

Wat doet de apotheker in het zorgtraject? Zorgtrajecten Wat doet de apotheker in het zorgtraject? De apotheker: levert zelfzorgmateriaal, op basis van het voorschift van de huisarts en het attest van de educator voor de glucometer. legt de werking van het toestel uit en geeft de noodzakelijke uitleg over het goed gebruik als aanvulling bij de uitleg van de huisarts of diabetes- educator. volgt de medicamenteuze behandeling op en geeft bijkomstig advies over de glycemiemeting, bloed- drukmeting, levensstijl, hypertensie, ... Hoe zorgen we voor een eenduidige communicatie naar de patiënt?

Zorgtrajecten Glucometer, 150 strips en Vernieuwing 100 lancetten 1. Eerste voorschrift voor 6 maanden: Voorschriften voor het materiaal Voorschrift voor educatie Glucometer, 150 strips en 100 lancetten «ZORGTRAJECT» 2. Vernieuwing materiaal na 6 maanden: Moet in 3 gevallen verplicht voorzien zijn van een voorschrift voor educatie: • bij start van 1 injectie (5x 30m) • bij overgang naar 2 injecties (2x30m) • Metabole controle > 58mmol/mol 7.5% (2x30m) 3. Vernieuwing glucometer: Voorschrift voor de vernieuwing van de glucometer na 3 jaar Vernieuwing glucometer

Zorgtrajecten Attest van de educator dat nodig is voor de aflevering van een glucometer in een zorgtraject diabetes

Welke moeilijkheden ondervinden we met deze praktische modaliteiten? Zorgtrajecten Wat zijn de aandachtspunten bij het opstellen van het voorschrift voor materiaal? De strips en lancetten moeten steeds samen voorgeschreven worden. De melding van het aantal strips en lancetten is facultatief gezien de hoeveelheden vastliggen. De opvolging van de voorschriften om de terugbetaalde hoeveelheden niet te overschrijden, valt onder de verantwoordelijkheid van de huisarts. Het attest van de educator is enkel nodig voor de aflevering van een glucometer in het kader van een zorgtraject diabetes. Welke moeilijkheden ondervinden we met deze praktische modaliteiten? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Wie zijn de diabeteseducatoren binnen het zorgtraject? Zorgtrajecten Wie zijn de diabeteseducatoren binnen het zorgtraject? Diabeteseducatoren zijn verpleegkundigen, diëtisten, podologen of kinesitherapeuten die een bijkomende opleiding diabeteseducatie gevolgd hebben (150 uur). De diabeteseducatoren in Brussel vindt u op: www.huisvoorgezondheid.be of 02 412 31 66 (NL) www.rmlb.be of 02 375 12 97 (FR)

Wat is de taak van diabeteseducatoren? Zorgtrajecten Wat is de taak van diabeteseducatoren? Informatie en ziekte-inzicht geven: oorzaak, ziekteverloop, verwikkelingen, levensverwachting, … Motiveren tot levensstijlaanpassingen: evenwichtige voeding, rookstop, beweging, … Informeren hoe hypo- en hyperglycemie voorkomen, herkennen en corrigeren. Uitleg geven over het effect van bepaalde geneesmiddelen op de glycemie (o.a. siropen). Aanleren van de inspuittechniek van insuline, rotatie van injectieplaatsen. Uitleg geven over de werking en bewaring van insuline. Aanleren van glycemiemetingen met glucometer, lancetten en strips (autocontrole). Uitleg geven over levensverzekeringen, rijbewijs, sollicitaties, reizen, …

Wanneer moet de vermelding ZTD, ZTN of DC op het voorschrift? Zorgtrajecten Wanneer moet de vermelding ZTD, ZTN of DC op het voorschrift? Bij een zorgtraject of diabetesconventie wordt een reeks specialiteiten vergoed als de huisarts één van volgende vermeldingen op het voorschrift plaatst: ZTN (Zorgtraject chronische nierinsufficiëntie) ZTD (Zorgtraject diabetes) DC (Diabetesconventie) De huisarts is verantwoordelijk om na te gaan of de patiënt in aanmerking komt voor terugbetaling van de specialiteit. Wanneer de huisarts geen vermelding op het voorschrift plaatst, is er nog steeds een attest van de adviserend geneesheer vereist voor tegemoetkoming. Het volledig overzicht van de betrokken specialiteiten en de vereiste melding vindt u op www.upb-avb.be, rubriek Tarificatie > Nuttige documenten. Welke moeilijkheden ondervinden we met deze praktische modaliteiten? Welke concrete oplossingen kunnen dit verhelpen?

Conventie- centrum (2e lijn) Zorgtrajecten Wat is het verschil tussen het ZTD, de educatie en zelfzorg en de diabetesconventie?   Educatie Materiaal Zorgtraject Diabetes “ZTD” Diabetes- educator Via de apotheek: 1 glucometer (mits attest diabeteseducator) - hernieuwing mogelijk na 3 jaar 3 x 50 strips en 100 lancetten per 6 maanden Educatie en Zelfzorg “EZ” Huisarts 1 glucometer - hernieuwing mogelijk na 3 jaar 2 x 50 strips en 100 lancetten per jaar Diabetes Conventie “DC” Conventie- centrum (2e lijn) In het conventiecentrum, niet via de apotheek

Waar vindt u informatie over de zorgtrajecten? Zorgverleners kunnen terecht bij de LMN’s voor: informatie documentatie contactlijsten van de verschillende zorgverleners in het zorgtraject De zorgtrajectpromotoren in Brussel vindt u op: www.huisvoorgezondheid.be (NL) www.rmlb.be (FR)

Zorgtrajecten Tot slot… Wat onthouden we uit deze uitwisseling? Wat verwachten we van elkaar?