De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VIGeZ vzw, ©20091 Werken aan een gezondheidsbeleid op school met focus op welbevinden en geestelijke gezondheid Olaf Moens oktober 2012, CM - studiedagen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VIGeZ vzw, ©20091 Werken aan een gezondheidsbeleid op school met focus op welbevinden en geestelijke gezondheid Olaf Moens oktober 2012, CM - studiedagen."— Transcript van de presentatie:

1 VIGeZ vzw, ©20091 Werken aan een gezondheidsbeleid op school met focus op welbevinden en geestelijke gezondheid Olaf Moens oktober 2012, CM - studiedagen

2 VIGeZ vzw, ©20092 “[In the 21 st century] education throughout life is based on four pillars: learning to know, learning to do, learning to live together and learning to be.” (Unesco, 1996)

3 VIGeZ vzw, ©20093 Gezondheid, welbevinden, geestelijke gezondheid, … Brede definitie ‘gezondheid’: Een toestand van volledig fysiek, mentaal en sociaal welbevinden (WHO, 1946) = 3 dimensies Geestelijke gezondheid: Een staat van welbevinden waarin het individu zijn eigen doelstellingen realiseert, kan omgaan met de normale stress van het leven, succesvol kan werken/leren, en een bijdrage kan leveren aan de eigen gemeenschap (WHO, 2001) Op school: Geestelijke en sociale gezondheid >< fysieke gezondheid

4 VIGeZ vzw, ©20094 (Geestelijke) gezondheidsbevordering Gezondheidsbevordering: Mensen of groepen in staat stellen om controle te verwerven over de determinanten van hun gezondheid (WHO Ottawa Charter 1986) Acties die mensen ondersteunen om een gezonde leefstijl op te nemen en te behouden, en om hiervoor geschikte levensomstandigheden en omgevingen te ontwikkelen (WHO 2004) Geestelijke gezondheidsbevordering: Acties om het geestelijk welbevinden te bevorderen bij mensen zonder risico, risicogroepen en mensen die lijden of herstellen van mentale problemen (WHO 2004)

5 VIGeZ vzw, ©20095 Werken aan gezondheid Biologische factoren GEZONDHEID: fysiek, psychisch en sociaal welbevinden Organisatie van de gezondheidszorg Fysische en sociale omgeving Leefstijl (Lalonde, 1974)

6 VIGeZ vzw, ©20096 Werken aan gezondheid Gezondheidstatus Leefstijl: gezondheidsgerelateerd gedrag Fysische & sociale omgeving Gedragsdeterminanten: Individueel Sociale omgeving Fysieke omgeving

7 VIGeZ vzw, ©20097 Determinanten: Individuele competenties Sociale omgeving Fysieke omgeving  Veel determinanten liggen buiten onderwijs  Beschermende factoren >< Risicofactoren Economische omg.

8 VIGeZ vzw, ©20098 [Schema Winnie – beschermende factoren]

9 VIGeZ vzw, ©20099

10 10 [Schema Winnie – Risicofactoren + ontwikkelingstaken]

11 VIGeZ vzw, © BESCHERMENDE EN RISICOFACTOREN VOOR GEESTELIJKE GEZONDHEID jeugd Individu: Leerprobleem, schools falen, vroegtijdig schoolverlaten, fysieke ziekte, laag zelfbeeld, vertraagde ontwikkeling, communicatieproblemen, angst, depressie, alcohol en druggebruik. Familie: Ouderlijk conflict, desintegratie gezin, zwakke opvoedingsvaardigheden, fysiek, seksueel of emotioneel misbruik, GG problemen ouder, criminaliteit of verslaving, sterfte, verlies, geplaatst worden. Omgeving: Pesten, zwakke school ethos, armoede, discriminatie, werkloosheid ouder, consumerisme, materialisme, individalisme. Risico’s jeugd Ontwikkelingstaken (6-20 jaar) 6-12 jaar: Stevige basis en levensvaardigheden verwerven door conformiteit jaar: Identiteitsontwikkeling. Peer relaties

12 VIGeZ vzw, © Mogelijkheden voor de school Individuele competenties trainen = educatie Geschikte leef-, leer- (en, werk-)omgeving = schools welbevinden (Bijna) geen invloed - buiten onderwijs = externe negatieve factoren counteren (minstens: niet nog meer belasten)

13 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school = werken aan determinanten Educatie: Educatie: Zelfbeeld Zelfbeeld Veerkracht Coping skills Social skills Social skills Problem solving Problem solving Identiteitsgevoel Identiteitsgevoel Self-agency Self-agency Optimisme Optimisme Schools succes Gezonde leefstijl Gezonde leefstijl

14 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school = werken aan determinanten Schools welbevinden: Schools welbevinden: Sociale verbondenheid, identificatie met groep Vrienden (!) Houding van leraren & interactie (!) Ondersteunende school ethos en –cultuur ‘schoolklimaat’ Afspraken & regels Mate van inspraak in klas & school School met sterke schoolse en niet-schoolse mogelijkheden Interne (onderwijs)organisatie Infrastructuur & voorzieningen (!) Vroege detectie en behandeling leerproblemen

15 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school = werken aan determinanten Determinanten buiten school ‘counteren’: Determinanten buiten school ‘counteren’: (ifv risicogroepen) Toegankelijkheid van aanbod: kostprijs Toegankelijkheid en geschikt aanbod ifv beperkingen Respect voor diversiteit en culturele eigenheid Signalisatie en vroege detectie van problemen Doorverwijzing naar externe zorg

16 VIGeZ vzw, © vragen voor de school Hoe kunnen we onze leerlingen helpen met de ontwikkeling van competenties om te leren omgaan met uitdagingen en stress? Hoe kunnen we een veilige en ondersteunende omgeving maken van de school waarin leerlingen tot optimale leerresultaten komen? Hoe kunnen we attent zijn en tegemoetkomen aan de behoeftes van leerlingen [en personeel]? (MindMatters, 2000)

17 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de opdracht van de school Beleidsvoerend vermogen (BeVo) Zorg / Leerlingen- begeleiding Gelijke onderwijskansen (GOK) Gezondheids- beleid Veiligheid & welzijn Lich. Opv. VOETEN

18 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school: wat werkt, wat werkt niet? + Interventies & acties: vanuit brede definitie van gezondheid + Thema: positieve insteek + Focus op specifieke vaardigheden & attitudes + ‘Whole school approach’ + Interventiemix & verschillende werkvormen + Vakoverschrijdende (multidisciplinaire) aanpak + Programma gespreid over meerdere jaren + Specifiek opgeleide leraren

19 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school: wat werkt, wat werkt niet? ++ Trainen van conflicthantering ++ Agressie (vnl. bij +14j.) en geweld aanpakken + Trainen van oplossingsgericht denken + Trainen van sociale vaardigheden + Werken aan gezonde leefstijl (voeding, beweging, rust)

20 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school: wat werkt, wat werkt niet? ± Middelenpreventie ± Positief zelfbeeld bevorderen ± Schoolprogramma’s suïcidepreventie - Kennisgerichte lesprogramma’s - Inspelen op angstgevoelens + Aangename infrastructuur + Transparante regels & afspraken

21 VIGeZ vzw, © Geestelijke gezondheid in de school: wat werkt, wat werkt niet? “De gezonde school methodiek kan [indien goed gehanteerd] effectief zijn, vooral voor wat betreft het verbeteren van de geestelijke gezondheid en het bevorderen van evenwichtig eten en voldoende beweging.” (Stewart-Brown, 2006)

22 VIGeZ vzw, © Gezondheidsbeleid ingevuld

23 VIGeZ vzw, © Strategie 1: Gezondheidseducatie - inhouden = ontwikkelen van persoonlijke competenties Kennis en inzicht: Kennis en inzicht: Inzicht in (on)welbevinden en geestelijke (on)gezondheid Bewustwording van eigen welbevinden Sociale & emotionele vaardigheden Sociale & emotionele vaardigheden: 1) Zelfbewustzijn & zelfsturing Zelfbeeld, omgaan met eigen beperkingen Doelgericht werken Oplossingsgericht denken

24 VIGeZ vzw, © Strategie 1: Gezondheidseducatie - inhouden Sociale & emotionele vaardigheden Sociale & emotionele vaardigheden: 1) Zelfbewustzijn & zelfsturing (vervolg) Omgaan met emoties Omgaan met rouw en verdriet Veerkracht versterken, omgaan met stress Zelfsturing, discipline (>

25 VIGeZ vzw, © Strategie 1: Gezondheidseducatie - inhouden Sociale & emotionele vaardigheden Sociale & emotionele vaardigheden: Verantwoordelijkheidsgevoel 3) Verantwoordelijkheidsgevoel Verantwoordelijkheid opnemen Integer handelen Positief bijdragen tot schoolklimaat

26 VIGeZ vzw, © Strategie 1: Gezondheidseducatie - aanpak Organisatie van de leerprocessen (werkvormen) Organisatie van de leerprocessen (werkvormen) Samen werken/leren Participatief Zelfsturend Action learning/experiental learning (reflectief, transfer & interioriserend) Zelfexpressief (bv. koppeling aan cultuureducatie) Whole student approach Whole student approach Met aandacht voor individuele behoeftes & sociale invloeden differentiatie

27 VIGeZ vzw, © Strategie 2: Structurele maatregelen = creëren van een gezonde leer- en leefomgeving Fysieke omgevingFysieke omgeving Toegankelijk, geschikt en betaalbaar aanbod Geschikte infrastructuur voor schoolse (leren) en niet- schoolse (eten, ontspanning, rust, ….) mogelijkheden Sociale omgeving: schoolklimaatSociale omgeving: schoolklimaat Goed, persoonlijk contact Respectvol omgaan (relaties & interactie) Initiatiefruimte en inspraak Aandacht voor diversiteit & interculturaliteit Duidelijke afspraken en structuren Perspectief

28 VIGeZ vzw, © Strategie 2: Structurele maatregelen Motiverend klasklimaat:Motiverend klasklimaat: Positieve communicatie en motiverend taalgebruik van leraren Participatie in lesgebeuren Transparante structuur & afspraken van het lesgebeuren Positieve feedback en evaluatie van lln

29 VIGeZ vzw, © Strategie 2: Structurele maatregelen Voorbeeldfunctie:Voorbeeldfunctie: Voorwaarde: zich deskundig voelen Pro-actieve communicatie met lln Empathie met motivatie van lln Respectvolle omgangsvormen gevenInitiatiefruimte geven Interactie met thuismilieu:Interactie met thuismilieu: metCommunicatie met ouders Ouderparticipatie School – lokale gemeenschap – thuis (>brede school)

30 VIGeZ vzw, © Strategie 3: Afspraken maken Afspraken mbt: ToetsenbeleidToetsenbeleid: planning ifv taakbelasting & stress EvaluatiesysteemEvaluatiesysteem Betrouwbare school‘Betrouwbare school’: transparante communicatie & opvolging SpanningsveldSpanningsveld: persoonlijke keuze >< sociale verantwoordelijkheid

31 VIGeZ vzw, © Strategie 4: Zorg/begeleiding organiseren Zorgcontinuüm Zorgcontinuüm Preventie Signalering & vroegdetectie Handelingsgericht (samen)werken Procedures (binnen school, met externe partners) Intersectorale samenwerking Intersectorale samenwerking Spanningsveld tussen onderwijs en geestelijke gezondheidszorg Spanningsveld tussen onderwijs en geestelijke gezondheidszorg Visie & doelstellingen (& terminologie) Werkvormen

32 VIGeZ vzw, © Gezondheidsbeleid op school: een kwaliteits(vol) proces

33 VIGeZ vzw, © Randvoorwaarde 1: ‘expliciet’ organiseren van (geestelijke) gezondheidseducatie (en –beleid) Leerlijnen / curriculum Horizontale/verticale samenhang & afstemming Aansluiting bij eigenheid van school & leerlingenpopulatie Verankeren in schoolbeleid

34 VIGeZ vzw, © Randvoorwaarde 2 : deskundigheid van de leraar/het team In functie van:  Bewustwording  Bewustwording en belang van geestelijke gezondheid en welbevinden integreren in eigen werking (als leraar)  Kunnen linken en integreren in eigen werking (als leraar) integreren in eigen houding (als actor in schoolklimaat)  Kunnen linken en integreren in eigen houding (als actor in schoolklimaat)

35 VIGeZ vzw, © Randvoorwaarde 2 : deskundigheid van de leraar/het team Nascholingsbeleid Nascholingsbeleid: Vorming Deskundigheidsverspreiding binnen team Advies & begeleiding Advies & begeleiding: Binnen team (!) Schoolnabije partners (scholengemeenschap/- groep, CLB & PBD) Externe gezondheids- en preventiediensten

36 VIGeZ vzw, © Randvoorwaarde 3: een breed draagvlak  Personeelsbeleid  Personeelsbeleid met aandacht voor welbevinden en geestelijke gezondheid (Transparant evaluatiebeleid, infrastructuur, onthaal, sociale activiteiten, …) schoolinterne beleidsstructuren  Organisatie van schoolinterne beleidsstructuren (ifv uitwerking, inspraak & communicatie) participatie van personeel, leerlingen en ouders  Organisatie van de participatie van personeel, leerlingen en ouders


Download ppt "VIGeZ vzw, ©20091 Werken aan een gezondheidsbeleid op school met focus op welbevinden en geestelijke gezondheid Olaf Moens oktober 2012, CM - studiedagen."

Verwante presentaties


Ads door Google