De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

JGZ-richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming M.M. Boere – Boonekamp, E. Anten – Kools, E.J.C. Coenen – van Vroonhoven, H.B.M. van Gameren – Oosterom,

Verwante presentaties


Presentatie over: "JGZ-richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming M.M. Boere – Boonekamp, E. Anten – Kools, E.J.C. Coenen – van Vroonhoven, H.B.M. van Gameren – Oosterom,"— Transcript van de presentatie:

1 JGZ-richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming M.M. Boere – Boonekamp, E. Anten – Kools, E.J.C. Coenen – van Vroonhoven, H.B.M. van Gameren – Oosterom, M.P. L’Hoir, B.E. van Sleuwen, L.A. van Vlimmeren, A.A.G. Winkel – Veninga Mei 2012

2 Inhoud 1.Wat is voorkeurshouding en schedelvervorming? 2.Prevalentie 3.Oorzaken en gevolgen 4.Achtergrond, doel en afbakening van de richtlijn 5.Inhoud van de richtlijn 6.Preventieve voorlichting en advies 7.Signalering 8.Differentiaal diagnostiek 9.Ondersteuning en begeleiding 10.Verwijzen en nazorg 11.Veranderingen t.o.v. de huidige werkwijze 12.Registratie 13.Randvoorwaarden

3 3 Wat is voorkeurshouding (VKH)? Naar één kant: -driekwart van de tijd het hoofd naar één zijde gedraaid -volgen met ogen en hoofd naar andere zijde is onvoldoende (vanaf 8 wk) -beweeglijkheid van de nek is normaal Boere-Boonekamp, Pediatrics 2001 In middenpositie -onvoldoende spontaan draaien van het hoofd in rugligging -hoofd wordt bij voorkeur in de middenpositie gehouden Van Vlimmeren 2009 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 2012

4 4 Wat is (deformatieve) schedelvervorming (SV)? -het hoofd van de baby is vervormd -als gevolg van prenatale en/of postnatale krachten op de groeiende schedel Bron: Collett 2005 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming

5 zaterdag 28 juni 2014 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming Prevalentie voorkeurshouding -Dwarsdoorsnede-onderzoek: bij zuigelingen < 7 mnd in 1997: 12,2% (Boere-Boonekamp 2001, 2005) -Cohortonderzoek: bij pasgeborenen 0% en bij 7 wk 17,9% (Van Vlimmeren 2007) 5

6 6 Prevalentie schedelvervorming -Onderzoek bij geboorte: plagiocefalie bij 6-15% (Rubio 2008, Peitsch 2002, Van Vlimmeren 2009, Stellwagen 2008) -Cohortonderzoeken: -bij 6 wk en 4, 8, 12 en 24 mnd: -plagiocefalie bij resp. 16%, 19,7%, 9,2%, 6,8% en 3,3% (ringmeting) (Hutchison 2004) -bij geboorte, 7 wk, en 6, 12 en 25 mnd: -plagiocefalie bij resp. 5,8%, 21,5%, 17,3%, 17,2% en 13,7% -brachycefalie bij resp. 0,0%, 2,2%, 8,3%, 2,9% en 2,0% (plagiocefalometrie) (Van Vlimmeren 2009) JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming

7 Oorzaken en gevolgen -Factoren die bij het ontstaan een rol spelen: -verzorging: overwegend rugligging, geen variatie ligging hoofd in bed in eerste 6 weken, geen buikligging -obstetrisch: stuit, vroege indaling -kind: eerstgeborenen, jongens, kinderen met VKH van het hoofd, inactieve kinderen -sociodemografisch: laag opleidingsniveau -Gevolgen (fysiek, psychosociaal) -natuurlijk beloop vrijwel altijd gunstig -gemiddeld < 5% houdt SV met mogelijk negatieve gevolgen (pesten, negatief zelfbeeld, onzekerheid) 2012 Bron: Turk et al JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 7

8 Aanleiding en doel -Aanleiding: wisselende preventieve voorlichting, hoge prevalentie, onrust ouders, wisselende aanpak na (soms late) signalering -Doel: -eenduidige adviezen over positionering en hantering van een zuigeling om voorkeurshouding en schedelvervorming te voorkomen -tijdige en adequate signalering, diagnosestelling en eventuele verwijzing naar een medisch specialist en/of kinderfysiotherapeut -ontraden van interventies waarvan bekend is dat ze risicovol zijn -uniforme verzorgingsadviezen door de JGZ na signalering -monitoring van het vervolg na verwijzing 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 8

9 Afbakening richtlijn -Wie zijn de richtlijn gebruikers? • Primair: Jeugdarts (JA) en Jeugdverpleegkundige (JV) • Secundair: verloskundigen, kinderverpleegkundigen, kraamverzorgenden, huisartsen, kinderfysiotherapeuten, kinderartsen, plastisch chirurgen. -Voor wie is de richtlijn bedoeld? • alle zuigelingen vanaf de geboorte tot de leeftijd van ca. een half jaar • zuigelingen met een VKH/SV tot de leeftijd van 1 jaar -Afbakening • preventie, signalering, aanpak in JGZ, verwijzing, en behandeling buiten JGZ 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 9

10 10 Inhoud van de richtlijn -H1 Inleiding -H2 Voorkeurshouding en schedelvervorming -H3 Etiologie -H4 Risicogroepen -H5 Natuurlijk beloop -H6 Preventie, signalering en aanpak in de JGZ -H7 Therapeutische interventie -H8 Criteria voor verwijzing voor diagnostiek en behandeling -H9 Ketenzorg -H10 Ouderperspectief -H11 Stroomdiagram JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 2012

11

12

13 13 Preventieve voorlichting en advies -Wanneer?  alle contactmomenten in het eerste half jaar -Wie?  jeugdarts en jeugdverpleegkundige -Wat  de drie kernadviezen -Hoe?  preventiefolder uitreiken en tijdens contactmomenten aansluiten bij deze folder JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 2012

14 14 Preventie: drie kernadviezen (preventiefolder) -Bij het wakker zijn  De baby minimaal drie keer per dag op de buik leggen, wanneer hij wakker én onder toezicht is. Begin hiermee in de eerste week met 3-5 keer per dag gedurende 1-5 minuten. Breid dit uit naar 5 keer 15 of 3 keer 30 minuten per dag op de leeftijd van 3 maanden. De baby ontwikkelt hierdoor sterke nekspieren waardoor hij gemakkelijker naar alle kanten kan kijken. -Bij het voeden  De baby afwisselend op de rechter en linker arm vasthouden of recht voor op de benen leggen. -Bij het slapen  De baby altijd op de rug te slapen leggen en het hoofd afwisselend per slaap naar links en naar rechts draaien. Laat het kind niet op de zij of buik slapen, want dan is er een grotere kans op wiegendood. 2012

15

16

17 17 Signalering Wanneer en wie? -eerste zuigelingenhuisbezoek door JV -1 keer door de JA in de eerste 6 wk op het CB, en 3 keer door de JA of JV tussen 6 wk en 6 mnd Hoe? -anamnese -bij voorkeur kijken naar één kant? voorkeurskant bij het voeden? -schedelvervorming -lichamelijk onderzoek -voorkeurshouding hoofd -schedelnaden en fontanellen (alleen JA) -schedelvervorming (notatie volgens Argenta, alleen JA) -romp-asymmetrie (alleen JA) -Van Wiechen items, passend bij leeftijd 2012

18 18 Uitgebreider onderzoek schedelvorm -Met het gezicht van de onderzoeker afgekeerd: -van bovenaf: -symmetrie van voor- en achterhoofd -verhouding tussen dwarse diameter en lengte schedel -vorm voorhoofd (afplatting, opbolling) -horizontale verplaatsing van oren t.o.v. elkaar (oordeviatie) -van achter: uitstulping van het mastoïd en/of verticale verplaatsing van een oor -Met het gezicht naar de onderzoeker toegekeerd: -oogstand, draaiing van neus(punt), symmetrie gelaat

19 19 Classificatie Argenta Plagiocefalie (modificatie van Vlimmeren 2011) 2012

20

21 21 Differentiaal diagnostiek door arts 1.Craniosynostose 2.Gelokaliseerde asymmetrie van: -hoofd/hals/schouders/armen -wervelkolom -heupen/benen 3.Gegeneraliseerde asymmetrie: -functioneel, waarschijnlijk op basis van omgevingsfactoren -op basis van neurologische problematiek JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 2012

22 22 Beleid bij vermoeden craniosynostose of voorkeurshouding met achterliggende pathologie -Verwijzen, evt. in overleg met huisarts, naar medisch specialist -Verwijsbrief meegeven JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 2012

23

24 Ondersteuning en begeleiding bij ‘gewone’ VKH of SV Classificering volgens Argenta -De drie kernadviezen staan centraal; nagaan of deze door de ouders worden begrepen en toegepast -Intensivering hanteringadviezen  uitreiking interventiefolder: uitleg met voordoen door JA of JV -Telefonische opvolging of evt. huisbezoek op indicatie door JV -Monitoring verloop afwijking door JA  controle binnen wk (regulier CB-bezoek) JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 24

25

26 Verwijzen en nazorg -Bij onvoldoende effect na maximaal 4 wk  verwijzen naar kinderfysiotherapeut; brief meegeven -Verwijzing naar manueel therapeut, osteopaat, chiropractor of craniosacraal therapeut wordt ontraden, omdat: -effectieve behandeling wordt uitgesteld -wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt -in enkele gevallen van wervelmanipulatie zijn complicaties opgetreden -Terughoudendheid t.a.v. verwijzing helmtherapie; op leeftijd 4-5 mnd afwegingen bespreken: -gegevens over effectiviteit op lange termijn en over negatieve effecten ontbreken JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 26

27 Veranderingen t.o.v. de huidige werkwijze -Preventieve advisering: eenvoudig, haalbaar, uniform naar aard en vorm (preventiefolder) -Signalering: tijdig en adequaat -Aanpak in JGZ: direct en intensief, uniform (behandelfolder), controle op begrip adviezen -Verwijzing naar aanpak buiten JGZ: transparant, tijdig, gebaseerd op evidence (KFT, huisarts of medisch specialist) 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 27

28 Registratie -Tijdens alle contactmomenten in eerste 6 mnd: -kind heeft VKH en/of SV -bij VKH en/of SV: voorlichting over voor- en nadelen alternatieve therapie -bij SV: voorlichting over voor- en nadelen helmtherapie -Tijdens contactmoment bij 8 wk: verwijzing naar KFT, huisarts of specialist, en indicatie voor verwijzing is VKH/SV -Tijdens extra contactmoment voor follow-up: indicatie voor contactmoment is VKH en/of SV 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 28

29 Randvoorwaarden -Benodigde competenties en deskundigheid • scholing in kennis en vaardigheden, vooral ook in het kunnen voordoen van de houdingsadviezen -Samenwerking met (keten)partners • afstemming in de keten van zorg 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 29

30 Vragen en discussiepunten 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming 30

31 31 Contactinformatie -Bregje van Sleuwen Magda Boere-Boonekamp: Met dank aan 2012 JGZ-Richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming

32 zaterdag 28 juni 2014Presentatie-titel | Wijzig deze tekst onder 'Beeld'>'Koptekst en voettekst' |


Download ppt "JGZ-richtlijn Voorkeurshouding en Schedelvervorming M.M. Boere – Boonekamp, E. Anten – Kools, E.J.C. Coenen – van Vroonhoven, H.B.M. van Gameren – Oosterom,"

Verwante presentaties


Ads door Google