De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Theo Prins, Remi Laane, Hanneke Baretta-Bekker (RIKZ) 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kust- en overgangswateren Nutriënten en ecologische.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Theo Prins, Remi Laane, Hanneke Baretta-Bekker (RIKZ) 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kust- en overgangswateren Nutriënten en ecologische."— Transcript van de presentatie:

1 Theo Prins, Remi Laane, Hanneke Baretta-Bekker (RIKZ) 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kust- en overgangswateren Nutriënten en ecologische effecten

2 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren2 Eutrofiëring van de Nederlandse kust- en overgangswateren OSPAR / KRW Effecten eutrofiering Effecten saneringsbeleid Normstelling voor nutrienten Bronnen en maatregelen

3 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren3 OSPAR strategie vastgesteld rond 1990 Doelstelling: – “to combat eutrophication in the maritime area, in order to achieve, by the year 2010, a healthy marine environment where eutrophication does not occur” Maatregel: – 50 % reductie van riviervrachten van N en P (t.o.v. 1985) Toetsing aan ecological quality objectives: – Nutrientenconcentraties (< 50% boven natuurlijke achtergrond) – Algenconcentraties (< 50% boven natuurlijke achtergrond) – Specifieke plaagalgen (< grenswaarde) Voorzorgsbeginsel Inspanningsverplichting

4 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren4 Beoordeling volgens OSPAR Comprehensive Procedure Update (2007) Incl indicatorsoorten Excl indicatorsoorten 1e beoordeling (2003)

5 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren5 KRW Goede ecologische toestand in 2015 –“geringe afwijking van onverstoorde staat” Ecologie leidend –Geen aparte toetsing voor nutriënten DPSIR (bron-effect) Doelstellingen en biologische maatlatten –Nationaal ontwikkeld –Internationale afstemming via Intercalibratie Concrete maatregelen in stroomgebiedsbeheersplan 2009

6 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren6 KRW en eutrofiering EU Eutrophication Guidance –Voor KRW zoveel mogelijk aansluiten op OSPAR Nadere omschrijving van Goede Ecologische Toestand “Geen secundaire ecologische effecten van verhoogde algengroei” (bijv zuurstofloosheid, sterfte bodemdieren, vis, etc)

7 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren7 Effecten van eutrofiëring in Nederlandse kustwateren Vaak genoemde effecten –Toxische algenbloeien –Schade door Phaeocystis (schuimalg) –Zuurstofloosheid –Zwarte vlekken in de Waddenzee –Maar ook: minder fosfaat. minder vis

8 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren8 Algenbloeien in de Noordzee REVAMP IVM/Brockmann Consult Peters et al. (2005) Vooral in kustgebieden met rivierinvloed Globaal verband met nutrientenbelasting

9 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren9 Effecten van eutrofiering Nederlandse kustwater relatie tussen nutriënten en fytoplanktonbloeien –Chlorofyl –Maximale bloei Phaeocystis Grote natuurlijke variatie –Slibconcentraties –Weer / NAO –Stromingspatronen Noordzee –Biologische interacties Nutrienten niet de enige sturende factor (DIN wintergemiddeld in uM) (90-percentiel Chlf-a in ug/l)

10 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren10 Waargenomen veranderingen Noordzee ( ) –Sterke vermindering van nutriëntenvrachten naar zee en nutriëntenconcentraties in kustwater –Stikstof (DIN) -35% –Fosfaat (PO4) -60% : -35% Hollandse kust : -60%

11 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren11 Waargenomen veranderingen Grote natuurlijke variatie overschaduwt effect van nutriëntenreducties Noordwijk 2

12 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren12 Waargenomen veranderingen Grote natuurlijke variatie overschaduwt effect van nutriëntenreducties Terschelling 4

13 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren13 Waargenomen veranderingen Westelijke Waddenzee ( ) –Sterke vermindering nutriëntenvracht en –concentraties –Veranderingen vooral in soortensamenstelling (algen, bodemdieren, vogels) –Geen duidelijke verandering in biomassa –Verandering in voedselweb

14 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren14 Conclusies Saneringsbeleid succesvol voor P (-70%), en in mindere mate voor N (-45%) Effect op ecologie in kustzone niet waarneembaar –Grote natuurlijke variabiliteit Wel effect in westelijke Waddenzee (30 jaar waarnemingen) Nutriënten niet enige sturende factor Effectiviteit van saneringsbeleid deels onzeker

15 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren15 Aangetoond –Weinig goed gedocumenteerde effecten geen effect of geen monitoring? –Lokale zuurstofproblemen Oosterschelde (2001) Doggersbank Duitse Bocht –Invloed van meteorologie/NAO –Nauwelijks overlast door schuim (Belgische studie: recreanten, visserij) –Duidelijke problemen in zoete water (nitraat, P) 2000: <6.5 mg/L 1981: <4.0 mg/L 1982: <4.0 mg/L 1983: <4.0 mg/L 1989: 4.0 mg/L 1994: <4.0 mg/L 2003: <4.0 mg/L Secundaire effecten van eutrofiëring (Nederlandse kustwateren) Volkerak-Zoommeer Juni 2007

16 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren16 Afleiding doelstellingen nutriënten voor KRW Biologie is leidend Dosis-effect relatie tussen nutriënten en biologisch kwaliteitselement Nutriënten-norm moet leiden tot verwaarloosbare kans op het niet halen van goede toestand (EU Eutrophication Guidance) Gehanteerd als: 90% kans op halen goede toestand

17 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren17 Norm gebaseerd op relatie tussen nutriënten en fytoplankton In Kust- en overgangswateren 5 verschillende watertypen –Meren (M31), estuaria (O2): geen statistisch verband tussen nutriënten en fytoplankton –K1, K3: kustwateren met redelijk identieke fysische omstandigheden Data aangevuld met gegevens open zee (niet- gestratificeerde delen zuidelijke Noordzee) Monitoring gegevens Werknorm voor stikstof 35 uM (=0,49 mg/l) (wintergemiddeld bij saliniteit 30)

18 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren18 DPSIR benadering Kwantificeerbare relatie tussen “pressure” (bijv nutriënten) en “state” (bijv chlorofyl, biologische maatlat)

19 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren19 Relatie tussen biologische maatlat en nutriënten-norm K1, K3, open zee

20 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren20 Huidige beoordeling kust- en overgangswateren Ecologie goed –stikstof < norm: Grevelingen, Veerse Meer (vanaf 2005) –stikstof +/- norm: Wadden kust (sommige jaren) –stikstof > norm: Oosterschelde, Eems-Dollard, Westerschelde, Eems-Dollard kust, Hollandse kust (sommige jaren) Ecologie niet goed –stikstof < norm: - –stikstof +/- norm: Waddenzee, Wadden kust (sommige jaren) –stikstof > norm: Zeeuwse kust, Delta kust, Hollandse kust (sommige jaren) Stikstof concentratie 10-40% te hoog ( )

21 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren21 Bronnen van stikstof Vrachten naar zuidelijke Noordzee Noordzee stromingspatroon

22 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren22 Herkomst van stikstof Het Kanaal Atlantische Oceaan NL rivieren Fractie N in fytoplankton Blauw et al., 2006 (WL | Delft Hydraulics)

23 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren23 Bronnen van stikstof Vrachten naar Nederlandse kustwater

24 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren24 Bronnen van stikstof Vrachten vanuit Nederland Rijn (D) ca 70% Maas (B) ca 12% NL ca 18%, waarvan: –landbouw 65% –RWZI 25% –atm depo 10%

25 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren25 Afwenteling ook internationaal bijdrage Nederlandse rivieren Fractie N in fytoplankton Blauw et al., 2006 (WL | Delft Hydraulics)

26 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren26 Afwenteling ook internationaal

27 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren27 Doorvertaling van stikstof-norm voor kustwateren naar norm voor bovenstroomse wateren Afhankelijk van aannames: Verband tussen zoutgehalte en nutriënten Natuurlijke achtergrondconcentraties Natuurlijke verwijderingsprocessen in binnenwateren, rivieren, estuaria 1e schatting op basis van jaren Voor grote rivieren: TN norm = 2-2,5 mg/l Van een zoute naar een zoete norm

28 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kustwateren28 Conclusies Vermesting leidt tot verhoogde algenbloeien in kustwateren Alleen incidenteel secundaire effecten van eutrofiering in Nederlandse kustwateren waargenomen Afwenteling naar Belgische en Duitse kustwateren speelt een rol Verdergaande reductie van nutriëntenvrachten –Wat is effect van huidige beleid? –afspraken maken in internationale stroomgebieden


Download ppt "Theo Prins, Remi Laane, Hanneke Baretta-Bekker (RIKZ) 27 juni 2007 Eutrofiëring van de Nederlandse kust- en overgangswateren Nutriënten en ecologische."

Verwante presentaties


Ads door Google