De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Een integraal beleidsplan op lokaal niveau: hoe werkt dat? Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Een integraal beleidsplan op lokaal niveau: hoe werkt dat? Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie."— Transcript van de presentatie:

1 Een integraal beleidsplan op lokaal niveau: hoe werkt dat? Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie

2 VVSG - Inleiding VVSG – aanbod: BBC, beleidsplanning, participatie, interne analyse Vorming “Stappenplan” – 2-daagse Knippen en plakken Vertrekpunt: van planningsverantwoordelijke in een “gemiddeld” bestuur Dirksland Praktische invalshoek / beperkte theorie Terminologie Zorg voor een gemeenschappelijk begrippenkader in het bestuur Vorming Vlaanderen2 -26/07/2014

3 VVSG - ENKELE BASISBEGRIPPEN INTEGRAAL WERKEN EN PLANNEN BELEIDSPLAN TIMING WERKVELD / TRANSACTIEVELD MATRIXMODEL PARTICIPATIE Vorming Vlaanderen3 -

4 VVSG - Verkokering Vorming Vlaanderen4 - CULTUUR WONEN WERKEN MOBILITEIT SENIOREN JONGEREN

5 VVSG - ALLOCHTONEN SENIOREN JONGEREN CULTUUR WONEN WERKEN MOBILITEIT WELZIJN VEILIGHEID Inclusief werken / procesmatige integratie Vorming Vlaanderen5 -

6 VVSG - ALLOCHTONEN SENIOREN JONGEREN CULTUUR WONEN WERKEN MOBILITEIT WELZIJN VEILIGHEID Integraal werken / inhoudelijke integratie Vorming Vlaanderen6 - GEMEENSCHAPPELIJKE DOELSTELLINGEN

7 VVSG - ENKELE BASISBEGRIPPEN INTEGRAAL WERKEN EN PLANNEN BELEIDSPLAN TIMING WERKVELD / TRANSACTIEVELD MATRIXMODEL PARTICIPATIE Vorming Vlaanderen7 -

8 VVSG - Beleidscyclus PlanningUitvoeringEvaluatieBijsturing Vorming Vlaanderen8 -

9 VVSG - Vorming Vlaanderen9 - ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING Planning Uitvoering EvaluatieBijsturing

10 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING integratie van de analyse deelanalyses visie missie concretisering van visie en missie in doelstellingen middelen, activiteiten, prestaties WESPENTAILLEMODEL Vorming Vlaanderen

11 VVSG - Wat doen we bij planning? HUIDIGE SITUATIE  BELEID: nu HUIDIGE SITUATIE  BELEID: nu EXTERNE ONTWIKKELINGEN TOEKOMSTIGE SITUATIE GEWENSTE SITUATIE = VISIE KLOOF? MISSIE DOELSTELLINGEN MISSIE DOELSTELLINGEN ACTIES Dirk Meulemans - Vorming Stappenplan11 -Vorming Vlaanderen

12 VVSG - Verhouding beleidsplan en beleid Vorming Vlaanderen12 - BELEIDSPLAN GEREALISEERD BELEID NIET-GEREALISEERD BELEID BEWUST BELEID SPONTAAN BELEID

13 VVSG - Wat betekent dit model? (1) Gerealiseerd beleid = bewust beleid + spontaan beleid Bewust = gepland + uitgevoerd Beleidsplan is geen keurslijf - neemt de flexibiliteit niet weg BBC  herzieningsprocedure Het overgrote deel van het gerealiseerd beleid moet gepland beleid zijn Slechts een klein deel van het gepland beleid mag tot niet-realisatie leiden Vorming Vlaanderen13 -

14 VVSG - Wat betekent dit model? (2) Spontaan beleid is vaak geen strategisch beleid Kunnen we het spontaan beleid een plaats geven binnen ons gepland beleid? Oorzaken van spontaan beleid Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen Verplicht / opgelegd beleid Een opportuniteit Politieke oorzaak Vorming Vlaanderen14 -

15 VVSG - Start zo snel mogelijk 2012: analyse afwerken Knelpunt van de participatie 1 e kwartaal 2013: beleidsbepaling 2 e & 3 e kwartaal 2013: actieplanning en eindredactie 3 e & 4 e kwartaal 2013: budget 2014 ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING 2.4 Timing 15 -Vorming Vlaanderen

16 VVSG - ENKELE BASISBEGRIPPEN INTEGRAAL WERKEN EN PLANNEN BELEIDSPLAN TIMING WERKVELD / TRANSACTIEVELD MATRIXMODEL PARTICIPATIE Vorming Vlaanderen16 -

17 VVSG - Werkveld / transactieveld (1) Vorming Vlaanderen17 - aanbod vraag actoren burgers gemeente context

18 VVSG - Werkveld / Transactieveld (2) = plaats waar vraag en aanbod naar bepaalde vormen van individuele en collectieve dienstverlening op elkaar worden afgestemd Cultuur, wonen, werken, veiligheid, zorg,…. Op hoeveel werkvelden is een lokaal bestuur actief? Wijzigende actoren Actoren uit dezelfde familie Zelfde vraagzijde Vorming Vlaanderen18 -

19 VVSG - Werkveld / transactieveld (3) Segmentatie van burgers en grondgebied Socio-economisch / persoonsgebonden kenmerken = doelgroepenbeleid Geografisch: gebiedsgerichte werking Vorming Vlaanderen19 -

20 VVSG - Matrixbenadering Vorming Vlaanderen20 - WV Bevolking - doelgroep 1 - doelgroep 2 Grondgebied - deel grondgebied 1 - deel grondgebied 2 WV

21 VVSG - ENKELE BASISBEGRIPPEN INTEGRAAL WERKEN EN PLANNEN BELEIDSPLAN TIMING WERKVELD / TRANSACTIEVELD MATRIXMODEL PARTICIPATIE Vorming Vlaanderen21 -

22 VVSG - Participatie (1) Basis: Gemeentedecreet en OCMW-decreet “… neemt initiatieven om de betrokkenheid en de inspraak van de burgers of van de doelgroepen te verzekeren bij de beleidsvoorbereiding, bij de uitwerking van de …dienstverlening en bij de evaluatie ervan”.  samenloop van participatie en beleidsplanning Vorming Vlaanderen22 -

23 VVSG - Participatie (2) Integrale participatie Ter ondersteuning van een integraal planningstraject Burgers niet gehinderd door bestuurlijke indeling Mogelijkheid tot integraal burgerperspectief Advies over prioriteiten Clash van participatietrajecten Problematiek van de “gelovigen” Vorming Vlaanderen23 -

24 VVSG - Participatie (3) Bedenkingen bij het huidig systeem Representativiteit Voorwaarden voor deelname Plaats van de vereniging: burger of actor? Plaats van niet-gebruikers Sturing van de participatie Vorming Vlaanderen24 -

25 VVSG - Participatie (4) Wanneer? Planning: Analyse: ja Beleidsbepaling: in principe neen Actieplanning: nut? Beleidsuitvoering: ja 25 -Vorming Vlaanderen ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING PlanningUitvoeringEvaluatieBijsturing

26 VVSG - PLANNINGSCYCLUS GEMEENTE & OCMW ANALYSE BELEIDSBEPALING ACTIEPLANNING Vorming Vlaanderen26 -

27 VVSG - Gemeente en OCMW: samen plannen? Gezamenlijke planningservaring in het kader van Lokaal Sociaal Beleid Moeten gemeente en OCMW samen plannen? Werkvelden waarop beiden actief zijn Beleid mikt op dezelfde burgers en hetzelfde grondgebied De noodzaak aan integratie Gezamenlijke participatie Gezamenlijke doelstellingen / acties Poolen van coördinatiemogelijkheden Stap 0 : beslissing Vorming Vlaanderen27 -

28 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING WESPENTAILLEMODEL Vorming Vlaanderen

29 VVSG - Vorming Vlaanderen29 - ALGEMENE CONTEXT Deelanalyse per WV (per DG)(Deel)analyse Geïntegreerde analyse: belangrijkste sterken, zwakten, kansen en bedreigingen Omgevings -analyse

30 VVSG - Deelproces “algemene context” Algemene gegevens die van belang zijn voor de analyse Praktische afspraken over het opzoeken en ter beschikking stellen van die gegevens Vorming Vlaanderen30 -

31 VVSG - Deelproces “algemene context” DESTEP = methodiek om externe ontwikkelingen te structureren Demografisch Economisch Sociaal Technologisch Ecologisch Politiek-bestuurlijk 31 -Vorming Vlaanderen Succesvol inspelen op je omgeving

32 VVSG - Scenario 1: de matrixstructuur (1) Vorming Vlaanderen32 - RAAD BELEIDSGROEP COÖRDINATIEGROEP DGV WVV IAV

33 VVSG - Scenario 1: de matrixstructuur (2) Werkveldverantwoordelijke (WVV) Staat in voor de inhoudelijke analyse van een werkveld Staat in voor de participatie aan actorzijde Doelgroep / Deelgebied-verantwoordelijke (DGV) Staat in voor de communicatie van, naar en over een doelgroep of deel van het grondgebied (DGV) Staat in voor de participatie aan vraagzijde Verantwoordelijke voor de interne analyse (IAV) staat in voor de analyse van het bestuur als organisatie 33 -Vorming Vlaanderen Scenario 1: de matrixstructuur

34 VVSG - Scenario 1: de matrixstructuur (3) Coördinatiegroep = ambtelijke werkgroep staat voor de inhoudelijke en procesmatige integratie van planningstraject Beleidsgroep toetsing / terugkoppeling naar het politieke niveau Gemengde samenstelling Politiek en ambtelijk…. 34 -Vorming Vlaanderen Scenario 1: de matrixstructuur

35 VVSG - Integratie werkveldanalyse – participatie Vorming Vlaanderen35 - Eerste analyserapport Participatie burgers Participatie actoren Tweede analyserapport Lacunes burgers Lacunes actoren Derde analyserapport Basisanalyse Verfijning, verdieping en objectivering DGV WVV

36 VVSG - Scenario 2: de vaste basisgroep (1) 36 - Raad Basisgroep Deskundigen Vorming Vlaanderen

37 VVSG - Scenario 2: de vaste basisgroep (2) Basisgroep Maakt analyse van alle werkvelden Coördineren de analyse Leden = ambtenaren van het lokaal bestuur Ifv het werkveld wordt de basisgroep uitgebreid met Interne mensen Externe deskundigen Actoren Burgers/gebruikers 37 -Vorming Vlaanderen

38 VVSG - Scenario 1bis Systeem van vaste werkgroepen toepassen op clusters van werkvelden Vorming Vlaanderen38 - Grond- gebiedszaken Vrije tijd en verenigingen Welzijn en zorg Interne analyse gemeente Interne analyse ocmw

39 VVSG - Scenario 3: bovenlokaal werken (1) Vorming Vlaanderen39 - LOKAAL BESTUUR GEZAMENLIJKE BASISANALYSE LOKAAL TOETS

40 VVSG - Scenario 3: bovenlokaal overleg (2) Gemeenten met een gelijkaardig profiel Ad hoc Voor één of meerdere werkvelden Aansluitend op bestaande samenwerkings- en overlegvormen Belang van de vertaling naar de gemeente Ook mogelijk bovenlokale participatie Vorming Vlaanderen40 -

41 VVSG - Deelproces “Geïntegreerde analyse” = vaststellen van de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen als basis voor het beleid voor de komende jaren Conceptueel: afgebakende fase Praktijk: samenvallend met de beleidsbepaling en de zwaartepunten in de actieplanning Inbreng vanuit de administratie? Sterkte van het MAT Politiek aanvaard? Vorming Vlaanderen41 -

42 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING WESPENTAILLEMODEL Vorming Vlaanderen

43 VVSG - Factoren in de beleidsbepaling Wettelijk: kader / opdracht Belangen: algemeen belang, belangengroepen, doelgroepen, zuilen... Maatschappelijke problematiek (urgent, zwaar…) Actiemogelijkheden van het lokaal bestuur (actor, regisseur, netwerkcoördinator…) Middelen Politieke visie Het schepenmodel Het lokaal bestuur als politiek systeem (ambtenaren en mandatarissen) De verkiezingsprogramma's / verkiezingsbeloften Innovatiegerichtheid van de organisatie / cultuur / structuur …… 43 -Vorming Vlaanderen

44 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING WESPENTAILLEMODEL ADVIESRUIMTE Vorming Vlaanderen

45 VVSG - De cirkels Buitenste cirkel = fase van beleidsbepaling Vaste grootte Binnenste cirkel = voorbehouden domein van de mandatarissen Variabele grootte Daartussen = adviesruimte In welke mate is er ruimte voor advies van ambtenaren / anderen? Herhaling van het systeem op het politieke niveau Vorming Vlaanderen45 -

46 VVSG - De lijntjes In welke mate werken we verkokerd of geïntegreerd? Een vorm van afstemming is nodig Middelen  verkokering Acties en output  inclusief Maatschappelijke noden  integraal beleid Vorming Vlaanderen46 -

47 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING WESPENTAILLEMODEL Vorming Vlaanderen INTEGRAAL INCLUSIEF VERKOKERD

48 VVSG ANALYSE ACTIEPLANNING BELEIDSBEPALING WESPENTAILLEMODEL Vorming Vlaanderen

49 VVSG - Wat bespreken we? Werkveld en doelstellingen Actiemogelijkheden van het lokaal bestuur doorzettingsmacht Invulling van een beleidsplan / strategische nota Projectstructuur en Procedure Vorming Vlaanderen49 -

50 VVSG - Werkveld, doelstellingen en acties Vorming Vlaanderen 50 - aanbodvraag actoren burgers gemeente Doelstellingen actorrol coördinatierol

51 VVSG - De klassieke terminologie Vorming Vlaanderen51 - Wettelijke opdracht VISIE MISSIE STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN OPERATIONELE DOELSTELLINGEN ACTOR COÖRDINATIE

52 VVSG - De klassieke terminologie Visie = de gewenste toekomstige situatie Op werkveldniveau (?) Geconcretiseerd in strategische doelstellingen Meestal uitgedrukt in effecten Op lange termijn Geconcretiseerd in operationele doelstellingen Uitgedrukt in effecten (output) / concreter = middel om de strategische doelstellingen te realiseren Korte termijn – legislatuur – politieke verantwoordelijkheid Missie = onze bijdrage in de realisatie van de visie Vorming Vlaanderen52 -

53 VVSG - Actiemogelijkheden op werkveldniveau Doelstellingen op het niveau werkveld  gaat over regie, coördinatie, afstemming, ….. Veel gebruikte termen  vaak verschillende betekenis Als lokaal bestuur werk je meer en meer in een werkveld samen andere actoren Begrip “doorzettingsmacht” geeft inzicht in de actiemogelijkheden van het lokaal bestuur Vorming Vlaanderen53 -

54 VVSG - Het begrip “doorzettingsmacht” (1) = de mogelijkheid van het lokaal bestuur om eenzijdig medewerking van andere partijen af te dwingen ongeacht hun hindermacht Lijn gaat van geringe tot grote doorzettingsmacht Vorming Vlaanderen54 -

55 VVSG - Het begrip “doorzettingsmacht” (2) gering: weinig (geen) mogelijkheden om andere partijen te dwingen om de visie te realiseren. samenwerking op basis van vrijwilligheid /onderhandelingen netwerkmodel - netwerkcoördinator groot: het bestuur kan andere partijen zijn wil opleggen ongeacht of ze wel of niet beschikken over hindermacht regiemodel - regisseur Vorming Vlaanderen55 -

56 VVSG - Graden van doorzettingsmacht (1) Vorming Vlaanderen56 - GERING GROOT Communicatief – rationeel Financieel Juridisch Werkveldsturing NETWERKMODEL REGIEMODEL Doorzettingsmacht

57 VVSG - Graden van doorzettingsmacht (2) juridische doorzettingsmacht wettelijke of reglementaire basis verplichtingen opgelegd aan derden eventueel sancties financiële doorzettingsmacht als het lokaal bestuur wezenlijke financiële stromen naar de actoren kan controleren of beïnvloeden  zelf al dan niet toekennen  adviesrecht Vorming Vlaanderen57 -

58 VVSG - Graden van doorzettingsmacht (3) werkveldsturing aanbodzijde inkoopmacht actorrol vraagzijde beïnvloeding van het gedrag van burgers marktmechanisme Markttransparantie / marktinformatie rationeel-communicatief overtuigen en motiveren Vorming Vlaanderen58 -

59 VVSG - Actiemogelijkheden lokaal bestuur (1) ACTOR het bestuur doet een actie volledig in eigen beheer: operationele actie Volle politieke verantwoordelijkheid het bestuur doet een actie volledig in eigen beheer op voorwaarde dat bepaalde randvoorwaarden gerealiseerd worden: voorwaardelijke operationele actie Monitoring van de randvoorwaarden Karakter van de doelstelling kan veranderen Vorming Vlaanderen59 -

60 VVSG - Actiemogelijkheden lokaal bestuur (2) Coördinatie Juridische doorzettingsmacht Financiële doorzettingsmacht Werkveldsturing: Aanbodzijde Vraagzijde Marktmechanisme Communicatief-rationele instrumenten Vorming Vlaanderen60 - Coördinatie- acties Van resultaatsverantwoordelijkheid tot procesverantwoordelijkheid REGIE NETWERK- COÖRDINATIE

61 VVSG - Actiemogelijkheden lokaal bestuur (3) Netwerkverkenning Onderzoek bij andere actoren of er bereidheid is om aan een gezamenlijke doelstelling/effect te werken. haalbaarheidsstudie Vrij initiatief van andere actoren – geen rol voor het lokaal bestuur Verbod Vorming Vlaanderen61 -

62 VVSG - Strategische meerjarenplanning in BBC Strategische nota beschrijft de prioritaire beleidsdoelstellingen Financiële nota het financiële doelstellingenplan; de staat van het financiële evenwicht. Vorming Vlaanderen62 - Art. 1 19° prioritaire beleidsdoelstelling: beleidsdoelstelling waarover expliciet gerapporteerd wordt in de beleidsrapporten;

63 VVSG - Beleidsdoelstelling 63 - Art. 6. Elke beleidsdoelstelling bestaat uit: 1° een specifieke omschrijving van het vooropgestelde resultaat of eventueel van het vooropgestelde effect dat de raad wil bereiken voor het extern of intern te voeren beleid. In de mate van het mogelijke en het nuttige wordt dat resultaat of dat effect meetbaar gemaakt; 2° een of meer actieplannen die ondernomen zullen worden voor de realisatie van de beleidsdoelstelling. In elk actieplan wordt de realisatietermijn aangegeven; 3° de raming van de ontvangsten en uitgaven per jaar waarop de beleidsdoelstelling betrekking heeft. Vorming Vlaanderen

64 VVSG - Invulling beleidsplan Twee opties: Alles in doelstellingen Beperkt aantal doelstellingen Leesbare, overzichtelijke, gestructureerde, niet al te lange strategische nota met zo weinig mogelijk jargon Bredere invulling van de strategische nota Beperkt aantal doelstellingen en acties Beleidsplan ≠ beheersplan Het huidig beleid een plaats geven Vorming Vlaanderen64 -

65 VVSG - Hoe beperk ik doelstellingen en acties? Denken in niveaus Going concern: niet vertaald in doelstellingen Huidige dienstverlening/beleid: wel beschrijven in de strategische nota Wel budget voorzien E&E: (kleine) acties en projecten ter verbetering van de effectiviteit en efficiëntie van de organisatie Geen doelstellingen – wel budget voorzien Gevolg van de analyse – veel ideeën voor verbetering Een inventaris aanleggen? – opnemen in de toelichting? Aanwenden in de budgetcyclus Beleidsfocus: waar gaan we voor in de legislatuur? uitwerken in operationele doelstellingen Vorming Vlaanderen65 -

66 VVSG VISIE MISSIE BELEIDS- FOCUS HUIDIG BELEID COÖRDINATIEACTOR COÖRDINATIEACTOR OA VW OA CA NWVK OD Wettelijke opdracht [SD] Vorming Vlaanderen Prioritaire BD Actieplannen GOING CONCERN  OVERIG BELEID

67 VVSG - Projectstructuur (tijdens de actieplanning) Vorming Vlaanderen67 - RAAD BELEIDSGROEP COÖRDINATIEGROEP VERANTWOORDELIJKE DOELSTELLING (DV) VERANTWOORDELIJKE ACTIEPLAN (APV)

68 VVSG - Aandachtspunten in de procedure (1) Onderscheid tussen de drie niveaus Actieplan Doelstelling Alle doelstellingen samen Welk actieplan valt onder een doelstelling? Bewuste beslissing Collectieve beslissing Coherentie van het plan Vorming Vlaanderen68 -

69 VVSG - Aandachtspunten in de procedure (2) Bewaken van de integrale actieplanning Welke dienst moet betrokken worden bij het uitwerken van welke actie? Toetsen van het geheel van de actieplannen aan de beschikbare financiële en organisatorische ruimte Vorming Vlaanderen69 -

70 Vragen? Dirk Meulemans 02/


Download ppt "Een integraal beleidsplan op lokaal niveau: hoe werkt dat? Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie."

Verwante presentaties


Ads door Google