De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 Rechten van schuldeisers bij faillissement Matthias E. Storme Instituut voor Handels- en Insolventierecht KU Leuven.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 Rechten van schuldeisers bij faillissement Matthias E. Storme Instituut voor Handels- en Insolventierecht KU Leuven."— Transcript van de presentatie:

1 1 Rechten van schuldeisers bij faillissement Matthias E. Storme Instituut voor Handels- en Insolventierecht KU Leuven

2 2 Overzicht Behandelde onderwerpen -Gevolgen faillissement voor alle schuldeisers -Welke rechten (activa) oefent de curator uit ? -Rechten van schuldeisers met zakelijk (zekerheids)recht -Schuldvorderingen op de boedel (boedelschulden) -Lopende overeenkomsten -Schuldvorderingen in de boedel

3 3 Gevolgen faillissement voor alle schuldeisers -Samenloop en fixatie: begrip en concrete gevolgen (vlg. slide) -Bijkomend gevolg failissement: opeisbaarheid schuldvorderingen (“verval van tijdsbepaling”) -Gevolg op bedingen die bij faillissement in werking treden: in beginsel geldig. Bv. Ontbindende voorwaarde. Zakelijke werking beperkt w.b. goederen in bezit van of op naam van gefailleerde (infra)

4 4 Gevolgen faillissement voor alle schuldeisers -Samenloop en fixatie: begrip -Collectief beslag > gelijktijdige realisatie (verzakelijking) door schuldeisers > collectief pandrecht op aangetroffen activa waarbij aandeel van elke schuldvordering in abstracto gefixeerd is -Gelijktijdig aantreden > gelijke rang behoudens 1° eerder zakelijk recht of 2° wettige reden van voorrang

5 5 Gevolgen faillissement voor alle schuldeisers Samenloop en fixatie: concrete gevolgen: -Ontstaan van een boedel met activa en eigen passiva ( boedelschulden v. schulden in de boedel) -Fixatie = verworven recht van elke schuldeiser jegens de andere -Uitsluiting individuele executiemaatregelen voor schuldeisers in de boedel -Nieuwe schulden komen niet op in de boedel -Loop interest geschorst (achtergesteld) -Van rechtswege bewarend effect op rechten schuldeisers -Veralgemeende zakelijke subrogatie -Belet werking van latere vervulling voorwaarde niet -Regel van dwingend recht, geen openbare orde

6 6 Welke rechten oefent de curator uit ? -Uitgangspunt: schuldeisers in de schoenen van de schuldenaar: gebonden aan zakelijk werkende rechten, modaliteiten van verkrijging, kwalitatieve verplichtingen, enz. -Geen gebondenheid aan geveinsde rechten van derden (1321 BW). Quid zakenrechtelijke simulatie (naamlening). -Geen gebondenheid aan lopende executiemaatregelen (beslagen …) -Uitbreiding actief krachtens schijnleer ? Zie infra -Uitbreiding actief met huwgemeenschap (96 FaillW) -Actief onaangetast door latere beschikkingen gefailleerde (gesanctioneerd door de nietigheid van art. 16 FaillW)

7 7 Welke rechten oefent de curator uit ? -Uitbreiding actief door aanvechting bedrieglijke of abnormale handelingen: gaat steeds om rechtshandeling gefailleerde. -Zwarte lijst van art. 17 FaillW, i.h.b. 17,3° - vestiging nieuwe zekerheden voor bestaande schulden. Zélfs verplichte vestiging (hypothecaire volmacht e.d.). Uitz: WFZ, wisselpand. Nieuw recht: pand geen zakelijke overeenkomst meer -Vereenvoudigde pauliana van art. 18 FaillW (uitz. in WFZ) -Art. 19 FaillW -Actio pauliana; bij faillissement ook zonder anterioriteit aangevochten handeling t.o.v. schuld; verhaalsbenadeling; bedrog gefailleerde; medeplichtigheid of kosteloze verkrijging wederpartij.

8 8 Welke rechten oefent de curator uit ? -Uitbreiding actief door aanvechting bedrieglijke of abnormale rechtshandelingen – gevolgen -Niet-tegenwerpelijkheid aangevochten rechtshandeling; verhaal mogelijk met voorrang op schuldeisers wederpartij -Titel verkrijger niet-tegenwerpelijk > verkrijger evenmin beschikkingsbevoegd > derde verkrijgt van onbevoegde, behoudens regels van derdenbescherming -Indien teruggave in natura onmogelijk: schadevergoeding ex 1382; bij begiftigde te goeder trouw enkel ongegronde verrijking

9 9 Welke rechten oefent de curator uit ? -Uitbreiding actief met toekomstige goederen -Uitbreiding actief met “boedelvorderingen” tot vergoeding van het collectief nadeel dat schuldeisers lijden door fout van derde -Vb. schijn gewekt van aanwezig actief of afwezig passief (Cass 24 oktober 2002, 29 oktober 2004). Hoe ruim ? -Soms specifieke wetsbepaling (oprichtersaansprakelijkheid bv.) -Bij VOF en CVOA: curator bundelt ook de rechten van de schuldeisers jegens vennoten (Cass. 6 dec. 2012) -NB. Mogelijke aansprakelijkheidsvordering van de boedel jegens curator zelf.

10 10 Schuldeisers met zakelijk (zekerheids)recht algemeen Rechten van schuldeisers met zakelijk (zekerheids)recht Is er een zakelijk recht ontstaan voor de samenloop ? - goed bestaand voor samenloop - specialiteitsbeginsel en nuances - numerus clausus, i.h.b. w.b. fiducaire eigendom Is het niet tenietgegaan voor samenloop ? Natrekking, vermenging of zaaksvorming (Na samenloop niet relevant) Zoja, roept schuldeiser zakelijke subrogatie in ?

11 11 Schuldeisers met zakelijk (zekerheids)recht algemeen Conflicten tussen zakelijke rechten oplossen Eerste stap: anterioriteit bepalen Bijzondere positie van voorbehouden zekerheden ! (wordt bevestigd in wetsontwerp als “supervoorrang”) Tweede stap: derdenbescherming (2279 BW, 1690 BW, …) Bijzondere regels: overspringen in rang voor: -Voorrecht kosten behoud van 20,4° HypW (jongste eerst) -Inherente voorrangsrechten bij schuldvorderingen (infra)

12 12 Schuldeisers-eigenaars Volwaardige eigendom v. zekerheidsrechten 0° Niet: eigendomsvoorbehoud (infra), is accessoir 1° Goederen in detentie: huur & leasing, consignatie, loonfabricage 2° Eigendom teruggekregen door retroactieve ontbinding Ontbinding al dan niet “ingegaan” voor samenloop 3° Quid goederen vervreemd maar nog in ‘bezit’ gefailleerde -Onroerende vervreemding niet overgeschreven ? -Roerende zaak niet geleverd ? -Cessie niet meegedeeld ?

13 13 Zakelijke zekerheden -Inleiding: afzonderlijke rangregeling per onderpand v. rang in algemene boedel. Elk zakelijk recht (niet: algemeen voorrecht) verschaft “afzonderingsrecht” -Vereisten voor ontstaan of tegenwerpelijkheid zakelijk zekerheidsrecht: -Onroerend goed: voorbehouden rechten met publiciteit; gevestigde met publiciteit; stille rechten -Roerende zaken: retentierecht vervreemder, buitenbezitstelling; registerpand; stille zekerheden door voorbehoud; andere stille -Schuldvorderingen: door voorbehoud; pandrechten; rechtstreekse vorderingen e.a.; schuldvergelijking na samenloop; conventionele schuldvergelijking

14 14 Zakelijke zekerheden Uitwerking “afzonderingsrecht”: Voorwerp afzonderlijke regeling -Beperkt tot bezwaard goed en bezwaarde deel (dekking) -Inbegrepen vruchten goed (bv. interest opgebracht) Géén bijdrage in kosten algemene boedel -Wel kosten van de bijzondere boedel, inb. kosten behoud -Die wel de omvang dekking (plafond) niet aantasten Enkel voor de door dat recht verzekerde schuldvordering (accessoriteit) > vraag of dit conventioneel kan bepaald worden dan wel wettelijk beperkt is

15 15 Zakelijke zekerheden Omvang van de verzekerde schuldvordering -Voorrecht roerende verkoper en eigendomsvoorbehoud: wettelijk beperkt; geen horizontale uitbreiding -Zekerheden op roerende zaken gegrond op bezit: conventioneel uitbreidbaar. Ook voor retentierecht (= pandrecht). Indien niets overeengekomen: enkel debitum cum re iunctum -Zekerheden op roerende zaak zonder buitenbezitstelling: meestal wettelijk omschreven -Kosten behoud roerende zaak: behoud, niet rendement -Pand op schuldvorderingen: conventioneel bepaalbaar -R.V. onderaannemer v. voorrecht onderaannemer -Schuldvergelijking Niet verzekerd saldo schuldvordering: gewoon in de boedel

16 16 Zakelijke zekerheden Verschaft zakelijke zekerheid executierecht na faillissement (separatistenpositie) ? -Algemene regel: separatist, maar opschorting (26 III en 100 II FW) -Bijzondere regels eerste hypotheek onroerend goed (100 FaillW) -Revindicatierecht verkoper onder eigendomsvoorbehoud, behoudens lossingsrecht curator -Behoud retentierecht pandhouder en retentor -Executierecht verhuurder -Executierecht zekerheden financiële active (WFZ) -Behoud sommige rechtstreekse vorderingen (LVO, rechten fiscus en RSZ), bij andere enkele indien kennisgeving voor samenloop gebeurde (onderaannemer, hoofdverhuurder) -Behoud recht uitoefenen schuldvergelijking

17 17 Boedelschulden Schuldvorderingen op de boedel (boedelschulden) “Buiten de boedel”: geen aangifteplicht; voorrang op schulden in de boedel; behoud individueel executierecht Vereisten: -aangegaan of opgelopen -omwille van de bewaring, het beheer, de tegeldemaking of de vereffening van de boedel -wettelijk opgesomd: boedelredding, uitwinning, begrafeniskosten -Andere: temporeel vereiste + functioneel vereiste -Temporeel: betrekking hebben op periode na samenloop (bij belastingen: peildatum) -Functioneel: aangegaan OF opgelopen wegens nalaten -Kosten eerdere procedure: art. 37 WCO.

18 18 Lopende overeenkomsten Lot van “lopende overeenkomsten” Beëindigd zijn: -Beëindigd door faillissementsvonnis; -Geldig beëindigd door de wederpartij (ontbinding, ontbindende voorwaarde, wettelijke opzegmogelijkheid 32 LVO); -Beëindigd bij wederzijds akkoord. Curator: art. 46 geeft enkel een "recht" om niet na te komen, in beginsel géén verbrekingsrecht

19 19 Lopende overeenkomsten Recht van de Curator: -Geen plicht tot nakoming, in die zin een "recht" om niet na te komen -Mogelijkheid tot voortzetting, dan boedelschuld ! -In beginsel géén verbrekingsrecht. Rechten wederpartij bij niet gestanddoening: -Behoud zakelijke rechten, intellectuele rechten -Behoud forum- en arbitragebedingen -Behoud wilsrechten (ontbinding, netting uitvoeren, opschortingsrecht, keuzerecht…). Ook retentierecht huurder. -Geen recht verbintenis tot geven of doen af te dwingen. Schadevergoeding is slechts schuldvordering in de boedel Uitzonderlijk verbrekingsrecht. Maar: boedelschuld (?)

20 20 Schuldvorderingen in de boedel -Algemeen: aangifteplicht, geen executierecht -Komen na schuldvorderingen op de boedel (boedelschulden) -Rang: algemene voorrechten, chirografaire, achtergestelde, saldo -Achtergesteld zijn: -conventionele achterstelling -interest na datum faillietverklaring -dwangsommen -enkele bijzondere wetsbepalingen (bv. uitgesteld loon) -nieuwe nettoschulden na faillissement die geen boedelschulden zijn -Bevoegdheid curator na sluiting: Cass. 13 oktober 2011


Download ppt "1 Rechten van schuldeisers bij faillissement Matthias E. Storme Instituut voor Handels- en Insolventierecht KU Leuven."

Verwante presentaties


Ads door Google