De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling Wouter Vanderplasschen Vakgroep Orthopedagogiek Universiteit.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling Wouter Vanderplasschen Vakgroep Orthopedagogiek Universiteit."— Transcript van de presentatie:

1 Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling Wouter Vanderplasschen Vakgroep Orthopedagogiek Universiteit Gent

2 Overzicht n ‘Crack babies’ en ‘crack kids’ n Risico’s verbonden aan druggebruik van de ouders –risicofactoren in de omgeving –beschermende factoren –mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling –naar een realistisch beeld

3 ‘Crack babies and kids’ (1) n Crack : goedkoop, rookbaar cocaïne- derivaat n Vooral veel vrouwen + laagste sociale klassen n Gebruik tijdens zwangerschap -> verschillende risico’s oa. pervasieve hersenbeschadiging n Voor vele kinderen dreigt plaatsing

4 ‘Crack babies and kids’ (2) n Enige nuancering vereist: –extreem problematische opvoedingssituatie –crack : marginale drug in België –deterministisch + negatief beeld –bepaalde kinderen ontwikkelen zich vrij normaal en zonder problemen

5 Inleiding n “Forgotten children” n Meer aandacht: opvoedings- en ontwikkelingsproblemen voorkomen + beperken + nieuwe generatie verslaafden vermijden n Verschillende diensten: kind, ouder, verslaafd n samenhangende problematiek n Afkerig tov hulp: hoederecht n vooral verslaafde moeders: vaderfiguur ontbreekt dikwijls

6 Omvang problematiek n 18 tot 75% heeft kinderen + stijgt n 1/10 pasgeborenen in de VS n In Nederland: 5000; 25 à 40% kinderen n Weinig cijfergegevens over België –1000/jaar –1/4 tot 1/3 heeft kinderen

7 Drugverslaafde ouders n Ouderschap problematisch: responsiviteit en grenzen stellen n belangrijke mijlpaal n zwangerschap: –onverwacht –latente kinderwens: verandering –minder gebruiken of stoppen –confrontatie met realiteit: herval !

8 Ouderschap n Afhankelijkheid: verwerven en gebruiken drugs –zorg en opvoeding secundair –onder invloed, wisselend gemoed, chaotische levensstijl: beperkte emotionele betrokkenheid, toegankelijkheid en aandacht –gevaarlijk situaties: spel, voeding, hygiëne n 1/3 emotionele verwaarlozing + 10% fysieke mishandeling n plaatsing!

9 Drugverslaafde ouders n Familiale achtergrond (verslaving, ruzies, verwaarlozing, plaatsing, …) + relationele problemen: psychische en emotionele problemen n weinig eigen positieve ervaringen: gn adequate opvoedings- en interactievaardigheden + weinig kennis over ontwikkeling n Meer rigide + minder responsief: hechting! n Overdreven begaan: verwenning n Instabiele + wisselende relaties en beperkt sociaal netwerk: alleen n gezin georganiseerd rond verslaving: co- afhankelijkheid + parentificatie n loyaliteit aan ouders + bewaren familiegeheim

10 n Weinig positieve identificatiemodellen n drugs als copingmechanisme + gevoel van macht en potentie n ontbreken vaderfiguur n werkloosheid + financiële problemen n criminaliteit en prostitutie: justitie n schaamte- en schuldgevoelens: oordeel maatschappij, mogelijke schade, dreiging van plaatsing + sociale uitsluiting n onttrekken aan hulpverlening + versterken gevoelens door bepaalde reacties kinderen

11 Beschermende factoren n Ondanks risico’s: sommigen zeer goed n verantwoordelijk en motiverend n adequaat functioneren: sociaal netwerk, stabiel gebruik, rituelen, vaderfiguur, intacte leefgebieden n zeker niet bij iedereen beperkte ouderschapsvaardigheden of onvoldoende aandacht n Ouderschap bemoeilijkt indien andere risicofactoren: eerder risico dan belemmering

12 Kinderen van drugverslaafde ouders n Effecten van gebruik tijdens zwangerschap –vooral tijdens zwangerschap, neonatale periode en eerste levensjaar –nadien minder eenduidige bevindingen n Rol omgeving-prenatale blootstelling –lange termijn-effect bepaalde drugs –invloed omgeving n niet alle kinderen blootgesteld aan drugs n velen groeien op buiten ouderlijk gezin: –meer probleemgedrag in pleeggezinnen –ondersteunen moeder-kind relatie –verschillende beïnvloedende factoren

13 Risico’s n Blootstelling tijdens zwangerschap: –vroeggeboorte, bloedarmoede en groeiretardatie –60-90% Neonataal Abstinentiesyndroom: versnelde ademhaling, diarrhee, stuipen, braken –meer opgewonden toestand: snelle irritatie n Jonge kinderen (0 tot 6 jaar) –vertraagde soc-emotionele, cognitieve ontwikkeling, gedragsproblemen, groeiretardatie, aandachts- en concentratieprblemen, impulsiviteit, hyperactiviteit, taalproblemen; meer internaliserend en externaliserend probleemgedrag –gebrek aan basisveilligheid: loze beloften, psychische klachten (woede, labiliteit, ontkenning, isolatie, schuld- en schaamtegevoelens, laag zelfbeeld

14 n Schoolgaande kinderen: –leerproblemen, aandachts- en concentratiestoornissen, gedragsproblemen –problemen in omgang, overzitten –spijbelen, delinquentie, druggebruik –nieuwe generatie verslaafden n overerbare kwetsbaarheid: –drugs- en alcoholproblemen in verschillende generaties –biochemische, fysiologische en psychologische markers: gebrekkige inhibitie –kwetsbaarheid, geen voldoende verklaring

15 Veerkracht n Bij aantal toch voorspoedige ontwikkeling n Veerkracht (resilience) –individuele kenmerken: persoonlijkheid, zelfbeeld, alertheid, responsiviteit, …) –omgeving: rituelen, rolmodellen, steun, vrienden –vormen van veerkracht: inzicht, onafhankelijkheid, intieme relaties, initiatief nemen, creativiteit, humor en moraliteit n soms opmerkelijk ontwikkelingsherstel na aanvankelijke problemen n niet objectief meetbaar gedrag of bepaalde risicofactoren doorslaggevend, wel subjectief aanvoelen door kind en eigen creatieve inbreng kind

16 3. Bestaande aanpak n Structurele benadering: –in verschillende voorzieningen: geen specifieke aanpak –opvoedingsondersteuning ambulant: samenwerking, deskundigheid, conflicterende visies –residentiële programma’s: intieme huiselijke sfeer + opvoedingsondersteuning; niet voor koppels, meestal kinderen jonger dan 6 jaar

17 n Netwerkvorming –betere coördinatie en opvolging n case management: persoonlijke begeleider n case management: zonder persoonlijke begeleider n zorgcoördinatie voor vastgelopen situatie n deskundigheidsbevordering

18 n Opvoedingsondersteuning –individuele begeleiding –modeling –ouderschapsklassen –oudergroepen –videohometraining

19 Knelpunten n “ Typisch” verslaafd gedrag: herval, niet nakomen afspraken, liegen,geen probleeminzicht, andere normen n Ethische vragen: interventie?! n Deskundigheid n beroepsgeheim n eenduidige visie en aanpak n hoge drempel n beperkt aanbod n nood aan opvoedingsondersteuning

20 Een meer geschikte aanpak n Positieve, kritische houding nodig n normen- en waarden: intervisie n deskundigheidsbevordering n expliciteren van visie en aanpak n uitbouw formeel netwerk n nood aan thuisbegeleiding n continuïteit en coördinatie n preventie en vroeginterventie

21 Risico’s verbonden aan druggebruik van de ouders n Prevalentie van de problematiek : 1/4 à 1/3 heeft kinderen n Risico op verschillende ontwikkelingsproblemen n Methodologische problemen n Weinig consistente bevindingen na 1ste levensjaar : invloed van prenatale blootstelling aan drugs + van milieu

22 Risico’s verbonden aan gebruik tijdens zwangerschap n n verschillende factoren : mate en tijdstip van gebruik, soort drug, metabolisme van de moeder + gezondheid van de moeder n n stoppen n n obstetrische complicaties :spontane abortus, groeiretardatie, asfyxie, prematuur + dysmatuur teratogene effecten :lidmaatdefecte,n pervasieve hersenschade n n medische complicaties anemie, HIV, Hepatitis

23 Gevolgen van gebruik tijdens de zwangerschap n n De neonatale periode en het 1 ste levensjaar n n Neonataal Abstinentie-syndroom (NAS): na 24 à 72u,stoornissen van het CZS, stoornissen van het AHS, stoornissen van het GIS, medicamenteuze behandeling n n ‘Lastige’ baby’s: irriteerbaar, niet responsief, moeilijk te knuffelen n n Cocaïne : opgewonden toestand n n Alcohol : Foetaal Alcohol Syndroom (FAS): faciale dysmorfologie, groeiretardatie, verstandelijke handicap n n Cannabis : tremor, verhoogde lichaamsactiviteit + slaapproblemen n n Verhoogde morbiditeit en mortaliteit

24 Risicofactoren in de omgeving n Druggebruik tijdens zwangerschap n Overerfbare kwetsbaarheid n Kinderen van ondergeschikt belang n Psychische en relationele problemen + voorgeschiedenis n Financiële en juridische problemen n Beperkte ouderschapsvaardigheden n ‘Verslaafd gezin’

25 Risicofactoren in de omgeving n Weinig positieve identificatiemodellen n Beperkt sociaal netwerk n Verwaarlozing en misbruik n Plaatsing n Verwenning n Stigmatisering + schaamte- en schuldgevoelens

26 Beschermende factoren n Verantwoordelijkheid voor het kind + belangrijke motiverende factor n ‘Resilience’ : individuele kenmerken (zelfbeeld, persoonlijkheid, zelfstandigheid) + omgeving (rituelen, sociale steun) n Opmerkelijk ontwikkelingsherstel

27 Mogelijke gevolgen n Vertraagde sociale, cognitieve + emotionele ontwikkeling, gedragsproblemen, aandachts- en concentratieproblemen, impulsiviteit, hyperactiviteit n Gebrek aan veilige hechting en basisveiligheid n Meer internaliserend en externaliserend gedrag n Co-afhankelijkheid + parentificatie n School-, leer- en gedragsproblemen n Volgende generatie drugverslaafden ?

28 Naar een realistisch beeld n Geen eenduidig beeld n Verschillende beschermende en bedreigende factoren op biologisch, psychologisch en sociaal vlak n Niet het objectief meetbaar gedrag, wel subjectieve beleving en creatieve inbreng van het kind

29 2. Implicaties voor de hulpverlening n Verweven problematiek : hulpverlening aan ouders én kind n Versnipperd hulpverleningsaanbod n Verslaafde moeders afkerig tegenover behandeling n Niet of pas laat in drughulpverlening + ook niet opgemerkt door niet- categoriale hulpverlening


Download ppt "Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling Wouter Vanderplasschen Vakgroep Orthopedagogiek Universiteit."

Verwante presentaties


Ads door Google