De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 december 2003 Diederik van der Molen Referenties en maatlatten voor de natuurlijke watertypen De eerste resultaten! Rapportage 2004 Vervolg voor niet-natuurlijke.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 december 2003 Diederik van der Molen Referenties en maatlatten voor de natuurlijke watertypen De eerste resultaten! Rapportage 2004 Vervolg voor niet-natuurlijke."— Transcript van de presentatie:

1 1 december 2003 Diederik van der Molen Referenties en maatlatten voor de natuurlijke watertypen De eerste resultaten! Rapportage 2004 Vervolg voor niet-natuurlijke wateren

2 1 december 2003 Referenties en maatlatten2 Referenties: waarom? Referentie van een type Goede Ecologische Toestand Voorlopige aanwijzing als Sterk Veranderd Maatlat voor natuurlijke wateren Afleiden van Maximaal Ecologisch Potentieel voor Sterk Veranderde en Kunstmatige typen GET gehaald? Waterlichaam natuurlijk (of kunstmatig)

3 1 december 2003 Referenties en maatlatten3 Toestand- en trendmonitoring Minimaal 1 j/6 j, tenzij GET/trend pressures OK (1x/18j) Voldoende waterlichamen voor algemene toestand (deel)stroomgebied Alle kwaliteitselementen: –Fytoplankton - Samenstelling en abundantie –Waterplanten - Samenstelling en abundantie –Macrofauna - Samenstelling en abundantie –Vis – Samenstelling, abundantie en leeftijdsopbouw Operationele monitoring –Alle representatieve waterlichamen ‘at risk’ –1 of meer gevoelige biol. Kwaliteitselementen –Doelgerelateerde frequentie

4 1 december 2003 Referenties en maatlatten4 Algemene werkwijze Referenties globaal Selectie indicatoren voor maatlat (wetenschappelijk, praktisch, doel gerelateerd) 1.Referentie kwantitatief voor indicatoren, 2.Uitwerken tot deelmaatlatten, 3.Samenvoegen tot maatlat per kwaliteitselement en per type Referentiewaarden voor algemene fysisch-chemische en hydromorfologische kwaliteitselementen Deel is klaar! begin 2004

5 1 december 2003 Referenties en maatlatten5 Welke typen? Alterra studie (2002): 55 typen natuurlijke en kunstmatige wateren 42 natuurlijke typen, waarvan –22 ‘grootste’ typen gereed in nov –overige in juni 2004 Nov 2003: Juni 2004: Overgangs- en kustwateren, grote rivieren, zoete getijdenwateren, midden- en benedenlopen van beken, diverse typen meren en plassen, brakke wateren Bronnen en bovenlopen, vennen, diepe meren

6 1 december 2003 Referenties en maatlatten6 Wijze van rapportage 3 Documenten Referenties en maatlatten: –Rivieren –Meren –Overgangs- en kustwateren 5 Achtergronds- documenten –Fytoplankton –Fytobenthos en macrofyten –Macroalgen en angiospermen –Macrofauna –Vis Voorbeeld Referenties en maatlatten Meren 1.Inleiding 2.Type M Globale referentie 2.2 Fytoplankton 1.Indicatoren 2.Kwantitatieve referentiewaarden indicatoren 3.Maatlat 4.Validatie 5.Toepassing 6.Overig etc voor 2.3 Macrofyten en fytobenthos, 2.4 Macrofauna en 2.5 Vissen 2.6 Algemene fysisch-chemische parameters 2.7 Hydromorfologie 3.Type M20 zie boven, etc voor overige typen

7 1 december 2003 Referenties en maatlatten7 Eerste resultaten: Fytoplankton, 2 deelmaatlatten ZGET- GET GET- matig M1422,644,5 M20, 2114,328,3 M2322,644,5 M2722,644,9 M30, 3160 K1 / K310,515,8 K213,520,3 O29,013,5 Abundantie: Chlorofyl-a (ug/l) Samenstelling Positieve soorten Kiezelalgen! Negatieve soorten typeZGET-GETGET-matig M14, 20, 21 10%30% K1,2 en 3, O2 1x10 6 cellen/l Phaeocysti s 10x10 6 cellen/l Phaeocysti s

8 1 december 2003 Referenties en maatlatten8 Eerste resultaten: Macrofyten en fytobenthos Waterplanten en bodemalgen Deelmaatlatten op basis van –Groeivormen (waaronder vaak ook oeverplanten) –Soortensamenstelling waterplanten –Soortensamenstelling bodemalgen Voor dit kwaliteitselement vrij veel deelmaatlatten: haalbaar? Lange lijsten soorten per type!

9 1 december 2003 Referenties en maatlatten9 Toepassing algen en waterplanten (maatlat natuurlijke wateren!) FytoplanktonMacrofyten/ Fytobenthos Chlof-aSoorten Naardermeer (M14)ZGETmatigZGET Zuidlaardermeer (M14)ontoereikend Volkerakmeer (M20)matig IJsselmeer (M21) Markermeer (M21)matigGETmatig Brede water (M23)slecht Riethove (M27)slechtZGET Aalsbeek (R5)GET Dinkel (R6)slecht

10 1 december 2003 Referenties en maatlatten10 Eerste resultaten: Macrofauna, 3 deelmaatlatten % individuen behorende tot de negatief dominante indicatoren % kenmerkende taxa % individuen behorende tot de kenmerkende en positief dominante indicatoren Totaalscore:  scores deelmaatlatten Lange lijsten soorten per type

11 1 december 2003 Referenties en maatlatten11 Eerste resultaten: Vis Voorbeeld M14grens ZGET - GET aandeel benthivoren< 25% aandeel black fish > 20% aandeel limnofielen (en snoek)> 45% aandeel piscivoren> 33% Baars+Blankvoorn in %> 55% Diverse Roemeense merenMeestal goed Snekermeerslecht Tjeukemeerslecht Petgat Schut en GrafkampenZGET

12 1 december 2003 Referenties en maatlatten12 Toepassing vis (maatlat natuurlijke wateren!) Alkmaardermeer (M20)ontoereikend Geestmerambacht (M20)ZGET Casteleijnsplas M20)GET Beiler- en Westerborkerstroom (R5) GET Tungelroyse beek (R6)matig Swalm 1999 (R14/18)GET Swalm 2003 (R14/18)matig Beiler- en Westerborkerstroom (R5) GET

13 1 december 2003 Referenties en maatlatten13 Monitoring belangrijk! Macrofauna: –Toepassing R5 op 39 monsters van Limburgse beken: –36% komt in vooraf ingeschatte klasse –Vooral soorten die weinig hoeven voor te komen ontbreken –mogelijk gevolg bemonsteringswijze –Toepassing op meren: –Maatlat robuust indien hetzelfde determinatieniveau wordt gehanteerd, anders afwijkingen Vissen –Resultaten in beken afhankelijk van meetinspanning

14 1 december 2003 Referenties en maatlatten14 Maatlatten algemeen Veel werk verzet (zelfs) Ecologen hebben moeite om iets te doen met natuurlijke wateren en referenties Hier en daar gaatjes Kwaliteit wisselt! Sommige maatlatten halen GET maar anderen zijn onvoldoende!

15 1 december 2003 Referenties en maatlatten15 Validatie en Intercalibratie Validatie: verdient extra aandacht!!! Doel Intercalibratie: geharmoniseerde beoordeling Wat: overgangen op de maatlat van referentie – GET en GET – matig Wie: alle lidstaten (25) – ‘access countries’ zijn ook uitgenodigd – Ondersteund door Joint Research Centre (JRC) Ispra, Italy Sterk veranderde en kunstmatige watertypen kunnen meedoen Zomer 2004: waterlichamen bekend, Begin 2005 intercalibratie van start, Eind 2006: gereed

16 1 december 2003 Referenties en maatlatten16 Maatlatten: eindoordeel voor een type? Globale referentie Type R16: Rivier, bestaande uit een hoofdgeul en nevengeulen, met een hoge waterafvoer. Het water heeft door de hoge afvoer gemiddeld een hoge stroomsnelheid, maar deze varieert over de lengte en de breedte van de rivier, als gevolg van meandering op macro- en microschaal. Geografie, hydromorfologie, chemie, biologie: bodemalgen, macrofauna, waterplanten, vissen, pressoren indicatore n oordeel biologie oordeel ecologie Fysisch-chemische kwaliteitselementen (Hydromorfologie) X deelmaatlatten macrofauna Y deelmaatlatten vis etc Chemische beoordeling Eindoordeel 1 maatlat macrofauna 1 maatlat vis etc Geloosde prioritaire en andere stoffen 3 à 4 5 à ?

17 1 december 2003 Referenties en maatlatten17 Algemene fysisch-chemische parameters

18 1 december 2003 Referenties en maatlatten18 Reageren op referenties en maatlatten? Ja, graag Via STOWA (web-site) Verwerking pas na juni 2004 –In juni alles gereed –Effe geen tijd –Energie steken in de toepassing –Experts willen zelf al eea verbeteren (FAME) Huidige versie blijft onveranderd t/m juni 2004 –Aanvullingen (globale referenties, fysisch-chemische parameters, hydromorfologie) middels een Appendum

19 1 december 2003 Referenties en maatlatten19 Rapportage december 2004 Beschrijving waterlichamen –Wat is een waterlichaam –Indeling waterlichaam naar categorie en type –Referentie-omstandigheden per type –MEP voor sterk veranderde wateren Effecten menselijke belasting op de toestand van het water Analyse van risico niet halen GET/GEP

20 1 december 2003 Referenties en maatlatten20 Risico-analyse (dec 2004) PressuresHuidige toestand Toestand 2015 Neemt toegoedrisico slechtrisico Blijft gelijkgoed- slechtrisico Neemt afgoed- slechtrisico Onderdeel van karakterisering stroomgebieden; Inzicht in trends nodig! PT2 GET/GEP moet globaal bekend zijn (en dus ook type en categorie) Uitgaan van bestaand beleid (= met geld gedekt!)

21 1 december 2003 Referenties en maatlatten21 Maatlatten niet-natuurlijke wateren: Taak ‘bevoegd gezag’ !!?? Henk de Haan (Prov Frl.): geen tijd Lodewijk Nijsse (RWS RD Zeeland): ziek Pepijn Spaink Abbink (Prov. Flevoland): vakantie Status van de volgende dia’s: voorstel en stof voor discussie!! PT dag 8 juli 2003: ‘maatlatten niet-natuurlijke waterlichamen is verantwoordelijkheid beheerder’

22 1 december 2003 Referenties en maatlatten22 Spoorboekje MEP-GEP 4 stappen: Waterlichamen koppelen aan meest gelijkende natuurlijke type Vanuit referentie huidige toestand beoordelen “Waterschets” als bestuurlijk voorsorteren MEP – GEP / maatlatten bouwen

23 1 december 2003 Referenties en maatlatten23 Spoorboekje MEP – GEP: stap 1 Waterlichamen vaststellen, categorie en (natuurlijk) type toekennen Regionaal ambtelijk voorbereiden en bestuurlijk accorderen Onderdeel van de ‘2004 rapportage’ 1. Waterlichamen koppelen aan meest gelijkende natuurlijke type

24 1 december 2003 Referenties en maatlatten24 Spoorboekje MEP – GEP: stap 2 1.Maatlatten (nat.wat.) toepassen om aan te tonen dat je de GET niet haalt – t.b.v. voorlopige aanwijzing sterk veranderd 2.(significante) Hydromorfologische ingreep rapporteren (zie presentatie Knoben) 3.Maatlatten (nat.wat.) toepassen om huidige toestand in beeld te brengen – t.b.v. risico- analyse Dec 2004 gereed Bestuurlijk: ‘ter kennisname’? 2. Vanuit referentie huidige toestand beoordelen Overkill?? Combinere n= 1 actie

25 1 december 2003 Referenties en maatlatten25 Voorstel voor het omgaan met de huidige maatlatten Biologische maatlatten natuurlijke wateren toepassen om realisatie GET en huidige toestand te bepalen Eventueel voor één kwaliteitselement of enkele deelmaatlatten Doelstelling –natuurlijke wateren: GET –niet-natuurlijke wateren: matig Eventueel STOWA beoordeling Doelstelling –natuurlijk: op één na hoogste niveau of beter –niet-natuurlijke wateren: middelste niveau

26 1 december 2003 Referenties en maatlatten26 Spoorboekje MEP – GEP: stap 3 Er is nu van veel waterlichamen bekend wat pressures en toestand zijn In de waterschets legt bestuur uitgangspunten vast en de mitigerende maatregelen –UP: IJsselmeer blijft zoet –UP: Baakse beek blijft watervoerend –MM: geen disproportionele kosten, technisch en maatschappelijk haalbaar (KRW art 4.3) Op het niveau van waterlichamen en eind 2005 gereed 3. “Waterschets” als bestuurlijk voorsorteren

27 1 december 2003 Referenties en maatlatten27 Spoorboekje MEP – GEP: stap 4 Nu kunnen maatregelen worden voorbereid Pas nu kan het MEP/GEP en de bijbehorende maatlat definitief worden gemaakt Faciliteren met ‘protocol’ (vanaf 2004?) Regionaal ambtelijk in 2006 gereed Op tijd voor het stroomgebiedsbeheersplan in MEP – GEP / maatlatten bouwen

28 1 december 2003 Referenties en maatlatten28 Referentie of Zeer Goede Ecologische Toestand (ZGET) Natuurlijke watertypen MEP/GEP afleiden Maximaal ecologisch potentieel (MEP) Goed ecologisch potentieel (GEP) Sterk veranderde watertypen HM – M = disproportionele kosten, technisch of maatschappelijk niet haalbaar (art 4.3) Hydromor- fologische modifacties (HM) MEP = ZGET – HM Maat- regelen (M) ( – M)

29 1 december 2003 Referenties en maatlatten29 Tijdspad Waterlichamen, typen, (voorlopige) beoordeling Protocol uitwerken Waterschets Maatlatten niet-natuurlijke wateren en maatregelen Intercalibratie, monitoring Bestuurlijke besluitvorming, aanpassing en toepassing EU rapportage


Download ppt "1 december 2003 Diederik van der Molen Referenties en maatlatten voor de natuurlijke watertypen De eerste resultaten! Rapportage 2004 Vervolg voor niet-natuurlijke."

Verwante presentaties


Ads door Google