De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De rek is eruit Cardiotoxiciteit bij chemotherapie Michel Boom M ANP cardiologie IJsselland Ziekenhuis Capelle aan den IJssel www.ysl.nl.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De rek is eruit Cardiotoxiciteit bij chemotherapie Michel Boom M ANP cardiologie IJsselland Ziekenhuis Capelle aan den IJssel www.ysl.nl."— Transcript van de presentatie:

1 De rek is eruit Cardiotoxiciteit bij chemotherapie Michel Boom M ANP cardiologie IJsselland Ziekenhuis Capelle aan den IJssel www.ysl.nl

2 Inleiding Casus uit de praktijk Cardiotoxiteit bij chemotherapie Type I & II chemo gerelateerde cardiale dysfunctie Systolische/ diastolische dysfunctie Acute/ chronische cardiotoxiciteit Pre- behandeling assessment en biochemische markers 13-9-2014 Voettekst2

3 Casus Vrouw 38 jaar 2009 mammacarcinoom T2N1 waarvoor radicale mastectomie PA: oestrogeen, progresteron en Her2-Neu positief 13-9-2014 Voettekst3

4 Casus Behandeling: – 4 maal kuur Adriamycine (Doxorubicine) & Cyclofosfamide – 12 maal Taxol (chemotherapie)/ Traztuzumab (immuuntherapie) – Hormonale therapie – Radiotherapie 13-9-2014 Voettekst4

5 Casus Voor aanvang van chemotherapie nucleaire ejectiefractie (EF) >50% (okt 2009) Na 4 maal AC kuur klachten van dyspnoe NYHA klasse II Controle nucleaire EF 39% (dec 2009) Trastuzumab niet gestart vanwege eventuele cardiotoxiciteit Verwijzing naar cardioloog 13-9-2014 Voettekst5

6 Casus Echocardiografie januari 2010, ernstig gedilateerde LV, EF 38% Conclusie: Chemotherapie geïnduceerde type I cardiomyopathie Start ACE, B-blokker en diuretica 13-9-2014 Voettekst6

7 Casus In later stadium alsnog gestart met Taxol chemotherapie, hormonale therapie en radiotherapie Echo cor mei 2012: EF 28% Juni 2012: VVI ICD implantatie ter preventie acute hartdood 13-9-2014 Voettekst7

8 Cardiotoxiciteit gerelateerd aan behandeling van maligniteit Chemotherapie en hartschade – Endotheel dysfunctie – Aritmieën – Cardiomyopathie (Floyd & Morgan, 2012) 13-9-2014 Voettekst8

9 Middelen die hartschade kunnen veroorzaken Anthracyclines – Doxorubicin – Daunorubicin – Indarubicin – Epirubicin – Mitoxantrone Alkylerende cytostatica – Cyclofosfamide – Ifosfamide – Cisplatin – Busulfan Antimetabolieten – Fluorouracil – Capecitabine – Methotrexaat Vinca alkaloïden – Vincristine – Vinblastine – Vinorelbine Taxanen – Paclitaxel – Docetaxel Targeted therapie – Monoclonale antilichamen Trastuzumab Rituximab Cetuximab Alemtuzumab – Tyrosine kinase remmers Lapatinib Sorafenib imatinib 13-9-2014 Voettekst9

10 Pathofysiologie Pathofysiologisch mechanisme van anthracycline geïnduceerde cardiotoxiteit onduidelijk Belangrijke rol van vrije radicalen 13-9-2014 Voettekst10

11 Type I chemotherapie gerelateerde cardiale dysfunctie Resulteert in cardiomyocyten dood en klinisch hartfalen Is irreversibel 13-9-2014 Voettekst11

12 Risicofactoren ontstaan type I Cumulatieve dosis (max 550 mg/ m2 BSA) Dosis per kuur, frequentie en infusie snelheid Combinatie met radiotherapie Voorgeschiedenis en cardiale risicofactoren 13-9-2014 Voettekst12

13 Cardiotoxiciteit en cumulatieve dosis 13-9-2014 Voetteksts13s Swain et al., Cancer 2003; 97:2869 Von Hoff et al., Ann Intern Med 1979;91: 710

14 Anthracyclines en Trastuzumab 13-9-2014 Voettekst14 Chien et al., N Engl J Med 2006; 354:789

15 Type II chemotherapie gerelateerde cardiale dysfunctie Geassocieerd met verlies van contractiliteit en niet met myocytenschade en klinisch hartfalen Is reversibel (Perez & Morgan, 2012) 13-9-2014 Voettekst15

16 Acute (subacute) en chronische cardiotoxiciteit Acuut/ subacuut – Kan ontstaan vanaf het moment van starten therapie tot enkele weken na beëindiging therapie Chronisch – Manifesteert als klinisch hartfalen of subklinisch afname van myocardfunctie – Ontstaat vroeg (binnen een jaar na therapie) of laat vertraagt (word evident na > dan een jaar na therapie) 13-9-2014 Voettekst16

17 Acute cardiotoxiciteit ECG afwijkingen Aritmieën (supraventriculair/ ventriculair) Hartblok (2 e en 3 e gr AV- blok) Ventriculaire dysfunctie Verhoogd plasma brain natriuretic peptide (NT-PBNP) Pericarditis- myocarditis syndroom 13-9-2014 Voettekst17

18 Chronische cardiotoxiciteit Cardiomyopathie Symptomatisch congestive heart failure (CHF) 13-9-2014 Voettekst18

19 Incidentie cardiotoxiciteit Cardiotoxiciteit bij: – Anthracyclines varieert van 10% in verschillende studies – Trastuzumab monotherapie varieert van 2- 5% – Trastuzumab in combinatie met Anthracyclines of Cyclofosfamide tot 25% (Smit et al, Lancet 2007; 369:29-36 Tan- Chiu et al, J. Clin Oncol 2005; 23:7811-9) 13-9-2014 Voettekst19

20 Hartschade continu proces Celdood/ functieverlies Subklinisch functieverlies (systolisch/ diastolisch) Hartfalen 13-9-2014 Voettekst20

21 Compensatie/ functionele reserve 13-9-2014 Voettekst21

22 Systolische dysfunctie Vermindering van contractiliteit Verlaging van linker ventrikel ejectie fractie (LVEF) 13-9-2014 Voettekst22

23 Diastolische dysfunctie Verminderde vulling ventrikels door vertraagde relaxatie Verhoogde vullingsdruk 13-9-2014 Voettekst23

24 Cardiac output (CO) in stand houden door compensatiemechanisme Vergroting van linker ventrikel (vergroten van slagvolume) Verhogen van contractiliteit door rek van ventrikel Verhogen van hartfrequentie Vocht en zout retentie door activatie van renine en angiotensine systeem 13-9-2014 Voettekst24

25 Cardiac output (CO) in stand houden door compensatiemechanisme Indien compensatiemechanismen falen dan verlaagt CO Manifestatie klinisch hartfalen 13-9-2014 Voettekst25

26 Compensatie van verzwakte LV 13-9-2014 Voettekst26.

27 Congestieve (dilaterende) CMP 13-9-2014 Voettekst27 Dilaterende cardiomyopathie wordt gekarakteriseerd door verwijding en een gestoorde contractie van het linker ventrikel of beide ventrikels

28 Echo Echo 4 kamer opname normaal hart Echo 4 kamer opname CMP 13-9-2014 Voettekst28

29 Radiotherapie (RT) en hartschade (Sub) acuut – Pericarditis – Ischemie – ritmestoornissen 13-9-2014 Voettekst29

30 Radiotherapie (RT) en hartschade Chronische: cardiomyocytendood – Coronairlijden (schade aan intima van coronairen) – Kleplijden (fibrotische veranderingen van klepbladen) – Myocard fibrose (kan lijden tot diastolische dysfunctie) – Cel fibrose van geleidingssysteem (kan lijden tot aritmieën) (Marks, Constine & Adams, 2012) 13-9-2014 Voettekst30

31 13-9-2014 Voettekst31 Hooning MJ, et al., J Natl Cancer Inst. 2007; 99: 365

32 Nieuwe bestralingstechnieken 13-9-2014 Voettekst32

33 Pre- behandeling assessment en monitoring Anamnese – Voorgeschiedenis en risicofactoren Linker ventrikel ejectie fractie (LVEF) – Transthoracale echo, MUGA scan, MRI 13-9-2014 Voettekst33

34 Biochemische markers Troponine T&I Creatine Kinases NT-proBNP 13-9-2014 Voettekst34

35 Behandeling bij cardiotociciteit Beëindigen van potentieel cardiotoxische therapie – Balans in antitumor effect en cardiale bescherming Bij symptomatisch hartfalen: – Verwijzing naar cardioloog – Behandeling met ACE, B-blokkers, Diuretica – Anti- oxidant in de vorm van vitamine E onvoldoende theoretische basis Leefstijladvies 13-9-2014 Voettekst35

36 Conclusie Denk bij congestieve cardiomyopathie aan chemotherapie/ radiotherapie in voorgeschiedenis Gouden standaard in vroege opsporing cardiotoxiciteit ontbreekt 13-9-2014 Voettekst36


Download ppt "De rek is eruit Cardiotoxiciteit bij chemotherapie Michel Boom M ANP cardiologie IJsselland Ziekenhuis Capelle aan den IJssel www.ysl.nl."

Verwante presentaties


Ads door Google