De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

CHEMOTHERAPIE – Anno 2012. MISSELIJKHEID EN BRAKEN l Onmiddellijk en laattijdig (Cisplatinum) l Centraal (CZS) en perifeer (maag-darm) l Corticaal reflex.

Verwante presentaties


Presentatie over: "CHEMOTHERAPIE – Anno 2012. MISSELIJKHEID EN BRAKEN l Onmiddellijk en laattijdig (Cisplatinum) l Centraal (CZS) en perifeer (maag-darm) l Corticaal reflex."— Transcript van de presentatie:

1 CHEMOTHERAPIE – Anno 2012

2 MISSELIJKHEID EN BRAKEN l Onmiddellijk en laattijdig (Cisplatinum) l Centraal (CZS) en perifeer (maag-darm) l Corticaal reflex : anticipatoir (preventie!)

3 Nausea Braken l Leeftijd, geslacht (V>M) l Alcoholgebruik l Voorafgaande ervaring

4 MISSELIJKHEID EN BRAKEN l Behandeling - gastroprokinetica antidopamine & antihistamine (primperan, motilium, litican) - 5HT 3 blockers (setrons) CAVE terugbetalingscriteria! - corticosteroïden (medrol, dexa) - sedativa & neuroleptica (benzodiazepines, haloperidol) - antibradykinine (aprepitant, casopitant)

5 Emetogene cytostatica l CISPLATINUM l Dacarbazine l Cyclofosfamide l Carmustine l Anthracyclines l Carboplatin l Procarbazine l Taxanen l Etoposide l Methotrexaat l ~ 0 l 5-FU l Hydroxyurea l Bleomycine l Vinca alkaloïden +++ ++ +/-

6 Controle van CDDP(=cisplatinum) geïnduceerd braken Acute fase: setron + corticoïd

7 % patienten zonder acuut braken

8 % patienten met uitgesteld braken

9 Anti-emetica : beleid l Bij sterk emetogene schema’s steeds steroiden + 5HT3-blocker ter preventie van acuut braken; Ook Aprepitant (Emend) upfront of vroegtijdig associeren l metoclopramide (of litican) + steroiden ter preventie van uitgesteld braken l Orale toediening van 5HT3 is even goed als i.v. l Tijdig starten: moeilijker om post-hoc te controleren l Andere oorzaken bv hersenmetastasen, maagzweer…

10 Diarree l Irinotecan (acuut en uitgesteld) Loperamide bij elke stoelgang l 5FU, capecitabine l Nieuwere TK inhibitoren Constipatie  Vinca- alkaloiden  Opiaten, 5HT3 antagonisten  Preventie Drinken, vezels Drinken, vezels Lactulose Lactulose Macrogol (=polyethyleenglycol) Macrogol (=polyethyleenglycol)

11 CHEMOTHERAPIE MUCOSITIS l Mucositis – stomatitis – diarree – vulvo-vaginitis – proctitis – conjunctivitis l Produkten ADM, ACT-D, MTX, 5FU, ARA-C, MMC, L-PAM, BLM, stenose traankanaal na Docetaxel

12 Mucositis l Goede mondhygiëne l Geen pikant/zuur voedsel/drank l Bij MTX: + Leucovorin l Pijnbestrijding: lidocaïne l Moniliase (=candida) l Indien ernstig: hospitalisatie hydratatie, voeding aan DHPD deficientie denken

13 Cocktails Diphenhydramine 415 mg Lidocaine HCl 3,3 g Maalox suspensie 165 ml OH propyl methyl cellulose 5 g Glycerine 10 g Gefiltreerd demi water tot 500 ml Nilstat 30 ml Lidocaine HCl 400 mg Hydrocortisone 200 mg Suspensiemedium tot 500 ml Mucositis cocktailStomatitis cocktail

14 CUTANE TOXICITEIT l Rash l Pigmentatie (CPA, Bleo) l Hyperkeratose, sclerose (Bleo) l Hand/voet syndroom (5-FU, Caelyx)

15 NAGELTOXICITEIT l Taxotere >>> alkylantia, anthracyclines,... brokkelig, gestreept, pigmentatie, surinfectie... l Preventie (afkoeling)

16 HAARVERLIES l Alopecie (reversibel) - ADM, DAUNO, ACT-D, VCR, BLM, CPA, MMC - Taxol, Taxotere (overal) l Preventie ? (knelband, afkoeling ?)

17 Preventie haarverlies

18 Cosmesis (‘Bianca’) Dieet Psychosociale ondersteuning

19 CHEMOTHERAPIE - TOXICITEIT l Niet-specifieke toxiciteit - lokale & algemene reacties -hematologie - nausea & braken -gastro-intestinaal - mucositis -haarverlies, nagelveranderingen l Specifieke toxiciteit -product gebonden (ADM, VCR, CPA…) -korte of lange termijn

20 CHEMOTHERAPIE LONG TOXICITEIT l Overgevoeligheid, interstitiele pneumopathie? MTX (t°, hoest, hypoxie, infiltraten: reversibel) GCT eventueel corticotherapie l Fibrose: BLM, MYL, CPA, MMC, NU Aandachtspunten:cumulatieve dosis leeftijd respiratoire insufficiëntie radiotherapie op thorax anesthesie en ventilatie met O 2 monitoring diffusie capaciteit l Pleura uitstortingen: Docetaxel (Taxotere), Gemcitabine

21 PERIFERE NEUROTOXICITEIT l Vinca’s (Vincristine > Vinblastine, Vindesine, Vinorelbine) - perifere neuropathie (areflexie, paresthesieën, pijnen) - autonoom zenuwstelstel (obstipatie, ileus, atone blaas, hypotensie) l Cisplatinum - perifere neuropathie & gehoorsdaling (audiogram) - krampen tgv hypomagnesiëmie l Taxanen (Taxol en Taxotere) - perifere neuropathie, spierpijnen en krampen - griepaal gevoel

22 ENCEFALOPATHIE l Ifosfamide (methyleen blauw) l 5-Fluoro-uracil (meer frequent cerebellair) l MTX (vooral met of na RT) l Ara-C (meer frequent cerebellair) l SIADH: hyponatremie => stuipen, coma Vinca alkaloiden

23 HEPATOTOXICITEIT l Anthracyclines, Bleomycine, Taxanen, Procarbazine, Ecteinascidine l Differentiële diagnose: Levermetastasen Portathrombose VOD (=veno-occlusive disease) Cholestase tgv hilaire adenopathieën Virale hepatitis Toxiciteit andere geneesmiddellen l Nb: veel leversteatose na chemotherapie

24 NEFROTOXICITEIT l Tubulopathie: * MTX: neerslag bij laag pH (preventie: alkalinisatie) * CISPLATINUM: acute tubulusnecrose (preventie: geforceerde diurese) l Interstitiële nefropathie: * Nitrosourea l Cave: RX contraststof en andere nefrotoxische stoffen l Voldoende hydrateren!

25 UROTHELIALE TOXICITEIT VAN CPA (ENDOXAN) EN IFO l Klinisch: micro- en macroscopische hematurie l Oorzaak: afbraakprodukt acroleïne in hoge urinaire concentraties l Omstandigheden: hoge dosissen CPA, verlengde behandelingen, obstructieve uropathie l Late complicatie: chronische cystitis, blaascarcinoom l Preventie: verhoogde diurese & MESNA (Uromitexan)

26 CARDIOTOXICITEIT l Anthracyclines l Acute toxiciteit: ritmestoornissen, ECG afwijkingen, infarct (5FU, vinca) l Cumulatieve toxiciteit: cardiomyopathie, hartfalen l Voorbeschikkende factoren: mediastinale bestraling, reeds bestaand hartlijden, Herceptin l Monitoring van de LV ejectiefractie (echo, MUGA/scintigrafie)

27 CAPILLAIRE TOXICITEIT l Meestal Docetaxel (Taxotere), ook Gemcitabine l Cumulatieve toxiciteit (Taxotere vanaf 400mg/m2) l Capillair lek syndroom: - Vocht retentie, oedemen - Gewichtstoename - Uitstortingen (pleura, pericard, ascites) l Drainage, corticoïden, eiwitten

28 OVARIELE TOXICITEIT (1) Curatieve behandelingen - Morbus Hodgkin (MOPP) - Placentair choriocarcinoom (MTX, ACT-D, 6MP) - Borstcarcinoma (L-PAM, CMF …) Consequenties - Amenorroe (50-75% - leeftijdsgebonden) - Steriliteit - menopauzale symptomen – reversibel?

29 OVARIELE TOXICITEIT (2) Vruchtbaarheid - teratogenese - Contraceptie tijdens de behandeling - Geen laattijdige teratogenese Hormonale substitutie na menopauze - Contra-indicatie na borstcarcinoom - Lokaal oestrogenen (atrofie vagina) - Vapeurs (Clonidine ? Venlafaxine ? Gabapentin? Infiltratie ganglion stellatum?)

30 TESTICULAIRE TOXICITEIT l Normale endocriene functie l Louter aantasting van germinale lijn (azoöspermie) l Steriliteit - soms reversibel l Vóór puberteit, minder toxiciteit? l Spermacollectie, contraceptie

31 CARCINOGENESE l Myelodysplasie en acute leukemie (AML): voornamelijk alkylantia en anthracyclines Potentialisatie door radiotherapie (HK) of radiofarmaceutica (32P - Vaquez) l Lymfomen l Solide tumoren: cutane epithelioma, andere ? l Blaascarcinoma: CPA, IFO

32 URGENTIES l Febriele neutropenie l Bloeding bij thrombopenie l Hypercalcemie l Myelumcompressie l Majeure pericardeffusie l Pleurauitstorting met mediastinale shift l Vena Cava Superior syndroom l Thrombo-embolische fenomenen l Obstructieve uropathie l Tumor lysis syndroom

33 Chemotherapie bij oudere patienten Heelkunde Radiotherapie Hormoontherapie Herceptine Chemotherapie? Caelyx > Adria Capecitabine Wekelijkse schemata (Adria, Taxol, Taxotere) Cave polymedicatie !!!

34 Supportieve therapieën l Transfusies (RBC, Plt) l Bisfosfonaten & RANK-ligand inhibitoren l Pijnstilling l Drainage uitstortingen l Preventie DVT (LMWH) l Vaccinaties

35 Nieuwe ontwikkelingen

36 New targets for tailored therapy

37 Nieuwe antitumorale geneesmiddelen l Gehumaniseerde antistoffen Anti: CD20 (rituximab), EGF (cetuximab), HER2 (trastuzumab, pertuzumab), VEGF (avastin), …. l Tyrosine kinase remmers (Imatinib voor GIST met c-kit mutatie), angiogenese remmers (sunitinib, sorafenib), anti HER1-4 (lapatinib) l PARP inhibitoren l Enz… Veel nieuwe producten in ontwikkeling. Eigen toxiciteitsprofiel Monotherapie of combinaties met chemotherapie.

38

39

40

41 Klinische les 05-2012 Illustratie palliatieve behandelingen

42 Palliatie BorstCa Stadium IV Recidief op afstand

43 V.M. Palliatie 60 jaar Juni 2003 Borstca IDA G3, Stadium IV Botmeta ’s Rugpijn, paraplegie Epiduritis D3-6 Bestraling ER+, PR+, HER2 - Start Tamoxifen Mei 2004 Weinig recuperatie Geen pijn Stijging CA15.3 Faslodex Juni 2003Mei 2004

44 01-2003 04-2005: CR lever Verder Herceptin 01-2005: E ! Hersen M+ Bestraling BorstCa li 1999 (Zweden) 11-2002: herval lever AP: ER+, PR-, HER2 +++ 10-2003: PR Herceptin (+ Txt) Verder Herceptin Palliatie Sanctuary site MMY 470907V252

45 Calcium Bilirubine Alk. Fosf. N bereik MMY Ca mg/dL

46 MMY Daling CA15.3 onder Herceptine (+Taxotere)

47 10-2003 Start Letrozole02-2005 Onder Exemestane02-2004 Start Exemestane BV 590722V201 - Illustratie palliatieve HT - Succes van drie behandelingen * 05-1999: 40j, BK re, premenop, mediastinale meta ’s, IDA G3, ER 0, PR ++, c-erb2 0 R/ Zoladex + Tamoxifen. Goede respons (CR) gedurende 4j. * 10-2003: progressie mediastinale meta ’s en oplopend CA15.3. R/ Zoladex + Letrozole (Femara). Korte stabilisatie (SD). * 02-2004: Lichte toename mediastinale letsel, oplopend CA15.3. R/ Exemestane (Aromasin). Goede respons (PR), normalisatie CA15.3

48 RM 857313V305 - Illustratie respons levermeta’s na radiocastratie + Tamoxifen 08-2004: PR radiografisch Normalisatie CEA en CA 15.3 12-2003: CEA 22 mcg/L (N<=3) CA15.3 77 kU/L (N<=30) R/ radiocastratie + Tam 08-2004 * 09-2000: IDA G2, pT1N0M0, ER/PR +++ NPI 3,26 (matig risico): BE + OE, RT

49 A B A’ B’ 12-2003 A x B = 48 x 30 = 1440 mm 2 08-2004 A’ x B’ = 25 x 23 = 575 mm 2 A’ x B’ < (A x B) / 2 Dus, partiële remissie (PR) RM 857313V305 meetbare levermetastase - responsevaluatie RECIST EVALUATIE: A ’ < 0,7 x A

50 VHH 440210V000 - Illustratie recalcificatie botmetastase na bestraling 04-200209-2004

51 HERSEN META MET OMGEVEND OEDEEM Corticoïden HK? RT?

52 CA 501127V241 - Illustratie respons na pancraniële bestraling Rol van corticotherapie 01-200504-2005 * 05-2001: BK li, IDA G3, pT1mN2(12+/29)M0 NPI 6,4 (hoog risico); ER+++, PR- M+OE, RT, Adjuvante CT, Tam * 09-2003: botmeta ’s. R/ Zometa + Letrozole * 02-2004: PD bot. R/ Exemestane * 05-2004: PD mediastinum. R/ Faslodex * 01-2005: verward, hoofdpijn, hersenmeta ’s subcomateus, E insulten. R/ medrol - depakine – snel beter Pancraniële RT 2x6Gy Start Megace *04-2005: PR hersenmeta ’s, herstel cogn. functies

53 Ovarium Ca Stadia III & IV: palliatie

54 12-2002 03-2003 SA 350731V142 – 67j - VG: Borstca 03-2001, IDA G3, pT2N1M0, alle receptoren negatief 12-2002: maligne ascites, dd peritoneale M+? OvariumCa (SPA). Quid BRCA1? CR na CT

55 SA 350731V142

56

57 Tumormerkers Screening, voor curatie? Prostaat (PSA) Ovarium (CA125)?? Monitoring voor curatie? Prostaat (PSA) Testis/Ovarium (AFP, HCG) Schildklier (TBG) Monitoring voor palliatie? Prostaat (PSA) Borst (CA15.3, CA549, CEA) Ovarium (CA125) Long (CEA, NSE) Blaas & urotheel (TPA) Colon, pancreas (CEA, CA19.9)

58 EXAMENVRAGEN enkele voorbeelden

59 TUMORBIOLOGIE

60 * Definieer incidentie mortaliteit * Geef drie van de meest frekwente tumortypes bij vrouwen in België * Wat is de algemene 5-jaars overlevingskans van een pancreasca? >50%? 30-50%? 15-29%? <15%? * Wat betekent Apoptose?

61 RADIOTHERAPIE

62 * Waarom worden verschillende bestralingsbundels gebruikt om een tumor te bestralen? * Wat wordt er versneld in een lineaire versneller? * Waarom wordt bestraling in vele fracties toegediend en niet in éénmaal?

63 CHEMO- EN HORMOONTHERAPIE

64 * Drie groepen van hormonotherapie bij het mammacarcinoom? * Werkingsmechanismen van aromatase remmers? * Bestaat er een antidotum voor methotrexaat? Voor Ifosfamide? * Hoe werken de alkylantia? * Het meest emetiserend cytostaticum is…. Welke preventieve behandeling is aangewezen?

65

66


Download ppt "CHEMOTHERAPIE – Anno 2012. MISSELIJKHEID EN BRAKEN l Onmiddellijk en laattijdig (Cisplatinum) l Centraal (CZS) en perifeer (maag-darm) l Corticaal reflex."

Verwante presentaties


Ads door Google