De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010."— Transcript van de presentatie:

1 Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010

2 Waarover praten wij?  Late effecten; definitie  Hoe vaak komt het voor?  Wat is de oorzaak?  Wat kunnen we er aan doen? VOKK 10-4-2010

3 Definitie  L ate effecten zijn b ijwerkingen die ontstaan maanden tot jaren na afloop van de behandeling  Maar veel patiënten hebben ook last van problemen die al tijdens de behandeling zijn ontstaan  Lichamelijke klachten  Tweede tumoren  Leerproblemen  Psychosociale problemen VOKK 10-4-2010

4 De “prijs” van genezing •onvoldoende lengtegroei •onvruchtbaarheid •problemen met het hart: hartspier, cardiovasculaire risicofactoren •andere orgaanbeschadigingen (long,nier,schildklier) •vermoeidheid •overgewicht, ondergewicht •misvormingen •problemen met het gebit •tweede tumoren •leerproblemen •psychosociale problemen •…………. VOKK 10-4-2010

5 Samenvatting diverse onderzoeken 10-25 jaar na diagnose  Driekwart van de overlevenden van kinderkanker heeft late effecten, maar de meesten van hen leiden een normaal leven  Ongeveer een kwart heeft (matig-) ernstige late effecten, die invloed hebben op hun dagelijks leven  Een kwart heeft géén late effecten VOKK 10-4-2010 Hoe vaak komen late effecten voor?

6 Voorbeelden !!  Dit zijn problemen zoals die in de praktijk kunnen voorkomen  De namen zijn gefingeerd  Individuele details zijn geleend  Overeenkomst met echte patiënten berust op toeval VOKK 10-4-2010

7 Wouter, 30 jaar Ziekte van Hodgkin op 14 jarige leeftijd Behandeling •Chemotherapie MOPP/ABVD •Bestraling hals en borstkas Nu: •Goede conditie: sportschool 2x/week, hardlopen •Docent VMBO school •Vriendin, kinderwens lukt niet •Onderzoek: dunne hals, negatief zaadonderzoek VOKK 10-4-2010

8 Ingrid, 29 jaar Ziekte van Hodgkin op 14 jarige leeftijd Behandeling •Chemotherapie MOPP/ABVD •Bestraling hals en borstkas Nu: •Getrouwd, twee kinderen 6 en 4 jaar •Parttime baan administratief medewerkster (60%) •Na laatste zwangerschap moe, moe, moe •Dunne hals, onvoldoende schildklierwerking •Een jaar geleden spoedopname pijn op de borst; klein hartinfarct VOKK 10-4-2010

9 Zelfde behandeling, late effecten verschillen WouterIngrid vermoeidheid -+ schildklier -+ onvruchtbaar +- hartproblemen -+ kosmetisch ++ VOKK 10-4-2010

10 Marcel, 39 jaar ALL 11 jarige leeftijd, recidief 2 jaar later Behandeling •Chemotherapie, schedelbestraling •Beenmergtransplantatie Nu: •Universitaire studie bedrijfseconomie •Fulltime baan bij groot bedrijf •In gemeenteraad voor D66 •LAT relatie met vriendin, geen kinderen •Goede conditie, racefietsen •Te weinig testosteron, maandelijks sustanon injectie VOKK 10-4-2010

11 Erik, 32 jaar ALL 5 jarige leeftijd, recidief 18 maanden later Behandeling •Chemotherapie, schedelbestraling •Beenmergtransplantatie Nu: •Moeite met rekenen, geheugen, speciale school •Woont bij ouders •Vakkenvuller •Matig-slechte conditie, moe, overgewicht •Te weinig testosteron, te weinig groeihormoon •Recent: meningeoom VOKK 10-4-2010

12 Zelfde behandeling, late effecten verschillen MarcelErik Vermoeidheid -+ Hormoontekort ++ Leerproblemen -++ Sociale problemen -+ Tweede tumor -+ VOKK 10-4-2010

13 Ogenschijnlijk gelijk VOKK 10-4-2010

14 Maar ieder kind is anders! VOKK 10-4-2010

15 Wat is de oorzaak?  Ziekte •Waar zit het •Hoe is de uitbreiding •Uitzaaiingen  Behandeling •Chemotherapie •Complicaties Chirurgie •Radiotherapie  Patiënt •Leeftijd bij diagnose •Geslacht •Individuele gevoeligheid  Tijd sinds behandeling VOKK 10-4-2010

16 ZIEKTE localisatie stagering PATIENT leeftijd geslacht individuele gevoeligheid BEHANDELING chirurgie radiotherapie chemotherapie complicaties TIJD VOKK 10-4-2010

17 Wat doet bestraling  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verlittekening van weefsel  DNA schade  Geen groei meer  Meer schade bij hogere dosis VOKK 10-4-2010

18 Wat doet bestraling  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verlittekening van weefsel  DNA schade  Geen groei meer  Meer schade bij hogere dosis  Schade alleen in bestraalde gebied NB algemene effecten wel bij hormoonuitval VOKK 10-4-2010

19 (Perthes, 1904) Voorbeeld van schade door bestraling

20 Ewingsarcoom a) bij meisje van 13 jaar (b) 10 jaar na radiotherapie ab VOKK 10-4-2010

21 Wat doet chemotherapie  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verval van weefsel  Verlies van functie  Meer schade bij hogere dosis  Sommige organen/weefsels wel, andere niet VOKK 10-4-2010

22 Chemotherapie: Anthracyclines hartspier Cyclofosfamide vruchtbaarheid MOPPvruchtbaarheid Bleomycinelongen Cisplatinum gehoor, nierfunctie vruchtbaarheid? Vincristine polyneuropathie motoriek Corticosteroiden striae, botontkalking, staar? Alle chemotherapie caries huidverkleuringen VOKK 10-4-2010

23 Voorbeeld van schade door chemotherapie: Voorbeeld van schade door chemotherapie: Hartspierbeschadiging door anthracyclines (adriamycine, rubidomycine)  vroeg (tijdens of < 1 jaar na behandeling)  laat (> 1 jaar na behandeling) •5-10 % klachten •20-50 % geen klachten, maar afwijkingen op hartecho Wat betekent dit voor hun toekomst? VOKK 10-4-2010

24 Maar risico op hart- en vaatziekten ook verhoogd door:  Bestraling van het hart (hartinfarct)  Stofwisselingsstoornissen •overgewicht •DM type 2 •verhoging cholesterol, vetten •roken VOKK 10-4-2010

25 Tweede tumoren  Andere kanker  Meestal na bestraling; vaak in bestraalde gebied (lang interval, 10 jaar of meer) •Borstkanker •Huidkanker •Schildklierkanker •Botkanker •………….  Soms ook na chemotherapie (interval 5-10 jaar) VOKK 10-4-2010

26 Wat kunnen we er aan doen?  Langdurige controles •Voorlichting •Vroegtijdige herkenning/behandeling  Wetenschappelijk onderzoek  Feedback naar de toekomst: preventie VOKK 10-4-2010

27 Samenvatting diverse onderzoeken 10-25 jaar na diagnose  Driekwart van de overlevenden van kinderkanker heeft late effecten, maar de meesten van hen leiden (ondanks beperkingen) een normaal leven  Ongeveer een kwart heeft (matig-) ernstige late effecten, die invloed hebben op hun dagelijks leven  Een kwart heeft géén late effecten VOKK 10-4-2010 Hoe vaak komen late effecten voor?

28 VOKK 10-4-2010

29 Dank u voor uw aandacht! VOKK 10-4-2010


Download ppt "Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010."

Verwante presentaties


Ads door Google