De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010."— Transcript van de presentatie:

1 Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK

2 Waarover praten wij?  Late effecten; definitie  Hoe vaak komt het voor?  Wat is de oorzaak?  Wat kunnen we er aan doen? VOKK

3 Definitie  L ate effecten zijn b ijwerkingen die ontstaan maanden tot jaren na afloop van de behandeling  Maar veel patiënten hebben ook last van problemen die al tijdens de behandeling zijn ontstaan  Lichamelijke klachten  Tweede tumoren  Leerproblemen  Psychosociale problemen VOKK

4 De “prijs” van genezing •onvoldoende lengtegroei •onvruchtbaarheid •problemen met het hart: hartspier, cardiovasculaire risicofactoren •andere orgaanbeschadigingen (long,nier,schildklier) •vermoeidheid •overgewicht, ondergewicht •misvormingen •problemen met het gebit •tweede tumoren •leerproblemen •psychosociale problemen •…………. VOKK

5 Samenvatting diverse onderzoeken jaar na diagnose  Driekwart van de overlevenden van kinderkanker heeft late effecten, maar de meesten van hen leiden een normaal leven  Ongeveer een kwart heeft (matig-) ernstige late effecten, die invloed hebben op hun dagelijks leven  Een kwart heeft géén late effecten VOKK Hoe vaak komen late effecten voor?

6 Voorbeelden !!  Dit zijn problemen zoals die in de praktijk kunnen voorkomen  De namen zijn gefingeerd  Individuele details zijn geleend  Overeenkomst met echte patiënten berust op toeval VOKK

7 Wouter, 30 jaar Ziekte van Hodgkin op 14 jarige leeftijd Behandeling •Chemotherapie MOPP/ABVD •Bestraling hals en borstkas Nu: •Goede conditie: sportschool 2x/week, hardlopen •Docent VMBO school •Vriendin, kinderwens lukt niet •Onderzoek: dunne hals, negatief zaadonderzoek VOKK

8 Ingrid, 29 jaar Ziekte van Hodgkin op 14 jarige leeftijd Behandeling •Chemotherapie MOPP/ABVD •Bestraling hals en borstkas Nu: •Getrouwd, twee kinderen 6 en 4 jaar •Parttime baan administratief medewerkster (60%) •Na laatste zwangerschap moe, moe, moe •Dunne hals, onvoldoende schildklierwerking •Een jaar geleden spoedopname pijn op de borst; klein hartinfarct VOKK

9 Zelfde behandeling, late effecten verschillen WouterIngrid vermoeidheid -+ schildklier -+ onvruchtbaar +- hartproblemen -+ kosmetisch ++ VOKK

10 Marcel, 39 jaar ALL 11 jarige leeftijd, recidief 2 jaar later Behandeling •Chemotherapie, schedelbestraling •Beenmergtransplantatie Nu: •Universitaire studie bedrijfseconomie •Fulltime baan bij groot bedrijf •In gemeenteraad voor D66 •LAT relatie met vriendin, geen kinderen •Goede conditie, racefietsen •Te weinig testosteron, maandelijks sustanon injectie VOKK

11 Erik, 32 jaar ALL 5 jarige leeftijd, recidief 18 maanden later Behandeling •Chemotherapie, schedelbestraling •Beenmergtransplantatie Nu: •Moeite met rekenen, geheugen, speciale school •Woont bij ouders •Vakkenvuller •Matig-slechte conditie, moe, overgewicht •Te weinig testosteron, te weinig groeihormoon •Recent: meningeoom VOKK

12 Zelfde behandeling, late effecten verschillen MarcelErik Vermoeidheid -+ Hormoontekort ++ Leerproblemen -++ Sociale problemen -+ Tweede tumor -+ VOKK

13 Ogenschijnlijk gelijk VOKK

14 Maar ieder kind is anders! VOKK

15 Wat is de oorzaak?  Ziekte •Waar zit het •Hoe is de uitbreiding •Uitzaaiingen  Behandeling •Chemotherapie •Complicaties Chirurgie •Radiotherapie  Patiënt •Leeftijd bij diagnose •Geslacht •Individuele gevoeligheid  Tijd sinds behandeling VOKK

16 ZIEKTE localisatie stagering PATIENT leeftijd geslacht individuele gevoeligheid BEHANDELING chirurgie radiotherapie chemotherapie complicaties TIJD VOKK

17 Wat doet bestraling  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verlittekening van weefsel  DNA schade  Geen groei meer  Meer schade bij hogere dosis VOKK

18 Wat doet bestraling  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verlittekening van weefsel  DNA schade  Geen groei meer  Meer schade bij hogere dosis  Schade alleen in bestraalde gebied NB algemene effecten wel bij hormoonuitval VOKK

19 (Perthes, 1904) Voorbeeld van schade door bestraling

20 Ewingsarcoom a) bij meisje van 13 jaar (b) 10 jaar na radiotherapie ab VOKK

21 Wat doet chemotherapie  Vernietiging van kwaadaardige cellen  Ook van gezonde cellen  Hierdoor verval van weefsel  Verlies van functie  Meer schade bij hogere dosis  Sommige organen/weefsels wel, andere niet VOKK

22 Chemotherapie: Anthracyclines hartspier Cyclofosfamide vruchtbaarheid MOPPvruchtbaarheid Bleomycinelongen Cisplatinum gehoor, nierfunctie vruchtbaarheid? Vincristine polyneuropathie motoriek Corticosteroiden striae, botontkalking, staar? Alle chemotherapie caries huidverkleuringen VOKK

23 Voorbeeld van schade door chemotherapie: Voorbeeld van schade door chemotherapie: Hartspierbeschadiging door anthracyclines (adriamycine, rubidomycine)  vroeg (tijdens of < 1 jaar na behandeling)  laat (> 1 jaar na behandeling) •5-10 % klachten •20-50 % geen klachten, maar afwijkingen op hartecho Wat betekent dit voor hun toekomst? VOKK

24 Maar risico op hart- en vaatziekten ook verhoogd door:  Bestraling van het hart (hartinfarct)  Stofwisselingsstoornissen •overgewicht •DM type 2 •verhoging cholesterol, vetten •roken VOKK

25 Tweede tumoren  Andere kanker  Meestal na bestraling; vaak in bestraalde gebied (lang interval, 10 jaar of meer) •Borstkanker •Huidkanker •Schildklierkanker •Botkanker •………….  Soms ook na chemotherapie (interval 5-10 jaar) VOKK

26 Wat kunnen we er aan doen?  Langdurige controles •Voorlichting •Vroegtijdige herkenning/behandeling  Wetenschappelijk onderzoek  Feedback naar de toekomst: preventie VOKK

27 Samenvatting diverse onderzoeken jaar na diagnose  Driekwart van de overlevenden van kinderkanker heeft late effecten, maar de meesten van hen leiden (ondanks beperkingen) een normaal leven  Ongeveer een kwart heeft (matig-) ernstige late effecten, die invloed hebben op hun dagelijks leven  Een kwart heeft géén late effecten VOKK Hoe vaak komen late effecten voor?

28 VOKK

29 Dank u voor uw aandacht! VOKK


Download ppt "Late effecten na (behandeling van) kinderkanker Liedeke Postma, kinderoncoloog UMCG/SKION VOKK 10-4-2010."

Verwante presentaties


Ads door Google