De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Visies op het ontstaan van gedragsproblemen. Hoe ontstaan gedragsproblemen?  Er bestaan zeer vele en uiteenlopende theorieën over het ontstaan (etiologie)

Verwante presentaties


Presentatie over: "Visies op het ontstaan van gedragsproblemen. Hoe ontstaan gedragsproblemen?  Er bestaan zeer vele en uiteenlopende theorieën over het ontstaan (etiologie)"— Transcript van de presentatie:

1 Visies op het ontstaan van gedragsproblemen

2 Hoe ontstaan gedragsproblemen?  Er bestaan zeer vele en uiteenlopende theorieën over het ontstaan (etiologie) van GP  Er kan onderscheid worden gemaakt tussen theorieën die verklaring situeren in  het kind  de context  de nabije omgeving van het kind (ouders, gezin)  de bredere omgeving (school, buurt, maatschappij)  “nature” versus “nurture” en wisselwerking tussen beide  Recente theorieën gaan ervan uit dat er meerdere verklaringen zijn voor GP  op verschillende niveaus (kind, gezin, bredere context)  integratieve, multifactoriële of ecologische modellen

3  Kindgerichte verklaringen, bv.  psychoanalytische theorie  biologische theorieën  temperamenttheorie  Interactionele verklaringen, bv.  gehechtheidstheorie  sociale leertheorie  systeemtheorie(ën)  Integratieve verklaringen  Visie vanuit orthopedagogisch perspectief Kind Omgeving

4 Biologische theorieën  Gedrag wordt gestuurd door interne biologische processen; bij foute sturing kunnen GP ontstaan  Gedrag is een epifenomeen van deze processen  Verschillende invalshoeken  neuroanatomie  dysfuncties op het niveau van de structuur van de hersenen  neurochemie  dysfuncties in de chemische processen in de hersenen  genetica  gedrag heeft een erfelijk bepaalde component (“behavior genetics”)  sommige GP komen meer voor in bepaalde families  voorbeeld: ADHD

5 Gehechtheidstheorie  cf. werk van Bowlby  Baby ontwikkelt in eerste levensjaar een hechte affectieve band met één gepriviligieerd persoon (moeder-kind dyade)  Via gedrag van moeder tijdens voedings-, verzorgings- en spelsituaties  beschikbaarheid  sensitiviteit: adequaat herkennen van én reageren op signalen van kind  onvoorwaardelijke liefde

6  veilig gehechte baby  exploreert de wereld rondom zich  leert zijn gedrag te reguleren  bouwt een intern werkmodel op dat vertrouwen schenkt  lokt gehechtheidsgedrag bij verzorgers uit  bouwt affectieve relaties met anderen op  onveilig gehechte baby’s kunnen dit niet, met als gevolg: diverse gedragsproblemen  onrustig, gebrek aan concentratie  angstig of paniekerig bij scheiding of extreem teruggetrokken  negativiteit overheerst latere relaties

7 Model over gehechtheid

8 Sociale leertheorie  Gedrag in sociale situatie kan worden gevat in ABC- schema  A: antecedenten  B: gedrag  C: gevolgen  Leerprincipes (o.a. operante conditionering)  gedrag dat direct wordt bekrachtigd (beloond), neemt toe  gewenst gedrag + beloning = meer gewenst gedrag  ongewenst gedrag + beloning = meer ongewenst gedrag  gedrag dat niet direct wordt beloond, neemt af

9 Illustratie: ontstaan van agressief gedrag  Theorie van Patterson over coërciviteit (dwang) in opvoedingssituaties  A: kind moet iets doen (eten, huiswerk)  B: het wil dit niet en protesteert (roepen)  conflict  C: wat kan de ouder doen?  toegeven  kordaat disciplineren  negeren  dreigen (met straf)  fysiek straffen  Bij toegeven krijgt het kind zijn zin en hieruit leert het dat agressief zijn rendeert; zijn gedrag wordt negatief bekrachtigd

10

11  Wat gebeurt er bij herhaaldelijk en onbeperkt toegeven?  kind en ouders ontsnappen aan iets wat ze niet graag hebben  kind: huiswerk, karweitjes, iets eten wat het niet lust,...  ouder: conflict  ouders verliezen de gedragscontrole over het kind  kind leert dat met agressief gedrag veel valt te bereiken  kind gaat elders hetzelfde gedrag stellen  gevolg: zeer veel problemen thuis en op school, een “onhandelbaar kind”

12 Systeemtheorie(ën)  Deze theorieën kijken naar het gezin als systeem  GP bij een individu doen zich voor in de context van dysfunctionele gezinsrelaties, bv.  chaotische relaties, gebrek aan samenhang tussen de gezinsleden (“los zand” gezinnen)  gezinsleden hangen teveel vast aan elkaar en schermen zich zeer sterk af van de buitenwereld (“kluwen” gezinnen)

13  GP van kind kunnen functioneel zijn en de aandacht afleiden van andere problemen in het gezin  één kind is “zondebok” of “bliksemafleider”  er is een gezinsgeheim (bv. incest)

14 Ecologische modellen  Deze modellen integreren diverse theorieën over het ontstaan van GP  Uitgangspunten  GP hebben niet één, maar meerdere oorzaken (multicausaliteit)  men spreekt over risico- en protectieve factoren  risicofactoren: verhogen de kansen op GP  protectieve factoren: verlagen de kansen op GP  cumulatieve risicomodellen  hoe meer risico’s, hoe groter kans op ontwikkeling van GP  hoe minder protectieve factoren, hoe groter kans op ontwikkeling van GP

15  Er zijn risico- en protectieve factoren op kind-, gezins- en omgevingsniveau  In het kind  intelligentie vs. zwakbegaafdheid  gemakkelijk vs. moeilijk temperament  meisje vs. jongen  veilige vs. onveilige gehechtheid  normale neurologische ontwikkeling vs. verstoorde ontwikkeling  normale zwangerschap vs. veel stress tijdens zwangerschap ...

16  In het gezin  afwezigheid vs. aanwezigheid van pathologie bij ouder  stabiel vs. problematisch opvoedingsverleden  sensitieve vs. weinig sensitieve ouder  veel vs. weinig draagkracht om met problemen om te gaan  ingrijpende levensgebeurtenissen  sociale steun vs. isolatie ...  In de omgeving  “goede” vs. “slechte” vrienden  een “goede” vs. “slechte” school  gewone vs. kansarme buurt  ingrijpende levensgebeurtenissen  opgroeien in eigen vs. vreemde cultuur ...

17 Ecologisch model agressief gedrag (Scholte)

18 Visie op GP vanuit orthopedagogisch perspectief  In de veelheid van dagelijkse interacties tussen ouder en kind  Manifesteert het kind in zijn gedrag de vraag naar een bepaalde pedagogische aanpak (pedagogische vraag)  Manifesteren de ouders in hun handelen hun pedagogisch aanbod

19  GP van kinderen wijzen er op dat het aanbod van de opvoeder niet geheel is afgestemd op de noden en de vraagstelling van het kind  Daar kunnen zeer vele redenen voor zijn, bij zowel kind als ouder  vraag van het kind is multigedetermineerd  temperament, biologie,...  schoolcontext,...  zo ook het aanbod van de ouder  geschiedenis, persoon, vaardigheden  echtelijke relatie, sociale context,...  cf. ecologische modellen  Kinderen uiten gebrek aan afstemming door gedrag  bv. kind met veel nood aan ondersteuning toont bij gebrek hieraan (faal)angst

20 Model vanuit orthopedagogisch perspectief (Hellinckx)


Download ppt "Visies op het ontstaan van gedragsproblemen. Hoe ontstaan gedragsproblemen?  Er bestaan zeer vele en uiteenlopende theorieën over het ontstaan (etiologie)"

Verwante presentaties


Ads door Google