De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Fysiotherapie en COPD Thea Barendse Fysiotherapeut Bewegingswetenschapper Lid expertgroep COPD.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Fysiotherapie en COPD Thea Barendse Fysiotherapeut Bewegingswetenschapper Lid expertgroep COPD."— Transcript van de presentatie:

1 Fysiotherapie en COPD Thea Barendse Fysiotherapeut Bewegingswetenschapper Lid expertgroep COPD

2

3 Leerdoelen Inzicht hebben in de fysiotherapeutische behandelmogelijkheden van COPD (KNGF richtlijn COPD 2008) Inzicht hebben in de regionale samenwerking mono-en multidisciplinair (LoRNA, Toolss, Zorgstandaard) Overzicht van mogelijkheden tot scholing

4 4Behandelmogelijkheden COPD Obstructieve longziekten Astma - meestal jonge leeftijd - reversibel - aanvalsgewijs COPD - na 40 jarige leeftijd - irreversibel - altijd aanwezig -Chronische bronchitis - Emfyseem

5

6 Astma

7 7Behandelmogelijkheden COPD Astma Irritatie van de luchtwegen Reactie op gassen en dampen; rook, parfum Reactie op allergische prikkels; pollen, stof, honden Reactie door inspanning Weersinvloeden (koude en /of mist)

8 8Behandelmogelijkheden COPD Chronische bronchitis Chronische aandoening van de bronchiën Irritatie van de longslijmvliezen Epidemiogische definitie: sputum tenminste 3 mnd/jaar gedurende tenminste 2 opeenvolgende jaren

9 9Behandelmogelijkheden COPD Longemfyseem Longhistologisch begrip Abnormale dilatatie van de alveoli Problematiek in gaswisseling en perfusie

10 Definitie COPD Te voorkomen en behandelbare aandoening Longfunctie stoornis kenmerkt zich door luchtwegobstructie –die niet volledig reversibel is en –progressief –en geassocieerd wordt met een ontspoorde inflammatoire respons op geinhaleerde schadelijke partikels en gassen Extrapulmonale effecten dragen bij tot de ernst

11 Prevalentie en incidentie 2007 Prevalentie mensen met COPD 18,3 mannen per 1000 inwoners 15,5 vrouwen per 1000 inwoners Incidentie mensen Bron RIVM 2010

12 12Behandelmogelijkheden COPD COPD Belang van diagnostiek: - patiënten melden zich laat bij huisarts - ernst van de ziekte wordt onderschat - snel beleid vertraagt ontwikkeling van de ziekte

13 Dynamische volumen Geforceerd expiratoir volume (FEV1): volume dat in 1 sec wordt uitgeademd (afhankelijk van leeftijd, sexe, motivatie en mate van obstructie) Geforceerde vitale capaciteit (FVC): volume dat bij geforceerde expiratie wordt uitgeademd Tiffenau-index FEV1/FVC

14 14Behandelmogelijkheden COPD GOLD indeling Prevalentie COPD: 28 % 54% 15% 3%

15 GOLD

16 16Behandelmogelijkheden COPD COPD in richtlijnen COPD richtlijn KNGF 1998 Richtlijn Ketenzorg COPD 2005 (CBO) Nederlandse Huisartsen Standaard NHG 2007 LESA COPD 2007 Update COPD richtlijn KNGF 2008 COPD beweegstandaard KNGF 2009 Zorgstandaard COPD 2010

17 Update 2008 Het nieuws voor de fysiotherapeut

18 18Behandelmogelijkheden COPD Herziene KNGF richtlijn COPD Inzicht in COPD –Belang van systemische consequenties in de behandeling –Fysieke inactiviteit –Rol van acute exacerbaties Ontwikkelingen “Evidence” voor fysiotherapie en revalidatie (Inter)nationale ontwikkelingen –GOLD, ERS, ATS, ACCP richtlijnen, LESA etc.

19 Systemische consequenties Spierzwakte Slechte fysieke conditie Inactiviteit Cachexie Depressie

20 COPD: oorzaak? Barnes 2009 Eur Respir J 33; 1165

21 COPD: gevolg? Barnes 2009 Eur Respir J 33; 1165 COPD

22 22Behandelmogelijkheden COPD Co-morbiditeit Linker ventrikelfalen / Hartfalen Diabetes Mellitus type II Pulmonale Hypertensie Longkanker Kyfose / Scoliose Longembolie (aanvalsgewijze dyspneu) Extreem gewichtsverlies

23 23Behandelmogelijkheden COPD Linker ventrikelfalen en COPD 20% van de COPD patienten > 65 jaar heeft onbekend hartfalen % van de patiënten met hartfalen hebben ook COPD 2 8% van de patiënten met diagnose COPD hebben hartfalen i.p.v COPD 1 1.Rutten FH. Eur Heart J Sep;26(18): Epub 2005 Apr 28 2.Jemtel T. J Am Coll Cardiol 2007;49:171-80

24 Ondervoeding bij COPD: oorzaken Toegenomen ademarbeid Luchtweginfecti e Verhoogd energieverbruik Chronische inflammatie Benauwdheid Verminderde eetlust Vermoeidheid Verhoogde behoefte door longdefect / systemisch effect Verlaagde inname door longdefect / systemisch effect

25 25Behandelmogelijkheden COPD Gewichtsverlies en COPD BMI<21 Laatste maand >5% afgevallen Laatste 6 maanden >10% afgevallen Vetvrije massa index ♂ ≤ 16 kg / m² ♀ ≤ 15 kg / m² NAAR DIETISTE

26 26Behandelmogelijkheden COPD Inactiviteit Probleem in alle stadia van COPD van vroeg (Gold 1) tot ver gevorderd (Gold 3-4): “stapelen van risicofactoren” Stimuleren actieve levensstijl (gedragsverandering) Nederlandse Norm Gezond Bewegen: een half uur matig intensief bewegen op tenminste 5 maar bij voorkeur alle dagen van de week

27 27Behandelmogelijkheden COPD Pitta F, AJRCCM 2005 Time (min) (In)activity in COPD Troosters ERS 2007

28 Exacerbaties en inactiviteit D2D7 Stable Healthy Walking time (min) 1Mo Timing Pitta AJRCCM 2005 & Pitta Chest 2006

29 29Behandelmogelijkheden COPD 0.50 Mortality (RR) High Moderate Low Very Low Garcia-Aymerich Thorax 2006 Very low: mainly sitting work no activity during leisure time Low: Less than 2h/week light physical activity Inactivity and mortality in COPD years

30 30Behandelmogelijkheden COPD Timing Increase awareness for inactivity and deconditioning in the early phase of the disease Early start of exercise and muscle training during/after an acute exacerbation or critical illness Follow-up after rehabilitation

31 31Behandelmogelijkheden COPD Therapie algemeen Stoppen met roken Zelfmanagement met educatie en instructie Medicamenteus (luchtwegverwijding + ontsteking ) Sputum-expectoratie Trainingsprogramma’s Voeding Combinaties van bovenstaande Longvolume reductie operatie/ longtransplantatie Ketenrichtlijn CBO 2005

32 Effecten van roken en stop roken op de longfunctie (FEV1) Adapted from Fletcher C, et al. BMJ 1977 FEV 1 (% of value at age 25) Age (years) Stopped at 45 Stopped at 65 Never smoked or not susceptible to smoke Smoked regularly and susceptible to its effects Disability Death

33 Patient met COPD Patiënt heeft stoornissen mucustransport in de mucustransport en recidiverende infecties kortademig inspanningsvermogen en dagelijkse fysieke activiteit Patiënt is kortademig, en heeft een verminderd inspanningsvermogen en dagelijkse fysieke activiteit FYSIOTHERAPIEDIAGNOSTIEKTHERAPIE ontoereikende kennis zelfmanagement vaardigheden Patiënt heeft ontoereikende kennis en beschikt onvoldoende over zelfmanagement vaardigheden

34 34Behandelmogelijkheden COPD Mucusklaring

35 Profiel Patiënt met overmatige secreties die onvoldoende effectief kunnen worden opgehoest

36 36Behandelmogelijkheden COPD Mucusklaring Activeren Leren hoesten / huffen Ademhalingsoefeningen (collateraalventilatie) Educatie / hygiene Houdingsdrainage / Flutter / PEP / percussie of vibratie

37

38

39 Patiënt die ondanks optimale medicamen- teuze therapie klachten heeft van: -Dyspnoe vooral bij (lichte) inspanning -Afgenomen inspanningsvermogen -Afgenomen dagelijkse fysieke activiteit -Afgenomen kwaliteit van leven Profiel

40 40Behandelmogelijkheden COPD Afgenomen Inspanningsvermogen longen + luchtwegen Ademspieren Hart en bloedsomloop Psychogeen + motivatie Arm- en beenspieren Gosselink, Expertmeeting febr. 2009

41 41Behandelmogelijkheden COPD

42 42Behandelmogelijkheden COPD Afgenomen inspanningsvermogen Meest gebruikte testen: -Maximale inspanningstest uitgevoerd op een longfunctielaboratorium -maximale inspanningsvermogen -factoren die het inspanningsvermogen beperken -6 minuten wandeltest (6 MWT) -Isometrische krachtmeting van de perifere spieren -Kracht respiratoire spieren

43 Indicaties voor de 6 MWT Effectmeting: -Longtransplantatie, longresectie, longvolume reductie chirurgie, longrevalidatie, COPD (medicatie, zuurstofsuppletie), pulmonale hypertensie, hartfalen, beweegprogramma Functionele status (single measurement): -COPD, Cystic fibrose, hartfalen en andere aandoeningen Voorspellen morbiditeit en mortaliteit: -Hartfalen, COPD en pulmonale hypertensie ATS Guidelines 6 MWT AmJ Respir Crit Care Med Vol 166 pp , 2002

44 Cardio-circulatoir beperkt Maximale inspanningstest: wordt maximale hartfrequentie bereikt en bij welke belasting Berust op conditie en is geen direct gevolg van een stoornis op het niveau van de longen

45 Ventilatoir beperkt Beperking veroorzaakt door de longen en stand van de thorax (luchtwegobstructie hoog en kracht ademhalingsspieren laag) Maximale inspanningstest Inspiratoire spierkrachtmeting met monddrukmeter

46 O² transport beperkt Diagnostiek -Diffusiemeting (Spirometrie) -Maximale inspanningstest (daling PaO 2 of desaturatie tijdens inspanning)

47 47Behandelmogelijkheden COPD Perifere spierkracht beperkt Diagnostiek: Spierkrachtmeters: –JAMAR (handknijpkracht) –MicroFET (perifere spierkracht) Vetvrije massa bepalen met bio-impedantie

48

49 Andere beperkingen Inspanningsvermogen beperkt door –Angst om in te spannen –Gebrek aan motivatie/zelfvertrouwen anamnese en onderzoek ook hierbij van groot belang –Wat zijn de belemmerende factoren Gebruik vragenlijsten

50 50Behandelmogelijkheden COPD Cardio-circulatoir beperkt Training Trainingsdoel: verbeteren van het aerobe inspanningsvermogen Trainingsmiddel: oa loopband- fietsergometer Trainingsintensiteit: 70% van piekbelasting, duur tot 30 min Monitoring: Hartfrequentie + BORG score + SpO 2 -meting (eventueel)

51 51Behandelmogelijkheden COPD Ventilatoir beperkt Training Hypercapnie tijdens inspanning? nee  Duurtest >10 min  Duurtraining ja  Intervaltraining (eventueel zuurstofsuppletie)

52 52Behandelmogelijkheden COPD Ventilatoir beperkt Training Trainingsintensiteit: - Duurtraining: 70% van piekbelasting - Interval: 70% van piekbelasting opbouw tot % van piekbelasting Verhouding inspanning/rust 1:1 vb. 5x2min, 2 min rust Monitoring: BORG score + SpO 2 -meting

53 53Behandelmogelijkheden COPD Ventilatoir beperkt Inspiratoire spiertraining Intensiteit: 30-50% PImax 2xdaags 15 min. Threshold training

54 54Behandelmogelijkheden COPD Zuurstofopname probleem Hypoxemie tijdens inspanning nee  Duurtest > 10 min  Duurtraining ja  Intervaltraining Trainingsintensiteit: - Duurtraining: 70% van piekbelasting - Interval: 70% van piekbelasting opbouw tot % van piekbelasting Monitoring: BORG score + SpO 2 -meting

55 55Behandelmogelijkheden COPD Perifere Spierkracht Spierkrachttraining met weerstanden Spierkrachttraining middels duur- of intervaltraining Trainingsintensiteit weerstandstraining: % van 1 RM - 2 á 3 sets - 8 á12 herhalingen

56 PAUZE


Download ppt "Fysiotherapie en COPD Thea Barendse Fysiotherapeut Bewegingswetenschapper Lid expertgroep COPD."

Verwante presentaties


Ads door Google