De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Demografie: transitie en migratie VWO. Wat is demografie? De wetenschap die de getalsmatige kenmerken van de bevolking en de ontwikkelingen daarin beschrijft.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Demografie: transitie en migratie VWO. Wat is demografie? De wetenschap die de getalsmatige kenmerken van de bevolking en de ontwikkelingen daarin beschrijft."— Transcript van de presentatie:

1 Demografie: transitie en migratie VWO

2 Wat is demografie? De wetenschap die de getalsmatige kenmerken van de bevolking en de ontwikkelingen daarin beschrijft en verklaart. Bijvoorbeeld daling van de vruchtbaarheid stijging van het geboortecijfer ontwikkeling van de kindersterfte vergrijzing van de bevolking

3 De bevolkingsontwikkeling +geboorten - sterfgevallen +vestiging / immigratie -vertrek / emigratie __________________ =saldo bevolkingsontwikkeling positief saldo: bevolking groeit negatief saldo: bevolking krimpt

4 De natuurlijke groei Geboortecijfer –Aantal levendgeborenen per 1000 inwoners van de gemiddelde bevolking per jaar Vervangingsniveau –Het vruchtbaarheidsniveau waarbij vrouwen gemiddeld precies genoeg dochters krijgen om zichzelf aantalsmatig te vervangen in de bevolking Vruchtbaarheid –De werkelijk gerealiseerde voortbrenging van kinderen door de bevolking Sterftecijfer –Aantal sterfgevallen per 1000 inwoners van de gemiddelde bevolking per jaar Geboorteoverschot: geboorten > sterften =positief saldo van de natuurlijke bevolkingsgroei

5 Demografische kenmerken Zuigelingensterfte: Het aantal levendgeborenen dat vóór de eerste verjaardag is verleden per 1000 geboorten Kindersterfte: Het overlijden van kinderen vóór hun vijfde verjaardag per 1000 geboorten Levensverwachting Het aantal jaren dat een persoon van een bepaalde leeftijd naar verwachting (nog) zal leven

6 Spreiding en dichtheid Bevolkingsdichtheid –(gemiddeld) aantal inwoners per vierkante kilometer in een gebied  Bevolkingsspreiding –laat zien hoe de bevolking over een gebied verdeeld is 

7 Leeftijdsdiagram of bevolkingspiramide? Een grafische weergave van de verdeling van de bevolking naar geslacht en leeftijd waarbij leeftijd op de verticale as (y-as) is geplaatst –Welke helft geeft de mannelijke bevolking aan en welke de vrouwelijke? Animatie: –http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/piramide-fx.htm

8 Wat lees je af? Voorbeeld Egypte 2010, prognose –Absolute aantallen –Piramidemodel –Hoog geboortecijfer, maar afnemend –Een jonge bevolking –Een sterk groeiende bevolking –Groeitempo neemt af –Hoge groene druk –Hoge zuigelingensterfte –Hoog sterftecijfer –Lage levensverwachting –Lage gemiddelde leeftijd

9 Demografische druk Vergrijzing –toename van het aandeel ouderen in de samenleving Ontgroening – afname van het aandeel jongeren in een samenleving Demografische druk –verhouding tussen ‘productieve leeftijdsgroep' en de ‘niet-productieve leeftijdgroep’ de som van de 'groene druk ' en de 'grijze druk' A+C x 100 B Grijze druk – het aantal personen van 65 jaar of ouder als percentage van het aantal personen van 20–64 jaar Groene druk –het aantal personen jonger dan twintig jaar als percentage van het aantal personen van jaar

10 Wat drukt het zwaarst? 7n21782.html Groningen44,8 Amsterdam47,4 Eindhoven57,3 Utrechtse Heuvelrug79,3 Bloemendaal88,6 Urk92,2 Nederland67,0

11 Demografische transitie De overgang van een hoog sterfte- en geboortecijfer naar een laag sterfte- en geboortecijfer in een bevolkingsgroep

12 1. De agrarisch-ambachtelijke fase: lage groei Hoog geboortecijfer en hoog sterftecijfer Samenleving gekenmerkt door landbouw en ambachten –Pas trouwen als de man een gezin kan onderhouden –Hoog geboortecijfer dat reageert op sterftecijfer kind is ‘economic asset’ hoge huwelijksvruchtbaarheid –Sterftecijfer weerspiegelt economische, politieke en medische omstandigheden hoge kindersterfte korte levensverwachting –Welk leeftijdsdiagram hoort bij deze fase?

13 2. De proletarische fase: de schaar gaat open Aanvankelijke stijging geboortecijfer –werk in industrie maakt eerder trouwen mogelijk Sterftecijfer daalt versneld –grotere voedselzekerheid –ontwikkeling medische wetenschap –verbetering hygiëne –aanleg waterleiding –aanleg riolering Levensverwachting neemt toe Welk leeftijdsdiagram hoort bij deze fase?

14 3. De moderne fase: de schaar gaat dicht Sterke daling geboortecijfer –Sociale en mentale verstedelijking –Ontkerkelijking –Na 1965 anticonceptiepil –Kind wordt ‘economic burden’ woonsituatie, scholing, opvoeding, tijdsbeslag betere pensioenvoorzieningen Daling sterftecijfer stopt –Door ontgroening Welk leeftijdsdiagram hoort bij deze fase?

15 4. De post-transitiefase: een stagnerende bevolking De demografische transitie voltooid Laag geboorteniveau –verbeterde maatschappelijke positie van de vrouw later trouwen geboortebeperking Laag sterfteniveau –uitstekende gezondheidszorg –grote voedselzekerheid Lage demografische druk Vergrijzing zet in Welk leeftijdsdiagram hoort bij deze fase?

16 5. De post-moderne fase: een afnemende bevolkingsomvang Zeer laag geboortecijfer Sterftecijfer neemt toe Vergrijzing Toenemende spanning op arbeidsmarkt Toenemende demografische druk Welk leeftijdsdiagram hoort bij deze fase?

17 voedselproductie lineair bevolking exponentiëel Malthusiaans plafond Zwartkijker Malthus 1798 An essay on the principle of population Toenemende welvaart = meer geboorten Geboortecijfer stijgt sneller dan BNP/hoofd bevolking groeit exponentieel, welvaart lineair Overschrijding bevolkingsplafond:  Malthusiaanse catastrofe oorlogen gewapende conflicten epidemieën hongersnoden Toenemende sterfte  nieuw en lager bevolkingsevenwicht

18 De sociale bevolkingsgroei Migratie –Veranderen van woongemeente Vestiging –Vestiging vanuit het buitenland: immigratie Vertrek –Vertrek naar het buitenland: emigratie Positief migratiesaldo: vestiging > vertrek

19 Migratie Pullfactoren: positieve kenmerken van het vestigingsgebied Pushfactoren: negatieve kenmerken van het vertrekgebied Vier groepen: –Fysische aardbeving, vulkaanuitbarsting, overstroming, droogte –Economische werkgelegenheid, promotiekansen –Politieke oorlog, onderdrukking, vrijheid –Sociaal-culturele religie, onderwijskansen, groepsdwang en traditie Migratie is vaak selectief –naar leeftijd –naar inkomen –naar opleiding –naar gezinsstatus

20 Theoretische begrippen migratie en mobiliteit Filter tussen saldo van push en pull –perceptie en afstandsverval Interactietheorie van Ullman: –Complementariteit –Transporteerbaarheid –Tussenliggende gelegenheid –Tussenliggende hindernis Complementarity Transferability Intervening opportunity

21 Geboren en getogen? Autochtoon –persoon van wie de beide ouders in Nederland zijn geboren Allochtoon –persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren Onderscheid: –personen die zelf in het buitenland zijn geboren = de eerste generatie –personen die in Nederland zijn geboren = de tweede generatie –westerse en niet-westerse allochtonen Vreemdeling –bezit niet de Nederlandse nationaliteit

22 Naar en uit de stad. Wat is: Urbanisatie Urbanisatietempo Urbanisatiegraad Suburbanisatie Re-urbanisatie Des-urbanisatie Ons suburbane ideaal: wonen aan het water in een monumentaal pandje met een tuin en een bootje voor de deur

23 Urbanisatie in 3e wereld Lage urbanisatiegraad Hoog urbanisatietempo Groot geboorte-overschot –jonge vruchtbare bevolking –dalend sterftecijfer Groot vestigingsoverschot –trek vanuit rurale periferie –getrapte migratie eindigt in megacities

24 Andere migratievormen Gastarbeid –tijdelijke vestiging van arbeidskrachten uit een ander gebied of land Kettingmigratie –vestiging van migranten in de buurt van familie, vrienden of bekenden Cirkelmigratie –vorm van migratie waarbij de migrant regelmatig terugkeert naar de oorspronkelijke woonlocatie Transmigratie –volksverhuizing Re-migratie –terugkeer naar het land van herkomst

25 Demografische transitie en mobiliteit Transitionele migratietheorie van Zelinsky Mobiliteitsgroei gaat samen met moderniseringsproces –zelfde fasen als demografisch transitiemodel Proces van ontwikkeling dus gekoppeld aan de opkomst en neergang van specifieke typen migratie –dynamisch verklaringsmodel naast de statische ‘push-pull’ modellen

26 Urbane mobiliteit Cityvorming –woonfunctie van de binnenstad maakt plaats voor werkfunctie: winkels en kantoren Gentrification –opwaardering van een buurt of stadsdeel op sociaal, cultureel en economisch gebied Segregatie –ruimtelijke scheiding van bevolkingsgroepen op grond van sociaal-economische, culturele of etnische kenmerken Gettovorming –stadswijk waarin meer dan de helft van de inwoners behoort tot een etnische minderheid Welke twee processen herken je in de grafiek? Is gentrification een vorm van sociaal- ruimtelijke segregatie?


Download ppt "Demografie: transitie en migratie VWO. Wat is demografie? De wetenschap die de getalsmatige kenmerken van de bevolking en de ontwikkelingen daarin beschrijft."

Verwante presentaties


Ads door Google