De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Korte Inhoud I. Wat is een klinisch onderzoeksprogramma? II. De verschillende fasen in klinisch onderzoek III. Wat is een klinische studie? I. De gouden.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Korte Inhoud I. Wat is een klinisch onderzoeksprogramma? II. De verschillende fasen in klinisch onderzoek III. Wat is een klinische studie? I. De gouden."— Transcript van de presentatie:

1

2 Korte Inhoud I. Wat is een klinisch onderzoeksprogramma? II. De verschillende fasen in klinisch onderzoek III. Wat is een klinische studie? I. De gouden standaard: de gerandomiseerde gecontroleerde studie II. De betekenis van: placebo, randomisatie, blindering IV. De verwerking van de studiegegevens V. De interpretatie van klinische studieresultaten VI. Gezondheidseconomische studies KLINISCH ONDERZOEK III

3 Gemiddelde tijdsduur van elke fase: bron CMR International Factbook 2004 (Centre for Medicines Research International) III moleculen stap 1 ONTDEKKING NIEUWE MOLECULE stap 2 PREKLINISCH ONDERZOEK 250 moleculen stap 3 KLINISCH ONDERZOEK fase 2fase 1 stap 4 FDA/EMEA REVIEW 5,7 jaar patiënten patiënten gezonde vrijwilligers 1 geregistreerd geneesmiddel fase 3 1,3 jaar R E G I S T R A T I E P R O C E D U R E Stap 5 PRIJS EN TERUGBETALING Van de ontdekking van een nieuwe stof tot registratie Van registratie tot lancering/terugbetaling Van lancering tot patentverlies 1,5 jaar Stap 6 LANCERING 7 à 9 jaar 1,5 jaar2,9 jaar

4 Geheel van studies waarbij de doeltreffendheid en veiligheid van een geneesmiddel bij de mens wordt onderzocht Studies spelen zich af in verschillende fasen:  Fase 1 studies  Fase 2 studies  Fase 3 studies  (Fase 4 studies: na het op de markt brengen van een geneesmiddel) I. WAT IS EEN KLINISCH ONDERZOEKSPROGRAMMA? III

5 Geheel van studies, opgesteld in overleg en samenwerking met medische specialisten en overheden (EMA/FDA), waarbij onder meer volgende zaken worden vastgelegd:  De objectieven: wat men juist gaat onderzoeken  Tijdsduur: hoelang studies moeten duren om relevant te zijn  Het vergelijkingsmateriaal: vergelijking met placebo of een ander geneesmiddel  Wat men als een afdoend resultaat beschouwt, welke “meetmethodes” gaat men hiervoor gebruiken  Veiligheidsaspecten: bijvoorbeeld extra aandacht voor cardiologische veiligheid  Welke groepen patiënten moeten onderzocht worden (bv. rokers, 65+, vrouwen…)  Welke interactiestudies moeten worden uitgevoerd I. WAT IS EEN KLINISCH ONDERZOEKSPROGRAMMA? III

6 Fase 2Fase 3Fase 4 Fase 1 IV II. DE VERSCHILLENDE FASEN IN KLINISCH ONDERZOEK

7 Deelnemers per studie: gezonde vrijwilligers (M/V) Doel: Vooral veiligheid  Bepalen van veiligheidsprofiel  Bepalen veilige dosering, veiligheidsmarges  Farmacokinetiek en –dynamiek  Doorgaans geen onderzoek naar doeltreffendheid Locatie Veelal in ziekenhuis in speciale eenheid (met strikt geregelde setting) Tijdsduur: ongeveer 18 maanden Budget: 5% van de totale ontwikkelingskost = ongeveer 46 miljoen US dollar of 37 miljoen euro FASE 1: STUDIES MET GEZONDE VRIJWILLIGERS Ref. Dr. P Corr, Science &nd Technology Pfizer, Zurich III II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK

8  Veiligheid  Commercieel Farmacokinetiek  Toedieningsvorm  Toxicologisch  Efficiëntie  Multifactorieel  Bron: CMR International, Centre for Medicines Research International, 2005 IIR Prod Meet CEL III II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK FASE 1: STUDIES MET GEZONDE VRIJWILLIGERS Nieuwe stof heeft ± 60% kans om deze fase te overleven

9 Deelnemers: patiënten (M/V)  Profiel bepaald in het ontwikkelingsprogramma  Studies worden voorgesteld aan de patiënt door de behandelende arts Locatie: doorgaans in een ziekenhuis  Strikt gereglementeerde setting, onder medisch toezicht Doel:  Onderzoek naar werkzaamheid en verder onderzoek veiligheid (toxicologie, bijwerkingen)  Opstellen van een eerste doseerschema  Verder onderzoek van de farmacokinetiek en – dynamiek FASE 2: STUDIES MET KLEINE GROEPEN PATIËNTEN Ref. Dr. P Corr, Science &nd Technology Pfizer, Zurich II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK III

10 Doet de stof wat we dachten dat ze zou doen ? (bijvoorbeeld de bloeddruk verlagen) Klopt het theoretisch model ook met de werkelijkheid? Tijdsduur: ongeveer 18 maanden Budget: 10 % van de totale ontwikkelingskost= 85 miljoen US dollar of ongeveer 80 miljoen euro Evaluatie “proof of concept” III II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK FASE 2: STUDIES MET KLEINE GROEPEN PATIËNTEN

11 Nieuwe stof heeft +/- 50% kans om deze fase te overleven  Veiligheid  Commercieel  Farmacokinetiek Toxicologisch  Efficiëntie  Multifactorieel  III II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK FASE 2: STUDIES MET KLEINE GROEPEN PATIËNTEN Bron: CMR International, Centre for Medicines Research International, 2005 IIR Prod Meet CEL

12 FASE 3: ONDERZOEK BIJ GROTERE GROEPEN PATIËNTEN Deelnemers patiënten Locatie In ziekenhuizen en ambulante praktijk Tijdsduur  2,5 tot 4 jaar (soms tot 7 jaar) Budget 11% van de totale ontwikkelingskost 102 miljoen US dollar of 84 miljoen euro Doel Verder bevestigen van  Doeltreffendheid  Veiligheid  Studie van bijwerkingen  Statistische gegevens verzamelen als bevestiging van fase 2-resultaten  Gegevens voor registratiedossiers (“REAL-LIFE”- POPULATIE) Ref. Dr. P Corr, Science &nd Technology Pfizer, Zurich II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK III

13 Een nieuwe stof heeft 50 tot 90% kans om deze fase te overleven  Veiligheid  Commerciële aspecten Efficiëntie  Multifactorieel  III Bron: CMR International, Centre for Medicines Research International, 2005 IIR Prod Meet CEL EFPIA, key messages. II. DE VERSCHILLENDE FASEN VAN KLINISCH ONDERZOEK FASE 3: ONDERZOEK BIJ GROTERE GROEPEN PATIËNTEN

14 III. WAT IS EEN KLINISCHE STUDIE ? Enkele definities: Definitie Klinisch Onderzoek: Op een ethisch aanvaardbare manier wordt bij de mens, door middel van onderzoek, kennis verworven over een bepaalde ziekte en/of behandeling, een nieuwe diagnosetechniek, medische hulpmiddelen. Ook kan het hier gaan om zuiver epidemiologisch onderzoek. Definitie Klinische Studie: dit is een vorm van wetenschappelijk onderzoek bij de mens waarbij doeltreffendheid, veiligheid en andere aspecten van één of meerdere behandelingen onderzocht worden. Een studie is een onderdeel van een klinisch onderzoeksprogramma. III

15 III. WAT IS EEN KLINISCHE STUDIE ? Goed om weten: Elke studie vindt plaats onder strikt medisch toezicht (in een gespecialiseerde omgeving, ziekenhuis, huisartsenpraktijk,...) Vooraleer een studie kan starten moet ze eerst worden goedgekeurd door een ethisch comité (zie verder bij module over veiligheid) Bij elke studie worden internationale richtlijnen gevolgd die de veiligheid van de deelnemer garanderen Iedereen die deelneemt aan een studie doet dit op vrijwillige basis en kan op elk ogenblik zijn deelname stopzetten, zonder opgave van reden Er zijn verschillende soorten van studies met een verschillende studieopzet mogelijk. Gemiddeld worden er studies gedaan voor de registratie III

16 III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ? Basiselementen: Elke studie verloopt volgens een vooraf bepaald schema, volgens een zogenaamd protocol  Elke studie heeft zijn eigen protocol Alle gegevens worden minutieus genoteerd in een CRF (Case Report Form): een voorgedrukt invulboek waarin alle gegevens van een patiënt op anonieme wijze worden bijgehouden.  Elke patiënt in een studie heeft een eigen CRF  Alle medische gegevens gecollecteerd bij bloedafnamen, RX-foto’s, klinisch onderzoek … worden erin genoteerd  Elke medicatie-inname wordt exact genoteerd  Alle bijwerkingen worden genoteerd  Alle resultaten worden objectief genoteerd (bijvoorbeeld verbetering van pijn op een pijnschaal) III

17 Deelnemers worden geselecteerd op basis van protocol: in - en exclusiecriteria Deelnemers krijgen informatie en geven toestemming (Informed Consent) Goedkeuring van de studie door een Ethisch Comité Gerandomiseerd en dubbelblind: zie verder Prospectief Twee groepen: meest eenvoudige voorbeeld groep A krijgt actief geneesmiddel, groep B krijgt placebo of referentie-medicatie Statistisch meest krachtige studie = de Rolls Royce van de klinische studies III III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ? DE GOUDEN STANDAARD: GERANDOMISEERDE GECONTROLEERDE STUDIE (RCT = RANDOMISED CONTROLED TRIAL)

18 “de placebo”: middel (capsule/tablet) dat eruitziet als een geneesmiddel maar waarin geen actieve stof aanwezig is. placebo-effect: Een effect (resultaat) dat bekomen wordt bij een behandeling die eigenlijk geen effect zou mogen hebben maar die toch resulteert in een bepaald effect en/of een positief resultaat. de placebogroep: de groep van patiënten die in een studie “ de placebo” toegediend krijgt. III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ? De betekenis van « PLACEBO » III

19 Placebocontrole in een studie: een inactieve stof die wordt toegediend aan een controlegroep patiënten. De resultaten in de “placebo” groep worden vergeleken met de resultaten van de “actieve” groep. III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ? De betekenis van « PLACEBO » III Groep patiënten die placebo krijgt Groep patiënten die actief middel krijgt

20 enkelblind III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ? De betekenis van « BLINDERING » open dubbelblind III

21 behandelde groep controlegroep III De betekenis van “RANDOMISATIE” III. WAT IS JUIST EEN KLINISCHE STUDIE ?

22 IV. DE VERWERKING VAN DE STUDIERESULTATEN Noteren van de verzamelde gegevens in CRF’s III

23 Geheel van studiegegevens komt in gegevenbanken (data-bases):  Volledig geanonimiseerd  Volgens principe van “double entry” Gevolgd door een statistische analyse Presentatie eerste resultaten op internationale congressen Publicaties & bekend maken van de resultaten via internet (www.clinicaltrials.gov & Meta-analyses IV. DE VERWERKING VAN DE STUDIERESULTATEN III

24 Resultaten van één studie nooit alleenstaand bekijken, ze zijn een deel van een groter geheel Een resultaat kan nooit als dusdanig worden geïnterpreteerd  moet steeds worden vergeleken  moet steeds in een brede context geplaatst worden Vergelijking met andere studies (gehele studiepakket) V. DE INTERPRETATIE VAN KLINISCHE STUDIERESULTATEN III

25 De titel > object, doel van de studie De auteurs > waarde, ernst van de studie De introductie > laat toe studie in bredere context te plaatsen Methodologie > hoe en op welke manier werden resultaten bekomen en gemeten, vergelijkbaarheid van de gegevens Studieschema & evaluatiecriteria > vooraf bepaald Gebruikte statistische methode > ook vooraf vastgelegd De resultaten > geen statistisch verschil of wel een statistisch verschil (significant of niet: P-waarde) De discussie > resultaten in een perspectief geplaatst De conclusies > resultaten in de volledig context besproken en geïnterpreteerd Referenties, datum van publicatie V. DE INTERPRETATIE VAN KLINISCHE STUDIERESULTATEN: SLEUTELELEMENTEN III

26 Hamvraag: Hoe bepalen we dat een verschil tussen twee groepen te wijten is aan een bepaalde behandeling en niet aan het toeval? α - risico: risico dat men heeft om een verschil aan de therapie toe te schrijven terwijl het eigenlijk toeval is. Mag niet worden overschreden (vooraf vastgelegd) P- waarde: duidt aan dat het om een “significant” verschil gaat, dit wil zeggen een verschil tussen twee groepen dat niet enkel door toeval te verklaren is. (p<0,05 = significant verschil).  P = 0,05: 1 kans op 20 dat het verschil nog aan toeval te wijten is  P = 0,01: 1 kans op 100 dat het verschil aan toeval te wijten is V. DE INTERPRETATIE VAN KLINISCHE STUDIERESULTATEN: STATISTISCHE BEGRIPPEN III

27 Wat is een gezondheidseconomische studie?  Een vergelijking tussen verschillende behandelingsopties (bvb behandelen met geneesmiddel A, of met B, of niets doen of opereren) waarbij men naar het eindresultaat kijkt niet enkel op vlak van gezondheid maar ook op vlak van kosten  Vraagstelling: welke keuze levert de meeste “winst” qua gezondheid op per eenheid geïnvesteerd kapitaal?  Rekening houdend met de reële kosten die een ziekte met zich meebrengt: hospitalisatie / huisartsbezoek / ziekteverlof / … III VI. GEZONDHEIDSECONOMISCHE STUDIES of: Wat is gezondheid waard ? Financiën hebben grenzen, noden niet.

28 Een voorbeeld: vergelijking van nieuw geneesmiddel B met de reeds bestaande therapie A B A Reële kostprijs op de markt: B duurder dan A Kosten bijkomende therapie -Arts -Hospitaal -Chirurgie -Andere medicatie -Testen -… B A Netto resultaat: A duurder dan B B A VI. GEZONDHEIDSECONOMISCHE STUDIES III


Download ppt "Korte Inhoud I. Wat is een klinisch onderzoeksprogramma? II. De verschillende fasen in klinisch onderzoek III. Wat is een klinische studie? I. De gouden."

Verwante presentaties


Ads door Google