De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Pijn in de praktijk Clinic 2010 Bas Bertina Dik Snijdelaar.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Pijn in de praktijk Clinic 2010 Bas Bertina Dik Snijdelaar."— Transcript van de presentatie:

1 Pijn in de praktijk Clinic 2010 Bas Bertina Dik Snijdelaar

2 Nociceptieve pijn (Bas) Neuropathische pijn (Dik) discussie

3 Nociceptieve pijn Van begin tot einde Bas Bertina

4 Nociceptie, mechanismen Middelen bij nociceptieve pijn – PCM – NSDAID’s – Opioiden – Co-medicatie Voorschrijven

5 Definitie Pijn is een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring veroorzaakt door feitelijke of mogelijke weefselschade of die beschreven wordt in termen van weefselbeschadigingsensorischeemotionele weefselschade

6 Nociceptie = pijngewaarwording Niet: overstimulatie van andere receptoren (tast, warmte) Wel: stimulatie van aparte receptoren: nociceptoren 2 typen: – A-delta vezels (gemyeliniseerd): snelle, scherpe pijn – c-vezels (ongemyeliniseerd): tragere, langer durende, brandende pijn Nociceptoren hebben diverse modulerende receptoren op het celmembraan

7 Nociceptie - perifeer

8 Nociceptie - centraal

9 Pijnmodulatie: descenderende mechanismen

10 Pijnbehandeling Pijnpoli ZGV Pijnladder WHO

11 paracetamol Analgetisch – Verhoging pijndrempel – Mogelijk via NO-pathway-reming via diverse receptoren, o.a. NMDA en substance-P – Remming van COX-gemedieerde thromboxane-productie door thrombocyten – Remming van de uptake van endocannabinoiden uit de extracellulaire ruimte (geeft ook anxiolyse (in muizen)) anti-pyrretisch: – Blokkeert aanmaak en release van prostaglandinen in CZS Zeer effectief als co-medicatie

12 NSAID’s - werking

13 COX-2 NSAID’s: werking COX1: productie van PG’s met algemene “huishoudfuncties” (cytoprotectief) remming van COX-1 leidt tot vermindering autoregulatie van de nierperfusie, schade aan het maagdarmslijmvlies en verminderde thrombocyten aggregatie COX2: normaal slechts in bepaalde weefsels (hersenen, reproductieve organen en nieren) en in lage concentraties aanwezig tijdens ontstekingsprocessen verhoging concentratie met factor 10 tot 80 hierdoor aangezet door met name cytokinenen

14 NSAID’s Keuze: primair niet selectief: naproxen, ibuprofen, diclofenac, indomethacine Combinatie met PCM effectief Bij chronisch gebruik altijd icm maagbescherming! Cave bijwerkingen: gastro-intestinaal, renaal, cardiaal * werking ASA minder goed bij gelijktijdige inname * Op indicatie COX-2 remmer

15 Opioiden ???

16 Definities Opium = sap van de papaver Opiaten = stoffen afgeleid van opium Morfinemimetica = potente morfine-achtige stoffen Opioiden = alle stoffen welke zich binden aan opioidreceptoren en een agonistische werking uitoefenen

17 Opioiden - werking Stimuleren supraspinaal neuronen in het peri-aquaductale grijs en de nucleus reticularis paragigantocellularis, die projecteren naar de nucleus raphe magnus Descenderende banen uit de middenhersenen oefenen op spinaal niveau een sterk inhiberend effect uit op pijn transmissie in de dorsale hoorn (gemedieerd door o.a. 5-HT, enkefalines en noradrenaline) Opioiden remmen pijntransmissie ook door directe effecten in de dorsale hoorn, en door remming van excitatie van perifere afferente nociceptieve neuronen.

18 Aangrijpingspunten opioiden

19 Partiele en volledige agonisten

20 opioiden: volledige agonisten Morfine (morfine drank 1mg/ml, 5mg/ml; Oramorf 2 mg/ml of 20 mg/ml Oxynorm caps 5,10,20; drank 10 mg/ml Hydromorfon (Palladon) IR 1,3 en 2,6 mg; Methadon drank, tabletten (Nicomorfine supp 10 mg) Fentanyl transmucosaal Remifentanil (partus) Morfine retard / MS Contin Oxycodon 5,10,20,40,80 mg tab Hydromorfon (Palladon) SR 4,8,16,24 mg Fentanyl pleisters

21 partiele agonisten Pentazocine (Fortral) caps 50 mg Tramadol druppels (Dextropropoxyfeen (Depronal) caps gereg fg 150 mg) Buprenorfine ( Temgesic 0,2, Transtec 35-70; BuTrans 5, 10, 20) Pentazocine (Fortral) inj vloeistof sc/im 45 mg/1,5 ml Pethidinehydrochloride 50 mg/ml Tramadol (retard) tabletten) Piritramide (Dipidolor)

22 Equianalgetische doses OpioidE.A. dosis parenteraalE.A. dosis oraal Buprenorfine mg0.4 mg Codeine120 mg Dextropropoxyfeen mg Fentanyl0.1 mg hydromorfon4-8 mg methadon5 mg Morfine10 mg20mg, ret 30 mg Oxycodon mg Pethidine mg mg Pentazocine45-60 mg mg tramadol100 mg mg

23 Bijwerkingen Ademhalingsdepressie: – dosisafhankelijk – direct inhiberend op ademhalingscentrum – verminderde gevoeligheid voor CO2 – afname frequentie gecompenseerd door toename in ademteugvolume Cardiovasculaire effecten: – Bradycardie (behalve pethidine) – negatief inotroop effect – vasodilatatie (morfine) CZS: – verlagen CBF en ICP – spierrigiditeit – miosis

24 Buprenorfine en ademhalingsdepressie

25 Bijwerkingen Gastro-intestinaal: – vertraagde maagontlediging – afgenomen peristaltiek – verhoogde rusttonus darm – spasme sfincter van Oddi Emetische effecten: – stimulatie chemoreceptor-triggerzone – remming braakcentrum medulla Effecten op de blaas: – versterking detrusor spier – tonusverhoging van de sfincterspier

26 Voorschrijven: kortwerkend en langwerkend langwerkend preparaat voor basale pijnstilling Kortwerkend preparaat opioid voor doorbraakpijn (rescue): – Bij voorkeur zelfde middel – 5-15% van equi-analgetische dagdosis trage opioid per gift – Bij te frequente behoefte (>4dd) basale analgesie verbeteren

27 Voorschrijven: patientgericht Milde vs ernstige pijn: keuze middel en dosering Benigne vs maligne Analgesie vs palliatie Toedieningsweg: oraal, transdermaal, transmucosaal, subcutaan, i.v., epiduraal, spinaal Dosering titreren Opioid-rotatie

28 Voorschrijven: co-analgetica PCM NSAID’s Gericht op neuropathische pijn

29 Voorschrijven: co-medicatie Laxantia Anti-emetica Amfetaminen Spasmolytica sedativa

30 Voorschrijven: combinatiepreparaten Nadeel: prijs, gefixeerde verhouding Voordeel: gebruiksgemak, placebo-effect Zaldiar Targinact (Oxycodon met naloxon)

31 Behandeling: multimodaal

32 Dik


Download ppt "Pijn in de praktijk Clinic 2010 Bas Bertina Dik Snijdelaar."

Verwante presentaties


Ads door Google