De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hersengymnastiek 1 Hersengymnastiek NWO Cognitie Publieksdag 6 februari 2004 Dr. Rudolf W.H.M. Ponds Neuropsycholoog - Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hersengymnastiek 1 Hersengymnastiek NWO Cognitie Publieksdag 6 februari 2004 Dr. Rudolf W.H.M. Ponds Neuropsycholoog - Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling."— Transcript van de presentatie:

1 hersengymnastiek 1 Hersengymnastiek NWO Cognitie Publieksdag 6 februari 2004 Dr. Rudolf W.H.M. Ponds Neuropsycholoog - Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Niet-Aangeboren Hersenletsel - PMS Vijverdal Vakgroep Psychiatrie en Neuropsychologie – Universiteit Maastricht

2 hersengymnastiek 2 Hersengymnastiek - onderwerpen Geheugenklachten van jong tot oud Waarom vergeten we wat we leren? Geheugentraining / hersengymnastiek: zin en onzin

3 hersengymnastiek 3 Hersengymnastiek - Geheugenklachten Vindt u zichzelf vergeetachtig? 1971 personen 39%: vergeetachtig Toename met leeftijd Leeftijd < 50 jaar: 30%! Mate van hinder en bezorgdheid: weinig leeftijdsverschillen

4 hersengymnastiek 4 Hersengymnastiek - Geheugenklachten Jonger dan 50 jaar: Spanningen Emotionele problemen Interesse Concentratie Oorzaak ‘buiten’ het geheugen Ouder dan 50 jaar: Leeftijd Oorzaak ‘binnen’ het geheugen Oorzaken vergeetachtigheid

5 hersengymnastiek 5 Hersengymnastiek - Geheugenklachten Vergeten ouderen ‘anders’ dan jongeren? 1358 personen, leeftijd jaar Cognitive Failure Questionnaire (CFQ): Frequentie van 25 alledaagse cognitieve vergissingen zoals: namen vergeten wegwijzers niet zien niet op woorden kunnen komen afgeleid worden spullen kwijt vergeten wat je kwam halen dagdromen

6 hersengymnastiek 6 Hersengymnastiek - Geheugenklachten Cognitive Failures Questionnaire (CFQ) en leeftijd

7 hersengymnastiek 7 Hersengymnastiek - Geheugenklachten Vergeten ouderen ‘anders’ dan jongeren? (subjectief) ouderen ervaren meer vergeetachtigheid i.v.t. jongeren ouderen meer bezorgd over hun vergeetachtigheid geen typisch ‘ouderdomsvergeten’ (objectief - testonderzoek) verschillen zijn niet zo groot als vaak gedacht jong en oud: vooral opzoekprobleem

8 hersengymnastiek 8 Hersengymnastiek - Geheugenklachten De top 5 van geheugenklachten (normale populatie) 1. Namen vergeten 2. Niet op woorden kunnen komen 3. Spullen kwijtraken 4. Teksten / gesprekken niet goed onthouden 5. Vergeten van plannen en voornemens

9 hersengymnastiek 9 Hersengymnastiek - Geheugenklachten De top 5 van geheugenstrategieën (normale populatie) Vaste / opvallende plek Notitie agenda / kalender In gedachten nalopen Concentratie Associaties: er omheen denken

10 hersengymnastiek 10 Hersengymnastiek - Waarom vergeten wij? Verval in de tijd (trace decay) vgl. zandspoor / voetstap op het strand Geldt voor vrijwel alle informatie

11 hersengymnastiek 11 Hersengymnastiek - Waarom vergeten wij? Vergeten door interferentie (beïnvloeding) A B tafelkaas voetotter…….……. manfoto boorwater autoduim Groep 1 (blauw): leert A  leert B  recall A Groep 2 (rood): leert niets  leert A  recall A

12 hersengymnastiek 12 Hersengymnastiek - Geheugentraining sensorisch geheugen werkgeheugen of kortetermijngeheugen verwerkingsmoduleopslagmodules: visueel en auditief langetermijngeheugen declaratieve geheugen procedurele geheugen episodisch geheugen semantisch geheugen gecontroleerd automatisch

13 hersengymnastiek 13 Hersengymnastiek - Geheugentraining Beperkte capaciteit: 7-9 eenheden informatie (bv telefoonnummer) Onderhoudsbewerking: door herhaling (in aandacht houden) blijft informatie aanwezig Elaboratieve bewerking: selectie, organisatie/ordening, associatie met bestaande kennis voor overdracht naar langetermijngeheugen (dit is ‘leren’ en ook ‘trainbaar’) ‘Diepte van elaboratieve verwerking’ is bepalend voor: 1. duurzaamheid opslag (minder verval in tijd) 2. onderscheidbaarheid (minder interferentie) werkgeheugen of kortetermijngeheugen verwerkingsmoduleopslagmodules: visueel en auditief

14 hersengymnastiek 14 Hersengymnastiek - Geheugentraining langetermijngeheugen declaratieve geheugenprocedurele geheugen episodisch geheugen semantisch geheugen Onbeperkte capaciteit: geen grens qua tijd en omvang Procedurele geheugen:- vaardigheden, conditionering - kennis kan niet worden verwoord (beschrijf hoe je fietst!) Declaratieve geheugen:- kennis kan worden verwoord (semantisch: beschrijf een fiets) (episodisch: beschrijf jouw fiets)

15 hersengymnastiek 15 NEEN ! Komen er binnenkort geheugenpillen?: NEEN ! (duurt nog lang, geheugen te complex) Werken de middelen die ik bij de drogist koop (bv. Ginko Biloba)? NEEN ! JA ! (maar laat ze ook eens staan) Bestaan er geheugenpillen?: Hersengymnastiek - Geheugentraining

16 hersengymnastiek 16 Hersengymnastiek - Geheugentraining Niet meer capaciteit door training/oefening geheugentaken Geheugen is geen spier, geen kwestie van meer planken (LTM) vgl bibliotheek Wel efficiente opslag en retrieval door organisatie (verbanden leggen, verrijken, associaties, etc.), goed ordeningssysteem (werkgeheugen) bibliotheek In dit geval: strategie van ‘chunking’ tot kleinere betekenisvolle eenheden Leren van betekenisloze rijen cijfers ( … 432)

17 hersengymnastiek 17 Nog niet duidelijk of het effectief is: extra mentaal en sociaal actief (schaken, bridgen, lezen, computer, fitness, ….) -onderzoeken spreken elkaar tegen -kip of het ei probleem -lichamelijk fit lijkt zeker goed -te weinig prikkels is niet goed (rust roest), maar dat wel niet zeggen dat extra prikkels verbetering geven! -wat is de norm voor ‘actief’, hoe vul je dat in? Hersengymnastiek - Geheugentraining

18 hersengymnastiek 18 Geheugenfalen Verlies zelfvertrouwen door overbezordheid of catastrofale reacties Selectieve waarneming: - letten op missers - normaal wordt abnormaal Cognitieve inspanning - te veel inspanning - te weinig inspanning Versterking gevoel van falen Vergeten door bezorgdheid: ‘psychologisch’ vergeten Hersengymnastiek - Geheugentraining

19 hersengymnastiek 19 Hersengymnastiek - Geheugentraining De bezorgde bibliothecaris: Angstig naar het werk Angstig op het werk: Controleren / vermijden Veel spanning / faalangst “dat lukt me niet” “doe alles fout” “val zo door de mand” “ben vast iets vergeten”

20 hersengymnastiek 20 Slecht geheugen? Stap 1 - Wat is de oorzaak !!! Geheugendagboek DagWatReactieOorzaakOplossing Masleutelsonrust,zelf in de nadenken! zoekgejaagd,jaszak met tas op koprits gedaan Diafspraakschaamteafgeleid doorgeen, normaal vergetenexcusestelefoontje vriendin (ziek) - 3 weken lang, elke dag - vast tijdstip - ook opvallende momenten van niet-vergeten noteren Hersengymnastiek - Geheugentraining

21 hersengymnastiek 21 Inzichten dagboek 1. Vergeten valt mee: niet veel of steeds hetzelfde 2.Slechte randvoorwaarden geheugen: onvoldoende aandacht, tijd, organisatie en ordening 3. Geheugenangst: overbezorgd, irritatie, faalangst 4. Kwetsbaar geheugen: wat helpt dan? Hersengymnastiek - Geheugentraining

22 hersengymnastiek 22 Interne geheugenstrategieën (bijna altijd inprenting/opslag) -Herhaling (eenvoudig, effectief, spreiden) -Ordening, systeem -Verbanden leggen (wat weet ik hier al van) -Visualiseren / verbeelden -Ezelsbruggetjes (MVDWOP) -Wie, wat, waar, wanneer (systematisch terugzoeken) Bruikbaar en effectief, maar …. voor beperkte informatie veel oefening vereist creativiteit vereist Hersengymnastiek - Geheugentraining

23 hersengymnastiek 23 Externe geheugenstrategieën -Mensen om je heen -Agenda / notities altijd bij je hebben, direct opschrijven links de dag, rechts notities (dagboek) -Vaste plekken, vaste gewoonten (regelmaat) -Varianten op de knoop in de zakdoek Effectief en zeer algemeen bruikbaar en … het geheugen wordt niet lui Hersengymnastiek - Geheugentraining

24 hersengymnastiek 24 Hersengymnastiek - Geheugentraining Moraal van het verhaal Iedereen vergeet! U weet meer dan u denkt! Blijf actief zoals dat bij u past! Niet ‘paniekeren’, maar persisteren! Gebruik uw verbeelding Orden! en leg verbanden Gebruik een agenda


Download ppt "Hersengymnastiek 1 Hersengymnastiek NWO Cognitie Publieksdag 6 februari 2004 Dr. Rudolf W.H.M. Ponds Neuropsycholoog - Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling."

Verwante presentaties


Ads door Google