De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'041 Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Taalverwerving.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'041 Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Taalverwerving."— Transcript van de presentatie:

1 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'041 Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Taalverwerving

2 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'042 Taalverwervingsparadox Het leren van een taal: Makkelijk voor kinderen Maar moeilijk voor volwassenen en computers

3 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'043 Hoe leren kinderen hun moedertaal? Empiricisme (o.a. Rumelhart & McClelland): –Door een algemeen leermechanisme. Neuro-constructivisme (o.a. Elman, Karmiloff- Smith): –Door interactie tussen taalverwerving en cognitieve ontwikkeling. Nativisme (o.a. Chomsky, Pinker): –Door aangeboren taalspecifieke kennis.

4 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'044 Argumenten voor empiricisme Default verklaring: Waarom zou taal anders zijn dan andere cognitieve vaardigheden? Geen extra aannames nodig.

5 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'045 Nativisme Aangeboren Universele Grammatica (UG): –Universele principes –Taalspecifieke parameter-settings UG geldt voor alle talen ter wereld Taalverwerving = Parameter-setting Oneindigheid van taal  Recursieve regels Kritische periode  Parameter-setting

6 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'046 Voorbeeld: Hoofdparameter PP PNP vanhet boek PP NPP sonohonkara deboekvan

7 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'047 Proces van taalverwerving Taalverwerving = Parameter-setting. ‘Triggering’ door bepaalde input data. Passief: Je kunt niet weigeren taal te leren. Motivatie speelt vrijwel geen rol. Onbewust: Kinderen krijgen geen expliciete instructies.

8 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'048 Herschrijfregels NP ==> NP, PP (recursief) –de kaft van het boek van Chomsky over taalkunde... PP ==> P, NP (niet recursief) –van het boek

9 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'049 Kritische periode Leren is ook: geen voor de moedertaal irrelevante verschillen meer kunnen waarnemen: Nederlands: l + r  Kantonees Welsh: l + ll  Nederlands: l Engels: pen + pan  Nederlands: pen

10 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0410 Argumenten voor nativisme Poverty of the stimulus Snelheid van taalverwerving Vast patroon in taalverwerving Diversiteit van het taalaanbod Het ontstaan van creooltalen Dubbele dissociaties

11 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0411 Het logische probleem van de taalverwerving Taalaanbod?Grammatica

12 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0412 Poverty of the stimulus Het taalaanbod bevat te weinig informatie: Beperkt aantal zinnen/constructies Ook ongrammaticale zinnen Geen negatieve evidentie Moeder- taal

13 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0413 Ineffectiviteit negatieve evidentie (Frijn & De Haan, 1994) Eva:mag ik de bord? Moeder:het bord. Eva:mag ik de bord? Moeder:nee, je zegt het bord. Eva:mag ik de bord? Moeder:het bord. Eva:het bord. mag ik nou de bord?

14 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0414 Snelheid van taalverwerving Taalverwerving onwaarschijnlijk snel: Baby’s van 2 dagen oud herkennen hun moedertaal al. Wanneer kinderen een jaar of 6 à 7 oud zijn, beheersen ze hun moedertaal vrijwel volledig.

15 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0415 Vast patroon in taalverwerving Kinderen gaan door dezelfde fasen: Voortalige fase (0-12 mnd) –Egocentrische brabbelfase (4-6 mnd) –Sociale brabbelfase (7-12 mnd) Vroegtalige fase (12-30 mnd) Differentiatiefase (2;6 - 5 jaar) Voltooiingsfase (5 jaar en ouder)

16 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0416 Gelijksoortige ‘fouten’ in taalverwerving Kinderen maken dezelfde soort fouten: tinotono i.p.v. Martinitoren fluit i.p.v. fruit loopte i.p.v. liep / een kleer (e.v. van kleren) taartjes bakken i.p.v. ik ga taartjes bakken

17 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0417 Diversiteit van het taalaanbod Heel verschillend taalaanbod  Toch dezelfde moedertaal

18 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0418 De rol van Motherese Motherese zou taalverwerving kunnen helpen: Taal van verzorger tegen kind Nadrukkelijkere articulatie Simpele woorden Eenvoudige zinstructuur Echter: Motherese niet in alle culturen

19 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0419 Voorbeeld Motherese (1) nou, moet je goed wassen ja, goed goed je armen goed zo en je nek in je nek ook

20 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0420 Voorbeeld Motherese (2) nee! is van mij geel is van mij blauw en rood is van jou nee is van mamma, ja is niet van jou niet van Laura

21 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0421 Het ontstaan van creooltalen Creooltalen ontstaan vrijwel uit het niets: Verschillende talen  Pidgin-taal  Creooltaal

22 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0422 Pidgin-talen Gesproken door sprekers die andere moedertaal bezitten Gereduceerde woordenschat, veel leenwoorden Variabele woordvolgorde, betekenis context-afhankelijk Vrijwel geen grammaticale structuur

23 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0423 Creooltalen Gesproken door kinderen van sprekers van pidgin-taal Gestandariseerde woordvolgorde Grammaticale structuur Voorbeeld recent ontstane creooltaal: gebarentaal in Nicaragua (zie Pinker, 1994)

24 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0424 Dubbele dissociaties Het leren van taal is relatief onafhankelijk van IQ: Gevallen waarin taalvermogen beschadigd, maar algemene cognitieve vermogens intact. Gevallen waarin algemene cognitieve vermogens beschadigd, maar taalvermogen intact.

25 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0425 Linguïstische idiot-savant Christopher (Smith & Tsimpli, 1995) Stoornis van het centrale systeem (IQ van ± 50) Taalvermogen intact

26 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0426 Het verschijnsel pro-drop ItaliaansNederlands*Nederlands (io) parloik spreek*spreek (tu) parlijij spreekt*spreekt (lei) parlazij spreekt*spreekt (noi) parliamowij spreken*spreken (voi) parlatejullie spreken*spreken (loro) parlanozij spreken*spreken

27 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0427 Experiment Smith & Tsimpli Aanleren van diverse grammatica’s: Niet-pro-drop-talen Pro-drop-taal (Berber) Verzonnen taal die strijdig is met principes van UG (Eppon)

28 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0428 Resultaten experiment Christopher heeft geen problemen met niet- pro-drop-talen en pro-drop-taal. Echter, Christopher is niet in staat om taal te leren die strijdig is met principes van UG.  UG aangeboren?

29 Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'0429 Conclusie Aantal argumenten voor nativisme. Voor sommige argumenten is alternatieve verklaring mogelijk / waarschijnlijker. Voor andere argumenten lijkt nativisme tot nu toe de beste oplossing. Neuro-constructivisten dienen alternatieve verklaringen te vinden voor deze argumenten.


Download ppt "Petra Hendriks - Orientatie Kunstmatige Intelligentie '03/'041 Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Taalverwerving."

Verwante presentaties


Ads door Google