De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Klinische les Klinische les *** Ondervoeding op de polikliniek en dagbehandeling )

Verwante presentaties


Presentatie over: "Klinische les Klinische les *** Ondervoeding op de polikliniek en dagbehandeling )"— Transcript van de presentatie:

1 Klinische les Klinische les *** Ondervoeding op de polikliniek en dagbehandeling )

2 Onderwerpen Ondervoeding –Wat is het? –Hoe vaak komt het voor? –Wat zijn de gevolgen? Screeningsinstrument Behandeling Implementatie van screening op de polikliniek en dagbehandeling Casus Vragen

3 Wat is ondervoeding? BIJ ZIEKTE Onbedoeld gewichtsverlies en/of een te laag gewicht

4 Definitie ondervoeding bij ziekte Slechte voedingstoestand –Te laag lichaamsgewicht (BMI < 18,5) of –Onbedoeld gewichtsverlies >10% onbedoeld gewichtsverlies in de laatste 6 maanden 5-10% onbedoeld gewichtsverlies in de laatste maand Matige voedingstoestand –Onbedoeld gewichtsverlies 5-10 % onbedoeld gewichtsverlies in de laatste 6 maanden Malnutrition screening in hospital outpatients. Is the SNAQ malnutrition screening tool also applicable in this population? F Neelemaat, HM Kruizenga et al

5 Gevolgen ondervoeding in de thuissituatie Verhoogde kans op: - ziekenhuisopname - extra thuishulp - opname in verpleeg- of verzorgingshuis Ondervoeding Afname gewicht en spiermassa Verhoogd medicijngebruik Afname kwaliteit van leven Vertraagd herstel Frequent bezoek huisarts

6 Ziekte  Complicaties  Inname  B ehoefte  Gewicht (vet vrije massa)  Ongewenst gewichtsverlies geeft neerwaartse spiraal Gevolg ziekte  voedingstoestand

7 Prevalentie ondervoeding (LPZ screening ) Ziekenhuizen25-40% Verpleeghuis / verzorgingshuis20-30% Thuiszorg15-25% Revalidatie25% Psychiatrie15-20% Polikliniek?

8 Prevalentie-onderzoek polikliniek ziekenhuizen –Amphia Ziekenhuis –Catharina Ziekenhuis –Canisius Wilhelmina Ziekenhuis –Gelderse Vallei –Haga Ziekenhuis –Martini Ziekenhuis –Maxima Medisch Centrum –Medisch Centrum Rijnmond-Zuid – VU Medisch Centrum

9 2008 (n= 2288) Slechte voedingstoestand Matige voedingstoestand Geen ondervoeding Aantal (%)117 (5%)46 (2%)2125 (93%) Man/vrouw (%)48.7 / / / 52.3 Leeftijd (jaar) ± SD56.5 ± ± ± 16.0 BMI (kg/m 2 ) ± SD21.0 ± ± ± 4.9 BMI < 18.5 kg/m 2 50 (43%)-- BMI 18.5 – 25 kg/m 2 50 (43%)28 (61%)867 (41%) BMI kg/m 2 11 (9%)13 (28%)823 (39%) BMI > 30 kg/m 2 6 (5%)5 (11%)435 (21%) >5% onbedoeld gewichts- verlies 1 maand 47 (40%) % onbedoeld gewichts- verlies 6 maanden 22 (19%)46 (100%)- >10% Onbedoeld gewichts- verlies 6 maanden 48 (41%)-- Behandeling diëtist (%)20(17%)2 (4%)189 (9%)

10 NErnstige ondervoeding Matige ondervoeding BMI 25-30BMI >30 Mond- en kaakchirurgie3017%0%40%13% Oncologie12610%6%45%14% Revalidatie378%0%30%22% MDL1907%3%27% Longziekten1337%1%38%17% Urologie786%0%47%18% Radiotherapie486%4%35%8% Vaatchirurgie696%1%32%29% Chirurgie3866%3%32%19% Dermatologie1115%1%40%15% Interne geneeskunde3065%2%39%21% KNO875%0%33%20% Cardiologie1354%0%38%30% Oogheelkunde514% 47%16% Nefrologie1223%2%44%16% Neurologie en -chirurgie1402%1%36%21% Reumatologie522%0%48%17% Orthopedie1092%1%39%17% Gynaecologie460%2%30%20%

11 2008 –Mond- en kaakchirurgie (17%) –Oncologie (10%) –Revalidatie (8%) –MDL (7%) –Longziekten (7%) –Alle heelkunde afdelingen samen (7%) Rest van de afdelingen (17!!) prevalentie < 7%) Hoog-risico afdelingen prevalentie ondervoeding ≥ 7%

12 Conclusie Prevalentie ondervoeding op polikliniek is laag! (5-6%) Prevalentie overgewicht en obesitas is hoog! (50-60%) Diëtist slechts bij een klein deel betrokken bij behandeling Hoog risico poliklinieken: –Mond- en kaakchirurgie –Oncologie –Revalidatie –MDL –Longziekten –Heelkunde

13 Overwegingen Voedingstoestand als basiskenmerk van de patiënt? En dus iedereen screenen? Prevalentie-onderzoek op eigen polikliniek –Bewustwording omvang probleem –Afweging o.b.v cijfers Wat doen we met de poliklinische patiënten met overgewicht of obesitas?

14 Herkenning door screening m.b.v. SNAQ Herkenning van ondervoeding op de poli stijgt na invoeren van SNAQ van 15% naar: –45-67% (alle poliklinieken) –57-71% (hoogrisico poliklinieken) Herkenning van ondervoeding na invoeren SNAQ + BMI stijgt van 15% naar > 90% Advies screegsinstrument herkenning ondervoeding: –SNAQ + BMI Malnutrition screening in hospital outpatients. Is the SNAQ malnutrition screening tool also applicable in this population? F Neelemaat, HM Kruizenga et al, Clinical Nutrition in press

15 Welk screeningsinstrument? Uitgangspunt: screeningsinstrument kliniek Polikliniek: –SNAQ + BMI BMI < 18,5: score 3 BMI passend bij betreffende patiëntenpopulatie –Definitie ondervoeding –MUST* * teveel mensen worden omterecht doorgestuurd i.v.m. slechte voedingstoestand

16 BMI Belang BMI: vaststellen voedingstoestand –ondergewicht –overgewicht/ obesitas Gebruik BMI passend bij doelgroep Wegen en meten voorkeur boven navraag N.B. Gewicht thuis van belang voor gewichtsverloop afgelopen periode Lengte: –huidige lengte –lengte bepalen a.h.v. armspanwijdte of kniehoogte

17 Classificatie BMI BMI in MUST <18,5 score 2 18,5 – 20 score 1 > 20 score 0 BMI naar leeftijd <18,5 bij jaar <20 bij ≥ 65 jaar BMI naar ziektebeeld COPD ≤ 21

18 Screenen & behandelen polikliniek Slechte voedingstoestand ≤1 werkdag diëtist in consult ≤ 3 werkdagen behandelplan ≤ 5 werkdagen start behandeling Matige & slechte VT - Voorlichting + folder - Advies E + En verrijkt - Wegen (1-2 x per week) - Motiveren Evaluatie behandeling - Acute patiënt: ≤ 5 werkdagen na start behandeling - Chronische patiënt: ≤ 10 werkdagen na start behandeling - Afsluiten behandeling - Continueren en regelmatig uitgebreider evalueren - Aanpassen behandelplan (bijvoorbeeld kunstvoeding) Geen ondervoeding Geen actie Vervolg screening - Bij opname - Bij volgende polibezoek - multi problematiek - max 1x/maand

19 Wie zijn betrokken bij de uitvoering? Verpleegkundige Doktersassistente Arts Patiënt Diëtist poli/eerste lijn

20 Behandeling multidisciplinaire verantwoordelijkheid Screenen: verpleegkundige,arts, polimedewerker Diëtist op tijd in consult (< 1 werkdag): arts en verpleegkundige Stellen van diagnose: arts en diëtist Behandelplan tijdig ingezet (< 3 werkdagen): diëtist en arts Start behandeling (< 5 werkdagen): patiënt en diëtist Behandelplan goed uitgevoerd: patiënt, verpleegkundige, diëtist Evaluatie intake vs. behoefte (< 5-10 werkdagen): diëtist

21 Taken verpleegkundige/ poli medewerker Screening op ondervoeding –Wegen Uitleg belang en vervolg (Via arts) diëtist inschakelen bij ernstige ondervoeding Voedingstoestand meenemen als vast onderdeel Herhalen van screening volgens afspraak

22 Taken arts Voedingstoestand meenemen in de medische geschiedenis, anamnese en behandeling en van de patiënt (ook transmuraal) Globale diagnostiek toepassen en vastleggen in dossier Diëtist inschakelen bij de behandeling Voedingstoestand volgen door navraag te doen aan diëtist en verpleegkundige Voedingstoestand opnemen in ontslagbrief/overdracht

23 Verantwoordelijkheid patiënt Lezen en begrijpen van de folder Toepassen van adviezen Bijhouden van gewichtsverloop Bij vragen/knelpunten contact opnemen met arts en/of diëtist

24 Taken diëtist Diagnostiek, behandeling, evaluatie en evt. transmurale overdracht In consult binnen 1 werkdag na screening Diagnostiek Behandelplan ingezet binnen 3 werkdagen Behandelplan evalueren binnen: Acute patiënt: 5 werkdagen Chronische patiënt: 10 werkdagen en evt. bijstellen van de behandeling

25 Diagnostiek ARTS BMI % Gewichtsverlies Biochemie Ziekte en behandeling gerelateerde klachten en prognose DIETIST Lichaamssamenstelling Handknijpkracht Voedingsanamnese Voedingsgerelateerd klachtenpatroon Sociale aspecten Berekenen voedingsbehoefte Dietistische diagnose

26 Behandelplan patiënten met slechte voedingstoestand Start behandelplan ≤1 werkdag diëtist in consult ≤ 3 werkdagen behandelplan ≤ 5 werkdagen start behandeling Evaluatie Acute patiënten: ≤ 5 werkdagen na start behandeling Chronische patiënten: ≤ 10 werkdagen na start behandeling Behandeling Eiwit: 1,2 – 1.7 g kg lichaamsgewicht (bij overgewicht gewicht BMI 27,5) Energie: minimaal H&B (1984) + toeslag van 30% voor activiteit monitoring gewicht en inname Voorkeur voor enterale weg, evt. (in combinatie met) parenteraal Ondervoeding op de polikliniek

27 In de richtlijn “peri-operatief voedingsbeleid” is gekozen voor: Eiwit 1,5 tot 1,7 gram eiwit /kg/dag Energie REE + 30% activiteit Richtlijn voor eiwit en energie

28 Ondervoeding op de preoperatieve polikliniek > 14 dagen voor OK Patiënten met slechte voedingstoestand ≤1 werkdag diëtist in consult ≤ 3 werkdagen behandelplan ≤ 5 werkdagen start behandeling met kunstvoeding* 7-10 dagen voor OK extra voeding - Eiwit: 1,5 – 1.7 g kg lichaamsgewicht (bij overgewicht gewicht bij BMI 27,5) - Energie: H&B + toeslag van 30% (- 50%) met monitoring gewicht: indirecte calorimetrie - Voorkeur voor enterale weg, evt. (in combinatie met) parenteraal Overwegen van verrijkte voeding (arginine, omega 3 PUFA’s en nucleotiden) gedurende 5-7 dagen bij: - Electieve oncologische GI chirurgie (½ –1 L/dag) - Electieve oncologische hoofd-hals chirurgie (½ –1 L/dag) - Hoog risico cardiochirurgische patiënten - Levertransplantatie (½ –1 L/dag) * Richtlijn perioperatief voedingsbeleid CBO

29 Inname vs behoefteAdviesTermijn 100%Energie- en eiwitrijke voeding en eventueel drinkvoeding Patiënt houdt inname zelf bij en neemt bij problemen contact op met diëtist Screening bij opname in kliniek of bij volgend polikliniekbezoek % van de behoefteEnergie- en eiwitrijke voeding en eventueel drinkvoeding ≤ 10 werkdagen: evaluatie of de behoefte met inname wordt gedekt. Continueren of aanvullen met drinkvoeding % van de behoefteDrinkvoeding en/of sondevoeding ≤ 5 werkdagen: evaluatie of de behoefte met inname wordt gedekt. Continueren of overgaan op sondevoeding < 50% van de behoefteVolledige of aanvullende sondevoeding ≤ 2 werkdagen: evaluatie of de behoefte met inname wordt gedekt. Continueren of orale voeding (drinkvoeding) mogelijk? Behandelplan ondervoede patiënten (voorstel uitgangspunten)

30 Checklist polikliniek werkgroep Onderzoek prevalentie (breed)) ziekenhuisbrede Keuze screeningsinstrument) projectgroep Moment / follow-up (poli / kliniek) Taakverdeling screenen en behandelen Weegbeleid Verwijsbeleid Behandelplan Afspraken eerstelijns gezondheidszorg Patiëntenvoorlichting Financiële consequenties Procesevaluatie Formatie diëtetiek Overdracht kliniek/eerste lijn/V&V ICT ondersteuning

31 Casus 1 Mw A Huidig gewicht: 70 kg Lengte:1.70 m Onbedoeld gewichtsverlies van 5kg gedurende de laatste maand Verminderde eetlust SNAQ score 3 punten Acties Schakel de diëtist in (verpleegkundige en arts) Start de behandeling –Bereken behoefte en intake Evalueer behandeling volgens behandelplan

32 Casus 2 Dhr B, 59 jaar Huidig gewicht: 70 kg Lengte: 1.75m Onbedoeld gewichtsverlies gedurende afgelopen drie maanden 4 kg SNAQ score 2 punten BMI19.5 Acties Geef uitleg en verstrek folder Evalueer in overleg

33 Casus 2 (vervolg) Eten gaat moeizaam Dhr B heeft weinig eetlust Uit gewichtsevaluatie blijkt dhr. B in één week 3 kg te zijn afgevallen Actie: arts schakelt diëtist in

34 Vragen???


Download ppt "Klinische les Klinische les *** Ondervoeding op de polikliniek en dagbehandeling )"

Verwante presentaties


Ads door Google