De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Zorginkoop door gemeenten

Verwante presentaties


Presentatie over: "Zorginkoop door gemeenten"— Transcript van de presentatie:

1 Zorginkoop door gemeenten
Prof.dr. Jan Telgen Food Valley, september 2013

2 Agenda Vooraf: De verplichting om aan te besteden? Subsidiëren?
De veranderende situatie voor gemeenten Aspecten van zorginkoop door gemeenten Inkopen van zorg Enkele modellen Met voor- en nadelen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

3 De verplichting om aan te besteden?
Zorginkoop door gemeenten sept 2013

4 Moeten Wmo opdrachten worden aanbesteed?
“The inconvenient truth” Gemeente koopt Wmo diensten in Gemeente is aanbestedende dienst Aanbestedende diensten moeten voor opdrachten boven drempelwaarde de aanbestedingsregels volgen (Aanbestedingswet 2012) Wmo diensten zitten boven drempelwaarde Dus: Wmo diensten moeten aanbesteed worden ! Zorginkoop door gemeenten sept 2013

5 Moeten Wmo opdrachten aanbesteed worden?
“The truth and nothing but the truth” Voor de aanbesteding van diensten zijn er twee regimes: 2A diensten zoals schoonmaak: volledig regime 2B diensten zoals maatschappelijk werk: beperkt regime Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen ! Zo heet het formeel Maar zo voelt het niet …. Zorginkoop door gemeenten sept 2013

6 Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen ! Zo heet het formeel
Maar zo voelt het niet …. Aankondiging vooraf (opdat iedereen mee kan doen) Publicatie achteraf (van uitslag) Daartussen mag je alles zelf verzinnen, dus ook onderhandelen En dus kun je nauwelijks op procedure fouten betrapt worden Sommigen (Tim Robbe) noemen dit “bestuurlijk aanbesteden” Dat kan dus op allerlei manieren Zorginkoop door gemeenten sept 2013

7 Ook dat vereist professioneel opdrachtgeverschap
Maar gelukkig (?) mogen we onderhandelen Bezint eer ge begint Hoe doe je dat met 75 partijen ? En als je tegenover een monopolist zit? Als je geleidelijk meer partijen wilt introduceren? Ook dat vereist professioneel opdrachtgeverschap Zorginkoop door gemeenten sept 2013

8 Subsidiëren? Zorginkoop door gemeenten sept 2013

9 Instelling / Onderneming
Subsidie Subsidievoorwaarden College van B&W (BO van de gemeente) Het begrip subsidie is gedefinieerd in de Algemene wet bestuursrecht in artikel 4:21 lid 1. Van een subsidie is sprake als: een aanspraak op financiële middelen bestaat, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde. Instelling / Onderneming Zorginkoop door gemeenten sept 2013

10 Overheidsopdracht Gemeente (= aanbestedende dienst)
Het begrip overheidsopdracht is gedefinieerd in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao). Een overheidsopdracht is volgens artikel 1 sub h, i en j: een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel tussen één of meer aanbestedende diensten en één of meer ondernemingen. Instelling (=Onderneming?) Zorginkoop door gemeenten sept 2013

11 SUBSIDIEOVEREENKOMST
Subsidievoorwaarden Algemene wet bestuursrecht artikel 4:36 : ‘ter uitvoering van de beschikking tot subsidieverlening (…) een overeenkomst (kan) worden gesloten’. En ‘tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de subsidie zich daartegen verzet, (…) in de overeenkomst kan worden bepaald dat de subsidieontvanger verplicht is de activiteiten te verrichten waarvoor de subsidie is verleend’. College van B&W (BO van de gemeente) Gemeente (= private rechtspersoon) Instelling / Onderneming Zorginkoop door gemeenten sept 2013

12 Is er een vrije keuze? Vrije keuze wordt sterk beperkt:
Subsidie mag zeker niet: Als initiatief van gemeente komt Als ontvangende organisatie commerciële activiteiten uitvoert Als er meer gegadigden zijn die de activiteiten willen uitvoeren Subsidie kan niet: Als het uitvoeren van de activiteiten afdwingbaar moet zijn (zoals in het sociaal domein) Zorginkoop door gemeenten sept 2013

13 De Veranderende Situatie voor gemeenten
Zorginkoop door gemeenten sept 2013

14 Waaraan geven gemeentes geld uit?
Salarissen ambtenaren Overdrachtsuitgaven (o.a. bijstand) Inkoop: tot 2007 ca. € 1000 per inwoner per jaar Levering producten Werken: wegen, riolering, etc. Diensten: inhuur, advieswerk, etc. maar ook al veel in het sociaal domein (al dan niet via subsidies) Zorginkoop door gemeenten sept 2013

15 De inhoud – zorg en welzijn / WMO
Gemeenten waren al verantwoordelijk voor WVG Plus (bij introductie WMO in 2008): Hulp bij het Huishouden Plus (aangekondigd 2013 – veelal ingevoerd per 2015): Individuele begeleiding Persoonlijke verzorging Jeugdzorg ZZP 3 en 4 Participatiewet Zorginkoop door gemeenten sept 2013

16 Gaat om forse bedragen Orde van grootte per 100.000 inwoners:
WVG: € 5 miljoen Hulp bij het Huishouden: € 10 miljoen Begeleiding: € 25 miljoen participatiewet € 20 miljoen Jeugdzorg: € 5 miljoen Persoonlijke verzorging € 10 miljoen Gevolgen ZZP 3 en € ? Totaal: ca. € 100 miljoen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

17 55% Wordt grootste deel van gemeentelijke Inkoop sector Ca. 1990 Nu
Na 2015 Facilitair 25% 20% 15% Harde sector 50% 40% 30% Sociaal domein 55% Zorginkoop door gemeenten sept 2013

18 Gemeentelijke organisatie ?
Binnenhalen kennis en kwaliteiten voor dit veld Intern veranderende verhoudingen Indeling afdelingen / diensten Portefeuille verdeling wethouders Machtsverhoudingen Verdeling met coördinatie of centralisatie Externe samenwerking in diverse verbanden Jeugdzorg, HH, Inkoop, etc. Zorginkoop door gemeenten sept 2013

19 Het gaat om een nieuwe groep
WVG en HH betreft relatief zelfstandige en mondige burgers Begeleiding en Jeugdzorg zijn veel meer de “zware gevallen” Gemeenten hebben daar relatief weinig kennis van En nauwelijks ervaring mee Inhoud van de taak is ook nieuw: Somatisch, Psychosomatisch, Psychisch Jeugd - denk ook aan gedwongen kader Zorg en verzorging Zorginkoop door gemeenten sept 2013

20 Het gaat om nieuwe “producten”
Bedoeling van decentralisatie is niet alleen verschuiving Maar ook inhoudelijk anders werken “Nieuwe stijl” “Kanteling” Betekent dat nieuwe “producten” ontwikkeld moeten worden Op maat van individuele cliënt Geen individuele rechten, maar gemeente moet compenseren Vanuit heel andere filosofie: wat kan cliënt (en zijn omgeving) nog wel? In plaats van: wat kan cliënt niet? Zorginkoop door gemeenten sept 2013

21 Ook nieuwe rol voor Aanbieders
Ook aanbieders niet gewend aan commerciële rol Geen idee wat het betekent om te moeten verkopen Of hoe inkoop eigenlijk werkt Opdrachtnemer kent eigen kostprijs niet Hoe om te gaan met regionale monopolie-positie Welke houding aan te nemen op de markt: In voorbereiding Bij contractering Tijdens contract Zorginkoop door gemeenten sept 2013

22 Enorme opgave Nieuwe ‘producten’ ontwikkelen in een nieuwe verhouding
Terwijl kennis / ervaring ontbreekt bij vragers (gemeenten) bij aanbieders En dat: terwijl er giga-contracten boven de tafel zweven …… En de totaal omzet stevig (ca. 25%) afneemt, en aanbieders dus moeten vechten om te overleven En in een tijd van gemeentelijke verkiezingen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

23 Aspecten van zorginkoop voor gemeenten
Zorginkoop door gemeenten sept 2013

24 De Basisvraag Basisvraag: welke sturingsrol wil de gemeente vervullen?
Hoeveel regie neemt de gemeente? Twee benaderingen te zien: “ik ben niet de professional”  professional is bepalend “ik neem de verantwoordelijkheid”  gemeente is bepalend Ad 1: gemeente contracteert aanbieder(s) voor organisatie toeleiding en uitvoering Ad 2: gemeente organiseert toeleiding en contracteert aanbieders voor uitvoering NB: keuze aanbieder op andere plek! Zorginkoop door gemeenten sept 2013

25 “vrede op aarde en in alle mensen een welbehagen”.
Welke Visie op decentralisaties ….? Visie zou moeten gaan over: Basiskeuze tussen 1 en 2 (en allerlei tussen posities) Wordt veelal niet vermeld in visienota Of tenminste : Keuze tussen budget en kwaliteit Vast (maximaal) budget: dan hopen dat kwaliteit voldoende is Vaste (minimale) kwaliteit: dan hopen dat budget voldoende is Deze punten staan er meestal NIET in De meeste beleidsvisies die ik ken beloven: “vrede op aarde en in alle mensen een welbehagen”. Zorginkoop door gemeenten sept 2013

26 Let op: Substitutie is een essentieel aspect
Aanbieders hebben (gerechtvaardigd) eigen belang in het licht van de forse reductie van het budget (-25%) Natuurlijk via rechtstreekse concurrentie Maar belangrijker is de mogelijkheid van substitutie (in en uit): Met andere terreinen – financiers : AWBZ, ZVW, WMO Binnen de gemeente: WMO, Bijstand, onderwijs, welzijn Bij multi-problematiek: hoofdaannemer - onderaannemer er zijn veel (>100) aanbieders actief: groot en klein Onderlinge substitutie Dat kan ook gevolgen hebben voor inhoudelijke kwaliteit Zorginkoop door gemeenten sept 2013

27 LET OP: Gemeente is monopsonist
En dat brengt een belangrijke verantwoordelijkheid met zich mee De gemeente is weldra vrijwel de enige vrager op de markt van “Zorg en Welzijn”: monopsonie Door haar optreden bepaalt de gemeente welke en hoeveel aanbieders op termijn overleven en welke niet De gemeente bepaalt de marktordening! Die verantwoordelijkheid moet zeer serieus genomen worden: Bepaalt de mogelijkheden voor de gemeente (op termijn) Bepaalt vele andere zaken (innovatie, kostprijsontwikkeling, toetreding, etc.) Zorginkoop door gemeenten sept 2013

28 Enkele modellen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

29 Inkoop van zorg – De mogelijkheden
Vele varianten: Doorgaan cf. AWBZ Veilen van probleem situatie (Stipter) Integreren met indicatie Wijkgericht contracteren Regisseursmodel Zorginkoop door gemeenten sept 2013

30 Doorgaan CF AWBZ (Beleidsarm invoeren)
Gemeenten doen wat het zorgkantoor deed: “AWBZ’tje spelen” Lekker makkelijk, nog even aanzien Past niet in filosofie Wmo Mist kansen inhoudelijk (kanteling, vernieuwing) En is financieel niet haalbaar (25% korting?) 25% van € 80 miljoen is € 20 miljoen per jaar Ieder jaar weer elders besparen? Kan hoogstens tijdelijk als terugval als gemeente nog niet klaar is Bijv. gebruiken contracten zorgkantoor Zorginkoop door gemeenten sept 2013

31 Veilen van probleemsituatie
Het Stipter model Gemeente voert keukentafelgesprek Beschrijft probleemsituatie (anoniem) Zet dat op besloten website Aanbieders mogen bieden: plan en prijs Al dan niet in combinatie van aanbieders Aanbieder heeft dus regie over uitvoeren plan Gemeente kiest samen met cliënt Zorginkoop door gemeenten sept 2013

32 Veiling model Voordelen: Aanbieder bepaalt plan / aanpak
Voor- en nadelen Voordelen: Aanbieder bepaalt plan / aanpak Veiling zorgt voor goede prijs / prestatie verhouding Client mag kiezen Administratief makkelijk Nadelen: Loskoppelen van probleem en plan? Kun je een goed plan maken als je niet zelf de intake hebt gedaan? Per gezin een veiling? Combinatie van aanbieders? Zorginkoop door gemeenten sept 2013

33 Integratie met indicatie
Wijs per cliënt een aanbieder aan: Laat aanbieder bepalen wat er moet gebeuren (á la Buurtzorg) Aanbieders/zorgverleners weten het beste wat de cliënt nodig heeft Beter dan indicatie Zitten er het diepst in Zijn er bij als situatie verandert Zien effecten Zorginkoop door gemeenten sept 2013

34 Integreren met indicatie
Voor- en nadelen Voordelen: Bespaart indicatie Mogelijkheid tot optimale professionele invulling Nadelen: Hoe voorkom je overconsumptie? En budget beheersing Alleen op basis van vertrouwen? Zorginkoop door gemeenten sept 2013

35 Wijkgericht contracteren
Per wijk / stadsdeel / buurt: Budget overhevelen naar aanbieder Moet een redelijk grote aanbieder zijn om brede scope aan zorg te kunnen leveren en regelen Heeft dan de vrijheid om binnen dat budget alles te regelen Populatie gebonden bekostiging Uitzondering voor bijzondere gevallen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

36 Wijkgericht contracteren
Voor- en nadelen Maximale ruimte voor professionele uitvoering Maar: Hoe te bewaken? Substitutie in en substitutie uit Zorgweigering Omgang met onderaannemers (volume en inhoud) Hoe kwaliteit bewaken Hardheid budget? Resulterende marktordening ? (monopsonie) Zorginkoop door gemeenten sept 2013

37 Wijkgericht werken Wijkgericht werken is in veel gevallen zinvol:
Iets anders dan wijkgericht contracteren Wijkgericht werken is in veel gevallen zinvol: Efficiency Herkenbaarheid Creatieve oplossingen (bijv. cliënten onderling) Vooral in: Algemene voorzieningen zijn meestal al wijkgericht Grootschalige mono-problematiek Daar is risico van onderaannemers niet aanwezig Maar waak voor eigen “indicaties” Zorginkoop door gemeenten sept 2013

38 Regisseursmodel Uitgangspunten:
Keuze van de Regio Twente Uitgangspunten: Eén plan, maar ook één regisseur per cliënt (/gezin) Voorkomt langs elkaar heen werken (multi-problematiek) Integraal benaderen sociaal domein vereist één stelsel Ondersteuningsplan is centraal in beheersing kosten Via inhoud Via opgenomen interventies Keuzevrijheid voor de cliënt Zorginkoop door gemeenten sept 2013

39 regisseursmodel Keuze van regio twente Gemeente Cliënt Regisseur
2. Individuele ondersteuning 1. Algemene voorzieningen / welzijn Controle Raamcontracten Interventies Eigen kracht Cliënt Aanbieder A Sociale context 1 Aanbieder B Vrijwilligers Regisseur Aanbieder B 2 Verenigingsleven Aanbieder C Voorzieningen 3 MO-plan Aanbieder A Etc. Regisseursmodel Zorginkoop door gemeenten sept 2013

40 Keuzes in het regisseursmodel
Wie levert regisseurs? Gemeente Aanbieders Combinatie? Macht van de regisseur? Synergie op wijkniveau organiseren Samenwerken regisseurs NB: betrekken “rechterkant” Voor mono-problematiek mogelijk wijkgericht contracteren – NB na intake door regisseur Zorginkoop door gemeenten sept 2013

41 Aanbieders in het regissursmodel
Gemeente sluit raamcontracten per interventie/arrangement Met een of meer aanbieders Raamcontracten leggen voorwaarden vast Maar garanderen geen omzet Extra/nieuwe interventies en arrangementen kunnen eenvoudig ingepast worden Prikkel voor innovatie door aanbieders Mogelijkheid om zich te onderscheiden Kan geïntegreerd met algemene voorzieningen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

42 Contractering Resultaat contracteren i.p.v. handelingen contracteren
Nog relatief onbekend in Zorg / Welzijn Hier gaat het wel om …..! Functioneel specificeren geeft ruimte voor expertise aanbieders Kan op niveau plan en op niveau interventie Maar: Niet eenvoudig te definiëren: wat is resultaat? Moet op niveau plan vooral in “voorkomen erger” Iets makkelijker op niveau interventie Risico op selectie makkelijke gevallen Zorginkoop door gemeenten sept 2013

43 Voorwaarden - algemeen
Essentie van transitie: integreren / ontschotten Eén gezin / één cliënt / één plan (algemeen aanvaard) Breed inzetten: jeugd/begeleiding/schuldhulp/HH/wonen/etc Evt. zelfs uitbreiden naar aanpalende terreinen ZVW/AWBZ/etc. Kan alleen als alles in gemeente in hetzelfde model is ingebed Samenwerken tussen gemeenten kan alleen als iedere gemeente zelfde model hanteert Zorginkoop door gemeenten sept 2013

44 Over domeinen heen Kan als alles in hetzelfde stelsel / werkwijze is ingebed Dan ook bestaande voorzieningen (welzijn, onderwijs, inkomen, wonen) te integreren En forse stap om ook de aanpalende regelingen (ZVW, AWBZ) te integreren Zorginkoop door gemeenten sept 2013

45 conclusie Zorginkoop door gemeenten sept 2013

46 Enorm veel werk aan de winkel
Het gaat om de meest kwetsbare mensen in de gemeenten En die hebben geen rechten ……. De gemeente heeft plichten De Raad moet kaders scheppen: model kiezen …..! De Raad heeft ook controlerende taak Maar hoe controleer je de uitvoering van een plicht om op individueel niveau “iets te regelen” ……? Risico dat de Raad zich met operationele uitvoering gaat bemoeien …….. Zorginkoop door gemeenten sept 2013

47 Contactgegevens Prof.dr. Jan Telgen Universiteit Twente Postbus AE Enschede Zorginkoop door gemeenten sept 2013


Download ppt "Zorginkoop door gemeenten"

Verwante presentaties


Ads door Google