De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013.

Verwante presentaties


Presentatie over: "ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013."— Transcript van de presentatie:

1 ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013

2  Vooraf:  De verplichting om aan te besteden?  Subsidiëren?  De veranderende situatie voor gemeenten  Aspecten van zorginkoop door gemeenten  Inkopen van zorg  Enkele modellen  Met voor- en nadelen sept 2013Zorginkoop door gemeenten AGENDA 2

3 sept 2013Zorginkoop door gemeenten 3 DE VERPLICHTING OM AAN TE BESTEDEN?

4  Gemeente koopt Wmo diensten in  Gemeente is aanbestedende dienst  Aanbestedende diensten moeten voor opdrachten boven drempelwaarde de aanbestedingsregels volgen (Aanbestedingswet 2012)  Wmo diensten zitten boven drempelwaarde  Dus: Wmo diensten moeten aanbesteed worden ! sept 2013Zorginkoop door gemeenten MOETEN WMO OPDRACHTEN WORDEN AANBESTEED? “THE INCONVENIENT TRUTH” 4

5 Voor de aanbesteding van diensten zijn er twee regimes:  2A diensten zoals schoonmaak: volledig regime  2B diensten zoals maatschappelijk werk: beperkt regime Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen !  Zo heet het formeel  Maar zo voelt het niet …. sept 2013Zorginkoop door gemeenten MOETEN WMO OPDRACHTEN AANBESTEED WORDEN? “THE TRUTH AND NOTHING BUT THE TRUTH” 5

6 Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen !  Zo heet het formeel  Maar zo voelt het niet ….  Aankondiging vooraf (opdat iedereen mee kan doen)  Publicatie achteraf (van uitslag)  Daartussen mag je alles zelf verzinnen, dus ook onderhandelen  En dus kun je nauwelijks op procedure fouten betrapt worden  Sommigen (Tim Robbe) noemen dit “bestuurlijk aanbesteden”  Dat kan dus op allerlei manieren sept 2013Zorginkoop door gemeenten 6

7  Hoe doe je dat met 75 partijen ?  En als je tegenover een monopolist zit?  Als je geleidelijk meer partijen wilt introduceren? Ook dat vereist professioneel opdrachtgeverschap sept 2013Zorginkoop door gemeenten MAAR GELUKKIG (?) MOGEN WE ONDERHANDELEN BEZINT EER GE BEGINT 7

8 sept 2013Zorginkoop door gemeenten SUBSIDIËREN? 8

9 Het begrip subsidie is gedefinieerd in de Algemene wet bestuursrecht in artikel 4:21 lid 1. Van een subsidie is sprake als: •een aanspraak op financiële middelen bestaat, •door een bestuursorgaan verstrekt •met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde. SUBSIDIE College van B&W (BO van de gemeente) College van B&W (BO van de gemeente) Instelling / Onderneming Subsidievoorwaarden Zorginkoop door gemeentensept

10 Het begrip overheidsopdracht is gedefinieerd in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao). Een overheidsopdracht is volgens artikel 1 sub h, i en j: •een schriftelijke overeenkomst •onder bezwarende titel •tussen één of meer aanbestedende diensten en één of meer ondernemingen. OVERHEIDSOPDRACHT Gemeente (= aanbestedende dienst) Instelling (=Onderneming?) Zorginkoop door gemeentensept

11 Algemene wet bestuursrecht artikel 4:36 : ‘ter uitvoering van de beschikking tot subsidieverlening (…) een overeenkomst (kan) worden gesloten’. En ‘tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de subsidie zich daartegen verzet, (…) in de overeenkomst kan worden bepaald dat de subsidieontvanger verplicht is de activiteiten te verrichten waarvoor de subsidie is verleend’. SUBSIDIEOVEREENKOMST Gemeente (= private rechtspersoon) Instelling / Onderneming College van B&W (BO van de gemeente) College van B&W (BO van de gemeente) Subsidievoorwaarden Zorginkoop door gemeentensept

12 Vrije keuze wordt sterk beperkt:  Subsidie mag zeker niet:  Als initiatief van gemeente komt  Als ontvangende organisatie commerciële activiteiten uitvoert  Als er meer gegadigden zijn die de activiteiten willen uitvoeren  Subsidie kan niet:  Als het uitvoeren van de activiteiten afdwingbaar moet zijn  (zoals in het sociaal domein) Zorginkoop door gemeenten IS ER EEN VRIJE KEUZE? sept

13 sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE VERANDERENDE SITUATIE VOOR GEMEENTEN 13

14 1.Salarissen ambtenaren 2.Overdrachtsuitgaven (o.a. bijstand) 3.Inkoop: tot 2007 ca. € 1000 per inwoner per jaar  Levering producten  Werken: wegen, riolering, etc.  Diensten:  inhuur, advieswerk, etc.  maar ook al veel in het sociaal domein (al dan niet via subsidies) WAARAAN GEVEN GEMEENTES GELD UIT? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 14

15  Gemeenten waren al verantwoordelijk voor WVG  Plus (bij introductie WMO in 2008): Hulp bij het Huishouden  Plus (aangekondigd 2013 – veelal ingevoerd per 2015):  Individuele begeleiding  Persoonlijke verzorging  Jeugdzorg  ZZP 3 en 4  Participatiewet sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE INHOUD – ZORG EN WELZIJN / WMO 15

16 Orde van grootte per inwoners:  WVG: € 5 miljoen  Hulp bij het Huishouden: € 10 miljoen  Begeleiding:€ 25 miljoen  participatiewet€20 miljoen  Jeugdzorg: € 5 miljoen  Persoonlijke verzorging€ 10 miljoen  Gevolgen ZZP 3 en 4 € ?  Totaal: ca. € 100 miljoen sept 2013Zorginkoop door gemeenten GAAT OM FORSE BEDRAGEN 16

17 sept 2013Zorginkoop door gemeenten WORDT GROOTSTE DEEL VAN GEMEENTELIJKE INKOOP 17 sectorCa. 1990NuNa 2015 Facilitair25%20%15% Harde sector50%40%30% Sociaal domein25%40% 55%

18  Binnenhalen kennis en kwaliteiten voor dit veld  Intern veranderende verhoudingen  Indeling afdelingen / diensten  Portefeuille verdeling wethouders  Machtsverhoudingen  Verdeling met coördinatie of centralisatie  Externe samenwerking in diverse verbanden  Jeugdzorg, HH, Inkoop, etc. sept 2013Zorginkoop door gemeenten GEMEENTELIJKE ORGANISATIE ? 18

19  WVG en HH betreft relatief zelfstandige en mondige burgers  Begeleiding en Jeugdzorg zijn veel meer de “zware gevallen”  Gemeenten hebben daar relatief weinig kennis van  En nauwelijks ervaring mee  Inhoud van de taak is ook nieuw:  Somatisch, Psychosomatisch, Psychisch  Jeugd - denk ook aan gedwongen kader  Zorg en verzorging sept 2013Zorginkoop door gemeenten HET GAAT OM EEN NIEUWE GROEP 19

20  Bedoeling van decentralisatie is niet alleen verschuiving  Maar ook inhoudelijk anders werken  “Nieuwe stijl”  “Kanteling”  Betekent dat nieuwe “producten” ontwikkeld moeten worden  Op maat van individuele cliënt  Geen individuele rechten, maar gemeente moet compenseren  Vanuit heel andere filosofie:  wat kan cliënt (en zijn omgeving) nog wel?  In plaats van: wat kan cliënt niet? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 20 HET GAAT OM NIEUWE “PRODUCTEN”

21 Ook aanbieders niet gewend aan commerciële rol  Geen idee wat het betekent om te moeten verkopen  Of hoe inkoop eigenlijk werkt  Opdrachtnemer kent eigen kostprijs niet  Hoe om te gaan met regionale monopolie-positie  Welke houding aan te nemen op de markt:  In voorbereiding  Bij contractering  Tijdens contract sept 2013Zorginkoop door gemeenten OOK NIEUWE ROL VOOR AANBIEDERS 21

22  Nieuwe ‘producten’ ontwikkelen in een nieuwe verhouding  Terwijl kennis / ervaring ontbreekt  bij vragers (gemeenten)  bij aanbieders En dat:  terwijl er giga-contracten boven de tafel zweven ……  En de totaal omzet stevig (ca. 25%) afneemt, en aanbieders dus moeten vechten om te overleven  En in een tijd van gemeentelijke verkiezingen sept 2013Zorginkoop door gemeenten ENORME OPGAVE 22

23 sept 2013Zorginkoop door gemeenten ASPECTEN VAN ZORGINKOOP VOOR GEMEENTEN 23

24 Basisvraag: welke sturingsrol wil de gemeente vervullen?  Hoeveel regie neemt de gemeente?  Twee benaderingen te zien: 1.“ik ben niet de professional”  professional is bepalend 2.“ik neem de verantwoordelijkheid”  gemeente is bepalend Ad 1: gemeente contracteert aanbieder(s) voor organisatie toeleiding en uitvoering Ad 2: gemeente organiseert toeleiding en contracteert aanbieders voor uitvoering NB: keuze aanbieder op andere plek! sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE BASISVRAAG 24

25 Visie zou moeten gaan over:  Basiskeuze tussen 1 en 2 (en allerlei tussen posities)  Wordt veelal niet vermeld in visienota  Of tenminste : Keuze tussen budget en kwaliteit  Vast (maximaal) budget: dan hopen dat kwaliteit voldoende is  Vaste (minimale) kwaliteit: dan hopen dat budget voldoende is  Deze punten staan er meestal NIET in  De meeste beleidsvisies die ik ken beloven: “vrede op aarde en in alle mensen een welbehagen”. sept 2013Zorginkoop door gemeenten WELKE VISIE OP DECENTRALISATIES ….? 25

26 Aanbieders hebben (gerechtvaardigd) eigen belang in het licht van de forse reductie van het budget (-25%)  Natuurlijk via rechtstreekse concurrentie Maar belangrijker is de mogelijkheid van substitutie (in en uit):  Met andere terreinen – financiers : AWBZ, ZVW, WMO  Binnen de gemeente: WMO, Bijstand, onderwijs, welzijn  Bij multi-problematiek: hoofdaannemer - onderaannemer  er zijn veel (>100) aanbieders actief: groot en klein  Onderlinge substitutie  Dat kan ook gevolgen hebben voor inhoudelijke kwaliteit sept 2013Zorginkoop door gemeenten LET OP: SUBSTITUTIE IS EEN ESSENTIEEL ASPECT 26

27  De gemeente is weldra vrijwel de enige vrager op de markt van “Zorg en Welzijn”: monopsonie  Door haar optreden bepaalt de gemeente welke en hoeveel aanbieders op termijn overleven en welke niet  De gemeente bepaalt de marktordening!  Die verantwoordelijkheid moet zeer serieus genomen worden:  Bepaalt de mogelijkheden voor de gemeente (op termijn)  Bepaalt vele andere zaken (innovatie, kostprijsontwikkeling, toetreding, etc.) sept 2013Zorginkoop door gemeenten LET OP: GEMEENTE IS MONOPSONIST EN DAT BRENGT EEN BELANGRIJKE VERANTWOORDELIJKHEID MET ZICH MEE 27

28 sept 2013Zorginkoop door gemeenten ENKELE MODELLEN 28

29 Vele varianten:  Doorgaan cf. AWBZ  Veilen van probleem situatie (Stipter)  Integreren met indicatie  Wijkgericht contracteren  Regisseursmodel sept 2013Zorginkoop door gemeenten INKOOP VAN ZORG – DE MOGELIJKHEDEN 29

30 Gemeenten doen wat het zorgkantoor deed: “AWBZ’tje spelen”  Lekker makkelijk, nog even aanzien  Past niet in filosofie Wmo  Mist kansen inhoudelijk (kanteling, vernieuwing)  En is financieel niet haalbaar (25% korting?)  25% van € 80 miljoen is € 20 miljoen per jaar  Ieder jaar weer elders besparen?  Kan hoogstens tijdelijk als terugval als gemeente nog niet klaar is  Bijv. gebruiken contracten zorgkantoor sept 2013Zorginkoop door gemeenten DOORGAAN CF AWBZ (BELEIDSARM INVOEREN) 30

31  Gemeente voert keukentafelgesprek  Beschrijft probleemsituatie (anoniem)  Zet dat op besloten website  Aanbieders mogen bieden: plan en prijs  Al dan niet in combinatie van aanbieders  Aanbieder heeft dus regie over uitvoeren plan  Gemeente kiest samen met cliënt sept 2013Zorginkoop door gemeenten VEILEN VAN PROBLEEMSITUATIE HET STIPTER MODEL 31

32 Voordelen:  Aanbieder bepaalt plan / aanpak  Veiling zorgt voor goede prijs / prestatie verhouding  Client mag kiezen  Administratief makkelijk Nadelen:  Loskoppelen van probleem en plan? Kun je een goed plan maken als je niet zelf de intake hebt gedaan?  Per gezin een veiling?  Combinatie van aanbieders? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 32 VEILING MODEL VOOR- EN NADELEN

33 Wijs per cliënt een aanbieder aan: Laat aanbieder bepalen wat er moet gebeuren (á la Buurtzorg)  Aanbieders/zorgverleners weten het beste wat de cliënt nodig heeft  Beter dan indicatie  Zitten er het diepst in  Zijn er bij als situatie verandert  Zien effecten sept 2013Zorginkoop door gemeenten INTEGRATIE MET INDICATIE 33

34 Voordelen:  Bespaart indicatie  Mogelijkheid tot optimale professionele invulling Nadelen:  Hoe voorkom je overconsumptie?  En budget beheersing  Alleen op basis van vertrouwen? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 34 INTEGREREN MET INDICATIE VOOR- EN NADELEN

35 Per wijk / stadsdeel / buurt:  Budget overhevelen naar aanbieder  Moet een redelijk grote aanbieder zijn om brede scope aan zorg te kunnen leveren en regelen  Heeft dan de vrijheid om binnen dat budget alles te regelen  Populatie gebonden bekostiging  Uitzondering voor bijzondere gevallen sept 2013Zorginkoop door gemeenten WIJKGERICHT CONTRACTEREN 35

36 Maximale ruimte voor professionele uitvoering Maar:  Hoe te bewaken?  Substitutie in en substitutie uit  Zorgweigering  Omgang met onderaannemers (volume en inhoud)  Hoe kwaliteit bewaken  Hardheid budget?  Resulterende marktordening ? (monopsonie) sept 2013Zorginkoop door gemeenten 36 WIJKGERICHT CONTRACTEREN VOOR- EN NADELEN

37 Wijkgericht werken is in veel gevallen zinvol:  Efficiency  Herkenbaarheid  Creatieve oplossingen (bijv. cliënten onderling) Vooral in:  Algemene voorzieningen zijn meestal al wijkgericht  Grootschalige mono-problematiek  Daar is risico van onderaannemers niet aanwezig Maar waak voor eigen “indicaties” sept 2013Zorginkoop door gemeenten 37 WIJKGERICHT WERKEN IETS ANDERS DAN WIJKGERICHT CONTRACTEREN

38 Uitgangspunten:  Eén plan, maar ook één regisseur per cliënt (/gezin)  Voorkomt langs elkaar heen werken (multi-problematiek)  Integraal benaderen sociaal domein vereist één stelsel  Ondersteuningsplan is centraal in beheersing kosten  Via inhoud  Via opgenomen interventies  Keuzevrijheid voor de cliënt sept 2013Zorginkoop door gemeenten REGISSEURSMODEL KEUZE VAN DE REGIO TWENTE 38

39 sept 2013Zorginkoop door gemeenten REGISSEURSMODEL KEUZE VAN REGIO TWENTE Gemeente Cliënt Regisseur MO-plan 1. Algemene voorzieningen / welzijn Eigen kracht Sociale context Vrijwilligers Etc. Controle 2. Individuele ondersteuning Raamcontracten Interventies Aanbieder A Aanbieder B Aanbieder C Regisseursmodel Voorzieningen Verenigingsleven Aanbieder A 39

40  Wie levert regisseurs?  Gemeente  Aanbieders  Combinatie?  Macht van de regisseur?  Synergie op wijkniveau organiseren  Samenwerken regisseurs  NB: betrekken “rechterkant”  Voor mono-problematiek mogelijk wijkgericht contracteren – NB na intake door regisseur sept 2013Zorginkoop door gemeenten 40 KEUZES IN HET REGISSEURSMODEL

41 Gemeente sluit raamcontracten per interventie/arrangement  Met een of meer aanbieders  Raamcontracten leggen voorwaarden vast  Maar garanderen geen omzet Extra/nieuwe interventies en arrangementen kunnen eenvoudig ingepast worden  Prikkel voor innovatie door aanbieders  Mogelijkheid om zich te onderscheiden  Kan geïntegreerd met algemene voorzieningen sept 2013Zorginkoop door gemeenten 41 AANBIEDERS IN HET REGISSURSMODEL

42 Resultaat contracteren i.p.v. handelingen contracteren  Nog relatief onbekend in Zorg / Welzijn  Hier gaat het wel om …..!  Functioneel specificeren geeft ruimte voor expertise aanbieders  Kan op niveau plan en op niveau interventie Maar:  Niet eenvoudig te definiëren: wat is resultaat?  Moet op niveau plan vooral in “voorkomen erger”  Iets makkelijker op niveau interventie  Risico op selectie makkelijke gevallen sept 2013Zorginkoop door gemeenten CONTRACTERING 42

43 Essentie van transitie: integreren / ontschotten  Eén gezin / één cliënt / één plan (algemeen aanvaard)  Breed inzetten: jeugd/begeleiding/schuldhulp/HH/wonen/etc  Evt. zelfs uitbreiden naar aanpalende terreinen ZVW/AWBZ/etc. 1.Kan alleen als alles in gemeente in hetzelfde model is ingebed 2.Samenwerken tussen gemeenten kan alleen als iedere gemeente zelfde model hanteert sept 2013Zorginkoop door gemeenten VOORWAARDEN - ALGEMEEN 43

44 Kan als alles in hetzelfde stelsel / werkwijze is ingebed  Dan ook bestaande voorzieningen (welzijn, onderwijs, inkomen, wonen) te integreren  En forse stap om ook de aanpalende regelingen (ZVW, AWBZ) te integreren sept 2013Zorginkoop door gemeenten OVER DOMEINEN HEEN 44

45 sept 2013Zorginkoop door gemeenten CONCLUSIE 45

46 sept 2013Zorginkoop door gemeenten ENORM VEEL WERK AAN DE WINKEL  Het gaat om de meest kwetsbare mensen in de gemeenten  En die hebben geen rechten …….  De gemeente heeft plichten  De Raad moet kaders scheppen: model kiezen …..!  De Raad heeft ook controlerende taak  Maar hoe controleer je de uitvoering van een plicht om op individueel niveau “iets te regelen” ……?  Risico dat de Raad zich met operationele uitvoering gaat bemoeien …….. 46

47 Prof.dr. Jan Telgen Universiteit Twente Postbus AE Enschede sept 2013Zorginkoop door gemeenten CONTACTGEGEVENS 47


Download ppt "ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013."

Verwante presentaties


Ads door Google