De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

George de Kam.  Ontwikkelingen / trends in zorg en welzijn  Nieuwe opgaven: scheiden, extramuraliseren, kantelen, verbinden…  Samenwerking maatschappelijke.

Verwante presentaties


Presentatie over: "George de Kam.  Ontwikkelingen / trends in zorg en welzijn  Nieuwe opgaven: scheiden, extramuraliseren, kantelen, verbinden…  Samenwerking maatschappelijke."— Transcript van de presentatie:

1 George de Kam

2  Ontwikkelingen / trends in zorg en welzijn  Nieuwe opgaven: scheiden, extramuraliseren, kantelen, verbinden…  Samenwerking maatschappelijke organisaties  Best practices en valkuilen 2

3  Vergrijzing  Ontgroening  Leefstijl  Jaren of kwaliteit?  Beperking collectief gefinancierde arrangementen  >>>> vertaling in beleid 3

4  Scheiden van wonen en zorg >> andere kijk op prijs/kwaliteit verhouding  Extramuralisering door inperking reikwijdte AWBZ  Meer taken naar gemeente, budget slechts gedeeltelijk mee  Groter beroep op burgers  Nieuwe opgaven: wat leert ervaring elders? 4

5  Definitie woonservicegebied: ◦ Wijk/dorp (5.000 tot inwoners) ◦ Gecoördineerd dienstenaanbod wonen, welzijn en zorg, t/m onplanbare 24-uurszorg, en aanpassingen aan de woning ◦ Kwetsbare bewoners kunnen langer zelfstandig blijven wonen in hun eigen woning en/of woonomgeving  langer deelnemen aan vertrouwde samenleving ◦ Verhuizen naar zorgwoning binnen het woonservicegebied mogelijk  Doel woonservicegebieden: zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen te midden van anderen, zodat een levensloop bestendige leefomgeving ontstaat  Niet alleen voor ouderen, ook woon- en andere voorzieningen voor mensen met beperkingen of behoefte aan begeleiding zijn vaak onderdeel van het arrangement 5

6 6

7 1. Bilgaard, Leeuwarden 2. Krakeel, Hoogeveen 3. Berflo Es, Hengelo 4. Meulenvelden, Didam 5. Rond de Regenboog, Dronten 6. Dorp West, De Bilt 7. Zeevang, De Verbinding 8. Middelburg Noord-Oost 9. Hoge Vucht, Breda 10. Helden-Panningen Vergelijkingsgebieden  Kern Beuningen  Wolfskuil, Nijmegen 7

8 8

9 9

10  Inzicht in wat zelfstandig wonende ouderen belangrijk vinden: vragenlijsten, 400 interviews met ouderen  Inzicht in verscheidenheid arrangementen, en in wat werkt  Inzichten over samenwerking uit ander onderzoek…  >>… bijdrage aan antwoord op ontwikkeling doelgroepen en (rijks)beleid in Harlingen 10

11 11 Ouderen profielen (2) Kwetsbaarheid  Complexiteit  Vitaal Begin chronische aandoeningen, maar verder geen beperkingen. Multidomein problematiek Klachen in lichamelijk, psychisch, mobiliteit en cognitie. Ervaren soms te weinig aandacht. Extreem kwetsbaar Ervaren ernstige klachten in verschillende domeinen, Somber en gespannen Moeite met ouder worden, passief en onzeker. Wel eens psychosociale klachten en last van geheugen. Chronische aandoeningen, maar redden zich prima. Lichamelijke en mobiliteit problemen Chronische aandoeningen en kunnen zich niet meer zelfstandig redden.

12  Zelfbepaling en zelfredzaamheid  Optimisme en realisme  Sociale kanten van welbevinden meer van belang dan fysieke  Openbare ruimte, voorzieningen, veiligheid  Ondersteuning door buren en nabije verwanten  Eigen bijdragen, behoefte aan wederkerigheid  Manifest van de thuiswonende oudere 12

13 Wil zo lang mogelijk thuis blijven wonen, in mijn eigen huis, te midden van mijn eigen sociale netwerk en in mijn eigen wijk, zoals het altijd is geweest; Wil door anderen worden ondersteund in dit streven, hetzij door persoonlijke hulp, hetzij door aanpassingen in mijn omgeving (woning en wijk), hetzij door keuzes geboden te worden in het vorm geven aan mijn leven; Ben in het licht van al mijn beperkingen en toenemende lichamelijke en geestelijke ongemakken tegelijk realistisch en optimistisch over de mogelijkheden die mij nog resten in het zicht van de haven; Verwacht dat mijn omgeving zorgt voor een basisniveau van toegankelijke (medische) zorg en ondersteuning op het moment dat ik aangeef die nodig te hebben; 13

14 “Ik, thuiswonende oudere …(1) “ 1. Wil zo lang mogelijk thuis blijven wonen, in mijn eigen huis, temidden van mijn eigen sociale netwerk en in mijn eigen wijk, zoals het altijd is geweest; 2. Wil door anderen worden ondersteund in dit streven, hetzij door persoonlijke hulp, hetzij door aanpassingen in mijn omgeving (woning en wijk), hetzij door keuzes geboden te worden in het vorm geven aan mijn leven; Ik probeer zo zelfstandig mogelijk te wonen, want anders wordt het alleen maar hopeloos. Meulenvelden, Didam als hij dan op een gegeven moment niet goed meer trappen kan lopen door zijn heupen, nou dan nemen wij een traplift, klaar uit. Omdat we toch wel zelfstandig willen wonen. Kijk, kan het niet meer omdat je in een andere zorginstelling moet wonen, weet ik veel wat voor zorg, naar je toestand. Ja dan houdt het op natuurlijk. Maar zolang het zo gaat willen we graag zo zelfstandig blijven wonen. De Verbinding, Zeevang Ja de goede hulp van de buren is dus de reden dat ik zelfstandig kan blijven. Berflo Es, Hengelo De kinderen die bellen instanties op, waar ze zijn moeten en wie er voor aan te schrijven. Omdat ze zelf ook in diverse diensten de weg weten. Nou en dan eh, begint het balletje vanzelf te rollen. En dan krijg je van maatschappelijk werk hier en van we hebben oudere adviseuze en via die, ja via de gemeente dat je aan alle materiaal hulpmiddelen Meulenvelden, Didam [nou dat is dus fijn, dat dus de hele buurt voor u klaar staat] RA: ja [als het nodig is] RB: in geval van nood ja [ja, ja]. Meulenvelden, Didam 14

15 Wil van betekenis zijn voor mensen in mijn omgeving en niet slechts een last vanuit volledige afhankelijkheid; Heb een eigen identiteit als bewoner van deze wijk of dit dorp en wens daarin erkend en herkend te worden; Maak gebruik van de oplossingen die mij worden geboden als ik ze nuttig vind en verzin anders mijn eigen oplossingen; Wens dat organisaties en beroepskrachten die mij ondersteunen aansluiten bij mijn leefwereld in plaats van dat ze mij dwingen me te voegen in hun systemen.” 15

16 5. Wil van betekenis zijn voor mensen in mijn omgeving en niet slechts een last vanuit volledige afhankelijkheid ; 6. Heb een eigen identiteit als bewoner van deze wijk of dit dorp en wens daarin erkend en herkend te worden; …vanavond hebben we weer vergadering van de club en dan moet ik daar. Ja ik doe dat gewoon koffiezetten voor die mensen, nou klaar. Vind ik leuk werk, volgende week ook. De Verbinding, Zeevang “ Maar ja, toen heb ik het ook aangeboden. Ik zeg, “ik wil het gazon bijhouden”, en dat vindt ie ook wel fijn. Hij kan ook helemaal niks meer. Dus dat vindt ie dan fijn en voor mij is het eigenlijk een kleine moeite. Helden Panningen Op een gegeven moment valt die weg en die weg en dan denk je he verdorie er blijft niets leuks meer over. En dan worden die huisjes leeg gehaald en dan komen er andere mensen in… Niet dat ze slechter zijn maar ja die maken niet zo gauw contact ons. Hoge Vucht, Breda wij zijn van oorspronkelijk dorpsmensen dus.. niet dat we altijd in het dorp gewoond hebben maarre we zijn dr geboren en opgegroeid dus…, wij kennen dat! zal ik maar zeggen. Meulenvelden, Didam Kijk dat was toen anders. [ja, dat is euh] toen was het sociale verkeer tussen de mensen onderling wat sterker. Het noaberschap zoals men dat wel zegt. Berflo Es, Hengelo Manifest 16

17  Behoefte aan eigen regie; Zelf grenzen aan durven geven; respect in bejegening  Groot belang van mobiliteit en bezig blijven  Belang van structuur en regelmaat, betekenisvolle daginvulling  Vraagverlegenheid in informele circuit  Nabijheid huisarts en apotheek 17

18  Aanwijzingen dat langer zelfstandig wonen en meer extramuraal in woonservicegebieden  Geschiktheid/aanpassingen basis voorwaarde  Nabijheid voorzieningen en diensten (maar bekendheid en gebruik voorzieningen en diensten verschilt per gebied / type voorziening)  Woonomgeving, bereikbaarheid en verkeers – en sociale veiligheid 18

19 19

20  Geen verschil mantelzorg woonservicegebied en controlegebied (alleen Oost-Nederland)  Geen verschil tussen de woonservicegebieden onderling op totaal niveau van de informele zorg, wel in soort inzet  Invloed kwetsbaarheid en financiële situatie (hoe hoger inkomen, hoe minder informele zorg, met name in huishoudelijke hulp, persoonlijke verzorging, gezelschap, administratie en klusjes in huis) 20

21 21

22 22

23 23

24 24

25 25

26 26

27 27 Kapitalisatie vrijwilligerswerk • • Het SCP berekende dat door het wegvallen van mantelzorgers de kosten van de zorg met 4-7 miljard stijgen. • Het RMO heeft onderzocht dat door het ontvangen van huisbezoek (circa 4x per jaar) de consumptie van gezondheidszorg met 25% afneemt. (gegevens gepresenteerd door Christine Linzel / de Zonnebloem 28 maart 2013 ) •In verpleging verzorging en thuiszorg jaarlijks 600 miljoen besparing aan zorgkosten door inzet mantelzorg (SCP, 2012)

28  Latente variabele uit gebruik verpleegkundige van thuiszorg (10%), diensten huishoudelijke hulp (ongeveer 75%) en hebt u thuiszorg (20%)  Invloed van kwetsbaarheid, beperkingen en het gebruik van informele zorg (hoe meer informeel, hoe meer thuiszorg), hebben van een partner (minder thuiszorg), en minder thuiszorg naarmate woning is aangepast  Bij vergelijking Didam en Hengelo met vergelijkingsgebieden: aanwijzing in Didam dat minder thuiszorg als informeel meer of beter ondersteund (‘informele substitutie- impuls’) 28

29  Langer? > ‘zo volwaardig mogelijk zelfstandig wonen’  Woonservicegebieden sluiten aan bij wensen van ouderen (zelfstandig, vertrouwd, nabij, netwerk, wederkerigheid, zekerheid, toegankelijk, advies, adequate zorg en ondersteuning.  Woonservicegebied werkt als ‘verzekering’...  Groot belang van geschiktheid woningen  Aandacht voor veiligheid en nabijheid voorzieningen  Meer respect en waardering voor eigen kracht, inbreng, wederkerigheid van ouderen  Bekendheid/gebruik welzijn en diensten kan beter  Inzet op alle aspecten van kwetsbaarheid 29

30  Aangetoonde effecten: ◦ Langer zelfstandig wonen ◦ Meer extramuraal wonen ◦ Minder ziekenhuisopname ◦ Aanpassen woningen > (minder) thuiszorg ◦ Beter omgaan met ziekte en gezondheid ◦..’dempende werking’ op achteruitgang welbevinden ◦ Dempend effect is sterker bij netwerk / brede infrastructuur die zowel formele als informele zorg en ondersteuning omvat, waarin oudere ‘gekend’ wordt 30

31  Zelfstandig wonen uitgangspunt, ook voor mensen met (meer) beperkingen  Nadruk op lokale oplossingen > onderzoek laat zien dat lokaal beleid veel verschil kan maken en draagt bij aan inzicht hoe dat werkt  Nadruk op eigen kracht ouderen > onderzoek laat zien dat zij die zelf ook graag willen inzetten, maar daarin te weinig gehoord worden en daarin beter ondersteund kunnen worden  Benadering met kwetsbaarheidsprofielen onderlegger voor andere oriëntatie in beleid en mogelijk besparingen bij zorgkosten 31

32  Te ‘mechanische’ invulling van inhoudelijke concepten  Verwaarlozing van draagvlak in de samenleving  Uitsluiting van potentiële relevante partners  Onvoldoende integrale benadering van investeringen en exploitatie  Onvoldoende interne afstemming en intrinsieke motivatie binnen organisaties als geheel (van bestuurder tot uitvoering)  Gebrekkige besturing en leiderschap van participerende organisaties  Fusies / schaalvergroting die wijkbinding verminderen  Gedrag van aanbieders gericht op insluiting van klanten  Minder budget/te bespelen/recombineren marges binnen budget  Stagnatie in de woningbouw, teruglopende investeringscapaciteit in maatschappelijk vastgoed bij corporaties  Verkokering binnen de gemeente  Contraproductieve aanbestedingsprocedures van zorg- en welzijnsdiensten 32

33  Kern van initiatiefnemers (onder andere bestuurders) met visie (breder dan het eigen organisatiebelang) en betrokkenheid/passie  Bindend en wervend inhoudelijk concept als paraplu  Duidelijkheid over randvoorwaarden en over middelen die participanten kunnen en willen inzetten  Adequate procesarchitectuur die recht doet aan verschil tussen strategisch en operationeel niveau  Oog voor potentiële quick-wins in deelgebieden / op deelterreinen  Deugdelijke onderbouwing van plannen en monitoring van uitkomsten  Communicatie met de samenleving over voornemens en resultaten  Daadwerkelijke betrokkenheid van ouderen en vrijwilligers  Open jegens nieuwe participanten; duidelijke condities voor toetreding  Fusie kan wijkgebonden belangentegenstelling tussen participanten wegnemen  Geleidelijke versterking van de rol van de gemeente in welzijn en zorg 33

34  Coöperaties voor wonen en zorg, bv Elsendorp  Burgerinitiatieven, bv seniorensocieteit Andromeda in Eindhoven  Wijkondernemingen (Zwembad in Zwolle al 20 jaar door vereniging gerund…).  Kleine netwerken in eigen directe omgeving (Breda)  Gebruik nieuwe media, bijvoorbeeld met inbreng zorgverzekeraars, in 5 gemeenten nu actief…  34

35  Algemeen: ◦ Probeer toename kwetsbaarheid te voorkomen /remmen ◦ Stimuleren welbevinden ouderen = winst voor allen ◦ Versterk netwerk van ouderen en mensen met beperkingen met sociale omgeving, vrijwilligers en professionals ◦ Inzet mantelzorgers en vrijwilligers beter ondersteunen ◦ Aandacht /maatregelen veiligheidsbeleving ouderen ◦ Maak een paraplu van stedelijke afspraken met als richtpunt: wat draagt bij aan kwaliteit en beleving van zelfstandig wonen van ouderen en mensen met een beperking in hun eigen wijk? 35

36  Vraagsturing, eigen kracht en initiatief ouderen: ◦ Praat met ouderen over dagelijks leven > vraagpatronen en handelingsperspectieven ◦ Actief op zoek naar bestaande initiatieven van ouderen en aanzetten voor nieuwe > nieuwe sociale kaart ◦ Evalueer recente initiatieven samen met de ouderen en professionals ◦ Gebruik bestaande vragenlijsten voor analyseren woonwensen, kwetsbaarheid, gebruik informele zorg > aanknopingspunten voor beleid ◦ Maak het onderzoek onderdeel van de oplossing 36

37  Versterk samenspel met informele zorg, netwerken rond ouderen op wijkniveau, samenwerking (bv nachtzorg), ook met zorg voor mensen met beperkingen  Afstemming met eerstelijnszorg  Wijk-zorgteam  Ouderenadvies / “meitinkers” wijkverpleegkundige / zichtbare schakel  Omschakelen in werkwijze / bejegening: oudere eerst  Transformatie (deels afbouwen) intramurale capaciteit 37

38 ◦ Kijk goed naar verhuisbewegingen en – motieven, in- /uitstroom ouderen, relatie met regio ◦ Aanpassen woningen (maar meer in maatwerk). Is verdeling over de wijken goed? Hoe met particuliere voorraad? Gepast gebruik domotica. ◦ Mogelijk hergebruik bestaand vastgoed (woningen en/of verzorgingshuizen? ◦ Gericht investeren in geclusterd kleinschalig wonen en accommodaties, mits.. ◦ Verken mogelijkheden voor nieuw vastgoed in de vorm van collectief particulier opdrachtgeverschap door ouderen ◦ Zorg dat signalen uit woningbeheer naar welzijn en zorg doorkomen 38

39 ◦ Verbeter bekendheid en gebruik voorzieningen ◦ Bouwen aan netwerken kan overal, ongeacht de vraag of in bepaalde wijken ook in (nieuw) vastgoed wordt geïnvesteerd ◦ Signaalfunctie naar zorg en wonen versterken ◦ Ouderen zelf als vrijwilligers activeren / bij hun initiatieven aansluiten ◦ Minder standaard, meer maatwerk, versterken wat men zelf doet ◦ Verbindingen met vrijwilligers, kerken, onderwijs, (arbeids)participatiebanen 39

40  Structuurvisie: waar gaat het heen, lichte wijkplannen voor wonen zorg en welzijn  Overlegstructuur: lokale samenwerking stimuleren  Bij aanbestedingen wijkbinding / - bijdrage vragen  Niet te veel uitvinden, koester wat goed loopt  Op zoek naar energie van burgers  Support voor mantelzorgers en vrijwilligers  Aandacht particuliere woningvoorraad / aanpassingen  Woonomgeving en veiligheidsbeleving  Bij herstructureren aandacht voor inbreng/ervaringen ouderen  Beleid voor accommodaties en voorzieningen 40

41 Contactpersoon: George de Kam


Download ppt "George de Kam.  Ontwikkelingen / trends in zorg en welzijn  Nieuwe opgaven: scheiden, extramuraliseren, kantelen, verbinden…  Samenwerking maatschappelijke."

Verwante presentaties


Ads door Google