De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Jan Vermang Petra Deproost Dienst Land en Bodembescherming Hoe bodemerosie en -verdichting aanpakken in de praktijk? 10 december 2015 AGRIBEX, Seminarie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Jan Vermang Petra Deproost Dienst Land en Bodembescherming Hoe bodemerosie en -verdichting aanpakken in de praktijk? 10 december 2015 AGRIBEX, Seminarie."— Transcript van de presentatie:

1 Jan Vermang Petra Deproost Dienst Land en Bodembescherming Hoe bodemerosie en -verdichting aanpakken in de praktijk? 10 december 2015 AGRIBEX, Seminarie “Bodem en Landbouw”

2 Bodemerosie aanpakken in de praktijk Jan Vermang

3 Wat is bodemerosie? Bodemerosie = proces in twee fasen 1. Losmaken van bodempartikels: door regendruppels en afstromend water 2. Transport van bodempartikels: door afstromend water Diffuse erosie Geulerosie Ravijnerosie

4 Wat is bodemerosie? Derde fase = sedimentatie Op het veld Stroomafwaarts….

5 Wat is bodemerosie? Bodemerosie wordt bepaald door Neerslag Reliëf Bodemgevoeligheid korrelgrootte organische koolstofgehalte pH bodemstructuur Bodembedekking / vegetatie

6 Hoe erosie bestrijden? Brongerichte maatregelen Werken aan een goede bodemstructuur Verhoging van organische stofgehalte organische bemesting: compost, stalmest groenbedekkers oogstresten grasland Bekalken: zorg dat de pH zich in de optimale zone bevindt Bodemverdichting vermijden / opheffen bodemtextuurOptimale zone pH ZandpH ZandleempH 5,5 – 6,5 LeempH 6,5 – 7,5 KleipH 7 - 8

7 Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen Bodemruwheid verhogen Minder intensieve bewerking: een fijn zaaibed verslempt sneller Aanleg van drempeltjes tussen de ruggen

8 Maximale bodembedekking gedurende het jaar Groenbedekkers Keuze hangt o.a. af van tijdstip inzaai, methode destructie, kostprijs, etc Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen Gele mosterdFacéliaItaliaans raaigrasSnijrogge Snelheid bodembedekking VorstgevoeligJa (-5°C) neenNeen Inzaaidatum15/8 tot 15/915/7 tot 15/8tot 30/9Tot 15/10 VoordeelSommige cultivars zijn anti-nématoden Goede voorteelt voor de meeste gewassen Grote worteldichtheid nadeelMoeilijk te vernietigen bij sterke groei Vereist een goed zaaibed Gevoelig aan vochttekort Soms moeilijke opkomst Bron: Les livrets de l’agriculture, Ministère de la Région Wallonne. La gestion des couverts en interculture, D, Dos Santos

9 Maximale bodembedekking gedurende het jaar Oogstresten Goede bedekking na korrelmais Gewaskeuze Teelten die het jaar rond de bodem bedekt houden, opnemen in de rotatie Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen

10 Niet-kerende bodembewerking: waarmee? Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen Directe inzaaiStrip-till Ondiepe NKB: schijveneg, cultivator, ontstoppelaar Diepe NKB: zware cultivator, grondbreker

11 Niet-kerende bodembewerking: enkele voordelen Erosiereductie tot 85%! Experiment (Kruishoutem 2005): lagere afstroming en bodemverlies bij ondiepe NKB en diepe NKB tov ploegen Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen

12 Niet-kerende bodembewerking: enkele voordelen Organische koolstofgehalte neemt toe in bovenste bodemlaag Betere aggregaatstabiliteit Hogere bodembedekking Structuur minder intensief gebroken Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen

13 Niet-kerende bodembewerking: enkele aandachtspunten Vertrek van een goede situatie: Werk verdichte lagen weg Bewerk in voldoende droge omstandigheden Combineer met groenbedekkers in de winter => verzekeren van organisch materiaal nabij het oppervlakte Bewerkingsdiepte: Afhankelijk van diepte van de storende bodemlaag: controleer met prikstok of profielput Afhankelijk van de teelt: voldoende diep voor o.a. bieten Vermijd verdichting tijdens oogst Effecten worden gunstiger na verschillende jaren, maar: Combinatie met rotatie van teelten Minimaliseren van bodemverstoring Werken aan organische koolstof in de bodem => Stimuleren van bodemleven en stabiele bodemstructuur Hoe erosie bestrijden: brongerichte maatregelen

14 Hoe erosie bestrijden? Symptoomgerichte maatregelen Grasbufferstroken / grasgangen Erosiebestrijdingswerken

15 Bodemverdichting aanpakken in de praktijk Petra Deproost Bron: “Praktijkonderzoek naar de toepassing van preventieve en remediërende maatregelen tegen bodemaantasting door bodemverdichting” (BDB, Thomas Moore Hogeschool en KUL i.o.v. Departement LNE, ALBON, 2014)

16 Steeds zwaardere machines > bodem wordt samengedrukt Minder poriënruimte (lucht, water) Belemmering wortelontwikkeling Zware machines zetten bodem onder druk

17 Opbrengstverliezen (kwantiteit, kwaliteit) Oppervlakkige wortelontwikkeling > verminderde opname van water en nutriënten Belemmering opstijgend vocht > droogtestress Belemmering waterinfiltratie > waterstress Hogere kosten (irrigatie, bemesting, bestrijdingsmiddelen,…) Hoger brandstofgebruik Insporing Trekkracht bij bodembewerking Milieukosten (nutriëntenuitspoeling, afstroming, energieverbruik,…) Prijskaartje van bodemverdichting €

18 Hoe bodemverdichting voorkomen? bodemdruk = gewicht contactoppervlak draagkracht van de bodem

19 Totaalgewicht verlagen Gewicht machine Gewicht lading (overlaadsystemen, navelstrengsystemen) Gewicht verdelen over groter aantal wielen Meer wielen per as Meer assen Dubbellucht Gewicht zo gelijkmatig verdelen over de wielen Halfgedragen/getrokken systemen vs. gedragen Afstellen van vooras- of achterasgewichten Houd de belasting per wiel zo laag mogelijk

20 Lagere bandendruk Bandenspanningstabel checken Bandenspanning = functie (lading, snelheid) Verhoog het contactoppervlak tussen band en bodem

21

22 Bandendrukwisselsystemen Vlot van bandendruk wisselen tussen weg en veld Handmatig vs. automatisch In opbouw vs. geïntegreerd Eventueel extra compressor Bandenkeuze Gewone banden met voldoende luchtvolume Flexibelere banden (IF-banden, VF-banden) Brede banden Rupsen? Verhoog het contactoppervlak tussen band en bodem

23 Naast de ploegvoor rijden Betere gewichtsverdeling Bovenlaag draagt gewicht GPS aanbevolen Onland of bovenover ploegen

24 Vochtgehalte van de bodem Hoe natter, hoe minder draagkracht Draagkracht van de bodem Bodemstructuur Organische koolstofgehalte pH Recent bewerking (ploegen, decompacteren, diepwoelen) Niet-kerende bodembewerking?

25 Indicaties Plasvorming Duidelijk zichtbare rijsporen (Lokale) zwakke opkomst Misvormde wortels Nood aan hoge trekkracht bij veldbewerkingen Een verdichte bodem? Vaststellen Prikstok Penetrometer Profielkuil

26 Groenbedekkers Wortels doorbreken verdichting Bvb. rammenas, bladkool Een verdichte bodem, wat nu? Bodemleven stimuleren Organisch materiaal toevoegen, niet-kerende bodembewerking, bestrijdingsmiddelen verminderen

27 Mechanisch opheffen Mechanisatie: diepe grondbrekers, ploegen met ondergronders Tijdstip (ifv vochtgehalte) Diepte van bewerking Tanden: recht/gebogen, breedte/vorm beitel, met/zonder vleugelscharen,… ifv type bodem, vochtgehalte en diepte Nazorg! BODEMVERDICHTING: BETER VOORKOMEN DAN GENEZEN! Een verdichte bodem, wat nu?

28 Jan Vermang Petra Deproost Dienst Land en Bodembescherming Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen


Download ppt "Jan Vermang Petra Deproost Dienst Land en Bodembescherming Hoe bodemerosie en -verdichting aanpakken in de praktijk? 10 december 2015 AGRIBEX, Seminarie."

Verwante presentaties


Ads door Google