De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Congres Hogent “Het Kan. En Dan?” 9 december 2010 Wim Tops & Maaike Callens Vakgroep Experimentele Psychologie Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Congres Hogent “Het Kan. En Dan?” 9 december 2010 Wim Tops & Maaike Callens Vakgroep Experimentele Psychologie Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen."— Transcript van de presentatie:

1

2 Congres Hogent “Het Kan. En Dan?” 9 december 2010 Wim Tops & Maaike Callens Vakgroep Experimentele Psychologie Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Universiteit Gent

3 Dyslexie in het hoger onderwijs

4 Inhoud 1.Inleiding 2.Situering 3.Doelstellingen 4.Onderzoeksvragen 5.Onderzoekspopulatie 6.Onderzoeksopzet 7.Resultaten 8.Discussie 9.Conclusie

5 Ingrijpende functiebeperking Grote individuele verschillen Brede invloed op dagelijks leven Socio-emotionele invloed Misverstanden over dyslexie Sensibilisering Wetenschappelijk referentiekader voor zorg binnen hoger onderwijs 1. Inleiding

6 Betere doorstroming van studenten met dyslexie Geoptimaliseerd zorgkader Oprichting van begeleidingsdiensten Diversiteitbeleid (2005) o.a. voor studenten met een functiebeperking Opvallende afwezigheid van Vlaamse statistieken Schattingen op basis van Nederlandse en Britse onderzoeken Ongeveer 4000 (2 tot 3 %) van de Vlaamse studenten (De Pessemier, 2007)

7 2. Situering onderzoek Dyslexieonderzoek in Vlaanderen  Voorspellende factoren bij kleuters  Lager onderwijs  Secundair onderwijs Weinig diagnostisch materiaal voor (jong)volwassenen  Test voor Gevorderd Lezen en Schrijven – GL&SCHR (De Pessemier & Andries, 2009)  Interactieve Dyslexietest Amsterdam Antwerpen – IDAA (Universiteit Amsterdam en Lessius Hogeschool Antwerpen i.s.m. Muiswerk Educatief, niet uitgegeven)

8 2. Situering onderzoek Centrum voor Leesonderzoek Vlaanderen ‣O‣O nder leiding van Marc Brysbaert ‣O‣O dysseusproject gesubsidieerd door de Vlaamse regering ‣3‣3 onderzoeksdomeinen ‧V‧V isuele woordherkenning ‧T‧T aaldominantie en lateralisatie ‧D‧D yslexie in het hoger onderwijs

9 3. Doelstellingen Wetenschappelijk referentiekader voor de diagnostiek en de begeleiding van studenten met dyslexie in het hoger onderwijs ‣ Inventaris van noden en knelpunten ‣ Sterkte-zwakteanalyse ‣ Evaluatie van de faciliteiten Validering van recent ontwikkelde testbatterijen voor diagnostiek van dyslexie bij (jong)volwassenen

10 3. Doelstellingen Longitudinale opvolging van een groep van 100 studenten met dyslexie ‣ Bachelorstudies ‣ Slaagcijfers Toetsen van bestaande theoretische verklaringsmodellen

11 4. Onderzoeksvragen 1. Welke studenten met dyslexie komen terecht in het hoger onderwijs en wat is hun (cognitief) profiel? 2. Welke invloed heeft dyslexie op het schools presteren in het hoger onderwijs? ‣ Slaagkansen en beïnvloedende factoren ‣ Overschakeling van richting ‣ Drop out

12 4. Onderzoeksvragen 3. Welke specifieke problemen ervaren studenten met dyslexie in het hoger onderwijs? ‣ In relatie tot lezen en spelling ‣ Moderne vreemde talen ‣ Geassocieerde problemen (geheugen, aandacht, rekenen) ‣ Socio-emotionele problemen (zelfvertrouwen, faalangst)

13 4. Zijn recent ontwikkelde dyslexiebatterijen valide en betrouwbaar? ‣ Test voor Gevorderd Lezen en Schrijven (GLETSCHR, 2009) ‣ Interactieve Dyslexietest Amsterdam Antwerpen (IDAA) 5. Welke cognitieve processen spelen een belangrijke rol in dyslexie? ‣ Fonologisch deficiet ‣ Werkgeheugendeficiet ‣ Cerebellair deficiet ‣ Temporele informatieverwerkingsdeficiet 4. Onderzoeksvragen

14 5. Onderzoekspopulatie 100 studenten eerste bachelor met dyslexie uit Associatie Gent doorverwezen door BSH: - hertesting - diagnosticering 100 controlestudenten - gematcht op leeftijd, geslacht en huidige opleiding - zonder functiebeperking

15 100 studenten zonder dyslexie 100 studenten met dyslexie 1800 uur

16 300 dagen van 6 uur of 12 maanden

17 6. Onderzoeksopzet Opbouw ‣ Kwantitief onderzoek ‣ Kwalitatief onderzoek Afname ‣ 2 onderzoekers ‣ 2 gecontrabalanceerde delen ‧ Afwisselend starten met deel 1 / deel 2 ‧ Controle start met zelfde blok als dyslecticus

18 A.Algemene intelligentie: Kaufmann Intelligentietest voor volwassenen en adolescenten (KAIT) (Dekker, Dekker & Mulder, 2004) Fluid IQ score Chrystallized IQ score Probleem oplossend vermogen Cultureel bepaald Onafhankelijk van cultuur of opleiding Afhankelijk van opleiding en geletterdheid Total IQ score som van fluid en chrystalllized IQ score WAIS-III-NL Hertestingseffect Verbaal en performaal IQ Strengere tijdslimieten 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

19 B.Aandacht en concentratie : Cijfer Doorstreep Test (CDT) (Dekker, Dekker, & Mulder, 2007) ‣ Volgehouden aandacht 3 minuten ‣ Aandachtscontrole onderstrepen – doorstrepen ‣ Selectieve aandacht cijfers 3,4,7 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

20 C.Geheugen Test voor Gevorderd Lezen & Schrijven (GL&SCHR) (De Pessemier & Andries, 2009) -Fonologisch korte termijngeheugen -Visueel korte termijngeheugen -Semantisch korte termijngeheugen -Werkgeheugen KAIT (Dekker, Dekker & Mulder, 2004) -Uitgesteld geheugen voor symbolen -Uitgesteld geheugen voor auditieve informatie 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

21 D.Persoonlijkheid : NEO Personality Inventory - revised (NEO- PI-R) (Hoekstra,H.A.,Ormel,J.,& de Fruyt,F. 2007) Zelfrapportering Gebaseerd op ‘Big Five’ ‣E‣E xtraversie ‣N‣N euroticisme ‣A‣A ltruïsme ‣O‣O penheid ‣C‣C onsciëntieusheid 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

22 E.Studiehouding en motivatie : Learning and Study Strategies Inventory (LASSI) – Nederlandse bewerking (Lacante & Lens, 1999) Zelfrapportering ‣ Attitude ‣ Motivatie ‣ Tijdsbeheer ‣ Faalangst ‣ Concentratie ‣ Informatieverwerking ‣ Hoofdideeën selecteren ‣ Studietechnieken ‣ Zelftesting ‣ Teststrategieën 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

23 F.Lezen ‣W‣W oorden: Een Minuut Test (EMT) (Brus & Voeten, 1999) ‣P‣P seudowoorden: De Klepel (van den Bos & Scheepstra, 1992) ‣S‣S tilleestekst: Tekenbeet (Protocol Dyslexie Nederland, 2004) ‣V‣V oorleestekst Faalangst (GL&SCHR, 2009) 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

24 G.Spelling Nederlands ‣ Woorddictee: Woordspelling Overige Spellingregels (GL&SCHR, 2009) ‣ Zinnendictee: Algemene toets Gevorderde Spelling Nederlands (AT-GSN) (Ghesquière, niet uitgegeven) ‣ Spontaan schrijfproduct op basis van stilleestekst Tekenbeet 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

25 H.Fonologisch bewustzijn ‣S‣S poonerismsvb. gele kast – kele gast ‣O‣O mkeringenvb. tur – rut ‣G‣G L&SCHR, 2009 & Interactieve Dyslexietest Amsterdam Antwerpen (IDAA) 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

26 I.Woordenschat ‣ GL&SCHR (2009): definiëring van laagfrequente woorden ‣ KAIT (2004) : vooral woordvinding en woordenschat J.Morfologie en syntaxis ‣ GL&SCHR (2009): corrigeren van zinsconstructies, stijfiguren en woordvormen 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

27 K.Snel benoemen ‣ Rapid Automatized Naming (RAN) (Denckla & Rudel, 1976) ‣ GL&SCHR (2009) L.Hoofdrekenen ‣ Tempo Test Rekenen (TTR) (de Vos, 1992) 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

28 M.Moderne vreemde talen ‣ Engelse woordleestest (OMT, Protocol Dyslexie Nederland) ‣ Woorddictee (WRAT) 6. Onderzoeksopzet : kwantitatief onderzoek

29 Semi-gestructureerd interview ‣ Taal- en spraakontwikkeling ‣ Diagnosestelling ‣ Therapie-ervaringen ‣ Schoolervaringen (begeleiding, faciliteiten, moderne vreemde talen) ‣ Ervaringen met het hoger onderwijs (aanvraag faciliteiten, begeleiding) ‣ Studiemethode en -planning ‣ Computergebruik ‣ Zelfbeleving 6. Onderzoeksopzet : kwalitatief onderzoek

30 Eerste statistische analyses ‣ T-toetsen voor niet-gekoppelde steekproeven ‣ Significantieniveau α =.05 ‣ Effectgrootte Cohen’s d -Kleine effectgrootte0.2 ≤ d ≤ 0.5 -Medium effectgrootte0.5 ≤ d ≤ 0.8 -Groot effectgrootte0.8 ≤ d 7. Resultaten

31 7. Resultaten intelligentie Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven N1M1SD1N2M2SD2dftpd KAIT totaal IQ ,3839 KAIT chrystallized IQ ,5485 KAIT fluid IQ n.s. Definities ,6504 Auditief begrip n.s. Dubbele betekenissen ,4353 Persoonlijkheden ,3599 Symbolen leren n.s. Logisch redeneren n.s. Geheime codes n.s. Blokpatronen n.s. Uitgesteld Symb leren n.s. Uitgesteld auditief begrip N = aantal proefpersonen, M = gemiddelde, SD = standaardafwijking, df = aantal vrijheidsgraden, t = t-waarde, p = p-waarde (α =.05), d = Cohen's d (effect grootte)

32 7. Resultaten aandacht en concentratie (CDT) Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd werktempo < concentratie < concentratie < concentratie < aantal fouten n.s. aantal gemist n.s.

33 7. Resultaten geheugen Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpD Fonologisch Visueel Semantisch Werkgeheugen KAIT uitgesteld aud begrip KAIT uitgesteld symb leren n.s. KAIT blokpatronen n.s. GL&SCHR Leesluistertekst ,437 N = aantal proefpersonen, M = gemiddelde, SD = standaardafwijking, df = aantal vrijheidsgraden, t = t-waarde, p = p- waarde (α =.05), d = Cohen's d (effect grootte)

34 7. Resultaten persoonlijkheidsvragenlijst Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dft pd neuroticisme n.s. extraversie n.s. openheid n.s. altruisme n.s. consciëntieusheid n.s.

35 7. Resultaten persoonlijkheidsvragenlijst Studenten met dyslexieStudenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd angst n.s. ergernis n.s. depressie n.s. schaamte n.s. impulsiviteit n.s. kwetsbaarheid n.s. hartelijkheid n.s. sociabiliteit n.s. dominantie n.s. energie n.s. avonturisme n.s. vrolijkheid n.s. betrouwbaarheid n.s. ambitie n.s. fantasie n.s. esthetiek n.s. gevoelens n.s. verandering n.s. ideeën n.s. waarden n.s.

36 7. Resultaten persoonlijkheidsvragenlijst Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd vertrouwen n.s. oprechtheid n.s. zorgzaamheid n.s. inschikkelijkheid n.s. bescheidenheid n.s. medeleven n.s. doelmatigheid n.s. ordelijkheid n.s. betrouwbaarheid n.s. ambitie n.s. zelfdiscipline n.s. bedachtzaamheid n.s.

37 7. Resultaten studievragenlijst (LASSI) Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd attitude n.s. motivatie n.s. tijdsbeheer n.s. faalangst ,23 concentratie n.s. informatieverwerking n.s. hoofdideeën selecteren n.s. studietechnieken n.s. zelftesting n.s. teststrategieën <

38 7. Resultaten lezen Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd EMT Gelezen ,7823 Fouten ,1012 Totaal ,856 Klepel 1 minuut Gelezen ,4986 Fouten ,4430 Totaal ,5894 Klepel 2 minuten Gelezen ,5300 Fouten ,9225 Totaal ,6223

39 7. Resultaten lezen Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd FAALANGST substantieve fouten n.s. tijdscons fouten ,7205 leestijd ,2394 TEKENBEET woorden/minuut <

40 7. Resultaten spelling Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd ATGSN < GL&SCHR totaalscore woordsp ,0537 correct woordsp ,0425 schrijfsnelheid ,4439 totaalscore O. S ,9156 correct O. S ,5624

41 7. Resultaten fonologie Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd GL&SCHR spoonerismsaantal n.s. spoonerismstijd ,141 omkeringaantal n.s. omkeringtijd ,990 IDAA omkerking ,172

42 7. Resultaten WS en morfologie/syntax Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd GL&SCHR woordenschat ,6620 morfologie juist ,4416 morfologie totaal ,832

43 7. Resultaten hoofdrekenen Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd Totaal < Optellen < Aftrekken < Vermenigvuldigen < Delen <.00 Gemengd <

44 7. Resultaten vreemde talen Studenten met dyslexie Studenten zonder dyslexie t-test voor niet-gekoppelde steekproeven NM1SD1NM2SD2dftpd OMT gelezen ,3583 fout ,5959 juist ,3447 WRAT aantal juist <

45 ‣ Eerste zittijd  p =.109 ‣ Tweede zittijd  p =0.078 ‣ Totaal  p = Slaagcijfers GROEPGESLAAGDNIET-GESLAAGD Dyslexie2773 Controle3367 GROEPGESLAAGDNIET-GESLAAGD Dyslexie2153 Controle2837 GROEPGESLAAGDNIET-GESLAAGD Dyslexie3953 Controle6139

46 Verschil in crystallized intelligence en totaal IQ van KAIT  Medium effect grootte enkel bij Chrystallized IQ  Significante verschillen op 3 subtesten Definities Dubbele betekenissen Persoonlijkheden Problemen met het snel en adequaat oproepen van woorden en eigennamen: woordvindingsproblemen en/of beperkte woordenschat 8. Discussie

47 Problemen met het korte termijngeheugen ‣ Fonologisch (medium effect size) ‣ Visueel ‣ Semantisch ‣ Werkgeheugen ‣ Leesluistertekst (ook auditieve aandacht) Problemen met het auditief langetermijngeheugen : ‣ Moeite met het inprenten én vasthouden van auditieve informatie Geen significant verschil voor het visueel lange termijngeheugen ‣ Uitgesteld symbolen leren (KAIT) 8. Discussie

48 Problemen met aandacht, concentratie en werktempo (CDT) Zwakkere scores op de 4 hoofdbewerkingen van hoofdrekenen Trager leesniveau ‣ Woordniveau = zinsniveau ‣ Pseudowoorden > woorden ‣ Hogere foutenlast voor pseudowoorden (verschil 1 minuut – 2 minuten) ‣ Tempoprobleem voor woorden ‣ Stillezen verloopt significant trager 8. Discussie

49 Spellingproblemen ‣ Woordniveau = zinsniveau ‣ Dictee ‧ Regelwoorden ‧ Inprentwoorden ‣ Spontaan schrijven ‣ Schrijftempo ligt aanzienlijk lager 8. Discussie

50 Algemeen cognitief profiel  Tempoproblemen voor lezen  Hoge foutenlast voor spelling  Tragere schrijfsnelheid  Algemeen zwakke automatisering (vb. hoofdrekenen)  Beperkt korte termijngeheugen  Problemen met auditief lange termijn geheugen  Problemen met aandacht, concentratie en werktempo  Problemen met vreemde talen 9. Conclusie

51  Wetenschappelijk referentiekader voor compenserende maatregelen ‣ Lezen meer examentijd spraaksoftware ‣ Spellen software spellingcontrole ‣ Hoofdrekenen zakrekenmachine ‣ Geheugen begrippenkaarten en formularia examenspreiding 9. Conclusie

52  Trainen van leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden Teststrategieën Studietechnieken  Ondersteuning bij Cursusmateriaal en nota’s (digitalisering) Gebruik laptop tijdens lessen en examens Moderne vreemde talen  Aandacht voor emotioneel welzijn Concentratieproblemen Faalangst 9. Conclusie

53 Bedankt voor jullie aandacht


Download ppt "Congres Hogent “Het Kan. En Dan?” 9 december 2010 Wim Tops & Maaike Callens Vakgroep Experimentele Psychologie Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen."

Verwante presentaties


Ads door Google