De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

20 september 2014 Bouwbesluit 2012 “de wijzigingen” Module 1 - Begrippen en procedures Inclusief concept veegbesluit van 5 sept 2011 en artikelnummering.

Verwante presentaties


Presentatie over: "20 september 2014 Bouwbesluit 2012 “de wijzigingen” Module 1 - Begrippen en procedures Inclusief concept veegbesluit van 5 sept 2011 en artikelnummering."— Transcript van de presentatie:

1 20 september 2014 Bouwbesluit 2012 “de wijzigingen” Module 1 - Begrippen en procedures Inclusief concept veegbesluit van 5 sept 2011 en artikelnummering volgens Stb sept 2011 Versie: 27 okt 2011 Versie: 27 okt 2011

2 2 20 september 2014

3 3 Doel van de training “Kennen van de wijzigingen van het Bouwbesluit 2012” 1.Kennis hebben van systematiek, de grondslagen en de werking van het Bouwbesluit 2.Een totaalbeeld hebben van de wijzigingen 3.Basale kennis hebben van de wijzigingen teneinde de voorschriften te kunnen toepassen 4.Het Praktijkboek leren te gebruiken

4 4 20 september 2014 Programma Tijd – 10.45Koffiepauze Lunchpauze – Theepauze 16.30Afsluiting Onderwerpen  Introductie, achtergronden en wettelijk kader, hoofdlijnen van de wijzigingen (totaal beeld)  Bouwwerkfasen  Nieuwe begrippen  Gelijkwaardigheid/ Erkende kwaliteitsverklaring/ CE- markering  Procedures  Gebruiksmelding  Bouwen en slopen

5 5 20 september 2014 Historie Bouwbesluit Bouwbesluit 1992 Bestaat sinds 1992, voor die tijd voorschriften per gemeente verschillend Concrete voorschriften voor (prestatie-eisen): Woningen en woongebouwen, woonwagens, kantoor- en logiesgebouwen Functionele eisen voor andere niet tot bewoning bestemde gebouwen en geen gebouwen Bouwbesluit 2003 Alle bouwwerken moeten aan het Bouwbesluit 2003 voldoen: Bouwen moet voldoen aan nieuwbouwvoorschriften Bestaande bouw moet voldoen aan voorschriften bestaande bouw Tijdelijke bouw moet voldoen aan de voorschriften voor tijdelijke bouw Nieuw: aansturingstabel Concrete prestatie-eisen voor alle gebruiksfuncties BB2012: --- Praktijkboek: § 1.1.1

6 6 20 september 2014 Achtergronden en doelstellingen  Vergroten samenhang bouwregelgeving  Motie Vietsch/ Van der Burg (april 2008): afstemming tussen Bouwbesluit 2003 en Gebruiksbesluit  Verminderen regeldruk (30% minder regels)  Verbeteren toegankelijkheid / leesbaarheid Uitgangspunt  Omzetting van BB Gebruiksbesluit naar BB2012 is beleidsneutraal Inwerkingtreding per 1 januari 2012, m.u.v. concrete eisen inzake:  Veiligheidszones en plasbrandaandachtsgebieden;  Milieueffecten bouwmaterialen;  Veilig werken op hoogte. Inclusief zogenoemd ‘veegbesluit’ (kleine aanvullingen en correcties) BB2012: --- Praktijkboek: § 1.1

7 7 20 september 2014 Is de volgende stelling juist? 1.Bouwbesluit 2012 geeft alleen bouwtechnische voorschriften. 2.Het “rechtens verkregen niveau” kan lager liggen dan niveau bestaande bouw. 3.Een bestaand bouwwerk moet na invoering Bouwbesluit 2012 voldoen aan de voorschriften voor opvang- en doorstroomcapaciteit. 4.In Bouwbesluit 2012 worden nog steeds eisen gesteld aan de aanwezigheid van een fietsenstalling. 5.Er is sprake van een woonfunctie voor kamergewijze verhuur bij vijf of meer bewoners. 6.In een functiegebied verblijven personen. 7.Voor een bouwwerk moeten de minimaal aantal personen worden aangegeven. 8.Bij gelijkwaardigheid moet voldaan worden aan de prestatie-eisen. 9.Een gebruiksmelding moet gedaan worden op basis van de Wabo. 10.Voor het slopen is straks alleen nog maar een melding nodig.

8 20 september 2014 Wettelijk kader Wijzigingen Begrippen Procedures

9 9 20 september 2014 Bouwbesluit 2012 Besluit wegtunnels (Barvw) Woningwet EU-richtlijnen Bouwbesluit 2003GebruiksbesluitBouwverordening Regeling Bouwbesluit NEN Bijlagen Wabo BB2012: --- Praktijkboek: § 1.1

10 10 20 september 2014 Integratie regelgeving Bouwtechnische voorschriften (Bouwbesluit 2003) Gebruiksvoorschriften (Besluit brandveilig gebruik bouwwerken) Tunnelveiligheid voorschriften (Besluit aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Barvw), paragraaf 2) Bereikbaarheidseisen (Bouwverordening) Voorschriften nuts-voorzieningen (Bouwverordening) Voorschriften voor het uitvoeren van bouw- en sloop- werkzaamheden (Bouwverordening) BB2012: --- Praktijkboek: § 1.1

11 11 20 september 2014 Regeling Bouwbesluit 2012 Algemene bepalingen Begripsbepalingen NEN CE-markeringen en kwaliteitsverklaringen Inspectieschema’s Brandveiligheidsvoorschriften Opvang- en doorstroomcapaciteit Ontruimingsinstallatie en geluidssignaal Duurzaam bouwen Scheiden bouw- en sloopafval Nadere voorschriften omtrent de toepassing van normen Nieuwbouw, Bestaande bouw Overgangs- en slotbepalingen BB2012: --- Praktijkboek: § 1.2.5

12 12 20 september 2014 NEN-normen Bouwbesluit wijst normen (eerste-lijns) aan: NEN, NEN-EN of NVN Als basis/uitgangspunt voor voorschriften Als bepalingsmethode De Regeling Bouwbesluit 2012 (artikel 1.2) geeft altijd aan welke norm moet worden gehanteerd Welke uitgave! Welke correctiebladen Welke delen van een norm zijn aangewezen Ga niet standaard uit van de nieuwste norm! BB2012: artikel 1.5 Praktijkboek: § 1.6 Inhoudelijk ongewijzigd

13 13 20 september 2014 Toepassingsgebied Bouwbesluit 2012 (1) Uitvoering van bouwwerkzaamheden Bouwen, verbouwen en verplaatsen (ook vergunningvrij) De staat van bestaande bouwwerken, open erven en terreinen Het gebruik van bouwwerken, open erven en terreinen Uitvoering van sloopwerkzaamheden BB2012: --- Praktijkboek: § 1.1.3

14 14 20 september 2014 Toepassingsgebied Bouwbesluit 2012 (2) Ook eisen voor open erven en terreinen: TERREIN = bij een bouwwerk behorend onbebouwd perceel (geen erf) ERF = ten dienste van het gebouw woning weiland hek perceel BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: -

15 15 20 september 2014 Opzet Bouwbesluit 2012 Bouwbesluit 2012 bestaat uit 9 hoofdstukken: 1.Algemene bepalingen 2.Technische bouwvoorschriften uit het oogpunt van veiligheid 3.Technische bouwvoorschriften uit het oogpunt van gezondheid 4.Technische bouwvoorschriften uit het oogpunt van bruikbaarheid 5.Technische bouwvoorschriften uit het oogpunt van energiezuinigheid en milieu 6.Voorschriften inzake installaties 7.Voorschriften inzake het gebruik van bouwwerken, open erven en terreinen 8.Bouw- en sloopwerkzaamheden 9.Overgangs- en slotbepalingen BB2012: --- Praktijkboek: § 1.2.1

16 16 20 september 2014 Uitgangspunten Bouwbesluit 2012 (1) Vrije indeelbaarheid: ‘Plaatsen binnenwanden’ leidt niet tot strijdigheid met de voorschriften Gelijke monniken gelijke kappen: Geen rekening houden met aangrenzend perceel Prestatie-eisen: Ondubbelzinnig, meetbaar en controleerbaar (vooraf kenbaar) Erkende kwaliteitsverklaring: Vooraf bekend dat aan Bouwbesluit 2012 is voldaan Gelijkwaardigheid: Op een andere wijze voldoen aan hetgeen de wetgever heeft beoogd Inhoudelijk ongewijzigd

17 17 20 september 2014 Uitgangspunten Bouwbesluit 2012 (2) Gebruiksfunctie: 12. Bouwwerk geen gebouw zijnde Gebruiksfunctie: 1 (woonfunctie) t/m 11 (overige) BOUWWERK GEEN GEBOUW GEBOUW CONSTRUCTIERUIMTENINSTALLATIES BOUWDEEL MATERIAAL BB2012: --- Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

18 18 20 september 2014 Bouwwerkfasen Nieuwbouw Verbouw (verbouw van een monument, functiewijziging) Bestaande bouw Gebruik Slopen BB2012: --- Praktijkboek: § 1.3

19 19 20 september 2014 Nieuwbouw (1) Bouwen “Plaatsen, geheel of gedeeltelijk oprichten, vernieuwen, veranderen of vergroten” Uitgaande van reguliere bouw Niveau van de voorschriften: De nieuwbouwvoorschriften zijn van toepassing op bouwen: Volledig voldoen aan alle voorschriften BB2012: --- Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

20 20 20 september 2014 Nieuwbouw (2) Tijdelijke bouw (Wabo artikel 2.23 lid 1) Niveau van de voorschriften: De voorschriften “tijdelijke bouw” in paragraaf nieuwbouw zijn van toepassing op tijdelijke bouw OF de voorschriften voor bestaande bouw, wanneer er geen nieuwbouw-voorschriften “tijdelijke bouw” zijn BB2012: 1.14 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

21 21 20 september 2014 Verbouw (1) Verbouw, vernieuwing en rechtens verkregen niveau Verbouw is een verzamelterm voor: Geheel vernieuwen (of vervangende nieuwbouw) Gedeeltelijk vernieuwen Veranderen Vergroten BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

22 22 20 september 2014 Verbouw (2) Niveau van de voorschriften: Artikel 1.12 Verbouw lid 1Op het geheel of gedeeltelijk vernieuwen of veranderen of het vergroten van een bouwwerk zijn wat betreft de hoofdstukken 2 tot en met 5 de voorschriften van een te bouwen bouwwerk van toepassing tenzij in de desbetreffende afdeling voor een voorschrift anders is aangegeven. lid 2 Voor hoofdstuk 6 (installaties) geldt het rechtens verkregen niveau. BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

23 23 20 september 2014 Verbouw (3) Niveau van de voorschriften: Niveau voor nieuwbouw (is uitgangspunt) Rechtens verkregen niveau (nagenoeg overal van toepassing) Specifiek niveau (gedefinieerd door grenswaarde, met als ondergrens niveau voor bestaande bouw) Niveau wordt niet meer bepaald door het bevoegd gezag Voorbeeld: Artikel 4.4Verbouw Op het geheel of gedeeltelijk vernieuwen ……… zijn de artikelen 4.2 en 4.3 van overeenkomstige toepassing, waarbij in plaats van het in die artikelen aangegeven niveau van eisen bij de breedte en de vloeroppervlakte wordt uitgegaan van het rechtens verkregen niveau en bij de hoogte van 2,1 m. BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

24 24 20 september 2014 Verbouw (4) - Rechtens verkregen niveau “Het niveau dat een gevolg is van de toepassing op enig moment van de relevante op dat moment van toepassing zijnde technische voorschriften en dat niet lager ligt dan het niveau van de desbetreffende voorschriften voor een bestaand bouwwerk en niet hoger dan het niveau van de desbetreffende voorschriften voor een te bouwen bouwwerk” Samengevat: kwaliteitsniveau van een rechtmatig gebouwd bouwwerk: feitelijk aanwezig is voor de verbouwing naar onderen is begrensd door het niveau voor bestaande bouw naar boven is begrensd door het niveau voor nieuwbouw Bouwbesluit 2003: Rechtens verkregen niveau was niet gedefinieerd BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.2.2

25 25 20 september 2014 Verbouw (5) - Praktijkvoorbeelden Aanbrengen dakkapel om van de zolder een slaapkamer te maken BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

26 26 20 september 2014 Verbouw (6) - Praktijkvoorbeelden Aanbrengen van een aanbouw met een nieuwe entree BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

27 27 20 september 2014 Verbouw (7) - Praktijkvoorbeelden Aanbrengen van woningen op bestaand gebouw (optoppen) BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

28 28 20 september 2014 Verbouw (8) - Praktijkvoorbeelden Functieverandering kantoorgebouw naar woongebouw (transformatie) BB2012: artikel 1.12 Praktijkboek: § 1.3.1

29 29 20 september 2014 Verbouw (9) Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet 1988) Gemeentelijk of provinciaal monument Niveau van de voorschriften: De voorschriften voor verbouw gelden in principe In art (Bouwbesluit 2012) is geregeld dat de monumentenvergunning voorgaat voor het Bouwbesluit BB2012: artikel 1.13 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

30 30 20 september 2014 Verplaatsen van een bouwwerk Er is sprake van verplaatsen: Wanneer een bouwwerk geheel, of In delen ongewijzigd wordt verplaatst Niveau van de voorschriften: Het rechtens verkregen niveau is van toepassing op verplaatsen Bouwbesluit 2003: Alleen van toepassing op tijdelijke bouwwerken en woonwagen. Hiervoor gold niveau bestaande bouw BB2012: artikel 1.15 Praktijkboek: § 1.3.1

31 31 20 september 2014 Bestaand Voor een bestaande situatie geeft Bouwbesluit 2012 eisen voor: Het bouwwerk (bouwtechnische voorschriften) Het gebruik (bouwwerk, open erf of terrein) Het bouwwerk: De voorschriften voor bestaande bouw zijn van toepassing Het gebruik: Bouwbesluit 2012 regelt het gebruik met: Specifieke gebruiksvoorschriften (o.a. ‘oude’ Gebruiksbesluit) Voorschriften afhankelijk van de gebruiksfunctie BB2012: --- Praktijkboek: § 1.3.2

32 32 20 september 2014 Overgangs- en slotbepalingen (1) Voor bestaande bouw geen verzwaring Verandert het aantal personen niet (en voldoet dit aan wat is toegestaan voor inwerkingtreding Bouwbesluit 2012), zijn de volgende artikelen niet van toepassing: Artikel 1.2 lid 1 (maximum aantal personen) Artikel en 6.25 derde lid (doorstroomcapaciteit van een vluchtroute) Verandert de indeling ook niet zijn de volgende artikelen niet van toepassing: Artikel 6.3 (noodverlichting) wanneer voldaan wordt aan artikel 2.66 en 2.67 van Bouwbesluit 2003 BB2012: artikel 9.2 Praktijkboek: ---

33 33 20 september 2014 Overgangs- en slotbepalingen (2) Wegtunnels opengesteld voor 29 juni 2006 zijn de voorschriften van afdeling 2.17 en diverse artikel hoofdstuk 6 (brandveiligheid) niet van toepassing tot 1 mei 2014 Afdeling 4.11 van Bouwbesluit 2003 (stallingsruimte voor fietsen) blijft van toepassing tot 1 januari 2017 tenzij bestemmingsplan voorschriften hierover geeft. Documenten ter onderbouwing van behandeling constructiedelen met brandwerende verf, impregneermiddelen e.d. (artikel Gebruiksbesluit), blijven geldig zolang de geldigheidsduur niet is verstreken BB2012: artikel 9.2 Praktijkboek: ---

34 34 20 september 2014 Overgangs- en slotbepalingen (3) Certificaat brandmeldinstallatie blijft geldig zolang de geldigheidsduur niet is verstreken Geldigheidsduur 1 jaar Onderhoud op basis van CCV-certificatieschema: 5 jaar Duaal stelsel tot 1 januari 2015 Intrekking regelgeving Bouwbesluit 2003 Besluit brandveilig gebruik bouwwerken Paragraaf 2 van het Besluit aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Barvw) Inwerkingtreding Koninklijk besluit BB2012: artikel 9.2 Praktijkboek: ---

35 35 20 september Oefening niveau van voorschriften In artikel 2.71 van Bouwbesluit 2012 staat dat het dak van bouwplan 1 (Twee-ondereen-kap-woning) vanwege de afstand tot de perceelsgrens, niet-brandgevaarlijk moet zijn. Voor een bestaand dak is echter niet voorgeschreven dat een dak niet-brandgevaarlijk moet zijn. Het blok twee-onder-een-kap-woningen is een aantal jaren geleden gebouwd. Alle eigenaren willen er graag een volledig andere kap op hebben, die met riet wordt gedekt. Moet het nieuwe dak ook een niet-brandgevaarlijk dak zijn? Praktijkboek Voorbeeld 4 OPDRACHT

36 36 20 september Oefening niveau van voorschriften In een bestaand kantoorgebouw wordt een gedeelte verbouwd tot bedrijfswoning. Is dit toegestaan? Aanvullende informatie: Het bouwplan voldoet niet aan de volgende nieuwbouwvoorschriften: Artikel 4.31, lid 1: hierin is bepaald dat een woonfunctie als nevenfunctie een buitenberging moet hebben. Artikel 4.35, lid 1, hierin is bepaald dat een woonfunctie een rechtstreeks vanuit de woonfunctie bereikbare buitenruimte moet hebben. Neem voor de overige beoordelingsaspecten aan dat daaraan wordt voldaan. Praktijkboek Voorbeeld 5 OPDRACHT

37 37 20 september Oefening niveau van voorschriften Voor een bedrijf moet gedurende twee jaar een groot aantal medewerkers worden opgeleid. Hiervoor wil men op het terrein van bouwplan 3 (Kantoor met werkplaats) twee units plaatsen met elk twee leslokalen. De units voldoen wel aan de voorschriften voor bestaande bouw van Bouwbesluit De gemeente wil hieraan in beginsel medewerking verlenen en overweegt een bouwvergunning met een beperkte instandhoudingstermijn af te geven. Mag voor deze tijdelijke gebouwtjes een omgevingsvergunning voor het bouwen worden verleend? Aanvullende informatie: De te bouwen units zijn niet tegen geluid van buiten geïsoleerd. Voor het gebied waar de units moeten worden gebruikt is krachtens de Wet geluidhinder een hogerewaardebesluit voor weglawaai vastgesteld (afdeling 3.1 van Bouwbesluit 2012), hierdoor hebben de units, uitgaande van de geluidsbelasting een binnenniveau van 40 dB(A). De units voldoen niet aan de nieuwbouweisen voor daglichttoetreding (afdeling 3.11 van Bouwbesluit 2012). Praktijkboek Voorbeeld 3 OPDRACHT

38 20 september 2014 Wettelijk kader Wijzigingen Begrippen Procedures

39 39 20 september 2014 Wijzigingen Bouwbesluit 2012 (op hoofdlijnen) Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Personenbenadering Verbouweisen Eisen installaties verplaatst naar hoofdstuk 6 Eisen rookcompartiment vervallen Eisen grote brandcompartimenten samengevoegd -20 dB-eis (woonfunctie) vervallen Diverse voorschriften samengevoegd Vereenvoudiging bruikbaarheidseisen NIEUW: Invulling gegeven aan de milieuparagraaf

40 40 20 september 2014 Wijzigingen Bouwbesluit 2012 (op hoofdlijnen) Hoofdstuk 6: Hoofdstuk 7: Hoofdstuk 8: NIEUW: Installatie eisen Voorschriften uit zowel Bouwbesluit 2003 als Gebruiksbesluit Gebruiksvoorschriften (Gebruiksbesluit) Bouw- en sloopwerkzaamheden (Bouwverordening)

41 20 september 2014 Wettelijk kader Wijzigingen Begrippen Procedures Te behandelen begrippen: Gebruiksfunctie Woonfunctie Voor kamergewijze verhuur Voor zorg Celfunctie Logiesfunctie Aansturingstabel Gebruiksoppervlakte Verblijfsgebied en –ruimte Gebruiksgebied en –ruimte Functiegebied en –ruimte Bedgebied en –ruimte Personen benadering Gemeenschappelijke ruimte Gezamenlijke ruimte

42 42 20 september 2014 Gebruiksfuncties De 12 hoofdgebruiksfuncties zijn: 1.Woonfunctie 2.Bijeenkomstfunctie 3.Celfunctie 4.Gezondheidszorgfunctie 5.Industriefunctie 6.Kantoorfunctie 7.Logiesfunctie 8.Onderwijsfunctie 9.Sportfunctie 10.Winkelfunctie 11.Overige gebruiksfunctie 12.Bouwwerk geen gebouw zijnde BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.4 Inhoudelijk ongewijzigd

43 43 20 september 2014 Subgebruiksfuncties Hoofdgebruiksfunctie kan onderverdeeld zijn in subgebruiksfuncties Voorbeeld: ↓ hoofdgebruiksfunctie (cijfer) ↓ subgebruiksfunctie (letter) 1Woonfunctie awoonwagen bandere woonfunctie 2Bijeenkomstfunctie avoor kinderopvang bandere bijeenkomstfunctie BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

44 44 20 september 2014 Aansturingstabel Vereenvoudiging aansturingstabel: ‘Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties’ Bij een aantal voorschriften geen aansturingstabel: ‘Gebruiksfuncties van dezelfde soort’ > 2 gebruiksfuncties BB2012: --- Praktijkboek: § 1.2.3

45 45 20 september 2014 Woonfunctie voor kamergewijze verhuur Woonfunctie voor kamergewijze verhuur: niet gemeenschappelijk deel van een woonfunctie waarin zich vijf of meer wooneenheden bevinden Vijf of meer wooneenheden Wooneenheid: gedeelte van de gebruiksfunctie bestemd voor afzonderlijke bewoning (hoofdverblijf) Wooneenheid kan bestaan uit een of meer kamers De bewoners delen veelal een aantal voorzieningen Bouwbesluit 2003: Subgebruiksfunctie alleen in Gebruiksbesluit BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Zie infoblad Rijksoverheid

46 46 20 september 2014 Woonfunctie Woonfunctie voor kamergewijze verhuur Gemeenschappelijk – bijvoorbeeld galerij Gezamenlijk – bijvoorbeeld gang Woonfunctie voor kamergewijze verhuur (2) BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Kamer Kamer = wooneenheid Gezamenlijk bijvoorbeeld keuken

47 47 20 september 2014 Gemeenschappelijke ruimte Staat ten dienste van meer dan één gebruiksfunctie Moet voldoen aan alle voorschriften van de verschillende gebruiksfuncties BB2012: artikel 1.4 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

48 48 20 september 2014 Gezamenlijke ruimte Staat binnen één gebruiksfunctie ten dienste van: Een wooneenheid Een gedeelte van een woonfunctie voor kamer- gewijze verhuur dat bestemd is voor afzonderlijke bewoning Een cel Een voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een celfunctie Een logiesverblijf Een voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een logiesfunctie Bouwbesluit 2003: Het begrip wooneenheid alleen in Gebruiksbesluit BB2012: artikel 1.4 Praktijkboek: § 1.4.3

49 49 20 september 2014 Gemeenschappelijke en gezamenlijke ruimte BB2012: artikel 1.4 Praktijkboek: § Gemeenschappelijk Voorbeeld: plattegrond woongebouw GEMEENSCHAPPELIJKE verkeersruimte (galerij) Woonfunctie (woning) Één gebruiksfunctie (woonfunctie) BB2012: artikel 1.4 Praktijkboek: § GEZAMENLIJKE verkeersruimte Wooneenheid (kamer) Één gebruiksfunctie (woonfunctie) Gezamenlijk Voorbeeld: plattegrond kamergewijze verhuur

50 50 20 september 2014 Woonfunctie voor zorg Woonfunctie voor zorg: woonfunctie waarbij aan de bewoners professionele zorg wordt verleend met een vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg in een daarvoor bestemde en uitgeruste woonfunctie Professionele zorg in een daarvoor bestemde en uitgeruste woonfunctie (via AWBZ) Onderverdeling in: Zorgclusterwoning Groepszorgwoning Bouwbesluit 2003: Subgebruiksfunctie alleen in Gebruiksbesluit BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Zie infoblad Rijksoverheid

51 51 20 september 2014 Gebouw = gevangenis Celfunctie Celfunctie: gebruiksfunctie voor dwangverblijf van personen Cel: voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een celfunctie BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Cel Bouwbesluit 2003: Een cel was een celfunctie. Het begrip cel was niet gedefinieerd dan alleen als celfunctie Een celfunctie was een cellengebouw

52 52 20 september 2014 Logiesfunctie Logiesfunctie: gebruiksfunctie voor het bieden van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan personen Logiesverblijf: voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een logiesfunctie Voorbeelden van logiesfuncties: Hotel Vakantiehuisje, stacaravan en trekkershut Bijna-thuis-huis Hospice Bouwbesluit 2003: Elke hotelkamer was een afzonderlijke logiesfunctie BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.4.7

53 53 20 september Oefening gebruiksfuncties Geef van de in bouwplan 2 (Winkel met appartementen) uit het praktijkboek de gebruiksfuncties aan volgens Bouwbesluit Praktijkboek Voorbeeld 12 OPDRACHT

54 54 20 september Oefening gebruiksfuncties Bouwplan 1 (Twee-onder-een-kap-woning) van het praktijkboek wordt aangepast. De deur tussen de garage en de hal van de woning wordt verwijderd. Aan de achterzijde wordt een ruimte aangebouwd, waarbinnen de deur van de garage en de deur van de keuken vallen. Welke gebruiksfunctie(s) mag deze aangebouwde ruimte hebben? Aanvullende informatie: Het aangebouwde gedeelte ligt in een bebouwingsstrook van het bestemmingsplan met de bestemming eengezinshuis. Op dit perceel is ook een bijgebouw voor een woning toegestaan en bebouwing voor een vrij beroep. Praktijkboek Voorbeeld 6 OPDRACHT

55 55 20 september 2014 Gebruiksoppervlakte Aandachtspunten (volgens NEN 2580): Gemeenschappelijke delen naar evenredigheid oppervlakte niet gemeenschappelijke delen verdelen Woongebouw en logiesfunctie die gemeenschappelijke voorziening delen: ook de gemeenschappelijke verkeersruimte aan het gebruiksoppervlak toerekenen Woongebouw en logiesfunctie: gemeenschappelijke technische ruimte blijft buiten beschouwing BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

56 56 20 september 2014 Gebruiksgebied (1) Gebruiksgebied: Zo groot mogelijke vrije indeelbaarheid Onderscheid gemaakt in het wel/niet verblijven van personen Kenmerkende activiteiten (van de gebruiksfunctie) Ligt op één bouwlaag! Ruimten binnen dit gebied worden niet gescheiden door dragende of brandwerende scheidingen De volgende ruimten liggen niet in een gebruiksgebied: Toiletruimte Badruimte Technische ruimte Verkeersruimte Bouwbesluit 2003: Een gebruiksgebied was een verblijfsgebiedverblijfsgebied BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.5.2

57 57 20 september 2014 Verblijfsgebied en verblijfsruimte Een verblijfsgebied is een (deel van) een gebruiksgebied: Bestemd voor het verblijven van personen Een verblijfsruimte ligt in een verblijfsgebied Bouwbesluit 2003: Verblijfsgebied = kenmerkende activiteit Een bestaand gebouw had geen verblijfsgebied, alleen verblijfsruimten BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.5.2

58 58 20 september 2014 Functiegebied en functieruimte Een functiegebied is een (deel van) een gebruiksgebied: Kenmerkende activiteit van de gebruiksfunctie Niet bestemd voor het verblijven van personen Een functieruimte ligt in een functiegebied Voorbeeld: Gebouw: Opslagloods Gebruiksfunctie: 5. Industriefunctie Kenmerkende activiteit: Opslaan van goederen Bouwbesluit 2003: Een functiegebied was een verblijfsgebiedverblijfsgebied en een functieruimte was een verblijfsruimteverblijfsruimte BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.5.2

59 59 20 september 2014 Bedgebied en bedruimte Een bedgebied is een verblijfsgebied dat is bestemd voor één of meer bedruimten Een bedruimte is een verblijfsruimte voor een of meer bedden bestemd voor slapen of het verblijf van aan bed gebonden patiënten Bouwbesluit 2003: Een bedgebied/ -ruimte was: Verblijfsgebied/ -ruimte voor nachtverblijf Gedeelte voor aan bed gebonden patiënten BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.5.2

60 60 20 september 2014 Samenhang gebieden en ruimten BB2012: artikel 1.1 Praktijkboek: § 1.5.2

61 61 20 september Oefening ruimten Hebben de garages, die horen bij bouwplan 1 (Twee-onder-een-kap- woning) en bij bouwplan 2 (winkel met appartementen), een verblijfsgebied? Praktijkboek Voorbeeld 8 OPDRACHT

62 62 20 september Oefening ruimten De vloeroppervlakte van de als kantoor 3.6 aangegeven ruimte op de derde verdieping van bouwplan 3 (Kantoor met werkplaats) is een verblijfsgebied. Deze ruimte wordt nader ingedeeld, waarbij vier afzonderlijke verblijfsruimten en een gang, waardoor een verkeersroute voert, worden gemaakt. Mag de maximaal mogelijke vloeroppervlakte van het verblijfsgebied voor en na de nadere indeling gelijk worden gehouden? Aanvullende informatie: De indeling van dit verblijfsgebied wordt gerealiseerd met verplaatsbare scheidingswanden als bedoeld in , lid 8 van NEN-EN Bouwbesluit 2003: Niet-dragende scheidingswanden Praktijkboek Voorbeeld 9 OPDRACHT

63 63 20 september 2014 Personenbenadering (1) Hoe was het in Bouwbesluit 2003 geregeld? Alleen van toepassing voor de nieuwbouwvoorschriften Bezettingsgraadklasse Op verblijfsgebiedniveau en Op gebruiksoppervlakteniveau Vijf bezettingsgraadklasse die gekenmerkt worden door een onder- en bovenwaarde (B1 t/m B5) Aantal m 2 gebruiks- of vloeroppervlakte per persoon Gebruiksbesluit ging al uit van aantal personen BB2012: artikel 1.2 Praktijkboek: § 1.5.4

64 64 20 september 2014 Van bezettingsgraadklasse naar personen BB2012: artikel 1.2 Praktijkboek: § 1.5.4

65 65 20 september 2014 Personenbenadering (2) In plaats van bezettingsgraadklasse personenbenadering “In een bouwwerk of gedeelte daarvan zijn niet meer personen aanwezig dan het aantal personen waarvoor het bouwwerk of gedeelte daarvan overeenkomstig dit besluit is bestemd” Ook van toepassing voor bestaande bouw voorschriften Niet van toepassing op ‘woonfuncties’, ‘overige gebruiksfuncties’ en ‘bouwwerken geen gebouw zijnde’ In de voorschriften worden het aantal personen rechtstreeks voorgeschreven (niet meer in aansturingstabel) BB2012: artikel 1.2 Praktijkboek: § 1.5.4

66 66 20 september 2014 Personenbenadering (3) Aantal personen: Minimum aantal personen: Ter voorkoming van een te laag voorzieningenniveau Variërend van 0,05 tot 0,30 persoon per m 2 verblijfsgebied (zie tabel op de volgende sheet) Bouwbesluit 2003: Was ook al een ondergrens aanwezig Maximum aantal personen: Op basis van gebruiksvoorschriften voor alle gebruiksfuncties 0,25 m 2 per persoon (zonder zitplaatsen) = 4 personen per m 2 BB2012: artikel 1.2 Praktijkboek: § 1.5.4

67 67 20 september 2014 Personenbenadering (4) BB2012: artikel 1.2 Praktijkboek: § ,33 m 2 per persoon 20 m 2 per persoon Opmerking tabel: Minimaal te hanteren waarden GEEN rekenwaarde

68 68 20 september Oefening aantal personen Welk aantal personen moet bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen ten minste worden aangehouden voor de kantine in bouwplan 3 (Kantoor met werkplaats)? Aanvullende informatie: De kantine heeft een gebruiksgebied met een vloeroppervlakte van 152 m 2 Praktijkboek Voorbeeld 13 OPDRACHT

69 69 20 september Oefening aantal personen De kantine in bouwplan 3 (Kantoor met werkplaats) moet kunnen worden gebruikt voor een staande receptie. Welk aantal personen mag dan maximaal aanwezig zijn? Aanvullende informatie: De kantine heeft een vloeroppervlakte van 152 m 2 Een vloeroppervlakte van 7 m 2 wordt gereserveerd voor het plaatsen van tafels voor drankjes en hapjes Bouwplan wordt zodanig aangepast dat de vluchtroutes en de ventilatiecapaciteit geschikt zijn voor het maximum aantal personen Aandachtspunt: De vloeroppervlakte van een ruimte kan groter zijn dan de vloeroppervlakte van het verblijfsgebied van die ruimte. Praktijkboek Voorbeeld 14 OPDRACHT

70 70 20 september Oefening begrippen Geef van de in bouwplan 1 (Twee-onder-een-kap-woning) genoemde ruimten de benaming volgens Bouwbesluit OPDRACHT Praktijkboek Voorbeeld 10

71 20 september 2014 Wettelijk kader Wijzigingen Begrippen Procedures Te behandelen procedures: Gelijkwaardigheid Erkende kwaliteitsverklaring CE-markering Gebruiksmelding Zorgplicht Veilig en gezond gebruik Bouw- en sloopwerkzaamheden Afvalscheiding

72 72 20 september 2014 Gelijkwaardigheid (1) Aan in het tweede tot zevende hoofdstuk gesteld voorschrift ………… behoeft niet te worden voldaan …… indien ten minste dezelfde mate van veiligheid, bescherming van de gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en bescherming van het milieu, als beoogd met ……… gestelde voorschriften. Betekenis ’gelijkwaardigheid’: Prestatie bouwwerk/oplossing minimaal gelijk aan hetgeen beoogd is met de voorschriften Oplossing wijkt af van voorgeschreven prestatie-eis Voldoet wel aan de doelstelling prestatie-eis Doelstelling af te leiden van de functionele eis NIEUW: ook niet bouwkundige maatregelen zijn toegestaan BB2012: artikel 1.3 Praktijkboek: § 1.7 Inhoudelijk ongewijzigd

73 73 20 september 2014 Gelijkwaardigheid (2) Misverstand: er moet voldaan worden aan de functionele eis Functionele eis: Wat heeft de wetgever bedoeld? Een gelijkwaardige oplossing heeft vaak betrekking op meerdere afdelingen van Bouwbesluit 2012 Gelijkwaardige oplossing wordt aangedragen door indiener Beoordeling van een gelijkwaardige oplossing ligt bij het bevoegd gezag BB2012: artikel 1.3 Praktijkboek: § 1.7 Inhoudelijk ongewijzigd

74 74 20 september 2014 Gelijkwaardigheid (3) ‘Lege maatregel’ Weglaten van een voorgeschreven voorziening Voorbeeld: Een kerkgebouw (GO > m 2 ) Volledige brandmeldinstallatie verplicht (art. 6.20) Kerkgebouw is een grote overzichtelijke hoge ruimte Hoge ruimte kan als rookbuffer functioneren Door overzichtelijke en hoge ruimte  brand snel signaleren Personen hebben langer de tijd om te kunnen vluchten (Goede) ontruimingsorganisatie aanwezig Voldoende vluchtmogelijkheden aanwezig Met bovengenoemde gegevens gelijkwaardigheid denkbaar: Volstaan met een ‘lichtere’ brandmeldinstallatie of zelfs zonder brandmeldinstallatie BB2012: artikel 1.3 Praktijkboek: § 1.7 Inhoudelijk ongewijzigd

75 75 20 september 2014 Erkende Kwaliteitsverklaring (1) “Indien een bouwproduct of bouwproces aan bepaalde prestaties moet voldoen zodat het bouwwerk waarin het wordt toegepast voldoet aan een bij of krachtens dit besluit gestelde eis, is aan die eis voldaan indien het bouwproduct of bouwproces is toegepast overeenkomstig een op die eis toegesneden kwaliteitsverklaring” Erkende kwaliteitsverklaring is ‘bewijs’ dat aan voorschriften Bouwbesluit 2012 wordt voldaan Bevoegd gezag mag niet weigeren (dus niet toetsen). Wel controle toepassing (Attest)!! BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.1

76 76 20 september 2014 Erkende Kwaliteitsverklaring (2) Verklaring dat wordt voldaan aan de voorschriften van het Bouwbesluit 2012: Afgeven door Certificerende instelling Op basis van geharmoniseerde Beoordelingsrichtlijn (BRL) Geaccrediteerde beoordelingsrichtlijn Gepubliceerd door de Stichting Bouwkwaliteit (SBK) Zie voor meer informatie over erkende kwaliteitsverklaringen BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.1

77 77 20 september 2014 Erkende Kwaliteitsverklaring (3) Hoe ziet een EKV eruit? Attest: verklaring aan welke voorschriften met de EKV wordt voldaan Technische specificaties Wijze van verwerken Prestaties van het product Altijd controleren: is de EKV wel van toepassing! BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.1

78 78 20 september 2014 BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.1

79 79 20 september 2014 CE-markering (1) Een bouwproduct alleen in de handel wanneer is voorzien van een CE-markering Markering hoeft niet op het bouwproduct te zijn aangebracht: Lijst van producten die op het punt van volksgezondheid en veiligheid een geringe rol spelen (Europese Commissie) + verklaring van conformiteit door fabrikant (minor products) Verklaring toepassing Nederlandse handel (door de Minister) Waarvoor de Europese technische specificatie nog ontbreekt BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.2

80 80 20 september 2014 PRODUCTNAAM PRODUCENT BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.7.1

81 81 20 september 2014 CE-markering (2) Bewijs dat aan prestatie-eis wordt voldaan Voldoet dus aan het Bouwbesluit 2012 Wat doe ik er als toetser mee? Controleer de juiste toepassing Is het certificaat van toepassing op de gestelde prestatie? Controleer keurmerk versus ontwerp Kloppen de tekeningen / berekeningen met het opgevoerde certificaat? BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 1.8.2

82 82 20 september 2014 Certificatie en inspectieschema’s Een bij of krachtens de wet voorgeschreven is voorzien van een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandmeldinstallatie Ontruimingsinstallatie Brandblusinstallatie Rookbeheersingsinstallatie Op basis van artikel 1.5 is het mogelijk gemaakt om extra voorschriften in de Ministeriële regeling op te nemen om verplichte installatie(s) voorzien moeten zijn van een certificaat BB2012: artikel 1.5 en hoofdstuk 6 Praktijkboek: ---

83 83 20 september 2014 Gebruiksmelding voor brandveilig gebruik Vier weken voor ingebruikname Wanneer: Geen gebruiksvergunning op basis van Wabo Gelijkwaardigheid op basis van art. 1.3 Installatie technisch (hoofdstuk 6) Gebruik (hoofdstuk 7) 50 personen, uitgezonderd: Één- of meergezinswoning Tunnel (mede) bestemd voor motorrijtuigen Woonfunctie voor kamergewijze verhuur BB2012: § 1.5 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

84 84 20 september 2014 BB2012: § 1.5 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

85 85 20 september 2014 Procedure gebruiksmelding Vier weken voor ingebruikname Melding via: OLO (Bor art. 4.3), of Schriftelijk (Bor art. 4.2) –Bescheiden in drievoud, of –Melding + omgevingsvergunning: aantal op basis van Bor art. 4.2, lid 2 en 3 Aan te leveren bescheiden op basis van Bouwbesluit en ‘naar het oordeel van het bevoegd gezag’ Een gebruiksmelding kan betrekking hebben meerdere bouwwerken op hetzelfde terrein Melder krijgt ontvangstbevestiging van bevoegd gezag Er kunnen aanvullende voorwaarden worden gesteld BB2012: § 1.5 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

86 86 20 september 2014 Zorgplicht Installaties volgens hoofdstuk 6: Functioneert volgens de van toepassing zijnde voorschriften Wordt adequaat beheerd, onderhouden en gecontroleerd Wordt op een juiste wijze gebruikt, zodat geen gevaar ontstaat Leidingdoorvoeren in een brandscheiding Na het aanbrengen of wijzigen: wbdbo op adequate wijze controleren en eventueel herstellen BB2012: artikel 1.16 Praktijkboek: --- Inhoudelijk ongewijzigd

87 87 20 september 2014 Overbewoning Woonfunctie: wordt niet bewoond door meer dan één persoon per 12 m 2 gebruiksoppervlakte Woonwagen: wordt niet bewoond door meer dan één persoon per 6 m² gebruiksoppervlakte. Niet van toepassing op een woonfunctie waarin door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Coa) opvang aan asielzoekers wordt geboden EU-regels van toepassing Bouwbesluit 2003: Was geregeld in gemeentelijke bouwverordening BB2012: artikel 7.18 Praktijkboek: 7.3.1

88 88 20 september 2014 Schadelijke materialen Er worden eisen gesteld aan de concentratie van asbestvezels en formaldehyde die voor personen gevaarlijk kunnen zijn Bij een te hoge concentratie kan het gebruik van een ruimte verboden worden Bouwbesluit 2003: Waren deze eisen gesteld op materiaalniveau BB2012: artikel 7.19 Praktijkboek: 7.3.2

89 89 20 september 2014 Bouwvalligheid en ‘zindelijke staat’ Bouwvalligheid Een bouwwerk, open erf of terrein wordt niet gebruikt indien door of namens het bevoegd gezag is meegedeeld dat dit in verband met bouwvalligheid van een in de nabijheid gelegen bouwwerk gevaarlijk is. Zindelijke staat Een bouwwerk, open erf en terrein bevindt zich in een zodanig zindelijke staat, dat dit geen hinder voor personen en geen gevaar voor de veiligheid of de gezondheid van personen oplevert. Bouwbesluit 2003: Was geregeld in gemeentelijke bouwverordening BB2012: artikel 7.20 en artikel 7.21 Praktijkboek: Inhoudelijk ongewijzigd

90 90 20 september 2014 Bouw- en sloopwerkzaamheden Procedurele voorschriften in paragraaf 1.6 en 1.7 Inhoudelijke voorschriften in hoofdstuk 8 Aandachtspunt: Minder voorschriften opgenomen in vergelijking met de voormalige bouwverordening Het bevoegd gezag kan aanvullende voorwaarden stellen (Wabo art. 2.22, lid 2 Bijvoorbeeld: Meldingsprocedures voor het storten van beton, of Het werken bij lage temperaturen Bouwbesluit 2003: Was geregeld in gemeentelijke bouwverordening BB2012: --- Praktijkboek: H8

91 91 20 september 2014 Procedure bouwwerkzaamheden (1) Aanwezigheid van bescheiden op de bouw Omgevingsvergunning Bouwveiligheidsplan Andere voor het bouwen belangrijke documenten Uitzetten bebouwingsgrenzen en –hoogte Rooilijn en/of bebouwingsgrenzen Straatpeil Op verzoek van bevoegd gezag  er mag niet eerder gestart worden met bouwen BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 8.1

92 92 20 september 2014 Procedure bouwwerkzaamheden (2) Melding en beëindiging aanvang bouwwerkzaamheden (schriftelijk) Alleen voor bouwwerkzaamheden die omgevingsvergunnings- plichtig (voor de activiteit bouw) zijn Melding aanvang: Aanvang bouwwerkzaamheden Benodigde ontgravingswerkzaamheden Uiterlijk twee werkdagen voor aanvang Melding beëindiging: Uiterlijk op de dag van beëindiging BB2012: § 1.6 Praktijkboek: § 8.1

93 93 20 september 2014 Procedure sloopwerkzaamheden (1) Sloopmelding: Sloopafval > 10 m 3 (redelijke inschatting), of Verwijderen van asbest (met uitzondering in het kader van de uitoefening van een bedrijf) NIET BIJ: seizoensgebonden bouwwerk NIET BIJ: bestuursdwang en artikel 13 Woningwet NIET BIJ: spoedgevallen (oordeel bevoegd gezag) Procedure (schriftelijk): Sloopmelding vier weken voor aanvang Afwijking vijf werkdagen: mutatie-/repartieonderhoud bij asbesthoudend bouwwerk, onnodige leegstand of ernstige vermindering woongenot BB2012: § 1.7 Praktijkboek: § 8.2

94 94 20 september 2014 Procedure sloopwerkzaamheden (2) Aanwezigheid van bescheiden op het sloopterrein Sloopmelding Sloopveiligheidsplan Andere voor het slopen belangrijke documenten Melding aanvang (schriftelijk): Uiterlijk twee werkdagen voor aanvang Melding beëindiging: Afschrift eindbeoordeling Asbestinventarisatierapport Uiterlijk op de dag van beëindiging Onvolledige melding is geen melding BB2012: § 1.7 Praktijkboek: § 8.2

95 95 20 september 2014 Veiligheid en beperking van hinder (1) Veiligheidsplan, Volgens Nota van toelichting: alleen van toepassing bij: De grotere bouw- of sloopprojecten Omgevingsvergunningplichtige bouwactiviteiten Meldingplichtige sloopwerkzaamheden Maatregelen: Afscheiden en afsluiten van het terrein Bereikbaarheid en bruikbaarheid van bluswater- en andere openbare voorzieningen Stallen, afsluiten of opbergen van materieel en materiaal Waarborgen van de verkeersveiligheid Voorkomen van vallende objecten Aanvullend door bevoegd gezag BB2012: artikel 8.3 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

96 96 20 september 2014 Veiligheid en beperking van hinder (2) Beperken van hinder voor de omgeving Geluidhinder Grenswaarde gesteld aan langdurige geluidshinder (7: :00 uur) Trillingshinder Grenswaarde gesteld aan langdurige trillingshinder Stofhinder Voorkomen zichtbare stofverspreiding buiten het bouwterrein BB2012: artikel 8.4 Praktijkboek: § Inhoudelijk ongewijzigd

97 97 20 september 2014 Veiligheid en beperking van hinder (3) Grondwaterstand Voorkomen van daling/stijging grondwaterstand door bemaling Afvalscheiding Deugdelijk scheiden van bouw- en sloopafval –Wanneer niet mogelijk (oordeel bevoegd gezag) is afvalscheiding niet verplicht Aantal fracties op basis van Regeling Bouwbesluit 2012 BB2012: artikel 8.7 t/m 8.9 Praktijkboek: § 8.3 Inhoudelijk ongewijzigd

98 98 20 september 2014 Nadere info Infobladen, o.a. over: Verbouw Slopen CE-markering Nieuwe systematiek veilig vluchten Brandveiligheid zorg Installaties Energiezuinigheid Transformatie kantoorgebouwen


Download ppt "20 september 2014 Bouwbesluit 2012 “de wijzigingen” Module 1 - Begrippen en procedures Inclusief concept veegbesluit van 5 sept 2011 en artikelnummering."

Verwante presentaties


Ads door Google