De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Vitamine B 12 en MS Patientdemo 22-06-05 Ariane Bour.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Vitamine B 12 en MS Patientdemo 22-06-05 Ariane Bour."— Transcript van de presentatie:

1 Vitamine B 12 en MS Patientdemo Ariane Bour

2 Patient Naam: Dhr R. Naam: Dhr R. Geb: Geb: VG: psoriasis, 1991 flexie-extensietrauma nek, depressieve klachten, appendicitis, bronchitis VG: psoriasis, 1991 flexie-extensietrauma nek, depressieve klachten, appendicitis, bronchitis Med:- Med:- Soc: gescheiden; 2 kinderen; voorheen timmerman, nu sinds half jaar in ziektewet wegens depressieve klachten. Soc: gescheiden; 2 kinderen; voorheen timmerman, nu sinds half jaar in ziektewet wegens depressieve klachten. Intox: roken ++, alcohol sporadisch Intox: roken ++, alcohol sporadisch Fam: geen bijzonderheden Fam: geen bijzonderheden

3 anamnese Sinds 3 maanden geleidelijk wisselende gevoelsstoornissen benen Sinds 3 maanden geleidelijk wisselende gevoelsstoornissen benen Tintelingen re bovenbeen, daarna opstijgend tot de lies/onderbuik Tintelingen re bovenbeen, daarna opstijgend tot de lies/onderbuik Daarna gevoel op watten te lopen/ brandende voeten Daarna gevoel op watten te lopen/ brandende voeten Aanvankelijk verbeterd in re been, daarna tintels li been en krachtsverlies benen mn bij lopen. Aanvankelijk verbeterd in re been, daarna tintels li been en krachtsverlies benen mn bij lopen.

4 anamnese Sinds 6 weken krachtsverlies benen en bovenarmen Sinds 6 weken krachtsverlies benen en bovenarmen Rugpijn en een ‘vreemd gevoel’ midden op de rug tot grens op de re flank Rugpijn en een ‘vreemd gevoel’ midden op de rug tot grens op de re flank Moe, lusteloos, 40 kg gewichtsverlies bij goede eetlust (160 tot 120 kg) Moe, lusteloos, 40 kg gewichtsverlies bij goede eetlust (160 tot 120 kg)

5 Lichamelijk onderzoek Niet ziek Niet ziek Adipeus (1.90m, 120 kg) Adipeus (1.90m, 120 kg) Cor, pulm, abd: ga Cor, pulm, abd: ga

6 Neurologisch onderzoek HCF: ga HCF: ga HZ: ga HZ: ga Mot: inconsistent uitgevoerd Mot: inconsistent uitgevoerd BE:Barré ga, Mm deltoideus en biceps 4+/5, vaardigheid goed. BE:Barré ga, Mm deltoideus en biceps 4+/5, vaardigheid goed. OE: Mingazzini ga, afzonderlijke spiergroepen 5-/5- (op bed) OE: Mingazzini ga, afzonderlijke spiergroepen 5-/5- (op bed)

7 Neurologisch onderzoek Sens: Sens: hypesthesie beide benen geheel, re > li. hypesthesie beide benen geheel, re > li. Afzonderlijke modaliteiten ga. Afzonderlijke modaliteiten ga. Anamnestisch niveau Th 6, bij testen op de rug aangegeven doch begrensd aan de flank: trekt niet naar voren. Anamnestisch niveau Th 6, bij testen op de rug aangegeven doch begrensd aan de flank: trekt niet naar voren. Coord: ongestoord Coord: ongestoord

8 Neurologisch onderzoek Refl: Refl: BPR, TPR, RPR 0/0 BPR, TPR, RPR 0/0 KPR 0/0, APR –2/-2, VZR bdz indifferent, BHR +/+ KPR 0/0, APR –2/-2, VZR bdz indifferent, BHR +/+ Lopen: Lopen: moeizaam overeind moeizaam overeind Kan niet uit hurkzit komen, doch geen Gower’s sign Kan niet uit hurkzit komen, doch geen Gower’s sign Knieën op slot Knieën op slot Romberg: valt om Romberg: valt om

9 samenvattend Lastig beeld, mede door presentatie Lastig beeld, mede door presentatie Gemengd beeld, langzaam progressief: Gemengd beeld, langzaam progressief: ‘centrale’ kenmerken suspect voor myelopathie ‘centrale’ kenmerken suspect voor myelopathie ‘perifere’ kenmerken suspect voor sensorische (motorische) polyneuropathie ‘perifere’ kenmerken suspect voor sensorische (motorische) polyneuropathie

10 DD myelopathie Mechanisch Mechanisch Infectieus Infectieus Lyme, HLTV-1, HIV, lues Lyme, HLTV-1, HIV, lues Inflammatoir Inflammatoir Vasculitis, SLE en andere rheumatische aandoeningen Vasculitis, SLE en andere rheumatische aandoeningen MS, myelitis transversa, neuromyelitis optica MS, myelitis transversa, neuromyelitis optica Metabool Metabool O.a. Adrenoleukodystrofie O.a. Adrenoleukodystrofie Vit B 12, vit E Vit B 12, vit E Vasculair Vasculair ischemie ischemie Systemisch Systemisch Sarcoïdose, paraneoplastisch Sarcoïdose, paraneoplastisch Degeneratief Degeneratief

11 DD axonale PNP Inflammatoir Inflammatoir Vasculitis, SLE en andere rheumatische aandoeningen Vasculitis, SLE en andere rheumatische aandoeningen Metabool Metabool Foliumzuur, Vit B 1,6,12, E, hyperparathyreoidie, fosfaatdef, porfyrie Foliumzuur, Vit B 1,6,12, E, hyperparathyreoidie, fosfaatdef, porfyrie Systemisch Systemisch DM, sarcoïdose, paraneoplastisch, paraproteïnen amyloidose, schildklier DM, sarcoïdose, paraneoplastisch, paraproteïnen amyloidose, schildklier Toxisch Toxisch Alcohol, oplosmiddelen, landbouwgif, lood, kwik Alcohol, oplosmiddelen, landbouwgif, lood, kwik Mechanisch Mechanisch Erfelijk Erfelijk

12 Aanvullend onderzoek SSEP: normale SSEP armen, benen afwijkend doch niet nader te duiden SSEP: normale SSEP armen, benen afwijkend doch niet nader te duiden EMG: aanwijzingen voor axonale PNP; onvoldoende aanwijzingen voor GBS/ CIDP EMG: aanwijzingen voor axonale PNP; onvoldoende aanwijzingen voor GBS/ CIDP

13 Aanvullend onderzoek X-th: X-th: Geen aanwijzingen sarcoidose Geen aanwijzingen sarcoidose Lab: Lab: vit B vit B Voorts nierf, leverf, hemogram, TSH, eiwitspectrum, paraneoplastisch, vitamines ga Serologie neurotrope micro-organismen: ga Serologie neurotrope micro-organismen: ga

14 Aanvullend onderzoek MRI neuraxis: MRI neuraxis: Diffuse witte stof afwijkingen: 9 periventriculair, een aankleurend en in myelum suspect voor MS Diffuse witte stof afwijkingen: 9 periventriculair, een aankleurend en in myelum suspect voor MS Lumbaal punctie Lumbaal punctie Gluc 4.4, TE 0.58 Gluc 4.4, TE leuco’s 32 leuco’s IgG/alb index 1.96, oligoclonale banden > 10 IgG/alb index 1.96, oligoclonale banden > 10

15 MRI

16 conclusie Multiple sclerose, primair progressief Multiple sclerose, primair progressief Axonale PNP bij vit B 12 deficiëntie Axonale PNP bij vit B 12 deficiëntie Twee aandoeningen? Twee aandoeningen? Relatie met elkaar? Relatie met elkaar?

17

18 Vit B 12/ cobalamine Niet door organisme gesynthetiseerd (muv enkele bacteriën) Niet door organisme gesynthetiseerd (muv enkele bacteriën) In maag en duodenum geabsorbeerd In maag en duodenum geabsorbeerd Mn in vlees en zuivel Mn in vlees en zuivel

19 Funtie cobalamine Co-factor in twee processen: Co-factor in twee processen: Synthese methionine uit homocysteïne (via methylcobalamine) Synthese methionine uit homocysteïne (via methylcobalamine) Betrokken bij productie myeline basis eiwit en choline bevattende phopholipiden Betrokken bij productie myeline basis eiwit en choline bevattende phopholipiden Conversie methylmalonyl-CoA naar Succinyl-CoA (via adenosylcobalamine in mitochondriën) Conversie methylmalonyl-CoA naar Succinyl-CoA (via adenosylcobalamine in mitochondriën) Verhoogd methyl-CoA resulteert in synthese niet-organische vetzuren met vreemde aantallen koolstofatomen die in neuronale lipiden worden ingebouwd Verhoogd methyl-CoA resulteert in synthese niet-organische vetzuren met vreemde aantallen koolstofatomen die in neuronale lipiden worden ingebouwd

20 Oorzaak deficiëntie Verkregen Verkregen Pernicieuze anemie, gastrectomie, schade mucosa maag, intestinale stase/ pseudo-obstructie, IBD, resectie ileum, Whipple, Zollinger-Ellison, vegetarisme, AIDS, NO blootstelling Pernicieuze anemie, gastrectomie, schade mucosa maag, intestinale stase/ pseudo-obstructie, IBD, resectie ileum, Whipple, Zollinger-Ellison, vegetarisme, AIDS, NO blootstelling Erfelijk (genoemd=adult-onset) Erfelijk (genoemd=adult-onset) ‘R’binderdeficiëntie, methylcobalaminesynthese ‘R’binderdeficiëntie, methylcobalaminesynthese Idiopathisch Idiopathisch

21 kliniek Hematologisch Hematologisch Megaloblastaire anaemie Megaloblastaire anaemie Neurologisch Neurologisch Axonale polyneuropathie Axonale polyneuropathie Myelopathie (gecombineerde strengziekte) Myelopathie (gecombineerde strengziekte) Cognitieve functiestoornissen Cognitieve functiestoornissen

22 kliniek Distale paresthesieën, onzeker lopen, verlies vibratiezin en proprioceptie Distale paresthesieën, onzeker lopen, verlies vibratiezin en proprioceptie Hyperreflexie en afwezige APR, Babinski’s Hyperreflexie en afwezige APR, Babinski’s N. opticus atrofie N. opticus atrofie Neuropsychiatrische stoornissen: apathie, irritatie, geheugenstoornissen, psychosen. Neuropsychiatrische stoornissen: apathie, irritatie, geheugenstoornissen, psychosen.

23 kliniek Onafhankelijk van de ernst of de duur van de anaemie. Onafhankelijk van de ernst of de duur van de anaemie. Neurologie soms eerste uiting van ziekte Neurologie soms eerste uiting van ziekte Klachten CNS meer op de voorgrond dan PNS Klachten CNS meer op de voorgrond dan PNS Cobalamine gehalte waarbij klachten ontstaan niet duidelijk: <200ng/L (150 pmol/L), maar met range tot in de normaalwaarden Cobalamine gehalte waarbij klachten ontstaan niet duidelijk: <200ng/L (150 pmol/L), maar met range tot in de normaalwaarden

24 Aanvullend onderzoek Lab: Lab: megaloblastaire anaemie (hoeft niet), megaloblastaire anaemie (hoeft niet), vit B 12 < 200 ng/L (<100 ng/L is diagnostisch) vit B 12 < 200 ng/L (<100 ng/L is diagnostisch) Verhoogd methylmalonic acid en homocysteïne Verhoogd methylmalonic acid en homocysteïne Antilichamen tegen intrinsic factor bij 60% van patiënten met pernicieuze anaemie Antilichamen tegen intrinsic factor bij 60% van patiënten met pernicieuze anaemie

25 Aanvullend onderzoek EMG axonale PNP EMG axonale PNP SSEP centrale vertraging SSEP centrale vertraging MRI MRI Zwelling, mn in myelum Zwelling, mn in myelum Hyperdense signalen, mn in myelum en soms in cerebro Hyperdense signalen, mn in myelum en soms in cerebro

26 pathogenese Onduidelijk, maar mogelijk een rol in de myelinisatie Onduidelijk, maar mogelijk een rol in de myelinisatie Eerst zwelling myelineschede Eerst zwelling myelineschede Afbraak myeline en axonale degeneratie Afbraak myeline en axonale degeneratie Afwijkingen het eerst te zien in dikke gemyeliniseerde vezels van achterstrengen mid-thoracaal niveau Afwijkingen het eerst te zien in dikke gemyeliniseerde vezels van achterstrengen mid-thoracaal niveau Uitbreiding naar disto-proximaal, zijstrengen en spinocerebellaire banen Uitbreiding naar disto-proximaal, zijstrengen en spinocerebellaire banen

27 Relatie met MS: klinische observaties Jaren ’50 en ’60: klinische observaties en onderzoek naar overeenkomsten in demyelinisatie tussen MS en gecombineerde strengziekte: trend voor lager vit B12 in CSF en serum Jaren ’50 en ’60: klinische observaties en onderzoek naar overeenkomsten in demyelinisatie tussen MS en gecombineerde strengziekte: trend voor lager vit B12 in CSF en serum cases MS en vit B 12 deficiëntie cases MS en vit B 12 deficiëntie

28 Relatie met MS: trials Prevalentie in MS patiënten niet bekend Prevalentie in MS patiënten niet bekend Betreft een hele kleine groep: overgrote deel geen deficiëntie Betreft een hele kleine groep: overgrote deel geen deficiëntie Wel significant meer macrocytose in MS Wel significant meer macrocytose in MS Wel neiging verhoogd homocysteïne Wel neiging verhoogd homocysteïne

29 Maar… Onderscheid in kliniek tussen gecombineerde strengziekte en MS kan soms lastig zijn Onderscheid in kliniek tussen gecombineerde strengziekte en MS kan soms lastig zijn Cases waarin MS verworpen is na vaststellen vit B12 deficiëntie Cases waarin MS verworpen is na vaststellen vit B12 deficiëntie Beschreven cases geen typisch beeld van vit B12 def: geen polyneuropathie, geen anemie, etc. Beschreven cases geen typisch beeld van vit B12 def: geen polyneuropathie, geen anemie, etc. Demyelinisatie is tekenend in gecombineerde strengziekte en inborn error of metabolism van vit B 12 Demyelinisatie is tekenend in gecombineerde strengziekte en inborn error of metabolism van vit B 12 Studie combinatietherapie cobalamine en interferon β met goed resultaat Studie combinatietherapie cobalamine en interferon β met goed resultaat

30 Aanwijzingen voor ‘overlap’of subgroep Epidemiologisch Epidemiologisch pernicieuze anaemie en MS overeenkomsten in geografische spreiding, sexe en ras pernicieuze anaemie en MS overeenkomsten in geografische spreiding, sexe en ras Leeftijdsspanne Leeftijdsspanne MS ziekte van jonge leeftijd MS ziekte van jonge leeftijd Pernicieuze anaemie van oude leeftijd Pernicieuze anaemie van oude leeftijd

31 Theorie over link Pernicieuze anaemie en MS beide auto-immuun proces Pernicieuze anaemie en MS beide auto-immuun proces Vit B 12 def vatbaarder voor bepaalde virussen/ immunologische processen, welke ook een rol lijken te spelen in MS Vit B 12 def vatbaarder voor bepaalde virussen/ immunologische processen, welke ook een rol lijken te spelen in MS Chronische immuunreacties/ demyelinisatie vergt meer vit B 12 Chronische immuunreacties/ demyelinisatie vergt meer vit B 12 Kinderen met ‘inborn error of metabolism’ vertonen verkeerde opbouw myeline en soms demyelinisatie Kinderen met ‘inborn error of metabolism’ vertonen verkeerde opbouw myeline en soms demyelinisatie

32 Maar…. Over het algemeen twee zeer verschillende beelden (gecombineerde strengziekte en MS) Over het algemeen twee zeer verschillende beelden (gecombineerde strengziekte en MS) MS inflammatoir met inflammatoire kenmerken, vit B 12 deficiëntie niet-inflammatoir MS inflammatoir met inflammatoire kenmerken, vit B 12 deficiëntie niet-inflammatoir Grootste gedeelte van MS patiënten heeft geen vit B 12 def Grootste gedeelte van MS patiënten heeft geen vit B 12 def Geen verbetering na toedienen van cobalamine Geen verbetering na toedienen van cobalamine

33 Dus…. Mogelijk dat er een band is, maar in hoeverre en op welke manier is niet duidelijk Aggraveren van MS? Hinderen van remyelinisatie?

34 Conclusie: dhr. R MS MS Kliniek Kliniek Beeldvorming Beeldvorming Intrathecale IgG synthese en oligoclonale banden Intrathecale IgG synthese en oligoclonale banden Vit B 12 deficiëntie Vit B 12 deficiëntie Met PNP Met PNP Met myelopathie Met myelopathie Toeval of toch relatie? Toeval of toch relatie?

35 literatuur Mendell, Kissel, Cornblath: Diagnosis and management of oeripheral nerve disorders Mendell, Kissel, Cornblath: Diagnosis and management of oeripheral nerve disorders Nicholas P. Poulos: handbook of differential diagnosis in neurology Nicholas P. Poulos: handbook of differential diagnosis in neurology W.I. McDonald et al. Recommended diagnostic criteria for multiple sclerosis: guidelines from the international panel on the diagnosis of multiple sclerosis. Ann neurol2001;50: W.I. McDonald et al. Recommended diagnostic criteria for multiple sclerosis: guidelines from the international panel on the diagnosis of multiple sclerosis. Ann neurol2001;50: Vrethem M et al., Increased plasma homocysteine levels without signs of vitamin B 12 deficiency in patients with multiple sclerosis assessed by blood and cerebrospinal fluid homcysteine and methylmalonic acid. Mult Scler Jun; 9(3) abstract Vrethem M et al., Increased plasma homocysteine levels without signs of vitamin B 12 deficiency in patients with multiple sclerosis assessed by blood and cerebrospinal fluid homcysteine and methylmalonic acid. Mult Scler Jun; 9(3) abstract Scalabrino ; Cobalamin in subacute combined degeneration and beyond: traditional interpretations and novel theories. Exp neurol 192 (2005) Scalabrino ; Cobalamin in subacute combined degeneration and beyond: traditional interpretations and novel theories. Exp neurol 192 (2005) E.H. Reynolds. Multiple sclerosis associated with vitamin B 12 deficiency. Arch Neurol- Vol 48, aug 1991 ( ) E.H. Reynolds. Multiple sclerosis associated with vitamin B 12 deficiency. Arch Neurol- Vol 48, aug 1991 ( ) E.H. Reynolds. Multiple sclerosis and vit B 12 metabolism. J Neuroimmunol, 40 (1992) E.H. Reynolds. Multiple sclerosis and vit B 12 metabolism. J Neuroimmunol, 40 (1992) E.H. Reynolds. Multiple sclerosis and vitamin B 12 metabolism. JNNP1992;55: E.H. Reynolds. Multiple sclerosis and vitamin B 12 metabolism. JNNP1992;55: T Q nijst et al, Vitamin B 12 and folate concentrations in serum and cerebrospinal fluid of neurological patients with special reference to multiple sclerosis and dementia. JNNP 1990; 53: T Q nijst et al, Vitamin B 12 and folate concentrations in serum and cerebrospinal fluid of neurological patients with special reference to multiple sclerosis and dementia. JNNP 1990; 53: J Lindenbaum et al. Neuropsychiatric disorders caused by cobalamin deficiency in the absence of anemia or macrocytosis. N Eng J Med1988;318: J Lindenbaum et al. Neuropsychiatric disorders caused by cobalamin deficiency in the absence of anemia or macrocytosis. N Eng J Med1988;318:1720-8


Download ppt "Vitamine B 12 en MS Patientdemo 22-06-05 Ariane Bour."

Verwante presentaties


Ads door Google