De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Raynaud: ziekte of syndroom? Vasospastische aandoening of vasculitis Dr. J.D. Banga, internist vasculair geneeskundige Ziekenhuis Gelderse Vallei Ede.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Raynaud: ziekte of syndroom? Vasospastische aandoening of vasculitis Dr. J.D. Banga, internist vasculair geneeskundige Ziekenhuis Gelderse Vallei Ede."— Transcript van de presentatie:

1 Raynaud: ziekte of syndroom? Vasospastische aandoening of vasculitis Dr. J.D. Banga, internist vasculair geneeskundige Ziekenhuis Gelderse Vallei Ede

2 Fenomeen van Raynaud in strikte zin: Vingers kleuren wit-blauw-rood

3 Spasme? Raynaud fenomeen is een vorm van vaatspasme Spasme = “Krampachtige samentrekking” van Dale, Groot Woordenboek der Nederlandse Taal Dat wil zeggen: een tijdelijke afname van het vaatkaliber

4 Vaatspasme bij Raynaud

5 Vaatspasme niet alleen bij Raynaud Andere ‘zichtbare’ vaatspasme (huid) –Acrocyanose –Livedo reticularis Maar ook ‘van binnen’ –Coronairvat spasme –Migraine Vaatspasme kan dus in verschillende vaatgebieden voorkomen

6 Wat is Raynaud? Begrippen  Fenomeen van Raynaud  Ziekte van Raynaud  Syndroom van Raynaud

7 Wat is Raynaud?  Fenomeen van Raynaud  Ziekte van Raynaud  Syndroom van Raynaud Wie was Raynaud?  Beschreef als eerste de aandoening in de 19 e eeuw

8 Vaatvoorziening handen / vingers Veel anatomische variatie mogelijk

9 Doorbloeding van de huid: voeding en radiator Voeding 15% Verwarming 85%

10 Raynaud (‘reno’) Fenomeen van Raynaud: –Optreden van witte dode vingers, dus symptoom Ziekte van Raynaud: –primaire, idiopathische vorm (is eigenlijk helemaal geen ziekte) Syndroom van Raynaud: –Secundaire vorm, bij een onderliggende aandoening

11 Ziekte van Raynaud Aanvallen van witte dode vingers Uitgelokt door kou of emotie Tricolore respons: wit – blauw – rood Tussen aanvallen huid vingers normaal, of koud en vochtig

12 Criteria primaire Raynaud 1.Vasospastische aanvallen uitgelokt door koude of emotie 2.Beide handen aangedaan 3.Afwezigheid van weefselverlies 4.Geen aanwijzingen voor onderliggende ziekte 5.Klachten tenminste 2 jaar aanwezig Criteria van Allen & Brown, 1932

13 Secundaire Raynaud Raynaud fenomeen uitgelokt door –Afgenomen doorbloeding door vaatschade Dit komt voor bij –Bindweefselziekten –Vasculitis vormen –Andere vaatziekten of vaatschade met afsluitingen / vernauwing tot gevolg

14 Onderscheid primair / secundair Pas vaak na verloop van tijd te maken Ziektegeschiedenis, lichamelijk onderzoek Laboratorium soms nuttig, niet altijd nodig: –ANA, BSE/CRP, bloedbeeld –Nagelplooi capillaroscopie, angiografie Secundair eerder bij –Mannen –Vrouwen >40 –Wondjes / afwijkingen vingers

15 Zichtbaar maken door nagelplooi capillairmicroscopie

16 Angiografie met contrast

17 Maar vaak is de “kliniek” voldoende duidelijk Raynaud bij vasculitis of bindweefselziekte

18 Wat is wat? Fenomeen van Raynaud beschrijvende term (wit – blauw – rood reactie) Ziekte van Raynaud = het fenomeen, geen onderliggende ziekte Syndroom van Raynaud = het fenomeen, als symptoom bij onderliggende ziekte

19 Ziet er zorgwekkend uit.. Maar herstelt volledig (primaire Raynaud)

20 Primair: Ziekte van Raynaud Tricolore respons: wit – blauw – rood Tussen aanvallen huid vingers normaal, of koud en vochtig Vrouwen 4x vaker dan mannen Komt voor bij 5-30% van de mensen Soms na jaren niet meer aanwezig

21 Vaatspasme kan ischemie tot gevolg hebben Denk dan aan secundaire Raynaud Gevolgen ischemie –Weefselverlies –Afname onderhuids weefsel –Ulceraties (zweren) –Gangreen (afsterven weefsel) Ischemie = te weinig bloedvoorziening

22 Bindweefselziekten Sclerodermie CREST SLE Sjögren Polymyosistis / dermatomyositis MCTD

23 Oorzaken secundaire Raynaud: niet alleen bindweefselziekten Medicamenten Bindweefselziekten Herhaald trauma vingers Thermische schade (bevriezing) Afknellen zenuwen of bloedvaten Afsluiting bloedvaten Toegenomen viscositeit van bloed Vasculitis Endocriene aandoeningen (hypothyroidie)

24 Medicamenten die Raynaud kunnen uitlokken Beta blokkers Ergotamine (antimigraine middelen) >ergotisme Methysergide, LSD-achtige middelen Cytostatica (vinblastine, bleomycine) Bromocriptine, clonidine, imipramine, amfetamine, cyclosporine, stoppen van nitroglycerine

25 Vasospasme uitgelokt door herhaald trauma aan de vingers Pneumatisch gereedschap, slaghamers, kettingzagen, etc Toetsborden, piano, zaagmachine Hypothenar hammer syndroom (de hand als hamer gebruiken) Carpaal tunnel syndroom Thoracic outlet syndroom

26 De hand als hamer: hypothenar hammer syndroom

27 Behandeling van Raynaud Warme kleding Vermijden uitlokking Feedback therapie Medicamenten –Calcium blokker zoals nifedipine –Iloprost (prostacycline analoog) infuuspomp –(nitroglycerine zalf, andere?) Sympathicus blokkade

28 Diagnose en Behandeling Aandacht voor: Leefregels bij onschuldig vasospasme Let op bij afwijkende patroon of beloop Kijk naar beloop op lange termijn Medicatie: beperkte mogelijkheden Geen of nauwelijks nog plaats voor sympathicus blokkade

29 Fenomeen van Raynaud Conclusies Meestal: lastig, maar onschuldig (ziekte van Raynaud) Uiting van vaatspasme Kan soms duiden op onderliggende aandoening Secundair: Syndroom van Raynaud, vele oorzaken Begrip “Raynaud”vaak ten onrechte gebruikt: vaak iets anders aan de hand Dit roept misschien wel vragen op!

30


Download ppt "Raynaud: ziekte of syndroom? Vasospastische aandoening of vasculitis Dr. J.D. Banga, internist vasculair geneeskundige Ziekenhuis Gelderse Vallei Ede."

Verwante presentaties


Ads door Google