De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

© 2008 Universitair Ziekenhuis Gent1 HET LAGERE SCHOOLKIND DEEL 2: SCREENING VAN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN Opleiding Jeugdgezondheidszorg Eline.

Verwante presentaties


Presentatie over: "© 2008 Universitair Ziekenhuis Gent1 HET LAGERE SCHOOLKIND DEEL 2: SCREENING VAN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN Opleiding Jeugdgezondheidszorg Eline."— Transcript van de presentatie:

1 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent1 HET LAGERE SCHOOLKIND DEEL 2: SCREENING VAN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN Opleiding Jeugdgezondheidszorg Eline Van Hoecke UZ-Gent Kinderpsychologie 13 maart 2009

2 22 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent OVERZICHT 1.Algemene assessment van probleemgedrag 1.1. Categoriale benadering 1.2. Dimensionele benadering 2. Diagnostiek bij kinderen met ADHD 3. Psychodiagnostiek bij enuresis en blaasfunctiestoornissen 4. Psychodiagnostiek bij slaapproblemen

3 33 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1. Algemene assessment van probleemgedrag

4 44 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.1. Categoriale benadering (DSM-IV) = Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (APA, 1994) # diagnostische instrument = classificatiesysteem (5 assen) As I = klinische stoornissen (of syndromen) As II = persoonlijkheidsstoornissen As III = lichamelijke ziekten en aandoeningen As IV = psychosociale moeilijkheden en omgevingsfactoren As V = Global Assessment of Functioning (GAF)

5 55 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.1. Categoriale benadering (DSM-IV)  Gebaseerd op afspraken tussen specialisten  Observatie van waarneembare symptomen  Bepaalde combinatie van klachten stoornis: Ja/Nee vb. gedragsstoornis:  3/15 symptomen  Belangrijke vraag: lijdt dit kind (en zijn gezin) onder de stoornis ? (cfr. As V)  Co-morbiditeit: frequent bij kinderen

6 66 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.1. Categoriale benadering (DSM-IV)  Diagnostisch interview  Gestandardiseerd vragen  Gebaseerd op DSM-classificaties  Vb.1: Diagnostic Interview Schedule of Children (DISC)  Vb.2: Amsterdams Diagnostisch Interview voor Kinderen en Adolescenten (ADIKA)

7 77 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Bepaald kenmerk meten (vb. IQ, gedragingen,..)  Vergelijking met leeftijdsgenoten  Meer of minder psychische problemen  Cut-offs: percentielscores ( categorie)  Vb.1: Child Behavior Checklist (CBCL)  Vb.2: Hiërarchische Persoonlijkheidsvragenlijst voor kinderen (HiPIC)

8 88 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Child Behavior Checklist (CBCL; Achenbach, 1999) = Gedragsbeoordelingsvragenlijst (Verhulst, 1998)  Subschalen 1. Teruggetrokken 2. Lichamelijke klachten INTERNALISEREND 3. Angstig/depressief 4. Denkproblemen 5. Sociale problemen 6. Aandachtsproblemen 7. Delinquent gedrag 8. Agressief gedrag EXTERNALISEREND

9 99 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Child Behavior Cheklist (CBCL)  120 items  Leeftijdscategorieën: 1,5 – 5 jaar / 6 – 18 jaar / > 18 jaar  Multi-informant: Ouder (CBCL) / leerkracht (Teacher Report Form; TRF) / jongeren (vanaf 11j; Youth Self Report (YSR))  T-scores (M = 50; SD = 10): T-score  67 = sub-klinisch T-score  70 = klinisch

10 10 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Voordelen CBCL: Sluit beter aan bij ontwikkelingspsychopathologie Vragenlijstmethode sluit beter aan bij snel wisselende en verder ontwikkelende vaardigheden bij kinderen Geen harde criteria voor psychische stoornissen Wat is ‘normaal’ en ‘abnormaal’ ? vb. druk gedrag Wie beoordeelt ?

11 11 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Nadelen CBCL: Enkel internaliserende / externaliserende problemen Geen oog voor zeldzame stoornissen vb. autisme, encopresis, selectief mutisme,…  Voordeel DSM-IV Wereldwijde communicatie tussen hulpverleners

12 12 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Hiërarchische Persoonlijkheidsvragenlijst voor Kinderen (HiPIC; Mervielde & De Fruyt, 1999)  Gebaseerd op de Big Five of het VijfFactorenModel (VFM; Costa & Mc Crae, 1992)  6-12 jaar: structuur vrije ouderlijke beschrijvingen  5 factoren: Extraversie Welwillendheid Consciëntieusheid 18 facetten Neuroticisme Vindingrijkheid  Stanine-scores (gem = 5; SD = 2)

13 13 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Hiërarchische Persoonlijkheidsvragenlijst voor Kinderen (HiPIC; Mervielde & De Fruyt, 1999)  VFM = representatie vd normale variatie aan persoonlijkheidsverschillen  Dimensionele benadering = extreme variant vd normale persoonlijkheid  Onderzoek structuur maladadptieve trekken en hun relatie tot adaptieve trekken  Vakgroep Ontwikkelings- en Persoonlijkheids- psychologie (UGent; Mervielde, De Fruyt, De Clercq, Van Leeuwen,…)

14 14 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 1.2. Dimensionele benadering  Hiërarchische Persoonlijkheidsvragenlijst voor Kinderen (HiPIC; Mervielde & De Fruyt, 1999)  Substantiële correlaties tussen HiPIC-CBCL  HiPIC CBCL  neuroticisme  extraversie  welwillendheid  consciëntieusheid  welwillendheid  consciëntieusheid INTERNALISEREND EXTERNALISEREND

15 15 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent HiPICCBCL E Verlegenheid Expressivtiteit Optimisme Energie Intern. Teruggetrokken Lichamelijke klachten Angstig/depressief W Egocentrisme Irritabiliteit Gehoorzaamheid Dominantie Altruïsme Extern. Delinquent gedrag Agressief gedrag C Prestatiemotivatie Orderlijkheid Concentratie Doorzettings- vermogen Denkproblemen55

16 16 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent HiPICCBCL N Angst Zelfvertrouwen 7272 Sociale problemen 65 V Creativiteit Nieuwsgierigheid Intellect Aandachtsproblemen60 Totale probleemscore 70 Noot: E = Extraversie; W = Welwillendheid; C = Consciëntieusheid; N = Neuroticisme; V = Vindingrijkheid CBCL: T-score: gem. = 50; SD = 10;  67 = sub-klinisch;  70 = klinisch HiPIC: Stanine: gem. = 5; SD = 2

17 17 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent 2. Diagnostiek bij ADHD

18 18 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  DSM-IV: 3 subtypes Onoplettendheidstype Hyperactief-impulsieve type Gecombineerde type  Co-morbiditeit is mogelijk  Onoplettend type:  zelfwaardering,  sociale problemen en  problemen met schoowerk  Hyperactieve-impulsieve type:  externaliserende gedragsproblemen en voorloper vh gecombineerde type

19 19 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  Diagnosestelling is een complex gebeuren  Geen objectief meetinstrument  Gedragsdiagnose gebaseerd op subjectieve rapportage ouders / LK + gedragsobservatie  Wat is ‘normaal’ en ‘abnormaal’ ?  Hoge comorbiditeit met CD en ODD (42.2 % %)  Comorbiditeit met internaliserende problemen (13 % %)  Comorbiditeit met specifieke leerstoornissen + GTS

20 20 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  Aanwezigheid symptomen in min. 2 settings  Invloed van omgevingsinvloeden multi-method (interview, gedragsvragenlijsten, neuropsychologische testing, gedragsobservatie,…) multi-informant (ouders, leerkracht, hulpverlener,…)

21 21 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  Diagnostic Interview Schedule for Children (DISC-R; Ferdinand & van der Ende, 1998) ADHD, CD en ODD  Ouders:  psychosociaal dysfunctioneren overraportering vh probleemgedrag  Leerkracht: negatief halo-effect  Kind: onbetrouwbare informatie

22 22 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  Gedragsvragenlijsten  CBCL-aandachtsproblemen: cut-off score 60  ADHD-vragenlijst (AVL; Scholte & van der Ploeg, 1998) 8 items; 4-18 jaar  Vragenlijst voor Gedragsproblemen voor Kinderen (VvGK; Oosterlaan, scheres, Antrop, et al., 2000) ADHD-onoplettendheidstype: 9 items ADHD-hyperactief/impulsief type: 9 items CD (Conduct Disorder): 16 items ODD (Oppositioneel Defiant Disorder): 8 items 6-12 jaar; versie ouders - leerkracht Vlaamse + Nederlandse normen

23 23 © 2008 Universitair Ziekenhuis Gent Aandachtstekortstoornis met Hyperactivteit (ADHD)  Testonderzoek:  Intellingentie-onderzoek (WISC-R; VIQ / PIQ / TIQ)  Neuropsychologische testing (TEACH, complexe figuren van Rey, STROOP Kleur Woord Test,…)  Observationeel onderzoek:  Direct Observation Form (DOF; Achenbach, 1986)  96 items


Download ppt "© 2008 Universitair Ziekenhuis Gent1 HET LAGERE SCHOOLKIND DEEL 2: SCREENING VAN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN Opleiding Jeugdgezondheidszorg Eline."

Verwante presentaties


Ads door Google