De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik Marlijn Vermeiden 07-12-2010.

Verwante presentaties


Presentatie over: "(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik Marlijn Vermeiden 07-12-2010."— Transcript van de presentatie:

1 (Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik Marlijn Vermeiden

2 Casus – Mw. J. (62 jr)  2002 opname i.v.m. depressieve- en angstklachten en automutilatie.  ambulante behandeling met clomipramine, later in combinatie met quetiapine.  Eind 2009: angsklachten en slaapproblemen w.v. start olanzapine 1 dd 5 mg. Pte decompenseerde hypomaan. Na staken olanzapine verdwenen de hypomane klachten. Conclusie: bipolaire II stoornis. Lithium instellen.  : onvoldoende herstel depressieve klachten, second opninion Erasmus MC P2. Diagnose: depressieve stoornis met vitale kenmerken.

3 Klinische vraagstelling  Indicatie olanzapine:  matige tot ernstige manische episode bij schizofrenie  bipolaire stoornis, wiens manische episode eerder op heeft gereageerd  Farmacotherapeutisch Kompas: (hypo)manie is geen beschreven bijerwerking  Vraag: kan olanzapine een (hypo)manie induceren?

4  P:As I stoornis  I:Olanzapine gebruik  C: Placebo  O:(Hypo)manie

5 Olanzapine-induced psychotic mania in bipolar schizo-affective disorder; Benazzi, 1999  Case-report  55-jr vrouw met bipolar schizoaffectieve stoornis  1 week na start olanzapine 20 mg: insomnia, psychomotore agitatie, prikkelbaarheid en hyperactiviteit, grootheidswanen, versneld denken  Remissie na enkele dagen staken olanzapine  Abrupt aanvang en remissie pleiten voor causaal verband met olanzapine  Theorie: serotonine > dopamine antagonisme; hypothese: manie geinduceerd door 5-HT 2 blokkade

6 Placebo-controlled trials do not find association of olanzapine with exacerbation of bipolar manie; Baker et al, 2002  2 studies gecombineerd  Dubbel-blind gerandomiseerde trials  Werkzaamheid olanzapine 5-20 mg per dag (n=125) i.v.m. placebo (n=129) bij behandeling acute bipolaire manie (SCID)  11-item Young-Mania Rating Scale (Y-MRS)  Na 3 weken behandeling vergelijking met baseline Y-MRS

7 Baker et al, Resultaten  Geen sign. verschillen tussen populatie groepen  Werkzaamheid: gem verbetering Y-MRS olanzapine > placebo (p<0.001)  Exacerbatie manie: gem verslechtering Y-MRS olanzapine < placebo (p = 0.005)

8 Baker et al, Conclusie  Manie score verslechterd placebo > olanzapine (sign. verschil)  Case reports manie door atypisch AP = exacerbatie van natuurlijk beloop bipolaire stoornis  Olanzapine netto effect = anti-manie Beperkingen:  Twee studies gecombineerd  Geen onderscheid tussen de novo manie en verslechtering bestaande manie  3 weken = korte follow-up  Is er sprake van een kwetsbare subgroep met > risico ontstaan manie bij atypisch AP gebruik?

9 Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004  Casus 1:  33 jr vrouw, paranoide schizofrenie, VG manie -  Fam: blanco  Na 2 wk olanzapine 10 mg: manische kenmerken  Switch risperidon 6 mg  verbetering  Casus 2:  36 jr man, paranoide schizofrenie, VG manie –  Fam: schizofrenie +  Na 3 dgn olanzapine 10 mg  “excessive action and talking” met slaapstoornis  Ophogen olanzapine 15 mg  onveranderd beeld

10 Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004  Casus 3:  18 jr man, schizofrenie  Fam: blanco  Verslechtering beeld  start olanzapine 20 mg  meer actief, spraakzaam, dysfoor, afname impulscontrole en slaapstoornis, onsamenhangend denken, bizar gedrag  Verlaging olanzapine 15 mg en start haldol 5 mg  afname  Casus 4:  24 jr man, gedesorganiseerd schizofrenie, haldol 15 mg  Fam: blanco  Acute psychose  additie olanzapine  na 3 wkn: toename eigenwaarde, spraakzaam, vrolijk (hypomanie)

11 Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004  Casus 5:  33 jr man, paranoide schizofrenie  Fam: schizofrenie +  Olanzapine 10 mg  vrolijk, toename grootheidsgevoel Mogelijke verklaringen:  Toeval?  Onderliggende affectieve stoornis?  Olanzapine veroorzaakt manisch toestandsbeeld?  Hypothese: hogere affiniteit 5HT 2 receptoren

12 Possible induction of mania of hypomania by atypical antipsychotics: an updated review of reported cases; Rachid et al, 2004  Atypische AP deels antidepressieve werking  neiging tot manische ontwikkeling?  MEDLINE search ( ), atypische antipsychotica  34 casussen geinduceerde (hypo)manie  olanzapine (n=5), risperidon (n=6), quetiapine (n=5), ziprasidone (n=11), flupentixol (n=6), amisulpride (n=1)  Geen (hypo)mane symptomen bij start atypisch AP

13 Rachid et al, Resultaten  20 casussen suggestief voor causaal verband van atypisch AP bij ontstaan (hypo)mane symptomen  snelle remissie (hypo)manie na dosis reductie / staken  verhoging dosering gaf verslechtering (hypo)manie  snelle terugval (hypo)manie na herstart zelfde AP (n=2)  Overige casussen incomplete documentatie: premorbide kenmerken, symptomatologie, interval tot begin (hypo)manie, overige medicatie gebruik, dosering medicatie

14 Rachid et al, Conclusie  Suggestief dat atypische AP effect heeft op stemming en dat causaal verband bestaat met ontstaan (hypo)manie  Bewustzijn van mogelijkheid stemmingswisselingen met atypische AP, voornamelijk bij pten met schizofrenie / schizoaffectieve stoornis  Netto-effect atypische AP blijft anti-manie Discussie:  Hypothese: lage dosering AP resulteert in blokkade 5-HT 2A maar geen D 2 receptoren  inductie manische symptomen  Echter: meerdere casussen (hypo)manie bij hoge doseringen  Beperking: geen controle studie

15 Take-home message  Vraag: kan olanzapine een (hypo)manie induceren?  Antwoord: causaal verband is niet uitgesloten echter te weinig onderzoek gedaan


Download ppt "(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik Marlijn Vermeiden 07-12-2010."

Verwante presentaties


Ads door Google