De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

7/23/2014 | pag. 1 Taal: een studievaardigheid Lot Fonteyne, Dienst Studieadvies - Diversiteit.

Verwante presentaties


Presentatie over: "7/23/2014 | pag. 1 Taal: een studievaardigheid Lot Fonteyne, Dienst Studieadvies - Diversiteit."— Transcript van de presentatie:

1 7/23/2014 | pag. 1 Taal: een studievaardigheid Lot Fonteyne, Dienst Studieadvies - Diversiteit

2 Taal: een studievaardigheid pag. 2 Dienst voor studieadvies Begeleiding bij (individueel/werkgroepen) –Studiemethode –Studieplanning –Studiekeuze –Overgang SO-HO –Examens –Faalangst –Academisch Nederlands –…

3 “Academisch taalgebruik” Taal: een studievaardigheid pag. 3 Onderscheid: -Vaktaal (academische woordenschat) -Taal als studievaardigheid Opmerking: Taalvaardigheden ontwikkelen zich doorheen de loopbaan!

4 Taal: een studievaardigheid pag. 4 INHOUDSTAFEL 1)Taalvaardigheden in het HO 2)Problemen met taalvaardigheden in het HO 3)Taalvaardigheden in het SO 4)Hoe werken aan taalvaardigheden in het SO? 5)Good practices

5 7/23/2014 | pag. 5 1) Taalvaardigheden in het HO

6 1) Taalvaardigheden HO Profiel Taalvaardigheid Hoger Onderwijs (CNaVT): A. Lezen B. Schrijven C. Spreken D. Luisteren Taal: een studievaardigheid pag. 6

7 1) Taalvaardigheden HO A. Lezen: Moeilijke teksten Handboeken Examenvragen Wetenschappelijke artikels... Taal: een studievaardigheid pag. 7

8 1) Taalvaardigheden HO B. Schrijven: Papers Ba-/Ma- proef Beantwoorden examenvragen Notities nemen Samenvatten/structureren s... Taal: een studievaardigheid pag. 8

9 1) Taalvaardigheden HO C. Spreken: Mondelinge examens Geven van presentatie Groepswerk Werkgroepen/labo’s Aanspreken onderwijspersoneel... Taal: een studievaardigheid pag. 9

10 Taal: een studievaardigheid pag. 10 1) Taalvaardigheden HO D. Luisteren: Hoorcolleges Groepswerk/samenwerken Voordrachten Werkgroepen/labo’s …

11 7/23/2014 | pag. 11 2) Problemen met taalvaardigheden in het HO

12 2) Problemen taalvaardigheden HO Taal: een studievaardigheid pag. 12 “De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld” L. Wittgenstein

13 2) Problemen taalvaardigheden HO A. Lezen -Actief en structurerend lezen -Onderscheiden van hoofd- en bijzaken -Niet herkennen signaal- en sleutelwoorden -Nauwkeurig lezen -Beoordeling van tekstkenmerken (bron? doel?) + aanpassen van leesstrategie Taal: een studievaardigheid pag. 13

14 2) Problemen taalvaardigheden HO A. Lezen -Woordenschat: strategieën om met onbekende woorden om te gaan -Lezen van teksten in andere talen dan de moedertaal -Attitudes tav taal(vaardigheden) -Woordbetekenisstrategieën ontbreken -Niet gewoon zijn om en weinig motivatie voor het lezen van wetenschappelijke teksten Taal: een studievaardigheid pag. 14

15 2) Problemen taalvaardigheden HO B. Schrijven -Grammatica/interpunctie/spelling -Logische opbouw/samenhang/structuur -Gebruik signaal- en sleutelwoorden -Geven van scenario- aanwijzingen -Onderscheid hoofd- en bijzaken -Gebruik van verwijswoorden -Alinea’s met kernzin en hoofdgedachte Taal: een studievaardigheid pag. 15

16 2) Problemen taalvaardigheden HO B. Schrijven -Registergebruik -Rekening houden met tekstdoel en - kenmerken -Academische stijl -Wetenschappelijk en objectief -Specifiek taalgebruik -Gebruik van vaktermen -Correct citeren, parafraseren en refereren Taal: een studievaardigheid pag. 16

17 2) Problemen taalvaardigheden HO C. Spreken -Registergebruik -Zinsbouw/dialect -Structureren van antwoorden en geven van scenario- aanwijzingen -Angst -Gebruik van hulpmiddelen zoals PowerPoint of spiekbriefjes Taal: een studievaardigheid pag. 17

18 2) Problemen taalvaardigheid HO D. Luisteren -hoofd- en bijzaken onderscheiden: selecteren van essentiële informatie -Aandacht voor de structuur van gesproken informatie Taal: een studievaardigheid pag. 18

19 7/23/2014 | pag. 19 3) Taalvaardigheden SO

20 Eindtermen ‘Nederlands’ van de derde graad  In principe een goede aansluiting eindtermen SO – startcompetenties HO  Maar: ‘Nederlands’  transfer? vakoverschrijdend?  In eindtermen niet-taalvakken zijn geen specifieke doelen m.b.t. taalvaardigheid opgenomen, wel in de VOETen ‘leren leren’ Taal: een studievaardigheid pag. 20

21 7/23/2014 | pag. 21 4) Hoe werken aan taalvaardigheden in het SO?

22 4) Case ‘Peter’ Taal: een studievaardigheid pag. 22 Natuurkundeleraar Peter merkt dat de teksten van zijn boek voor het 3 de jaar SO behoorlijk pittig zijn: er komen veel vragen over moeilijke woorden, waardoor hij veel tijd kwijtraakt aan het uitleggen van de tekst. Ook bij het zelfstandig leren loopt hij aan tegen die taalfactor: de leerlingen begrijpen de instructies niet zelfstandig, waardoor hij veel aandacht moet besteden aan het uitleggen van instructies voordat de jongeren zelf aan de slag kunnen met de opdrachten. Als oplossing kiest hij ervoor om zelf in meer alledaagse bewoordingen de leerstof uit te leggen, zodat de lastige vaktaal uit het boek minder cruciaal wordt. De hoofdzaken dicteert hij dan in korte samenvattende tekstjes. Bij zelfstandige opdrachten selecteert hij de eenvoudigste, enkele lastigere opdrachten schrapt hij. Op deze manier kunnen de leerlingen gericht luisteren in zijn les, aantekeningen maken en die gebruiken voor het leren voor het proefwerk.

23 4) Case ‘Peter’ Taal: een studievaardigheid pag. 23 Moeilijke teksten overslaan of inkorten Moeilijke teksten in eigen woorden uitleggen Leerlingen minder zelfstandig laten werken, meer klassikaal lesgeven  Leerlingen krijgen minder taalaanbod. Teksten zijn niet meer toegankelijk als bron om uit te leren  Leerlingen horen minder vaktaal  Leerlingen leren minder actief, praten en schrijven niet actief rond de leerstof  Strategie: schooltaal vermijden en versimpelen.

24 4) Hoe werken aan taalvaardigheden? Risico: Teksten gebruiken/herwerken met duidelijke structuur, goede voorbeelden, toepassingen en duidelijk samengevatte conclusies. In de realiteit (van het HO) zijn er echter heel wat teksten die hier niet aan beantwoorden.  ongestructureerde teksten gebruiken en de lln zelf leren structuur aanbrengen, hoofd- en bijzaken onderscheiden, conclusies trekken...  samen met de lln analyseren zodat lees- en verwerkingsstrategieën meegegeven worden. Taal: een studievaardigheid pag. 24

25 4)Hoe werken aan taalvaardigheden? Principes:  Wapenen voor de toekomst: strategieën aanreiken om zelf talige moeilijkheden te overwinnen!  “Elke leraar is een taalleraar” Taal: een studievaardigheid pag. 25

26 4) taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -Gebruik van teksten -≠ tekstsoorten voor ≠ doelen -Lln zelf laten zoeken naar relevante info -Functioneel werken met theoretische teksten -Gebruik oorspronkelijk bronmateriaal -Teksten in andere talen -Aandacht voor leesstrategieën, tekstsoorten, informatiebronnen en hun kenmerken Taal: een studievaardigheid pag. 26

27 4) taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -samenvatten,structureren,hoofd-/bijzaken -Wijzen op structuur handboeken en leerstof -Zelf voorbeeld tonen via bordschema’s -Lln zelf inhoud laten herhalen -Structurerende en evaluerende opdrachten - Lln elkaar of lk uitleg laten geven over tekst - Lesstructuur expliciteren en bespreken - Kernbegrippen (laten) aangeven Taal: een studievaardigheid pag. 27

28 4) Taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -Moeilijke woorden/vaktermen -Op # manieren in # contexten gebruiken -Synoniemen om taalrijkdom te bevorderen -Stimuleer lln om betekenis te achterhalen: a.Verder lezen (gebruik de context) b.Raden (ontleden of afleiden uit andere taal) c.Vragen (aan iemand anders) d.Opzoeken (woordenboek of internet) Taal: een studievaardigheid pag. 28

29 4) Taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -Moeilijke woorden/vaktermen -Zoek een verband met andere vakken -Leg woorden uit maar vereenvoudig niet -Veranker in een netwerk van woorden -Ga in op naamgeving -Hoe noem je dat anders (vb. thuis)? -Laat lln kennis interpreteren -Vertrek vanuit concrete ervaringen en werk in stappen naar veralgemening -baken vakterminologie af van dagelijkse woorden Taal: een studievaardigheid pag. 29

30 4) Taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -Examen- of toetsvragen -Laat vragen ontleden of herformuleren -Verduidelijk of bevraag de kennis van schooltaalwoorden Taal: een studievaardigheid pag. 30

31 4) Taalvaardigheden: hoe? A. Lezen -Attitudes tav taal -Laat lln zelf leestekst kiezen uit voorraad -Schep situaties die lezen nodig maken -Koppel functionele doelen aan de tekst Taal: een studievaardigheid pag. 31

32 4) Taalvaardigheden: hoe? B. Schrijven -Beantwoorden van vragen -Varieer in soorten vragen: -Werk niet louter met invul- of meerkeuzevragen -Begripsvragen, toepassingsvragen, analysevragen, synthesevragen, evaluatievragen -Aandacht voor soort vragen + aanpak -Bespreek onduidelijke formuleringen -Letten op woordgebruik, opbouw en zinsconstructie -Definiëren Taal: een studievaardigheid pag. 32

33 Voorbeeld: definitie ‘irrigatie’ Irrigatie = kunstmatige water aanvoeren Kunstmatige water aanvullen Irrigatie = kunstmatige meren aanvullen De kunstmatige water dat wordt aangelegd Watervoorraad Watervervoering naar waar niet water ligt Kunstmatige meren waar met rivierwater toevoegen Irrigatie is kunstmatige wateraanvoer Kunstmatig water toevoegen Taal: een studievaardigheid pag. 33

34 4) Taalvaardigheden: hoe? B. Schrijven -registergebruik: sensibiliseren -Geef tijd om na te denken en te formuleren Taal: een studievaardigheid pag. 34

35 4) Taalvaardigheden: hoe? B. Schrijven -Maken van schrijfopdrachten -Regelmatig schrijfopdrachten geven (ook in niet- taalvakken): werk vakoverschrijdend -Functionele, motiverende schrijftaak: situatie scheppen die schrijven nodig maakt -Niet zomaar corrigeren, maar aanwijzingen geven en de opdracht opnieuw laten maken -Aanreiken van sjablonen en schrijfkaders -Werken met klad en belang van reviseren Taal: een studievaardigheid pag. 35

36 4) Taalvaardigheden: hoe? B. Schrijven -Maken van schrijfopdrachten -Lln samen laten nadenken over de kenmerken waaraan een opdracht moet voldoen -Peer review: laat lln elkaars antwoord samen nakijken en bespreken welk antwoord beter is en waarom -Opstellen stappenplan en beoordelingsformulier -Geef opdrachten waarvoor het gebruik van ǂ informatiebronnen noodzakelijk is -Geef mogelijke zoekinstrumenten en - strategieën Taal: een studievaardigheid pag. 36

37 4) Taalvaardigheden: hoe? C. Spreken -Registergebruik: sensibiliseren -Laat LLn aan het woord -Presentaties: integreren als werkvorm -Bijsturing en feedback naast evaluatie op punten -Peer review -Beoordelingsformulier Taal: een studievaardigheid pag. 37

38 4) Taalvaardigheden: hoe? C. Spreken -Beantwoorden van vragen -Begripsvragen, toepassingsvragen, synthesevragen, analysevragen -Letten op formuleringen -Laat oplossingen mondeling toelichten -Definiëren: zelf zoeken/opbouwen/formuleren -Discussies over vakinhouden (miv jargon): vb. debat -Geef tijd om te herformuleren Taal: een studievaardigheid pag. 38

39 4) Taalvaardigheden: hoe? D. Luisteren - Oefenen op notities nemen - Samenvattend schema laten maken op het einde van de les - Lesstructuur expliciteren en bespreken Taal: een studievaardigheid pag. 39

40 7/23/2014 | pag. 40 5) Good practices

41 - Een krantenartikeltje over een verkeersongeval dient in een les over de eerste wet van Newton om de probleemstelling te introduceren. Nadat lln op basis van een reeks proeven een eigen theorie over beweging hebben geconstrueerd, vergelijken ze hun bevindingen met de theorieën van Aristoteles en Newton. Taal: een studievaardigheid pag. 41

42 5) Good practices -Aan de hand van krantenartikelen over succesvolle ondernemers reconstrueren de leerlingen de vier elementen van de marketingmix. -Laat LLn in een korte schrijfopdracht een bepaald thema uitleggen. (vb.: leg je moeder uit waarom je een emmer met water verticaal kunt rondzwaaien zonder dat er een druppel water uit de emmer komt) Taal: een studievaardigheid pag. 42

43 5) Good practices -De derde graad gaat elk jaar een week naar Italië in het kader van klassieke vorming. Organiseer een rondleiding door Pompeï. (vak geschiedenis) -Ontwerp en organiseer een persoonlijke rondleiding door de stad/provincie. (aardrijkskuunde) -Verzorg een workshop over de overeenkomsten tussen Islam, Jodendom en Christendom. (godsdienst/zedenleer/geschiedenis) Taal: een studievaardigheid pag. 43

44 5) Good practices - Lees een wetenschappelijk artikel over een onderwerp uit de cursus. Maak er een PowerPoint-presentatie over en geef een presentatie. - De LK Nederlands kan taalvaardigheid inoefenen en aanleren met inhouden uit andere vakken. Tijdens de les Nederlands kunnen LLn opzoeken, samenvatten, schematiseren, reflecteren, vergelijken, verbanden leggen... met teksten die aansluiten bij andere vakgebieden. Taal: een studievaardigheid pag. 44

45 5) Good practices -Laat LLn elkaar interviewen: vb. LL1 verdiept zich in een tekst en neemt de rol aan van expert/persoon die het beleeft. LL2 interviewt LL1 en maakt notities en een verslag. LL1 gaat daarna na of LL2 de boodschap duidelijk gevat heeft. Taal: een studievaardigheid pag. 45

46 5) Good practices -Boekbespreking: vergelijking en eigen mening geven ipv reproductie. -Laat LLn aan het einde van een hoofdstuk in groepjes een presentatie voorbereiden over de belangrijkste aspecten (samenvatting). Vraag andere LLn na de presentatie of er zaken ontbreken. Hamer steeds op het onderscheid tussen hoofd- en bijzaken. Taal: een studievaardigheid pag. 46

47 5) Good practices -Vaktermen: verdeel de klas in groepen en laat elke groep een presentatie maken over een moeilijk woord. De LLn krijgen teksten over het betreffende onderwerp. -Laat LLn samen nadenken over de kenmerken waaraan een opdracht moet voldoen en maak er een checklist van om de opdracht te bespreken/evalueren. -Schrijf een kort persbericht over wat je hebt geleerd over je voltooide onderzoek/de leerstof. Taal: een studievaardigheid pag. 47

48 Taal: een studievaardigheid pag. 48


Download ppt "7/23/2014 | pag. 1 Taal: een studievaardigheid Lot Fonteyne, Dienst Studieadvies - Diversiteit."

Verwante presentaties


Ads door Google