De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,

Verwante presentaties


Presentatie over: "De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,"— Transcript van de presentatie:

1 De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek Universiteit van Tilburg

2 Opzet boek Deel 1:De economie in de oudheidDeel 1:De economie in de oudheid Gilgamesh epos / Oude Testament / Oude Griekenland / Nieuwe Testament / Descartes / Mandeville / Smith Deel 2: Mythen in de huidige economie Hebzucht / vooruitgang/onzichtbare hand / homo economicus / dierlijk instinct / wiskundeHebzucht / vooruitgang/onzichtbare hand / homo economicus / dierlijk instinct / wiskunde Toepassing op kredietcrisisToepassing op kredietcrisis

3 Centrale these van Sedláček boek Kennis van mythen en verhalen zijn onmisbaar in economische wetenschapKennis van mythen en verhalen zijn onmisbaar in economische wetenschap Moderne economische theorieën zijn nieuwe wiskundige vormen van meta-economische verhalen in oude mythen Al deze verhalen gaan over goed en kwaad Economen moeten toegeven dat economie inherent normatief is

4 Inhoud (Afsluiting 6 maart: liefde en kwaad in de economie) (Afsluiting 6 maart: liefde en kwaad in de economie) 1 De Mandeville: kwaad is nodig voor welvaart 1 De Mandeville: kwaad is nodig voor welvaart Discussie Discussie 2 Adam Smith: 2 Adam Smith: Onzichtbare handOnzichtbare hand Maar mens is sociaal wezenMaar mens is sociaal wezen Rol van deugdenRol van deugden Eigenbelang, de deugd van prudentie en homo economicusEigenbelang, de deugd van prudentie en homo economicus Discussie: Toepassing op economische crisis Discussie: Toepassing op economische crisis 3 Hebzucht, economische vooruitgang en vrede 3 Hebzucht, economische vooruitgang en vrede John Stuart Mill, John Maynard KeynesJohn Stuart Mill, John Maynard Keynes discussie discussie

5 Het kwaad bevordert de welvaart Mandeville (1714; Nederlandse arts)

6 Keerpunt in The fable of the bees Deel 1: Ondeugden regeren Deel 1: Ondeugden regeren Thus every Part was full of Vice, [155] Yet the whole Mass a ParadiceThus every Part was full of Vice, [155] Yet the whole Mass a Paradice Hypocriet gebed: Hypocriet gebed: But all the Rogues cry'd brazenly Good Gods, had we but Honesty!But all the Rogues cry'd brazenly Good Gods, had we but Honesty! De god Jupiter antwoordt hun gebed De god Jupiter antwoordt hun gebed But Jove, with Indignation moved, At last in Anger swore, He'd rid [230] The bawling Hive of Fraud, and did The very Moment it departsBut Jove, with Indignation moved, At last in Anger swore, He'd rid [230] The bawling Hive of Fraud, and did The very Moment it departs Deel 2: Deugden regeren Deel 2: Deugden regeren Gevolg: geen vraag naar goederen; armoede en vervalGevolg: geen vraag naar goederen; armoede en verval

7 Sociale welvaart danken wij aan private ondeugden Fools only strive To make a Great an honest Hive. … Fraud, Luxury, and Pride must live Will we the Benefits receive Envy it self, and vanity Were ministers of Industry … That strange ridic’lous vice was made, The very wheel that turn’d the trade

8 Discussie 1 *Hebzucht  diefstal  politie / verzekeringen  werkgelegenheid *Angst en oorlogszucht  wapens  innovatie  groei *Jaloezie  vraag naar luxe goederen  welvaart *Trots  behoefte aan status  geven aan goede doelen Vragen Gaan ethiek en welvaart wel samen? Gaan ethiek en welvaart wel samen? Is hebzucht noodzakelijk voor vooruitgang; leidt tevredenheid tot economische malaise? Is hebzucht noodzakelijk voor vooruitgang; leidt tevredenheid tot economische malaise? Is roep om integriteit niet hypocriet? Is roep om integriteit niet hypocriet?

9 Adam Smith: De onzichtbare hand Baten worden bereikt door nastreven van eigenbelang: orde ipv chaos Wealth of nations: The businessman ’intends only his own gain, and he is in this, as in many other cases, led by an invisible hand to promote an end which was no part of his intention...By pursuing his own interest he frequently promotes that of the society more effectually than when he really intends to promote it’

10 Invisible hand zorgt ook voor verdeling Invisible hand zorgt ook voor verdeling Theory of Moral Sentiments: He (Landlord) is led by an invisible hand to make nearly the same distribution of the necessaries of life which would have been made had the earth been divided into equal portions among all its inhabitants; …When providence divided the earth among a few lordly masters, it neither forgot nor abandoned those who seemed to have been left out in the partition. These last, too, enjoy their share of all that it produces. In what constitutes the real happiness of human life, they are in no respect inferior to those who would seem so much above them.’

11 Deugdenethiek van Adam Smith Maar Adam Smith hangt in Theory of Moral Sentiments deugden ethiek aan en keert zich tegen Mandeville Maar Adam Smith hangt in Theory of Moral Sentiments deugden ethiek aan en keert zich tegen Mandeville Combinatie van menselijke drijfveren Combinatie van menselijke drijfveren Nastreven van eigen belang als de deugd van prudentie (voorzichtigheid)Nastreven van eigen belang als de deugd van prudentie (voorzichtigheid) Welwillendheid en empathieWelwillendheid en empathie Behoefte aan wederkerige sympathieBehoefte aan wederkerige sympathie Onpartijdige toeschouwerOnpartijdige toeschouwer

12 Prudentie en de homo economicus Prudence: Zorgvuldige aandacht voor de consequenties van elke handeling voorzover deze het eigen geluk beïnvloeden Prudence: Zorgvuldige aandacht voor de consequenties van elke handeling voorzover deze het eigen geluk beïnvloeden Combineert eigenbelang en rationaliteitCombineert eigenbelang en rationaliteit Oftewel: welbegrepen eigenbelangOftewel: welbegrepen eigenbelang Centrale deugd van de homo economicus Centrale deugd van de homo economicus Moeder van andere deugden (ijver, matigheid, e.d.) Moeder van andere deugden (ijver, matigheid, e.d.) ‘The resolute firmness of the person who acts in this manner necessarily commands our approbation… We not only approve, therefore, but in some measure admire his conduct and think it worthy of a considerable degree of applause ’ ‘The resolute firmness of the person who acts in this manner necessarily commands our approbation… We not only approve, therefore, but in some measure admire his conduct and think it worthy of a considerable degree of applause ’

13 Benevolence (welwillendheid) Zorg voor het geluk van anderen Zorg voor het geluk van anderen Concentrische cirkels Concentrische cirkels Welwillendheid voor vreemden is beperkt Welwillendheid voor vreemden is beperkt ‘it is not from the benevolence of the butcher, the baker and the brewer that we expect our dinner, but from their regard for their own self-interest… Nobody but a beggar chuses to depend chiefly upon the benevolence of his fellow-citizens’ ‘it is not from the benevolence of the butcher, the baker and the brewer that we expect our dinner, but from their regard for their own self-interest… Nobody but a beggar chuses to depend chiefly upon the benevolence of his fellow-citizens’ ‘The care of the universal happiness of all rational and sensible beings is the business of God, and not of man. To man is allotted a much humbler department, but one much more suitable to the weakness of his powers -the care of his own happiness, of that of his family, his friends, his country’ ‘The care of the universal happiness of all rational and sensible beings is the business of God, and not of man. To man is allotted a much humbler department, but one much more suitable to the weakness of his powers -the care of his own happiness, of that of his family, his friends, his country’

14 Justice (rechtvaardigheid) Innerlijke zorg om geen kwaad te doen aan de ander Innerlijke zorg om geen kwaad te doen aan de ander Deugd van de rechtvaardigheid is nuttiger voor de samenleving dan de deugd van de welwillendheid Deugd van de rechtvaardigheid is nuttiger voor de samenleving dan de deugd van de welwillendheid They have it so much in their power to hurt others…that if this principle (of justice) did not stand up within them in their defense, they would like wild beasts, be at all times ready to fly upon them

15 Discussie 2 Wat is de relatie tussen (gebrek aan) deugden en kredietcrisis? Wat is de relatie tussen (gebrek aan) deugden en kredietcrisis? Hebben ondeugden bijgedragen aan ontstaan van crisis? Hebben ondeugden bijgedragen aan ontstaan van crisis? Vereist herstel vernieuwde rol van ethiek? Vereist herstel vernieuwde rol van ethiek?Opties 1 Economische crisis heeft vooral economische oorzaken (gebrekkig toezicht; systeemrisico’s; verkeerde prikkels); geen kwestie van deugden 1 Economische crisis heeft vooral economische oorzaken (gebrekkig toezicht; systeemrisico’s; verkeerde prikkels); geen kwestie van deugden 2 Welbegrepen eigenbelang (prudentie) is cruciaal; andere deugden zijn franje 2 Welbegrepen eigenbelang (prudentie) is cruciaal; andere deugden zijn franje 3 Welbegrepen eigen belang schiet tekort voor gezonde economische ontwikkeling; andere deugden zijn ook nodig 3 Welbegrepen eigen belang schiet tekort voor gezonde economische ontwikkeling; andere deugden zijn ook nodig

16 Hebzucht en genoeg Een persoonlijke ervaring

17 De economie van nooit genoeg onverwoestbaar tekort onverwoestbaar tekort verlangens groeien even snel als de middelen om er in te voorzien verlangens groeien even snel als de middelen om er in te voorzien Geen premanente bevrediging Geen premanente bevrediging De mens is gedoemd te streven naar een doel dat zich steeds terugtrekt De mens is gedoemd te streven naar een doel dat zich steeds terugtrekt Stigler: wens is niet bevrediging van verlangens, maar meer en betere verlangens Stigler: wens is niet bevrediging van verlangens, maar meer en betere verlangens gebrek uitvinden, want dat dwingt tot nieuwe activiteiten en creatieve destructie gebrek uitvinden, want dat dwingt tot nieuwe activiteiten en creatieve destructie Geluk bestaat in het najagen van geluk Geluk bestaat in het najagen van geluk Indien de economie haar doel verliest, dan blijft alleen groei over als doel – groei die niet kent buiten zichzelf Indien de economie haar doel verliest, dan blijft alleen groei over als doel – groei die niet kent buiten zichzelf

18 Dromen van het eind van de hebzucht: John Stuart Mill ‘The best state for human nature is that in which, while no one is poor, no one desires to be richer’ People will be content to be stationary, long before the exhaustion of the earthly resources would compel them to it

19 Dromen van het einde van de hebzucht: Keynes Economische groei zal op lange termijn het economisch probleem, schaarste, oplossen Economische groei zal op lange termijn het economisch probleem, schaarste, oplossen I see us free, therefore, to return to some of the most sure and certain principles of religion and traditional virtue – that avarice is a vice,…and the love of money is detestable…’ I see us free, therefore, to return to some of the most sure and certain principles of religion and traditional virtue – that avarice is a vice,…and the love of money is detestable…’

20 Discussie 3 Waar moeten wij naar streven? Waar moeten wij naar streven? Voortgaande economische groei?Voortgaande economische groei? Vertrouwen op economen als bezielende evangelisten van de vooruitgang Vertrouwen op economen als bezielende evangelisten van de vooruitgang TINA TINA Of: opwaarste spiraal van verlangens beperken en in plaats daarvan naar immateriële waarden strevenOf: opwaarste spiraal van verlangens beperken en in plaats daarvan naar immateriële waarden streven J.S Mill / J.M. Keynes: de tijd is al aangebroken! J.S Mill / J.M. Keynes: de tijd is al aangebroken! Rust zoeken in de geest ipv in de materie (de sabbateconomie) Rust zoeken in de geest ipv in de materie (de sabbateconomie) Wat verwachten wij op lange termijn? Waarom? Wat verwachten wij op lange termijn? Waarom?


Download ppt "De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,"

Verwante presentaties


Ads door Google