De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,

Verwante presentaties


Presentatie over: "De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,"— Transcript van de presentatie:

1 De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek Universiteit van Tilburg

2 Opzet boek Deel 1:De economie in de oudheidDeel 1:De economie in de oudheid Gilgamesh epos / Oude Testament / Oude Griekenland / Nieuwe Testament / Descartes / Mandeville / Smith Deel 2: Mythen in de huidige economie Hebzucht / vooruitgang/onzichtbare hand / homo economicus / dierlijk instinct / wiskundeHebzucht / vooruitgang/onzichtbare hand / homo economicus / dierlijk instinct / wiskunde

3 Inhoud 6 maart6 maart InleidingInleiding Centrale these van het Sedlacek’s boekCentrale these van het Sedlacek’s boek Gilgamesj-eposGilgamesj-epos Het Oude TestamentHet Oude Testament Het Oude GriekenlandHet Oude Griekenland Het Nieuwe TestamentHet Nieuwe Testament 20 maart20 maart De Mandeville / hebzucht als noodzaakDe Mandeville / hebzucht als noodzaak Adam Smith / vooruitgang / onzichtbare hand en homo economicusAdam Smith / vooruitgang / onzichtbare hand en homo economicus Toepassing op kredietcrisisToepassing op kredietcrisis

4 Wat is economie? Neo-klassieke benadering (Lionel Robbins): the science which studies human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative usesNeo-klassieke benadering (Lionel Robbins): the science which studies human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses Kernelement: schaarste Kernelement: schaarste Doeleinden zijn gegeven Doeleinden zijn gegeven

5 Wat staat er in dit boek?

6 Centrale these van Sedláček boek Kennis van mythen en verhalen zijn onmisbaar in economische wetenschapKennis van mythen en verhalen zijn onmisbaar in economische wetenschap Moderne economische theorieën zijn nieuwe wiskundige vormen van meta-economische verhalen in oude mythen meta-economische verhalen bevatten historische, culturele, psychologische, theologische en filosofische dimensie Al deze verhalen gaan over goed en kwaad Economen moeten toegeven dat economie inherent normatief is

7 Gilgamesh epos Oudste bekende werk uit wereldliteratuur (2150 v Chr.) Oudste bekende werk uit wereldliteratuur (2150 v Chr.) Economische aspecten nooit geanalyseerd Economische aspecten nooit geanalyseerd Centrale thema: bouw stadsmuur Uruk door Gilgamesh Centrale thema: bouw stadsmuur Uruk door Gilgamesh

8 Economische aspecten Mannen mogen vrouwen en kinderen niet meer zien: niet-economische activiteiten en vriendschap zijn ‘improductief’ Mannen mogen vrouwen en kinderen niet meer zien: niet-economische activiteiten en vriendschap zijn ‘improductief’ Heilige bomen worden gekapt: natuur wordt tot reservoir van hulpbronnen Heilige bomen worden gekapt: natuur wordt tot reservoir van hulpbronnen Opkomst stad: veiligheid  specialisatie, investeren, maar ook afhankelijkheid Opkomst stad: veiligheid  specialisatie, investeren, maar ook afhankelijkheid Rusteloosheid Rusteloosheid

9 Oude Testament Gericht op dit leven Gericht op dit leven Vooruitgang: lineair tijdsbegrip (ipv cyclisch); Messias-verwachting Vooruitgang: lineair tijdsbegrip (ipv cyclisch); Messias-verwachting Rentmeesterschap: mens moet zorg dragen voor natuur; mens als co-schepper; waardering voor arbeid Rentmeesterschap: mens moet zorg dragen voor natuur; mens als co-schepper; waardering voor arbeid Moraal doorslaggevende invloed op geschiedenis Moraal doorslaggevende invloed op geschiedenis Rendeert het om het goede te doen?Rendeert het om het goede te doen? Maar dit is niet het motief om het goede te doenMaar dit is niet het motief om het goede te doen Omwille van het goede zelf (Job); liefde voor God en zijn wet Omwille van het goede zelf (Job); liefde voor God en zijn wet

10 Stelling Voor goed functioneren van de economie is het voldoende dat mensen uit welbegrepen eigen belang handelen. Ethiek speelt geen grote rol in de praktijk en dat is ook niet nodig. Belangrijker is goed overheidsbeleid.

11 Anti-ascese Armoede is beklagenswaardig (beter dood dan arm, Prediker 4:2) Armoede is beklagenswaardig (beter dood dan arm, Prediker 4:2) Schaarste is een vloek Schaarste is een vloek Armen kennen geen rust Armen kennen geen rust Hebben geen vrienden en zijn sociaal geïsoleerd Hebben geen vrienden en zijn sociaal geïsoleerd Armen en hun kinderen worden bedreigd met slavernij Armen en hun kinderen worden bedreigd met slavernij Armoede ondermijnt het morele karakter Armoede ondermijnt het morele karakter Sociaal vangnet Sociaal vangnet Nalezen oogst, maaien van randen akkersNalezen oogst, maaien van randen akkers TiendenTienden RenteverbodRenteverbod Sabbbatsjaar en kwijtschelding schuldenSabbbatsjaar en kwijtschelding schulden JubeljaarJubeljaar

12 Waardering van rijkdom en materieel genot Positief Positief Rijkdom is een zegen (Gen. 24: 34) Ondernemerschap wordt aangemoedigd (Pred. 11: 1-6) Het genieten van eten en drinken is een gave (Pred. 5: 18-20) Negatief Negatief Rijkdom geeft zorgen (Pred. 5:11) Streven naar rijkdom leidt tot ontevredenheid en onverzadigbaarheid; het is eindeloos (Pred. 5:9) Rijkdom bedekt zicht op menselijke kwetsbaarheid (Spr. 18:11) Rijkdom maakt mensen arrogant en hard (Spr. 18:23) Zucht naar rijkdom veroorzaakt spirituele blindheid (Deut. 8: 11-18)

13 Geluk en inkomen voor verschillende landen (2000)

14 Welvaart en geluk over de tijd: de case van de V.S.

15 Discussievraag Wat is volgens u de relatie tussen geluk of menselijk welzijn en inkomen? Wat zou de reden kunnen zijn dat in de V.S. het geluk achter gebleven is? Ziet u een verband met de boodschap in het Oude Testament?

16 Andere voorbeelden Respect van privaat eigendom: gij zult niet stelen Sabbatsrust: niet onophoudelijk werken Het verhaal van Jozef Het verhaal van Jozef Voorbeeld van stabilizatiepolitiek Illustreert dat correctie voorspellingen niet uitkomen als gevolg van corrigerend beleid

17 Het oude Griekenland Epicurus: hedonisme, egoïsme  utilisme (Bentham, Mill) Epicurus: hedonisme, egoïsme  utilisme (Bentham, Mill) Stoicijnen: vrijheid  met weinig tevredenStoicijnen: vrijheid  met weinig tevreden Pythagoras: getallensymboliek  kwantificering Pythagoras: getallensymboliek  kwantificering Plato: ideeënleer  abstract denken; wiskunde Plato: ideeënleer  abstract denken; wiskunde Aristoteles: particulier bezit, deugdenethiek  MAX goede leven (ipv MAX nut) Aristoteles: particulier bezit, deugdenethiek  MAX goede leven (ipv MAX nut)

18 Xenophon: arbeidsverdeling Xenophon Belang van arbeidsdeling: grootte van de markt Belang van handel; geen nulsomspel Behandel buitenlandse handelaren met respect Overeenkomst met Adam Smith Speldenfabriek: arbeidsdeling verhoogt de productiviteit van 1 naar 4800 spelden per dagSpeldenfabriek: arbeidsdeling verhoogt de productiviteit van 1 naar 4800 spelden per dag

19 Nieuwe Testament Economie centraal Economie centraal Van 30 gelijkenissen van Jezus hebben 19 sociaal economische contextVan 30 gelijkenissen van Jezus hebben 19 sociaal economische context Centrale thema: vergeving van schulden Centrale thema: vergeving van schulden schuldkwijtscheldingschuldkwijtschelding nodig om een nieuwe start te kunnen makennodig om een nieuwe start te kunnen maken Griekenland Griekenland banken banken

20 Hebben liefde en het kwaad een functie in de economie? Gods redding door Jezus is gratis Gods redding door Jezus is gratis Waardevolste dingen in het leven mogen niet worden verkochtWaardevolste dingen in het leven mogen niet worden verkocht In plaats van eigen belang: gebod van de liefde In plaats van eigen belang: gebod van de liefde Speltheorie: liefde efficiënter dan oog om oog, tand voor tandSpeltheorie: liefde efficiënter dan oog om oog, tand voor tand Voorkomt een negatieve spiraalwerkingVoorkomt een negatieve spiraalwerking Het goede niet mogelijk zonder het kwaad (gelijkenis van het zaad) Het goede niet mogelijk zonder het kwaad (gelijkenis van het zaad) Moeilijk te onderscheidenMoeilijk te onderscheiden Kwade krachten gebruiken voor het goedeKwade krachten gebruiken voor het goede

21 Discussievraag Is er eigenlijk wel een rol voor liefde in het economisch verkeer? Zo ja, kunt u voorbeelden bedenken?

22 Debat vragen opmerkingen stellingen


Download ppt "De economie van goed en kwaad De zoektocht van economische zingeving van Gilgamesh tot Wall Street van Thomáš Sedláček Johan Graafland Hoogleraar Economie,"

Verwante presentaties


Ads door Google