De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Beslissen is Au Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Beslissen is Au Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur."— Transcript van de presentatie:

1 Beslissen is Au Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur

2 Waarom is een Master kiezen een beslissing?

3 Opties Attributen

4 De elementen van een beslissing Opties (aantrekkelijkheid) Attribuutscore (kwaliteit) Attribuutgewicht (belangrijkheid) Conjunctie etc. (grenzen)

5 Invalshoeken Beslistheoretisch (normatief, technieken) Gedrag (waarom doen menen wat ze doen?)

6 Gedrag Geen recept, alleen aanwijzingen Moet je uit het hoofd doen Kans op elementaire fouten Die je grotendeels kunt vermijden

7 Fasen beslissing Beslissingscontext herkennen Procedure vaststellen Beslissing vertalen in elementen Opties achterhalen Opties scoren Aantrekkelijkheid opties vaststellen Kiezen Evalueren

8 Stap 1: Beslissituatie herkennen Je hebt een keuze En je wilt of moet ook kiezen

9 Probleem ‘Ik kan niet op vakantie naar Egypte omdat ik daarvoor niet genoeg geld heb’

10 Vragen Heb ik geen geld of wil ik het niet uitgeven? Kan ik een minder luxe vakantie boeken? Wanner kan ik het geld wel hebben (vakantie uitstellen)? Wil ik eigenlijk wel naar Egypte? Wil ik eigenlijk wel op vakantie?

11 Essentie Informatie verzamelen Keuzemomenten formuleren Nog niet kiezen!

12 Stap 2: Formuleren beslissingsprocedure Zometeen...

13 Stap 3: Beslissing vertalen: attributen en gewichten Voorbeeld: aanschaf auto –Attributen –Gewichten (Wat is ‘mate van belangrijkheid’?) –Conjunctie –Aantrekkelijkheid (nut of utiliteit)

14 MAUT (Multi-Attribute Utility Theory; Keeney)

15 Gewichten vaak genormaliseerd tussen 0 en 1 Scores op bijvoorbeeld een vier- of vijfpuntschaal

16 Comfort –Comfort van stoelen en cabine is minimaal, maar genoeg om veilig te kunnen rijden = 1 –Comfort stoelen is goed genoeg om na lange rit uitgerust aan te komen, maar cabine is tochtig en lawaaiig = 2 –Comfort stoelen is goed genoeg om na lange rit uitgerust aan te komen en cabine is ofwel stil ofwel goed geïsoleerd = 3 –Comfort stoelen is goed genoeg om na lange rit uitgerust aan te komen en cabine is zowel stil als goed geïsoleerd = 4 –Als vorige punt, en auto is voorzien van Tom-Tom en andere speeltjes = 5

17 Merk op Comfort stoelen komt voor cabine, en voor speeltjes Comfort concreet gemaakt door combinatie van sub-attributen: ook schaal van zeer oncomfortabel tot zeer comfortabel mogelijk Waarom sub-attributen en niet definities?

18 Pas op Ook schalen bij ratiovariabelen Grensnut kan variabel zijn Meer is niet altijd beter Hier geen middencategorie Scores tweede schaal arbitrair Meetniveau attribuut kan uitkomst beïnvloeden

19 Wat is het verschil tussen score en gewicht?

20 Zijn gewichten subjectief?

21 Gemeenschappelijke noemer bij auto? Doel!!!

22 Welke attributen gebruiken we? Formele eisen Attributen uit te drukken in schaal? Onderling onafhankelijke attributen –Volledigheid –Redundantie –Interdependentie

23 Terug naar stap 2...

24 Besliskundige keuzes Willen we wegen? Faseren we beslissing? Noncompensatorische attributen?

25 Bepalen gewichten behandeld bij stap 6

26 Stappen 4 en 5 slaan we over, maar... Attribuutscores soms lastig te achterhalen

27 Stap 6: Verwerken informatie tot aantrekkelijkheid alternatieven Hoe bepalen we de gewichten? Gewoon vragen Brainstormsessie, expert meeting (QFD) AHP, impact matrix Conjunct meten

28 Voor- en nadelen Hoge voorspellende waarde keuze Betekenis ‘A is belangrijker dan B’ 70-80% nauwkeurigheid zelden voldoende Alleen zo nauwkeurig bij routinematige beslissingen Definitie van ‘belangrijkheid’ van subject onduidelijk Conjunct meten: eerst keuze, dan gewichten

29 Splitting bias, attribute-based versus alternative-based choice Helpen nauwelijks bij afwegingsproces Vrijblijvend Nadenken over gewichten vermindert consistentie Criteria instability Is beslissing wel te splitsen in attributen?

30 Hierdoor Aantrekkelijkheid alternatieven slechts beperkt in beeld te brengen Schijnzekerheid Gebruikt als legitimering beslissingen Geen rating bij ordinale belangrijkheidsschaal, alleen ranking

31 De impact matrix AttribuutABCD A-aca B-cb C-c D-

32 Van ordinaal naar interval of ratio Algoritmen (wiskundig) Verdeel aantal punten over attributen, rangorde impact matrix handhaven Welke methode is het meest betrouwbaar?

33 Stap 7: Keuze winnende optie Keuze vaak anders dan voorkeuren: –Prominence effect –Endowment effect –Onvoldoende inzicht in verleden, toekomst en eigen smaak –Onbeheerst gedrag –Context (Asian Disease)

34 –Loss aversion –Verschil judgment en choice MAUT versus meerderheidsregel –Verschil zelf beslissen en adviseren –Diff-Con Theory –Regret aversion

35 Het maken van afwegingen Afweging versus oordeel

36 Een model van afwegingsprocessen (WAM) Problem identification (7%) (Sub-) attribute processing (30%) Absolute sub attribute weighting (27%) Homogeneous sub attribute weighting (5%) Heterogeneous sub attribute weighting (2%) Attribute weighting (13%) Evaluation (17%)

37 Belangrijkste conclusies Veel aandacht voor fasen 2 en 3 In fase 2: –Veel splitsing –Geen aandacht volledigheid etc. –Geen gemeenschappelijke noemer –Geen causale schema’s ‘Belangrijkheid’ niet gedefinieerd Nauwelijks relatieve weging

38 Beperkt aantal mogelijke gewichten Relaties tussen fasen onduidelijk Vertrouwen in eigen afweging Overeenkomsten groter dan verschillen

39 Experts versus leken Meer aandacht voor probleemidentificatie Minder absolute weging Meer weging hoofdattributen Relaties tussen fasen blijven onduidelijk (belangrijk omdat er evenveel wordt bewerkt) Werken sneller, minder gedetailleerd

40 En nu? Geen recept voor een optimale afweging Gewaarschuwd mens telt voor twee Cursus

41 The End


Download ppt "Beslissen is Au Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur."

Verwante presentaties


Ads door Google