De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dikkedarmkanker Coloncarcinoom Dr. B. Van Overberghe Sint-ElisabethziekenhuisZottegem.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dikkedarmkanker Coloncarcinoom Dr. B. Van Overberghe Sint-ElisabethziekenhuisZottegem."— Transcript van de presentatie:

1 Dikkedarmkanker Coloncarcinoom Dr. B. Van Overberghe Sint-ElisabethziekenhuisZottegem

2 +/ nieuwe gevallen van CRC per jaar in Europa nieuwe gevallen van CRC per jaar in België 2 ° kanker bij de vrouw 3 ° kanker bij de man NS 1182/03-08

3  Risicofactoren:  Erfelijkheid  Familiale voorgeschiedenis  Persoonlijke voorgeschiedenis  Ziekte van Crohn, Colitis ulcerosa  Kanker thv. borst, eierstokken, baarmoeder, dikke darm  Dikke darmpoliepen  =Sporadisch coloncarcinoom  Meest frequent  Niet erfelijk??

4  Beïnvloedende factoren:  Lichaamsbeweging  Geneesmiddelen  Ontstekingsremmers  hormonen  Voeding:  (vlees, vetten, eiwitten)  (Vezels, groenten, fruit)  (alcohol)  (tabak)

5  Symptomen: zeer uiteenlopend !! o.a. buikpijn, constipatie, diarree, bloedverlies, obstructie, geen !!  Vaak laattijdig  Voorkomen is beter dan genezen  Preventief onderzoek Bevolkingsscreening ??

6 Screening voor CRC: waarom ?  Frequente ziekte! Kans op CRC: 5% (90 % > 50 jaar)

7 Screening voor CRC: waarom?  Mortaliteit / jaar (wereldwijd) 2000/ jaar (Vlaanderen) 2000/ jaar (Vlaanderen)  Mortaliteit ↓ cf National Polyp Study Work Group 1418 ptn – 6 jaar - 90 % CRC - 90 % CRC

8 Sreening voor CRC: waarom ?  Preventie is mogelijk!  Adenomen: %

9

10 Percent of adenomas containing invasive cancer

11 Screening voor CRC: waarom ?  Behandelbaar!  Endoscopische resectie  Heelkunde  Radiotherapie  Chemotherapie  Immunotherapie  …

12 Screening voor CRC: hoe ?  Ideale screeningsmethode = Goedkoop Uitvoerbaar, beschikbaar Sensitiviteit + Specificiteit Tolerabel Preventie ! Dx / R/ Herhaling ! Follow-up !

13 Screening voor CRC: hoe ?  FOB ?  FIT ?  Faecaal DNA ?  Bariumclysma ?  Sigmoidoscopie ?  Coloscopie ?  Virtuele coloscopie (CT, NMR) ?  …

14 Screening voor CRC: hoe ?  Faeces occult bloed (FOB) (guaiac-Hb reactie) - mortaliteit ↓ 15-33% - sensitiviteit % – 80 % - jaarlijks - +: 2% CA (↑ aantal coloscopieën) - vals positieven

15

16 Screening voor CRC: hoe ?  Faecal immunohistochemical tests (FIT) - sensitiviteit +- idem, hogere specificiteit - geen dieetrestricties  Faecaal DNA DNA markers ∆ carcinogenesis - vals negatieven (onvolledige DNA sets, stg degradatie, partiële collectie, transport op ijs) - vals positieven ? (upper GI CA, premaligne letsels) - sensitiviteit 52 – 91 % - specificiteit 93 – 97 % - duur

17 Screening voor CRC: hoe ?  Bariumclysma - sensitiviteit 39 % (50 % > 1 cm) - vals positieven (stg, lucht)

18  Sigmoidoscopie - mortaliteit: ↓ 33% (↓70 % linkszijdig) - specificiteit 98 % sensitiviteit % - voordelen - nadelen

19 Screening voor CRC: hoe ?  Coloscopie - volledig - resectie / biopten - incidentie CRC: ↓ 72 % - mortaliteit ↓ 90 % - Nadeel:* duur * risico 0.1 % bloedingen en perforatie 0.7 % biopten/poliepectomie * voorbereiding * flat – depressed lesions - Sensitiviteit: 98 % adenomen > 1 cm % < 0.5 cm - Specificiteit: > 95 % Gouden standaard

20 Screening voor CRC: hoe ?  CT coloscopie (CTC) (2 en 3D-scan, tagging, CO2) - > 1 cm: sensitiviteit 93 % specificiteit 97 % 0.6 – 1 cm: sensitiviteit 86 % specificiteit 86 % 0.6 – 1 cm: sensitiviteit 86 % specificiteit 86 % - Voordelen:minder invasief voorbereiding = voor grotere poliepen (> 1 cm) - Nadelen: Lucht/ CO2 geen biopten/ resectie geen biopten/ resectie RX RX aansluitend coloscopie indien + aansluitend coloscopie indien + vals + (stg,…) vals + (stg,…) kostprijs kostprijs

21

22 Screening voor CRC: bij wie ?  ‘Normaal’ risico  Verhoogd risico  CRC, polyposis  IBD  Familiaal CRC (1° X2)  FAP  HNPCC

23 Screening – ‘Normaal risico’ Asymptomatische personen > 50 jaar Sigmoidoscopie / 5jaar OF Coloscopie / 10 jaar OF CTcoloscopie / 5 jaar FOB (3) / 1 jaar OF FIT (2) / 1 jaar OF Faecaal DNA / ? jaar Carcinoom Poliepen Carcinoom

24 Screening – ‘Normaal risico’  WGO (2007) Coloscopie / 10 jaar vanaf 50 jaar

25 Screening - verhoogd risico  CRC, polyposis  IBD  Familiaal CRC  FAP  HNPCC geneticaomgeving

26 Screening - verhoogd risico  Familiaal CRC Familial settingRR95 % CI One first-degree relative with CRC to 2.53 < 45 y < 45 y to – 59 y 45 – 59 y to 2.72 > 59 y > 59 y to 2.25 Two or more first-degree relatives with CRC to 6.02 Only two first-degree relatives to 5.51 One second- or third-degree relative with CRC 1.50 Two second-degree relatives with CRC 2.30 One first-degree relative with an adenoma < 60 y to 2.55

27 Screening - verhoogd risico  Familiaal CRC 1° > 60 j:vanaf 40 jaar / 10 jaar 1° < 60 j of meerdere 1°: vanaf 40 jaar / 3 – 5 jaar of 10 jaar voor Dx

28 Screening - verhoogd risico  Inflammatoir darmlijden (IBD) Risico ~ duur CU / CD ~ uitgebreidheid ~ beginleeftijd ~ PSC => jaarlijkse coloscopie + biopten na j (indien uitgebreid > milthoek) Dysplasie + => HK CU = CD !

29 Screening - hoog risico  Hereditary Non-Polyposis Colorectal Cancer (HNPCC) - MSI- high -> MMR MSI-low MSS -lage specificteit voor HNPCC 15 % sporadic CRC

30 Screening - hoog risico  HNPCCLynch  HNPCCLynch I syndroom (CRC) Lynch II syndroom (> endometrium, ovarium, maag, dundarm, pancreas, hepatobiliair, nier, urether) - autosomaal dominant (penetrantie 80 %) - jonge leeftijd (48 jaar) - CRC rechtszijdig Amsterdam criteria: * 3 relatives with CRC or other HNPCC-related cancers, one of whom is a first-degree relative of the other two * At least two successive generations are affected * At least one case diagnosed before age of 50 years

31 Screening - hoog risico  HNPCC Screening - Amsterdam criteria MSI MMR - 20 j: coloscopie / 1 – 2 jaar of 10 jaar voor Dx - 30 – 35 j: endometriumCA, ovariumCA / jaar (KO, uitstrijkje, TVUS) profylactisch hysterectomie?? profylactisch hysterectomie?? j: urine cytologie / jaar - gastroscopie? Capsule enteroscopie?

32 Screening – hoog risico  Familiale Adenomateuze polyposis (FAP) autosomaal dominant APC gen (5q21-q22) stopcodon, incomplete APC proteine, ↑ß-catenin routine screening 10-30% APC -

33 Screening – hoog risico  (A)FAP den den poliepen ( AFAP < 100) - - Vanaf jaar (gemiddeld 16 jaar) ( AFAP 40 j) % maligne 45 j (AFAP 80 % maligne 70 j) - - Extracolon CA: papilla Vateri, duodenum (45-90%), schildklier, maag, hepatoblastoma, medulloblastoma - - Screening: Pt: endoscopie APCgen APC+1° verwanten vanaf +- 10j/jaar (AFAP 20 j) APC -coloscopie extracolisch: gastro, SKpalpatie

34 Screening CRC –take home message Screening = nodig = kosten – batenanalyse = herhaald, follow-up ‘Normaal’ risico vs Verhoogd risico Erfelijke vormen HNPCC, FAP Ideale methode???


Download ppt "Dikkedarmkanker Coloncarcinoom Dr. B. Van Overberghe Sint-ElisabethziekenhuisZottegem."

Verwante presentaties


Ads door Google