De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Advance care planning Wim Distelmans MD MPH PhD leerstoel ‘Waardig Levenseinde’ van deMens.nu Vrije Universiteit Brussel 25 januari 2014.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Advance care planning Wim Distelmans MD MPH PhD leerstoel ‘Waardig Levenseinde’ van deMens.nu Vrije Universiteit Brussel 25 januari 2014."— Transcript van de presentatie:

1 advance care planning Wim Distelmans MD MPH PhD leerstoel ‘Waardig Levenseinde’ van deMens.nu Vrije Universiteit Brussel 25 januari 2014

2 voorafgaande zorgplanning Wim Distelmans MD MPH PhD Vrije Universiteit Brussel 25 januari 2014

3 zorg rond het levenseinde

4 hele evolutie

5 zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie

6 zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie vermijdbaar leed (levensverlenging, -kwaliteit)

7 zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie vermijdbaar leed (levensverlenging, -kwaliteit) maar nieuw leed

8 zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie vermijdbaar leed (levensverlenging, -kwaliteit) maar nieuw leed (stervensverlenging)

9 zorg rond het levenseinde

10 mensen worden mondiger

11 zorg rond het levenseinde mensen worden mondiger mensen willen geen vermijdbare ellende bij het levenseinde

12 zorg rond het levenseinde mensen worden mondiger mensen willen geen vermijdbare ellende bij het levenseinde zelfs wanneer wilsonbekwaam

13 zorg rond het levenseinde mensen worden mondiger mensen willen geen vermijdbare ellende bij het levenseinde zelfs wanneer wilsonbekwaam trend in diverse landen voorafgaande ‘wilsverklaring’ (‘levenstestament’)

14 zorg rond het levenseinde mensen worden mondiger mensen willen geen vermijdbare ellende bij het levenseinde zelfs wanneer wilsonbekwaam trend in diverse landen voorafgaande ‘wilsverklaring’ (‘levenstestament’) zelfstandig

15 zorg rond het levenseinde mensen worden mondiger mensen willen geen vermijdbare ellende bij het levenseinde zelfs wanneer wilsonbekwaam trend in diverse landen voorafgaande ‘wilsverklaring’ (‘levenstestament’) zelfstandig en op eigen initiatief

16 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 1

17 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 1 zelfstandig en op eigen initiatief

18 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 1 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden

19 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 1 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden afhankelijk van medisch team

20 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 1 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden afhankelijk van medisch team voor correct opgestelde voorafgaande wilsverklaring zodat men er méér rekening mee houdt

21 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 2

22 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 2 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden

23 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 2 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden verplicht informeren* over recht op weigering behandelingen *sommige landen bv. USA: Patient Self Determination Act, 1991

24 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring: paradox 2 zelfstandig en op eigen initiatief om ongewenste beslissingen van medisch team te vermijden verplicht informeren* over recht op weigering behandelingen & stimuleren tot opstellen voorafgaande richtlijnen *sommige landen bv. USA: Patient Self Determination Act, 1991

25 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring

26 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring ‘no one shot’: geen eenmalig, statisch document

27 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring ‘no one shot’: geen eenmalig, statisch document maar continu proces afhankelijk van de evolutie van de ziekte

28 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring ‘no one shot’: geen eenmalig, statisch document maar continu proces afhankelijk van de evolutie van de ziekte in overleg

29 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring ‘no one shot’: geen eenmalig, statisch document maar continu proces afhankelijk van de evolutie van de ziekte in overleg Angelsaksische landen breder concept

30 zorg rond het levenseinde voorafgaande wilsverklaring ‘no one shot’: geen eenmalig, statisch document maar continu proces afhankelijk van de evolutie van de ziekte in overleg Angelsaksische landen breder concept Advance Care Planning

31 Advance Care Planning (ACP)

32 • uit Noord Amerika (USA en Canada)

33 Advance Care Planning (ACP) • uit Noord Amerika (USA en Canada) • uitgangspunt: “vrijheid” van het individu

34 Advance Care Planning (ACP) • uit Noord Amerika (USA en Canada) • uitgangspunt: “vrijheid” van het individu maar wat bij verworven wilsonbekwaamheid ?

35 Advance Care Planning (ACP)

36 Advance Care Planning (ACP) WAT?

37 • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is

38 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde

39 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde • overleg is continu proces en kan leiden tot o.a.:

40 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde • overleg is continu proces en kan leiden tot o.a.: voorafgaande verklaringen van wensen/voorkeuren

41 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde • overleg is continu proces en kan leiden tot o.a.: voorafgaande verklaringen van wensen/voorkeuren mondeling / schriftelijk

42 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde • overleg is continu proces en kan leiden tot o.a.: voorafgaande verklaringen van wensen/voorkeuren mondeling / schriftelijk voorafgaande weigering van bepaalde behandelingen/zorg mondeling / schriftelijk

43 Advance Care Planning (ACP) WAT? • overleg tussen patiënt, naasten en zorgverleners over toekomstige zorg wanneer patiënt wilsonbekwaam is; meestal bij het levenseinde • overleg is continu proces en kan leiden tot o.a.: voorafgaande verklaringen van wensen/voorkeuren mondeling / schriftelijk voorafgaande weigering van bepaalde behandelingen/zorg mondeling / schriftelijk voorafgaande aanstelling vertrouwenspersoon / vertegenwoordiger

44 Advance Care Planning VERTALING?

45 • Advance = voorafgaande

46 Advance Care Planning VERTALING? • Advance = voorafgaande advance directives = voorafgaande richtlijnen

47 Advance Care Planning VERTALING? • Advance = voorafgaande advance directives = voorafgaande richtlijnen voorafgaande wilsverklaring euthanasie

48 Advance Care Planning VERTALING? • Advance = voorafgaande advance directives = voorafgaande richtlijnen voorafgaande wilsverklaring euthanasie • Care = Zorg

49 Advance Care Planning VERTALING? • Advance = voorafgaande advance directives = voorafgaande richtlijnen voorafgaande wilsverklaring euthanasie • Care = Zorg • Planning = Planning

50 Advance Care Planning VERTALING? • Advance = voorafgaande advance directives = voorafgaande richtlijnen voorafgaande wilsverklaring euthanasie • Care = Zorg • Planning = Planning Voorafgaande Zorg Planning (VZP)

51 voorafgaande zorgplanning WANNEER?

52

53 Etienne Vermeersch:

54 voorafgaande zorgplanning WANNEER? Etienne Vermeersch: ‘niet morgen, maar vandaag!’

55 voorafgaande zorgplanning WANNEER?

56 veel plannen hun leven niet

57 voorafgaande zorgplanning WANNEER? veel plannen hun leven niet laat staan hun levenseinde

58 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’

59 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009)

60 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009) als ervaringsdeskundige

61 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009) als ervaringsdeskundige na ernstige diagnose

62 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009) als ervaringsdeskundige na ernstige diagnose bij gevorderde leeftijd

63 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009) als ervaringsdeskundige na ernstige diagnose bij gevorderde leeftijd kiezen om niet te kiezen

64 voorafgaande zorgplanning WANNEER? eigen initiatief: ‘papieren in orde’ wanneer ze er klaar voor zijn (Messinger-Rapport et al, 2009) als ervaringsdeskundige na ernstige diagnose bij gevorderde leeftijd kiezen om niet te kiezen: ‘doe maar het beste voor mij’

65 voorafgaande zorgplanning OVERLEG?

66 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? • patiënt: einddoel -gericht (= ervaringsdeskundige)

67 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? • patiënt: einddoel -gericht (= ervaringsdeskundige) arts: richtlijn -gericht

68 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? • patiënt: einddoel -gericht (= ervaringsdeskundige) arts: richtlijn -gericht (= deskundige therapeutische & wettelijke mogelijkheden)

69 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? • patiënt: einddoel -gericht (= ervaringsdeskundige) arts: richtlijn -gericht (= deskundige therapeutische & wettelijke mogelijkheden) vertaling van einddoelen in richtlijnen vereist overleg (Kolarik RC et al, 2002)

70 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? • patiënt: einddoel -gericht (= ervaringsdeskundige) arts: richtlijn -gericht (= deskundige therapeutische & wettelijke mogelijkheden) vertaling van einddoelen in richtlijnen vereist overleg (Kolarik RC et al, 2002) • verhoogt het respecteren van de wil van de patiënt

71 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden

72 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning

73 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap <

74 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect <

75 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie <

76 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling < <

77 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: < <

78 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: interferentie patiënt / zelfstandig / zelfbeschikkingsrecht < <

79 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: interferentie patiënt / zelfstandig / zelfbeschikkingsrecht afhankelijk / recht op informatie < < <

80 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: interferentie patiënt / zorgverlener zelfstandig / zelfbeschikkingsrecht afhankelijk / recht op informatie respect < < < >

81 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: interferentie patiënt / zorgverlener zelfstandig / zelfbeschikkingsrecht afhankelijk / recht op informatie respect competent < < < >

82 voorafgaande zorgplanning OVERLEG? zéér delicaat: diverse spanningsvelden • balanceert noodzakelijk pragmatisme van voorafgaande planning noodzaak tot hoop op welzijn / beterschap • initiatief van zorgverlener: soms zonder veel effect gezonde patiënt tijdens een routine consultatie kritiek zieke patiënt op intensieve zorgafdeling • initiatief van patiënt: interferentie patiënt / zorgverlener zelfstandig / zelfbeschikkingsrecht afhankelijk / recht op informatie respect competent objectief < < < >

83 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK?

84 euthanasie

85 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum

86 opgericht in februari 2003

87 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opgericht in februari 2003 na stemming van 3 belangrijke wetten (2002) Wet patiëntenrechten Wet palliatieve zorg Wet euthanasie

88 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen

89

90 tel

91 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen

92 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad)

93 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad)

94 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad)

95 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad) LEIFnurses, LEIFopleiding

96 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad) LEIFnurses, LEIFopleiding telefonische hulplijn LEIFlijn (O )

97 LEIF = L evens E inde I nformatie F orum opleiding van LEIFartsen (LEIFdraad) LEIFnurses, LEIFopleiding telefonische hulplijn LEIFlijn (O ) LEIFblad (informatieve brochure)

98 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK?

99

100 juni ste druk gelanceerd ook naar huisartsen, apothekers

101 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? juni ste druk gelanceerd ook naar huisartsen, apothekers september exemplaren verdeeld 2 de druk

102 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? juni ste druk gelanceerd ook naar huisartsen, apothekers september exemplaren verdeeld 2 de druk nu exemplaren 7 de druk

103 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? gratis verkrijgbaar

104 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? gratis verkrijgbaar apotheker

105 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? gratis verkrijgbaar apotheker gemeente

106 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? gratis verkrijgbaar apotheker gemeente bibliotheek

107 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? gratis verkrijgbaar apotheker gemeente bibliotheek huisvandeMens

108 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten

109 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’)

110 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie

111

112

113

114 verwar niet voorafgaande wilsverklaring euthanasie met schriftelijk verzoek

115 voorafgaande wilsverklaring euthanasie

116 voorafgaande wilsverklaring euthanasie enkel geldig wanneer later in coma

117 voorafgaande wilsverklaring euthanasie enkel geldig wanneer later in coma schriftelijk verzoek schriftelijke bevestiging van mondeling verzoek

118 voorafgaande wilsverklaring euthanasie enkel geldig wanneer later in coma schriftelijk verzoek schriftelijke bevestiging van mondeling verzoek mag op gelijk welk stukje papier

119 voorafgaande wilsverklaring euthanasie enkel geldig wanneer later in coma schriftelijk verzoek schriftelijke bevestiging van mondeling verzoek mag op gelijk welk stukje papier later núnú

120 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie

121 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie

122 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling

123 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Het LEIFblad bevat àlle beschikbare wettelijke documenten 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap

124 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap

125 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? kopie aan huisarts, vertrouwenspersoon, familieleden, … 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap

126 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? Welke zijn ook registreerbaar bij de gemeente? 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie 3.verklaring voor orgaandonatie 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap

127 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? Welke zijn ook registreerbaar bij de gemeente? 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) 2.wilsverklaring euthanasie registreerbaar 3.verklaring voor orgaandonatie registreerbaar 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling registreerbaar + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap

128 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? Welke zijn ook registreerbaar bij de gemeente? 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) NIET registreerbaar 2.wilsverklaring euthanasie registreerbaar 3.verklaring voor orgaandonatie registreerbaar 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling registreerbaar + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap NIET registreerbaar

129 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? Wat doen met deze documenten? bij de notaris? 1.‘negatieve’ wilsverklaring (‘levenstestament’) registreerbaar 2.wilsverklaring euthanasie registreerbaar 3.verklaring voor orgaandonatie registreerbaar 4.verklaring inzake de wijze van teraardebestelling registreerbaar + document 5. lichaam schenken aan de wetenschap registreerbaar

130 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? wat als in urgentie op spoed?

131 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? wat als in urgentie op spoed?

132 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? wat als in urgentie op spoed?

133 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK? wat als in urgentie op spoed?

134 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK?

135 medische raad UZ Brussel: formele bevestiging acceptatie gegevens LEIF-kaart

136 voorafgaande zorgplanning PRAKTIJK?

137 initiatief VUB en UGent en professionelen UA, KU Leuven interdisciplinaire ‘noodconsultatie’

138 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE ieders levenseinde is te belangrijk

139 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening

140 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening respect voor zelfbeschikking

141 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening respect voor zelfbeschikking recht op informatie <

142 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening respect voor zelfbeschikking recht op informatie tegen ongewenste beslissingen bij wilsonbekwaamheid <

143 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening respect voor zelfbeschikking recht op informatie tegen ongewenste beslissingen bij wilsonbekwaamheid therapeutische hardnekkigheid <

144 voorafgaande zorgplanning CONCLUSIE blijft zeer delicate oefening respect voor zelfbeschikking recht op informatie cavepalliatieve hardnekkigheid <

145


Download ppt "Advance care planning Wim Distelmans MD MPH PhD leerstoel ‘Waardig Levenseinde’ van deMens.nu Vrije Universiteit Brussel 25 januari 2014."

Verwante presentaties


Ads door Google