De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Leefbaarheid en Sociaal kapitaal Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Leefbaarheid en Sociaal kapitaal Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."— Transcript van de presentatie:

1 Leefbaarheid en Sociaal kapitaal Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

2 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Opbouw presentatie  WMO, de opgave  Bedreigingen van de civil society  De sociale staat van het Nederlandse platteland  Sociale veranderingen in Nederlandse dorpen  Eerste resultaten onderzoek dorpen Littenseradiel  Leefbaarheid, een model  Sociaal kapitaal in dorpen  Naar nieuw sociaal kapitaal

3 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 WMO, de opgave  Decentralisatie naar lokale overheid  Vermaatschappelijking van de zorg  Taak gemeente:  Ondersteunen en stimuleren van informele zorgarrangementen waar nodig  Regierol: afstemmen van de lokale behoefte aan de lokale mogelijkheden (informeel en professioneel)  Community care: informele of mantelzorg gegeven door vrijwilligers, familieleden, vrienden, buren  Dorp of buurt wordt gezien als belangrijk schaalniveau: het ‘zorgend vermogen’ van dorpen / buurten

4 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Civil society: de bedreigingen STAAT civil society MARKT PRIVESFEER verenigingsleven Informele verbanden van zorg, buurt, werk Primaire verbanden Nationale overheid Lokale overheden kerken Sociale en politieke bewegingen Grote ondernemingen Sociaal-economische belangenorganisaties Lokaal bedrijfsleven Politieke partijen Non- profitinstellingen Bron: SCP

5 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Achtergronden van (nieuw) onbehagen  Wegvallen van traditionele kaders in combinatie met grotere uitdaging aan individuen de eigen identiteit en levensloop te regisseren (Mark Elchardus)  Drie groepen (Mark Elchardus):  Kijkers commerciële tv-zenders  Ouderen  Laagst geschoolden  Drie groepen op het platteland:  Bewoners van dorpen met functieverlies  Dorpen of buurten waar bewoners ‘terecht’ zijn gekomen  Boeren

6 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Sociaal kapitaal (Robert Putnam)

7 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 ‘Sociale staat van het Platteland’ (SCP)  Leefsituatie op het Nederlandse platteland gunstig:  Gunstige woonsituatie  Grotere betrokkenheid van bewoners  Steeds verder toenemende mobiliteit (individuele mobiliteit)  Plattelanders over hun leven op het platteland  Hoge waardering voor wonen op platteland, geen gevoel van teloorgang  Geven van hulp is norm en bindende kracht  Naast hechtheid op basis van nabijheid is er ook trots over landschappelijke en sociale kwaliteit  De sociale infrastructuur verandert, maar vitaliteit wordt niet bedreigd

8 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Sociale veranderingen in dorpen  Oude verscheidenheid:  Lokale restanten  Machtige beelden  Nieuwe verscheidenheid  veranderingen in de regionale economie  toenemende betekenis van consumptieve functies  Platteland: van een oude naar een nieuwe verscheidenheid

9 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Schaalveranderingen in de postindustriële samenleving Schaalvergroting:  Economisch: grotere afstanden naar werk en naar voorzieningen  Sociaal: sociale contacten niet alleen in dorp maar ook elders  Door: Auto en welvaart Schaalverkleining:  Cultureel: eigen woning en woonomgeving steeds belangrijker voor identiteit  Politiek: belang van zeggenschap over de woonsituatie neemt toe  Door: Thuisgerichtheid en welvaart

10 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Ontwikkeling van dorpen Als realiteit:  Dorp van de agrarische en industriële samenleving  Primaire lokale functies: voorzieningen en werk Als realiteit:  Dorp van de post-industriële samenleving  Primaire lokale functie: wonen

11 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Ontwikkeling van dorpen Als realiteit:  Dorp van de agrarische en industriële samenleving  Primaire lokale functies: voorzieningen en werk Als referentiekader:  Van dorpsautochtonen en zij die lokaal werkzaam zijn  Lokale thema’s: werk, voorzieningen en huisvesting Als realiteit:  Dorp van de post-industriële samenleving  Primaire lokale functie: wonen Als referentiekader:  Van jongeren en import  Lokale thema’s: verkeersveiligheid, sociale veiligheid en kwaliteit van de woonomgeving

12 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Littenseradiel: maatschappelijke participatie en de betekenis van dorpshuizen  Aanleiding: onderzoek onder vrouwen op het Friese platteland in 1993  Maatschappelijke participatie:  Deelname aan vrijwilligerswerk  Lokale sociale netwerken  Deelname aan verenigingsleven  Betekenis van ontmoetingsplaatsen

13 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Beschikbaarheid auto (vrouwen, werkfase)  Zeer sterke toename van (auto)mobiliteit  Verdere afname van het aandeel huishoudens zonder auto  Individualisering van het autogebruik  Sterke afhankelijkheid van automobiliteit

14 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Type huishouden (alle vrouwen)  Individualisering in de vorming van huishoudens  Paren zonder kinderen belangrijker geworden dan paren met kinderen  Sterke toename aandeel alleenstaanden

15 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Arbeidsparticipatie (vrouwen, werkfase)  Arbeidsparticipatie onder vrouwen is zeer sterk toegenomen  Vrouwen hebben ook vaker grotere banen  Meer dan helft heeft een baan van uur  Verbetering van arbeidsmarktsituatie in de regio

16 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Dagpaden (vrouwen met betaald werk)  Steeds meer werkende vrouwen werken buiten het dorp  In combinatie met grotere arbeidsmarkt- participatie van vrouwen zijn de dorpen overdag ‘stiller’ geworden

17 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Leefpaden (alle vrouwen)  Aandeel vrouwen dat geboren en getogen is in het dorp is afgenomen  Vrouwen volgen bij aangaan van een relatie relatief nog vaak hun man  Toename woonduur wijst op positief oordeel over dorpse woonmilieu

18 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Van autonoom dorp naar woondorp (Borsele) Woondorp Autonoom dorp Kwadendamme Lewedorp Ovezande ‘s-Heerenhoek Oudelande Nisse Nieuwdorp

19 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Deelname aan vrijwilligerswerk (vrouwen, werkfase)  Antwoord op vraag naar vrijwilligerswerk is sterk afhankelijk van vraagstelling  Van afname lijkt geen sprake  Veranderde houding ten opzichte van vrijwilligerswerk  Rol van het dorpshuis

20 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Leefbaarheid: een lastig begrip 1. Gecompliceerd als onderzoekbaar begrip 2. Veel verschillende betekenissen 3. Vaak normatief geladen 4. Gaat voorbij aan bewoners met verschillende positie: succesvol versus kwetsbaar 5. Gaat voorbij aan bewoners met een verschillend referentiekader 6. Definieert problemen vaak op één ruimtelijke schaalniveau: dorp, buurt 7. Geeft vaak aanleiding tot een eenzijdige relatie tussen bestuur en bewoners (“wensenlijstjes”)

21 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Leefbaarheid op lokaal niveau: een model Leefbaarheid: relatie tussen dorpsbewoners en hun omgeving: Feiten - Meningen Succesvolle bewoners - Kwetsbare bewoners Feiten - Meningen Succesvolle bewoners - Kwetsbare bewoners Relatie Bestuur - Bewoners: Informatie en kwaliteit bestuur - Gemeenschapsinitiatieven Relatie Bestuur - Bewoners: Informatie en kwaliteit bestuur - Gemeenschapsinitiatieven Autonoom dorp: •Plaatselijke woonmogelijkheden •Plaatselijke werkgelegenheid •Plaatselijke voorzieningen Autonoom dorp: •Plaatselijke woonmogelijkheden •Plaatselijke werkgelegenheid •Plaatselijke voorzieningen Woondorp: •Verkeersveiligheid en verkeersdruk •Sociale veiligheid •Kwaliteit van de woonfunctie Woondorp: •Verkeersveiligheid en verkeersdruk •Sociale veiligheid •Kwaliteit van de woonfunctie

22 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Sociaal kapitaal Autonome dorp lokaal en hecht; (wederkerige) burenhulp; beste vriend in het dorp territoriale rekrutering ”Dat is zo’n ongeschreven regel, dat doe je gewoon”. dorpsbinding, binding aan het ‘eigen dorp’ (het dorp waar men geboren en getogen is, of zeer lang woont)  Sociale netwerken:  Lokaal verenigingsleven:  Emotionele binding:

23 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Sociaal kapitaal Woondorp  Sociale netwerken:  Lokaal verenigingsleven:  Emotionele binding: contacten zijn over verschillende groepen gespreid; veel hechte netwerken die niet exclusief lokaal zijn rekrutering op leefstijl: “wij vinden het criterium dat je met mensen omgaat die gelijk gericht zijn” dorpstrots: vooral in een dorp met hoge woonkwaliteit en een eigen identiteit

24 Civil Society en Leefbaarheid - Grou - 27 juni 2007 Naar nieuw sociaal kapitaal  De grote betekenis van sociale netwerken: het creëren van connectiviteit  De kleine schaal: ‘een schaal van verantwoordelijkheid’: bevordering van bonding door homogeniteit  De grote schaal: efficiency en de uitdaging van het overbruggen (bridging) van heterogeniteit: federatieve structuren  De focus op lokale cultuur en de lokale politiek: openheid naar lokale samenleving  Het belang van ‘Third places’, ontmoetingsplekken  Het belang van ‘Verhalen vertellen’

25 Leefbaarheid en Sociaal kapitaal Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies


Download ppt "Leefbaarheid en Sociaal kapitaal Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."

Verwante presentaties


Ads door Google