De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

HOE KUNNEN WE BAARMOEDERHALSKANKER HELPEN VOORKOMEN? Publiekspresentatie door de Ondersteuningscellogo’s in opdracht van de Vlaamse Vaccinatiekoepel.

Verwante presentaties


Presentatie over: "HOE KUNNEN WE BAARMOEDERHALSKANKER HELPEN VOORKOMEN? Publiekspresentatie door de Ondersteuningscellogo’s in opdracht van de Vlaamse Vaccinatiekoepel."— Transcript van de presentatie:

1 HOE KUNNEN WE BAARMOEDERHALSKANKER HELPEN VOORKOMEN? Publiekspresentatie door de Ondersteuningscellogo’s in opdracht van de Vlaamse Vaccinatiekoepel

2 HOE KUNNEN WE BAARMOEDERHALSKANKER HELPEN VOORKOMEN? Inhoud: Wat is baarmoederhalskanker Wat is baarmoederhalskanker Hoe kunnen we baarmoederhalskanker helpen voorkomen Hoe kunnen we baarmoederhalskanker helpen voorkomen Uitstrijkje Uitstrijkje Vaccinatie Vaccinatie Besluit Besluit

3 Wat is baarmoederhalskanker? De baarmoederhals De baarmoederhals Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Risicofactoren Risicofactoren Hoe vaak komt het voor Hoe vaak komt het voor Hoe ontstaat het Hoe ontstaat het

4 Wat is baarmoederhalskanker? De baarmoederhals De baarmoederhals

5 Wat is baarmoederhalskanker? Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Ontstaat op de overgang tussen binnen en buitenzijde van de baarmoederhals Ontstaat op de overgang tussen binnen en buitenzijde van de baarmoederhals Infectie met Humaan Papilloma Virus (HPV) is een noodzakelijke voorwaarde om baarmoederhalskanker te krijgen Infectie met Humaan Papilloma Virus (HPV) is een noodzakelijke voorwaarde om baarmoederhalskanker te krijgen Niet alle HPV-infecties veroorzaken baarmoederhalskanker Niet alle HPV-infecties veroorzaken baarmoederhalskanker

6 Wat is baarmoederhalskanker? Tijdsverloop tussen infectie en afwijking (bron Hoppenbrouwers KUL) Genitale wratten CIN 1 CIN Invasief carcinoom LR-HPV HR-HPV AANTAL JAAR

7 Wat is baarmoederhalskanker? Factoren die de evolutie naar baarmoederhalskanker beïnvloeden Factoren die de evolutie naar baarmoederhalskanker beïnvloeden Roken (verdubbelt de kans) Roken (verdubbelt de kans) Toename risico naarmate meer seksuele partners Toename risico naarmate meer seksuele partners Verminderde weerstand: Verminderde weerstand: HIV HIV Orgaantransplantatie Orgaantransplantatie Komt meer voor bij lage socio-economische klasse Komt meer voor bij lage socio-economische klasse

8 Wat is baarmoederhalskanker? Hoe vaak komt het voor Hoe vaak komt het voor Vooral vanaf 35 tot 50 jaar en tussen 65 en 80 jaar Vooral vanaf 35 tot 50 jaar en tussen 65 en 80 jaar nieuwe gevallen in België, 686 nieuwe gevallen in België, 356 nieuwe gevallen in Vlaanderen 356 nieuwe gevallen in Vlaanderen De vijfde meest voorkomende kanker bij de vrouw (borst-dikkedarm-eierstok-endeldarm) De vijfde meest voorkomende kanker bij de vrouw (borst-dikkedarm-eierstok-endeldarm) Eén vrouw op drie met baarmoederhalskanker sterft eraan (sterfte in België daalt niet meer sinds 1990) Eén vrouw op drie met baarmoederhalskanker sterft eraan (sterfte in België daalt niet meer sinds 1990)

9 Wat is baarmoederhalskanker? Symptomen Symptomen Voorstadia: symptoomloos Voorstadia: symptoomloos Kanker: Kanker: Begin: Bloedingen (bruin verlies tussen de regels, na seksuele betrekkingen, na menopauze) Begin: Bloedingen (bruin verlies tussen de regels, na seksuele betrekkingen, na menopauze) Laattijdig: pijn Laattijdig: pijn De baarmoederhals is niet pijngevoelig De baarmoederhals is niet pijngevoelig Pijn ontstaat bij doorgroeien van de tumor in de omgeving: Endeldarm, blaas, vagina, baarmoeder Pijn ontstaat bij doorgroeien van de tumor in de omgeving: Endeldarm, blaas, vagina, baarmoeder

10 Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? Twee soorten HPV Twee soorten HPV HPV met laag risico: LR-HPV HPV met laag risico: LR-HPV 40 tal types veroorzaken huidwratten 40 tal types veroorzaken huidwratten Sommige veroorzaken genitale wratten Sommige veroorzaken genitale wratten

11 Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? HPV met hoog risico HPV met hoog risicoHR-HPV Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Kanker van Kanker vanvulvavaginapenisaarskeel Sommige kwaadaardige huidletsel Sommige kwaadaardige huidletsel

12 Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? (bron Arbyn WIV) Aandeel van het virustype in baarmoederhalskanker in Europa (bron Arbyn WIV)

13 Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? HPV-infectie is een seksueel overdraagbare infectie (S.O.I) HPV-infectie is een seksueel overdraagbare infectie (S.O.I) Overdracht door seksueel contact (ook zonder coïtus) Overdracht door seksueel contact (ook zonder coïtus) Condoom biedt bescherming maar daarom niet volledig 80% tot 85% vrouwen komen in contact met het HPV-virus 80% tot 85% vrouwen komen in contact met het HPV-virus

14 Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? Grootste deel van de infecties (9/10) door eigen weerstand overwonnen Grootste deel van de infecties (9/10) door eigen weerstand overwonnen Een deel van de overblijvende infecties ontwikkelt tot voorstadia van kanker (CIN en SIL) Een deel van de overblijvende infecties ontwikkelt tot voorstadia van kanker (CIN en SIL) Groot deel daarvan wordt op zijn beurt door lichaam opgeruimd Groot deel daarvan wordt op zijn beurt door lichaam opgeruimd Andere evolueren tot baarmoederhalskanker Andere evolueren tot baarmoederhalskanker

15 Van HPV-infectie tot baarmoederhalskanker (bron Hoppenbrouwers KUL) Infectie van de BMhals met HR-HPV Voorbijgaande HPV-infectie Opruimen van HPV CIN 1CIN 2/3 Blijvende HPV-infectie Invasief BMhalskanker

16 Hoe voorkomen? Het uitstrijkje Het uitstrijkje HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Besluit Besluit

17 Hoe voorkomen? Het uitstrijkje of Paptest (Papanicolaou) Het uitstrijkje of Paptest (Papanicolaou) Doel: Doel: Opsporen van de voorstadia en vroege vormen van baarmoederhalskanker met het doel ze te behandelen en het ontwikkelen van ernstige vormen te voorkomen Als alle vrouwen van 25 tot en met 64 jaar om de drie jaar een uitstrijkje zouden laten nemen, kan tot 90% van de sterfte aan baarmoederhalskanker vermeden worden.

18 Hoe voorkomen? Het uitstrijkje Het uitstrijkje Hoe Hoe Met een spatel of borsteltje worden cellen van de baarmoederhals (overgangszone) afgeschraapt en op een glazen plaatje uitgestreken of in een bewaarvloeistof opgestuurd voor microscopisch onderzoek

19 Hoe voorkomen? Het uitstrijkje Het uitstrijkje Cervex brushAyre-spatel Cyto brush

20 Hoe voorkomen? Na het uitstrijkje Na het uitstrijkje Bij afwijkend resultaat Bij afwijkend resultaat Wat gebeurt er verder Wat gebeurt er verder Uitstrijkje vroeger herhalen dan normale schema Uitstrijkje vroeger herhalen dan normale schema Soms colposcopie nodig : met een speciale microscoop naar de baarmoederhals kijken met eventueel afname van biopsie (weefselfragment) van verdachte letsels Soms colposcopie nodig : met een speciale microscoop naar de baarmoederhals kijken met eventueel afname van biopsie (weefselfragment) van verdachte letsels Biopsie: weefselafname voor verder onderzoek Biopsie: weefselafname voor verder onderzoek Behandeling Behandeling Conisatie: bij ernstige afwijkingen Conisatie: bij ernstige afwijkingen Cryotherapie (bevriezen) bij oppervlakkige letsels Cryotherapie (bevriezen) bij oppervlakkige letsels

21 Hoe voorkomen? Na het uitstrijkje Na het uitstrijkje Colposcopie Colposcopie

22 Hoe voorkomen? Na het uitstrijkje Na het uitstrijkje Biopsie Biopsie

23 Hoe voorkomen? Na het uitstrijkje Na het uitstrijkje Conisatie Conisatie

24 Hoe voorkomen? Het uitstrijkje Het uitstrijkje Voor wie Voor wie Bij alle vrouwen van 25 tot en met 64 jaar om de drie jaar Bij alle vrouwen van 25 tot en met 64 jaar om de drie jaar Herhaal het uitstrijkje na één jaar na het eerste Herhaal het uitstrijkje na één jaar na het eerste Stop na 64 jaar als de twee laatste uitstrijkjes normaal waren Stop na 64 jaar als de twee laatste uitstrijkjes normaal waren Voor wie niet Voor wie niet Bij al wie de baarmoeder volledig verwijderd is Bij al wie de baarmoeder volledig verwijderd is Bij al wie nooit seksueel contact had Bij al wie nooit seksueel contact had

25 Hoe staat het met uitstrijkjes in Vlaanderen? In totaal genoeg uitstrijkjes gemaakt om iedereen te bereiken In totaal genoeg uitstrijkjes gemaakt om iedereen te bereiken Screeningsgraad = Maximaal 60% (IMA) Screeningsgraad = Maximaal 60% (IMA) Jonge vrouwen krijgen te vroeg en te vaak uitstrijkjes (jaarlijks) Jonge vrouwen krijgen te vroeg en te vaak uitstrijkjes (jaarlijks) Oudere vrouwen krijgen te weinig uitstrijkjes Oudere vrouwen krijgen te weinig uitstrijkjes Gevolg: Onvoldoende daling van de sterfte aan baarmoederhalskanker (daalt niet meer sinds 1990) Gevolg: Onvoldoende daling van de sterfte aan baarmoederhalskanker (daalt niet meer sinds 1990) Sterfte in België: 4.6 per per jaar (om de drie jaar) Sterfte in België: 4.6 per per jaar (om de drie jaar) Sterfte in Finland: 1.7 per per jaar (om de vijf jaar) Sterfte in Finland: 1.7 per per jaar (om de vijf jaar)

26 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie 70% van de baarmoederhalskankers in België door types 16 en 18 70% van de baarmoederhalskankers in België door types 16 en 18 Twee vaccins Twee vaccins Gardasil Gardasil Types Types 6/11 genitale wratten 6/11 genitale wratten 16/18 16/18 Cervarix Cervarix Types Types 16/18 16/18

27 Hoe voorkomen? HPV-vaccin HPV-vaccin Partikels die op het virus lijken Partikels die op het virus lijken Gardasil gemaakt door gisten genetisch te manipuleren Gardasil gemaakt door gisten genetisch te manipuleren Cervarix door insektencellen genetisch te manipuleren Cervarix door insektencellen genetisch te manipuleren Partikels bevatten geen DNA Partikels bevatten geen DNA Kunnen zich niet vermenigvuldigen en dus geen infectie veroorzaken Kunnen zich niet vermenigvuldigen en dus geen infectie veroorzaken

28 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Vaccinatieschema Vaccinatieschema Gardasil drie inspuitingen Gardasil drie inspuitingen de tweede 2 maand na de eerste, derde 6 maand na de eerste de tweede 2 maand na de eerste, derde 6 maand na de eerste Cervarix drie inspuitingen Cervarix drie inspuitingen De tweede 1 maand na de eerste, derde 6 maand na de eerste De tweede 1 maand na de eerste, derde 6 maand na de eerste Bij beide vaccins alle inspuitingen binnen het jaar te geven Bij beide vaccins alle inspuitingen binnen het jaar te geven We weten momenteel nog niet of een herhalingsinenting nodig zal zijn We weten momenteel nog niet of een herhalingsinenting nodig zal zijn

29 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie: HPV-vaccinatie: Veilig en effectief Veilig en effectief Gardasil Gardasil Is veilig en wekt immuniteit op bij vrouwen van 9 tot 26 jaar Cervarix Cervarix Is veilig en wekt immuniteit op bij vrouwen van 10 tot 55 jaar

30 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Wat weten we nog niet Wat weten we nog niet Veiligheid en werkzaamheid bij andere leeftijden Veiligheid en werkzaamheid bij andere leeftijden Mannen: wekt immuniteit op maar helpt het vaccin ook om infectie te voorkomen Mannen: wekt immuniteit op maar helpt het vaccin ook om infectie te voorkomen Hoe lang is het vaccin werkzaam Hoe lang is het vaccin werkzaam Is een herhalinginenting nodig Is een herhalinginenting nodig

31 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Voor wie zinvol Voor wie zinvol Alle meisjes vanaf 10 tot en met13 jaar Alle meisjes vanaf 10 tot en met13 jaar Alle meisjes vanaf 14 tot en met 26 jaar die nog niet seksueel actief zijn Alle meisjes vanaf 14 tot en met 26 jaar die nog niet seksueel actief zijn Als toch seksueel actief, te bespreken met uw arts Als toch seksueel actief, te bespreken met uw arts (het vaccin beschermt tegen die virustypes waarmee men nog niet besmet is)

32 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Voor wie mogelijk niet Voor wie mogelijk niet Na 26 jaar en seksueel actief, bespreken met arts Na 26 jaar en seksueel actief, bespreken met arts Jongens Jongens

33 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Voor wie terugbetaald Voor wie terugbetaald 3 injecties = € zonder terugbetaling, met terugbetaling, € 3 injecties = € zonder terugbetaling, met terugbetaling, € Voorwaarde: vanaf 12 jaar en eerste injectie voor 16 jaar Voorwaarde: vanaf 12 jaar en eerste injectie voor 16 jaar Vanaf 1 november 2007 voor Gardasil Vanaf 1 november 2007 voor Gardasil Vanaf 1 mei 2008 voor Cervarix Vanaf 1 mei 2008 voor Cervarix Sommige ziekenfondsen en openbare besturen geven een bijkomende tegemoetkoming Sommige ziekenfondsen en openbare besturen geven een bijkomende tegemoetkoming

34 Hoe voorkomen? HPV-vaccinatie HPV-vaccinatie Vlaamse plannen Vlaamse plannen Advies van de Hoge Gezondheidsraad Advies van de Hoge Gezondheidsraad Algemene vaccinatie van één jaargroep meisjes tussen 10 en 13 jaar Algemene vaccinatie van één jaargroep meisjes tussen 10 en 13 jaar Plan minister Vanackere Plan minister Vanackere Wil HPV vaccinatie kosteloos aanbieden aan zeker één jaargroep van meisjes, liefst met inschakeling van het CLB, om zoveel mogelijk meisjes te bereiken Wil HPV vaccinatie kosteloos aanbieden aan zeker één jaargroep van meisjes, liefst met inschakeling van het CLB, om zoveel mogelijk meisjes te bereiken Wanneer: als andere gemeenschappen meewillen Wanneer: als andere gemeenschappen meewillen Plan minister Onkelinx Plan minister Onkelinx Terugbetaling vaccin tot 18 jaar Terugbetaling vaccin tot 18 jaar

35 Besluit HPV-vaccinatie is een aanwinst in de strijd tegen baarmoederhalskanker HPV-vaccinatie is een aanwinst in de strijd tegen baarmoederhalskanker Als alle vrouwen ingeënt zijn kunnen we tot 70% van de kankers voorkomen Als alle vrouwen ingeënt zijn kunnen we tot 70% van de kankers voorkomen Baarmoederhalsuitstrijkjes blijven nodig voor Baarmoederhalsuitstrijkjes blijven nodig voor Iedereen die ingeënt is Iedereen die ingeënt is Iedereen die niet ingeënt is (en in de toekomst niet ingeënt kan worden) Iedereen die niet ingeënt is (en in de toekomst niet ingeënt kan worden) Om voorloperletsels op te sporen van kankers die niet door de inenting voorkomen worden Om voorloperletsels op te sporen van kankers die niet door de inenting voorkomen worden Om de evolutie van baarmoederhalskanker in de bevolking op te volgen nu er gevaccineerd wordt Om de evolutie van baarmoederhalskanker in de bevolking op te volgen nu er gevaccineerd wordt


Download ppt "HOE KUNNEN WE BAARMOEDERHALSKANKER HELPEN VOORKOMEN? Publiekspresentatie door de Ondersteuningscellogo’s in opdracht van de Vlaamse Vaccinatiekoepel."

Verwante presentaties


Ads door Google