De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Cicero en Plinius Epistularum genera multa Brieftypen, tekstlinguïstiek en vertalen VCN Nazomerconferentie 2014 Suzanne Adema Lidewij van Gils Nascholing.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Cicero en Plinius Epistularum genera multa Brieftypen, tekstlinguïstiek en vertalen VCN Nazomerconferentie 2014 Suzanne Adema Lidewij van Gils Nascholing."— Transcript van de presentatie:

1 Cicero en Plinius Epistularum genera multa Brieftypen, tekstlinguïstiek en vertalen VCN Nazomerconferentie 2014 Suzanne Adema Lidewij van Gils Nascholing en lesmateriaal

2 Genre van de brief Inscriptio over liefde, troost, politiek, besluiten, filosofie, geschiedenis … bedoeld voor vrienden, collega’s, een groot publiek … Middendeel literair, formeel, informeel, parodie een verhaal, een betoog, een uiteenzetting, een gesprek met een verzoek, een antwoord, een les, een groet, een grap Subscriptio

3 Plinius Minor, Brieven 6.16 Properat illuc unde alii fugiunt, rectumque cursum recta gubernacula in periculum tenet adeo solutus metu, ut omnes illius mali motus omnes figuras ut deprenderat oculis dictaret enotaretque. Teksttypen en vertalen

4 Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Reader’s own knowledge Social/historical/geographical context Knowledge assumed on part of intended audience Genre Text type Discourse/pragmatic level Level of connected text vs. sentence Syntax Function of word or phrase at sentence level Morphology Form of word Part of speech BOTTOM-UP Top-down/bottom-up model, overgenomen uit Pennell-Ross 2008 Teksttypen en vertalen

5 Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Social/historical/geographical context Genre Discourse/pragmatic level Syntax Morphology Part of speech BOTTOM-UP Plinius Minor, Brieven 6.16 Properat illuc unde alii fugiunt, rectumque cursum recta gubernacula in periculum tenet adeo solutus metu, …

6 Teksttypen en vertalen Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Social/historical/geographical context Genre Discourse/pragmatic level Syntax Morphology Part of speech BOTTOM-UP Plinius Minor, Brieven 6.16 Properat illuc unde alii fugiunt, rectumque cursum recta gubernacula in periculum blablet adeo solutus metu, …

7 Talig kenmerk Per 1000 woorden in: Exposi- torisch Proce- dureel Beschr. heden Beschr. verl. Narra- tief Totale corpus futurum 9151,5005 Teksttypologisch corpusonderzoek Deel uit tabel #: Kwantitatief overzicht talige kenmerken

8 Talig kenmerk Per 1000 woorden in: Exposi- torisch Proce- dureel Beschr. heden Beschr. verl. Narra- tief Totale corpus ww. 1 e pers ego, meus Totaal ik ww. 2 e pers tu, tuus Totaal jij Teksttypologisch corpusonderzoek Deel uit tabel #: Kwantitatief overzicht talige kenmerken

9 Van onderzoek naar onderwijs TeksttypenActiviteiten van een briefschrijver Expositorisch: Statusupdate geven Procedureel:Zaken regelen Beschrijven, heden:Persoon of object in heden beschrijven Beschrijven, verleden: Persoon of object in verleden beschrijven Narratief:Verhaal vertellen

10 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT

11 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT -de toekomst -het heden -het verleden

12 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT -de toekomst - Zaken regelen -het heden -het verleden

13 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT -de toekomst - Zaken regelen -het heden- Statusupdate geven - Object of persoon beschrijven -het verleden

14 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT -de toekomst - Zaken regelen -het heden- Statusupdate geven - Object of persoon beschrijven -het verleden- Object of persoon beschrijven - Verhaal vertellen

15 Van onderzoek naar onderwijs TIJDVAKACTIVITEIT -de toekomst - Zaken regelen -het heden- Statusupdate geven - Object of persoon beschrijven -het verleden- Object of persoon beschrijven - Verhaal vertellen EMOTIONELE BETROKKENHEID: Ja/Nee

16 Van onderzoek naar onderwijs Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Social/historical/geographical context Genre Discourse/pragmatic level Syntax Morphology Part of speech BOTTOM-UP Brieftype Titel – Inleiding – Tussenkopjes Zinstypen Latijnse elementen

17 Van onderzoek naar onderwijs Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Social/historical/geographical context Genre Discourse/pragmatic level Syntax Morphology Part of speech BOTTOM-UP Inhoud Latijnse elementen

18 Van onderzoek naar onderwijs Semantics Issues of meaning, all levels TOP-DOWN Knowledge of the world Social/historical/geographical context Genre Discourse/pragmatic level Syntax Morphology Part of speech BOTTOM-UP Inhoud Latijnse elementen

19 Statusupdate geven Cicero Ad Familiares 14.1 Wat betreft mijn verblijfplaats: de pest is inmiddels voorbij, en zolang het heerste, heb ik er geen last van gehad. Plancius doet erg zijn best en wil graag dat ik bij hem blijf en tot nu toe houdt hij me nog hier. Genoemde personen vaak de briefschrijver soms de geadresseerde: Zinstypen huidige toestand terugkerende bezigheden recente belevenissen Bijw. bep. tijdgericht op het heden

20 Statusupdate geven Plinius Minor, Brieven 7.5 Incredibile est quanto desiderio tui tenear. In causa amor primum, deinde quod non consuevimus abesse. Inde est quod magnam noctium partem in imagine tua vigil exigo; inde quod interdiu, quibus horis te visere solebam, ad diaetam tuam ipsi me, ut verissime dicitur, pedes ducunt; … In Latijn te zien Genoemde personen vaak de briefschrijver ego, meus, nos, noster eerste persoon werkwoord soms de geadresseerde: tu, tuus, vos, vester tweede persoon werkwoord Zinstypen huidige toestandpraesens (actueel) terugkerende bezighedenpraesens (iteratief), interdiu recente belevenissenperfectum praesens Bijw. bep. tijdgericht op het hedenbijvoorbeeld: nunc

21 Statusupdate geven: epistolaire tijden Cicero, Ad Atticum 5.16 Bibulus ne cogitabat quidem etiam nunc in provinciam suam accedere; id autem facere ob eam causam dicebant quod tardius vellet decedere. nos in castra properabamus quae aberant tridui. moment van schrijven moment van lezen cogitare…

22 Statusupdate geven: epistolaire tijden Cicero, Ad Atticum 5.16 Bibulus ne cogitabat quidem etiam nunc in provinciam suam accedere; id autem facere ob eam causam dicebant quod tardius vellet decedere. nos in castra properabamus quae aberant tridui. moment van schrijven moment van lezen cogitare…

23 Statusupdate geven: epistolaire tijden Cicero, Ad Atticum 5.16 Bibulus ne cogitabat quidem etiam nunc in provinciam suam accedere; id autem facere ob eam causam dicebant quod tardius vellet decedere. nos in castra properabamus quae aberant tridui. moment van schrijven moment van lezen cogitare… cogitabat…

24 Zaken regelen Cicero, Ad Familiares We denken de 7e of de dag er na te arriveren bij onze villa in Tusculum: zorg ervoor dat alles klaar staat … Als er geen badkuip in de badkamer staat, zorg dat er dan één komt en zorg voor de overige zaken die noodzakelijk zijn voor levensonderhoud en een goed verblijf. Genoemde personen vaak de briefschrijver vaak de geadresseerde: Zinstypen opdracht, aansporing verwachting angst vraag Bijw. bep. tijdgericht op de toekomst

25 Zaken regelen Cicero, Ad Familiares Domus ut propugnacula et praesidium habeat, Philotimo dicetis; et velim tabellarios instituatis certos, ut quotidie aliquas a vobis litteras accipiam; maxime autem date operam, ut valeatis, si nos vultis valere. In Latijn te zien Genoemde personen vaak de briefschrijver ego, meus, nos, noster eerste persoon werkwoord vaak de geadresseerde: tu, tuus, vos, vester tweede persoon werkwoord Zinstypen opdracht, aansporing imperativus conjunctivus pr. (adhortativus) gerundivum + esse, opus est verwachting futurum angst praesens ww. van vrezen vraag vraagwoorden, vraagpartikels Bijw. bep. tijdgericht op de toekomst bijvoorbeeld: - si-bijzin (als)

26 Beschrijven heden Plinius Minor, Brieven 9.33 In Africa ligt de koloniestad Hippo, vlak bij zee. In de buurt bevindt zich een bevaarbare lagune. Daarvandaan loopt een getijdenstroom als een soort rivier, die beurtelings, afhankelijk van eb en vloed, naar zee doorstroomt of in de lagune terugvloeit. Mensen van alle leeftijden komen daar graag naar toe om zich te amuseren met vissen, varen en ook met zwemmen, … In Latijn te zien Genoemde personen meestal anderen dan briefschrijver en geadresseerde namen, verwijswoorden, derde persoon werkwoord Zinstypen fysieke kenmerken, eigenschappen praesens (algemeen), semper gewoontes praesens (iteratief), semper, saepe Bijw. bep. tijdgericht op het hedenbijvoorbeeld: nunc

27 Beschrijven verleden Plinius Minor, Brieven 5.16 Nondum annos xiiii impleverat, et iam illi anilis prudentia, matronalis gravitas erat et tamen suavitas puellaris cum virginali verecundia. Ut illa patris cervicibus inhaerebat! … Qua illa temperantia, qua patientia, qua etiam constantia novissimam valetudinem tulit! In Latijn te zien Genoemde personen meestal anderen dan briefschrijver en geadresseerde namen, verwijswoorden, derde persoon werkwoord Zinstypen fysieke kenmerken, eigenschappen imperfectum (eigenschap), semper gewoontes imperfectum (iteratief: gewoonte), semper, saepe Bijw. bep. tijdgericht op het verleden bijvoorbeeld tunc; cum-bijzin met conj. impf of plqpft

28 Verhaal vertellen Plinius Minor, Brieven 7.27 Ubi illuxit, ipse circa verticem tonsus, capilli iacentes reperiuntur. Exiguum temporis medium, et rursus simile aliud priori fidem fecit. Puer in paedagogio mixtus pluribus dormiebat. Venerunt per fenestras — ita narrat — in tunicis albis duo cubantemque detonderunt et qua venerant recesserunt. In Latijn te zien Genoemde personen meestal anderen dan briefschrijver, geadresseerde namen, verwijswoorden, derde persoon werkwoord Zinstypen gebeurtenis perfectum, praesens historicum voortdurende situatie imperfectum, infinitivus historicus geb. vóór andere gebeurtenis plusquamperfectum Bijw. bep. tijdgericht op het verleden bijvoorbeeld tunc; cum-bijzin met conj. impf of plqpft Structurerende middelen gericht op volgorde in de tijd bijvoorbeeld deinde; inde; postero die

29 Emotionele betrokkenheid In Latijn te zien Zinstypenuitroepen O + vocativus ut / quam (hoezeer) ellips van het werkwoord uitroepteken Plinius Minor, Brieven 5.16 Ut illa patris cervicibus inhaerebat! Ut nos amicos paternos et amanter et modeste complectebatur! Ut nutrices, ut paedagogos, ut praeceptores pro suo quemque officio diligebat! …

30 Brieven in het pensum van 2015 Update Regelen update Update Beschrijving update Update Verhaal Update Verhaal Update Regelen Verhaal regelen

31 Brieven in het pensum van 2015 Update Regelen update Quo magis cupis … periculum adducta. (44) Igitur, ut … fecunditas facit. (41) Isdem nunc … mutent. Vale. (47) Plin cum affectum … experimentum (84) Proinde etsi … feminas venia. Vale. (39) Plin incredibile … conteror. (73) Aestima … solacium. Vale. (15) Plin. 7.5 de me excusando … praediatorem videbis. quod me ab hoc … quae amabas. de Bruti ad … omnibus Cic In maximis meis doloribus … scio. Quod me proprius … velim. Cic Noli putare... oportere; nec enim habeo, … despoliatam venire. Quod si conficitur … vexare; nam mihi ante oculos … discedam; sed velim … speremus. Cic. 14.2

32 Brieven in het pensum van 2015 Update Beschrijving update Plin Plin Plin Cic. 7.1 Sed quamquam …. venia. Vale Mandant … domus est. Isdem nunc … mutent. Vale. cum sis … evadere summum est … optimus his … concordiam non enim … solebas certatim … elegeris. vale tristissimus … defuncta qua puella … vocati quod gaudium … exscripserat proinde … acquiescit. Vale Si te dolor... de meo; nam primum … fallo." Quid tibi … ludi; apparatus enim … attulissent. Quod si tu … humano societatem

33 Genre van de brief Inscriptio Middendeel Subscriptio Update Regelen update Update Beschrijving update Update Verhaal Update Verhaal Update Regelen Verhaal regelen

34 Epistularum genera multa Suzanne Adema Lidewij van Gils Vragen? Nascholing en lesmateriaal


Download ppt "Cicero en Plinius Epistularum genera multa Brieftypen, tekstlinguïstiek en vertalen VCN Nazomerconferentie 2014 Suzanne Adema Lidewij van Gils Nascholing."

Verwante presentaties


Ads door Google