De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

7 augustus 2014 Theorieinstructie les 4A De Kap en de Staart.

Verwante presentaties


Presentatie over: "7 augustus 2014 Theorieinstructie les 4A De Kap en de Staart."— Transcript van de presentatie:

1 7 augustus 2014 Theorieinstructie les 4A De Kap en de Staart

2 De Kap Overring Voeghouten

3 Overring

4 Overring+voeghout

5 Voeghout

6 Voeghout – keep overring

7 De Kap Spantring Roosterhouten, Zonnestralen of spruiten

8 Voeghout met spruiten

9 Bevestigen spruiten

10 Spruitluiken

11 De Kap Windpeluw Steunder Steunderbalk IJzerbalk Penbalk Broekstuk Achterbalk

12 Bevestiging windpeluw

13 Steunder/burgemeester

14 IJzerbalk

15 Penbalk

16 Penbalk met broekstuk Oude Knegt

17 De Kap Achterbalk/ Korte spruit Middelbalk/ Lange spruit

18 Achterbalk

19 De Kap Voorkeuvelens Voorwolf Vorstbalk Kapspanten AchterwolfAchterkeuvelensGordingen

20 Spanten

21 Gordingen

22 De Kap  Niet getekend:  Rietsporen lopen verticaal, ook wel sparretjes  Rinkellatten zijn horizontaal op de rietsporen bevestigd  Drie vorstplanken dekken de bovenkant van het riet en de vorstbalk af

23 Rietsporen/rinkellatten

24 Voorkeuvelens Voorkeuvelensbalk Keerstijl met schoor Weerstijl Hoekstijl Windpeluw Van binnen of buiten?

25 Voorkeuvelens

26 Halssteen Steenbed Steenbedwiggen Kwastvrij plankje Steenbord Zwaardplanken Windluiken Baard (niet getekend)

27 Voorkeuvelens

28 Voorkeuvelens met baard

29 Achterkeuvelens

30 Stapeling  Andere naam voor voorste lagering bovenas  Bestaat uit:  Steenbedwiggen  Vulplankjes  Bovenste plankje kwastvrij vuren ivm zetten steen  Halssteen  ‘Grote stapeling’ duid op een schuine as.

31 Stapeling

32 Mogelijke problemen  Delen van de as hangen in weer en wind  Voeghoutkoppen kunnen rotten  Windpeluw kantelt of zakt in  Windpeluw  Steen kan in windpeluw zakken  Mogelijk te zien aan smering  Te zien aan ingrijping bovenwiel bovenbonkelaar  Mogelijk slepen vang aan de onderkant

33 Mogelijke problemen

34 7 augustus 2014 De staart

35 Staart Lange spruit Korte spruit Staartbalk Lange schoorKorte schoor Galghout Hangers

36 Staart Klapmuts Leklatjes Gat voor Kruirad

37 Staart Pink

38 Ophanging staart

39 Staart

40 Galghout

41 Steun tegen doorhangen

42 Kruiwerken

43 Kruiwerken – exameneis 24  Kan werken met het kruiwerk:  Smering controleren  Smeren  Kruien  Kent van het kruiwerk:  De werking  Het onderhoud  De bediening

44 Kruiwerken – exameneis 24  Weet waarom onnodig zwaar kruien zoveel mogelijk moet worden vermeden

45 Kruiwerken – exameneis  Kan storingen in het kruiwerk signaleren en eventueel verhelpen  Kent mogelijke oorzaken van zwaar kruien bij verschillende molentypes en kruisystemen  Weet waarom onnodig zwaar kruien zoveel mogelijk moet worden voorkomen  Exameneis 54  Kan een kruirol vervangen

46 Kruiwerken - algemeen  Waarom: molen op de wind zetten  Waar: boven-midden-onder  Waar: binnen of buiten  Hoe: schuiven of rollen

47 Kruiwerken - indeling  Schuifkruiwerken  Zetelkruiers  Neutenkruiwerk  Voeghoutenkruiwerk  Rolkruiwerken  Houten of ijzeren rollen  Engels kruiwerk

48 Kruiwerken - zetelkruiers  Zetelkruiers  Standerdmolen  Wipmolen  Bovenkruierkap met zetel (België)  Paltrok

49 Zetelkruier - standerd

50 Zetelkruier - standerdmolen

51 Zetelkruier - wipmolen

52

53 Paltrokmolenkruiwerk

54 Kruiwerken – typen bovenkruier Voeghoutenkruiwerk Neutenkruiwerk Rollenkruiwerk Engelskruiwerk

55 Voeghoutenkruiwerk

56 Voeghoutenkruiwerken  Geen overring  Geen kuip  Voeghouten gekeept over kruiring  Klossen onder voeghouten tegen overkruien (kan uit 1 stuk)  Kruivloer moet zuiver rond zijn en wordt kruiring genoemd  Smeren: bovenkant/binnenkant kruiring

57 Neutenkruiwerk

58  In de kruivloer neuten waarover de overring glijdt  Kuip voorkomt overkruien, om daar licht langs te kruien, kuipneuten  Kunnen ook in de overring, hoeven dan alleen van linksvoor tot rechtsvoor  Er zijn ook rollen in de kuip toegepast  Smeren: onderkant overing, en buitenkant overring (bij kuipneuten) of kuip (bij overringneuten)

59 Neutenkruiwerk  Smeren:  Paardenvet  Reuzel  Frituurvet  grafietvet  Groene zeep

60 Neutenkruiwerk  Diverse neutvormen

61 Neutenkruiwerk  Nieuwe kuip  Nieuwe neuten

62 Rollenkruiwerk

63  Rollen van hout of ijzer  Houten rol van iepenhout  Gietijzeren rol kan massief  Meestal met een soort spaken  Rollen zitten in rollenwagen van hout  Binnenrolring, buitenrolring  Verbonden door dammen  Stukken verbonden met ijzeren strips

64 Rollenkruiwerk  Rollen op een asje, asje geborgd tegen draaien  Rol conisch, verlengde loopvlakken komen samen in het midden van de molen  Kruivloer en overring dus ook  Kan eventueel tonvormig  Smeren: asjes, buitenkant overring/rollenwagen

65 Rol en rollenkruiwerk IJzeren asjes uitnemen om te smeren

66 Rollenkruiwerk

67

68

69 Rollendraaibank

70 Problemen met rollen  Hartscheuren  Ringscheuren

71 Rollenkruiwerk IJzeren platen Rollensluis

72  Rollensluis om gebroken rol te verwijderen  Vaak in kruivloer, uitneembaar stuk om vloer vlak te houden  Kan in overring, dan altijd bij pen. Waarom?  Rol zal meestal breken bij hals. Waarom?  Gebroken rol altijd meteen brokken verwijderen, groot stuk eventueel borgen met spijker of verder weghakken. Maar vloer schoonhouden  2x zoveel kruien als afstand rol/sluis

73 Problemen met rollen  Samengestelde rollen

74 Problemen met rollen  Ook gietijzer kan breken  Maar wat mist?

75 Rollenkruiwerk  Gietijzeren rollen

76 Rolvloer Rollenkruiwerk Kardoes

77 Rolvloer Rollenkruiwerk Oplossing met kruizen

78 Engels kruiwerk

79  Rol met flenzen  Klein, dus conisch niet nodig  Flenzen voorkomen overkruien  Kuip kan licht, wel nodig voor afdichten  Smeren: niet  (heel misschien asjes)

80 Engels kruiwerk

81 Vragen?  Vragen tot nog toe?  Welk kruiwerk is het oudst?  Torenmolen?  Schuifkruiwerken kunnen op kleinere molens  Zijn goedkoper

82 Binnenkruier

83 Binnenkruier – kruirad

84

85 Binnenkruier – kruireep

86 Binnenkruier - kruireep Enkelschijfsblok Natuurtouw Pal

87 Binnenkruier – bezetketting  Bezetketting  Doodketting

88 Binnenkruier - torenmolen

89 Buitenkruier

90 Staart

91 7 augustus 2014 Kruiraden

92 Kruiraderen  Kruirad  Munnik met schenen  Spaken  Gordingen  Kruihaspel  Geen gordingen  Minder spaken, meestal 6  Windkoppel  Doorlopende spaken, dus achter elkaar  Kruilier  Soms rondgaande ketting

93 Oude knegt

94 Kruirad pink

95 Kruirad

96 Windkoppel spinnekop

97 Windkoppel De Otter

98 Kruihaspel Held Jozua

99 Kruihaspel Schoolmeester

100 Kruirad en kruilier

101 Kruilier

102

103 Kruiwagen

104 En dan kan het ook heel anders

105 7 augustus 2014 Bovenas

106  Vroeger houten assen  Eerste gietijzeren assen uit Engeland eind 18e eeuw  Waren te duur en te zwak  Vanaf ongeveer 1836 in Nederland gegoten  Vulstukken soms over de hele as om te ‘verstoppen’  In het begin ook een leugenkop toegepast.  Als goedkoper alternatief gietijzeren insteekkop  Voornamelijk in België gegoten

107 Houten bovenas  Vierkante balk  In askop roedgaten gehakt  Knuppelstroppen voor de stevigheid  Hals en pen rondgedraaid  In hals schenen ingelaten  Pen kan schenen hebben maar ook een muts  Eventueel taatslager, smering met kettinkje

108 Gietijzeren as  Vanaf 1836 begon men assen te gieten in Nederland  Bekende fabrikanten:  Fyenoord (eerst N.S.M., later N.S.B.M.)  L.I. Enthoven & Co  Wed. A. Sterkman & Zn, later Prins van Oranje  Penn & Bauduin  D.A. Schrettlen & Co  Begin 20ste eeuw was de tweedehandsmarkt groot genoeg  Vanaf de jaren ‘80 wordt weer gegoten

109 Gietijzeren as Boven: Maallust, Amerongen, onder: Volharding, Best Walpen Askop Waterhol/ Kraag Hals Ribben Pen

110 Bovenas Vulstukken/ Boshout As bij poldermolen Waarland

111 Insteekkop  Overgangsvorm  Meer een Belgische oplossing  Askop heeft meest last van weersinvloeden  Oplossing: askop met hals afzagen, vervangen door gietijzeren kop  Inzetten askop komt heel precies ivm uitlijning

112 Insteekas Insteekkop bij De Hoop, Roosendaal Insteekaskop Molen Moorsel, Belgisch Limburg

113 Lagering

114 Halslager

115 Bronzen lagerschaal De Drie Lelies, Maasland

116 Dekkerlager

117 Penlager: Broeksteen

118 Pensteen met tegel

119 Penlager met taats

120 Houten as met muts As molen Boorsem, Belgisch Limburg

121 Pen met schenen Molen Opbrakel, Oost-Vlaanderen DeMaasmolen, Nederasselt

122 Springbeugels

123 Indicaties bij smeren  Streep in het vet  Mogelijk gebroken halssteen  Voorkant blijft vet, achterkant droog  Kantelen steen, kan op grote problemen duiden  Warmlopen  Beetje warm mag, tot handwarm  Let wel op bij verandering  Mogelijk verkeerde/te weinig smering  Mogelijk te diep lopen  Mogelijk problemen met steen

124 Vragen?

125 Fotoverantwoording  Foto’s zijn eigen werk, behalve:  Restauratie Slagdijkster: Kees de Groot  Restauratie Amerongen: Michel Dellebeke  Oude Knegt: Christiaan de Groen  Otter en Held Jozua: Jaap Kamphuis  Assen Amerongen/Best: Michel Dellebeke  Nieuwleusen 2x: Kees Vanger  Hoekmolen: Dimitri Marangos  Hals met schenen: Stefan Teeling  Insteekas molen Boorsem, Pen molen Opbrakel, Pen molen Boorsem: Mike Ekelschot  Penlager met taats: Mark Ravensloot  Pen Maasmolen: Ruud Bax  Lager De Drie Lelies: Rob van Zijl

126 Les kruiwerk - Colofon Voor het samenstellen is gebruik gemaakt van:  Tekeningen van J.G. Wiessner  Tekening Sipman  Foto’s van Kees Vanger  Foto’s Jos van Schooten (paltrok)

127 Copyright  Deze presentatie is gemaakt door André Koopal ten behoeve van theorieinstructie aan de afdeling Noord Holland van het Gilde vrijwillige molenaars.  Deze presentatie kan als geheel vrijelijk gebruikt worden voor instructie over de kap  De rechten van de afbeeldingen blijft bij de makers, neem voor gebruik contact met de maker op.  Info:


Download ppt "7 augustus 2014 Theorieinstructie les 4A De Kap en de Staart."

Verwante presentaties


Ads door Google