De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."— Transcript van de presentatie:

1 Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

2 Begrippen Bevolkingsdaling: Verwoesting - Verlies - Verandering - Verplaatsing Voorzieningen (sociale infrastructuur): Voorwaarde én Resultaat van menselijk handelen 1. Leefbaarheid: (subjectieve) beleving van de omgeving 2. (Sociale) Vitaliteit: inspanningen en initiatieven van bewoners gericht op de omgeving Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 2

3 Leefbaarheid en sociale vitaliteit Leefbaarheid: “waar bewoners naar tevredenheid leven en waar terugkerende problemen, zorgen en ergernissen beperkt zijn” Sociale vitaliteit: “waar waardevolle zaken tot stand komen dankzij vrijwillig handelen van bewoners”  Verbindende sociale vitaliteit (actief, betrokken)  Vernieuwende sociale vitaliteit (open, gericht op verandering) 3Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

4 Leefbare en vitale dorpen Wulvergem Serooskerke Loil 4Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

5 Sociaal-culturele veranderingen in dorpen De teloorgang van een boerencultuur Vestiging van nieuwe bewoners om woonredenen Veranderingen van binnenuit: veranderingen in gedrag en houdingen Binding aan het dorp veranderd: van dorpsbinding naar dorpstrots of lokaal bewustzijn Rond 1970: Omslag van autonoom dorp naar woondorp Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

6 De sociale staat van het platteland Thuis op het Platteland: Leefsituatie op het Nederlandse platteland is gunstig:  Gunstige woonsituatie  Toenemende mobiliteit  Grotere betrokkenheid bewoners Het beste van twee werelden: Dorpsgemeenschappen zijn nog steeds hecht maar veranderen (worden losser) Het platteland van alle Nederlanders: Oordeel over platteland positief, maar men is negatief over veel ontwikkelingen Overgebleven Dorpsleven:  Leefbaarheid op het platteland is beter, mede dankzij de sociale samenhang en de bevolkingssamenstelling  Sociale vitaliteit op het platteland is niet in alle opzichten beter 6Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

7 Toenemende (auto)mobiliteit Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 7 Vrouwen in dorpen Littenseradiel 1993, 2007

8 Ouderen: wat is van belang in de directe woonomgeving? Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 8 Ouderen in dorpen Kop v N.-Holland, 2001

9 Jongeren: blijven of vertrekken? Niet de streek maar de jongere staat centraal Structurele factoren  Opleiding, werk Culturele factoren:  (Lokale) binding Nationale en regionale verschillen:  Geworteldheid (generaties)  Zelfstandigheid jongeren  Kwaliteit woonfunctie Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 9

10 Autonome dorp Oordeel over de voorzieningen in het dorp is belangrijk “We hebben nog een kleine supermarkt en we hebben nog een bakker … Want als je dat niet meer hebt op een dorp … en dat zouden we misschien meer moeten gaan beseffen met z’n allen” Woondorp Oordeel over de eigen woning en de woonomgeving is belangrijk “Eigenlijk hebben we heel doelbewust voor dit dorpje gekozen want het is … de Parel van de Zak. En die Zak sprak ons vreselijk aan … Het landschap trok ons ontzettend” Verschillen tussen bewoners / dorpen 10Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

11 Verschillen tussen bewoners / dorpen Autonome dorp Je bent er geboren of opgegroeid, je komt ‘van het dorp’ (leefpaden) Je werkt er en je doet er je boodschappen: je woont ‘op het dorp’ (dagpaden) Traditioneel referentiekader: machtig beeld Woondorp Je bent er gaan wonen om de mooie woning en aangename woonomgeving Voor je sociale contacten en voorzieningen ben je niet afhankelijk van het dorp Opkomend referentiekader 11Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

12 Traditionele benadering leefbaarheid: de spiraal omlaag Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 12 Ontwikkeling aantal inwoners Ontwikkeling aantal voorzieningen Ontwikkeling Leefbaarheid Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Bewoners baseren hun oordeel steeds vaker op kwaliteit woonfunctie Aantal inwonersneemt vooral af doorkleinerehuishoudens

13 Andere benadering van leefbaarheid: de spiraal omhoog Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 13 Ontwikkeling Leefbaarheid Ontwikkeling gemeenschaps- initiatieven (voorzieningen) Ontwikkeling woonfunctie binnen de streek Regiovorming Voorzieningen zijnresultaat van leefbaarheid Krimp heeft pas effect als woonfunctie wordt aangetast Dorpen gaan verschillen in de aanwezigheid van sociaal kapitaal

14 Vitaliteit van dorpen 14Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

15 Leefbare en vitale dorpen, wat is daarvoor nodig? 1.Kwaliteit van de woonfunctie (woning en directe woonomgeving) 2.Ontmoetingsplekken die zich kenmerken door ‘openheid’ naar alle bewoners 3.Sociaal kapitaal: bewoners met grote sociale netwerken die kunnen binden maar ook bruggen kunnen en willen bouwen 4.Veranderende identiteit van een dorp vraagt om actieve oriëntatie van bewoners : “vertellen van verhalen” Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 15

16 1.De kwaliteit van het wonen goed, aangenaam en veilig wonen, vrij van overlast in een mooi en natuurlijk landschap met identiteit Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 16

17 2.Ontmoetingsfunctie: het dorpshuis als ‘Third Place’ Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? 17

18 3.Sociaal kapitaal Bewoners met grote sociale netwerken die kunnen binden én die bruggen kunnen en willen bouwen 18Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

19 4.Veranderende identiteit en het Vertellen van Verhalen Wulvergem Loil 19 Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal?

20 Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies


Download ppt "Bevolkingsverandering: hoe houden we dorpen leefbaar en vitaal? Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."

Verwante presentaties


Ads door Google