De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."— Transcript van de presentatie:

1 Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

2 Opzet Begrippen Sociale veranderingen in dorpen  Literatuur  Van autonoom dorp naar woondorp Voorzieningen als voorwaarde en resultaat  De spiraal omlaag en de spiraal omhoog  Succesvolle en minder succesvolle woondorpen Leefbare en sociaal vitale dorpen in een situatie van verandering Mythes en Perspectieven 2Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

3 Dorpen en voorzieningen Wulvergem Serooskerke Loil 3Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

4 Leefbaarheid: een lastig begrip 1. Gecompliceerd als onderzoekbaar begrip: betreft veel aspecten met een veranderend belang 2. Vaak normatief geladen 3. Gaat voorbij aan bewoners met een verschillende positie (succesvol versus kwetsbaar) en bewoners met een verschillend referentiekader: 4. Definieert problemen vaak op één ruimtelijke schaalniveau: dorp, buurt (woonomgeving) 5. Geeft vaak aanleiding tot een eenzijdige relatie tussen bestuur en bewoners (“wensenlijstjes”) 6. Ziet bewoners alleen als consument / slachtoffer van de omgeving 4Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

5 Begrippen Leefbaarheid: de beleving van de dagelijkse woonomgeving (of ‘wordt de omgeving als passend ervaren’) Sociale vitaliteit: inspanningen en initiatieven van bewoners gericht op hun omgeving (actief, open, betrokken) Voorzieningen (sociale infrastructuur): VVA (Voorzieningen, Verenigingen, Activiteiten), Voorwaarde én Resultaat van menselijk handelen 5Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

6 Sociale veranderingen in dorpen 6Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

7 De sociale staat van het platteland Thuis op het Platteland: Leefsituatie op het Nederlandse platteland is gunstig (hoewel niet voor iedereen en niet overal):  Gunstige woonsituatie  Toenemende mobiliteit  Grotere betrokkenheid bewoners Het beste van twee werelden: Dorpsgemeenschappen zijn nog steeds hecht maar veranderen (worden losser) Het platteland van alle Nederlanders: Oordeel over platteland is positief, maar men is negatief over veel ontwikkelingen Overgebleven Dorpsleven:  Leefbaarheid op het platteland is beter, mede dankzij de sociale samenhang en de bevolkingssamenstelling  Vitaliteit op het platteland is niet echt beter en sociale samenhang is daarvoor niet echt belangrijk 7Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

8 Autonoom dorp  Bloei van het autonome dorp tijdens de Wederopbouw:  Nieuwe welvaart bleef in het dorp  Het autonome dorp als ‘machtig beeld’ Woondorp  (Auto)mobiliteit: Verplaatste consumptie, algemene schaalvergroting van het leven  Toenemende oriëntatie op de eigen woning en woondomein (schaalverkleining) Sociale veranderingen in dorpen 8Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

9 Toenemende (auto)mobiliteit 9 Vrouwen in dorpen Littenseradiel 1993, 2007 Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

10 Belang van zaken in de woonomgeving wanneer men ouder wordt 10 Ouderen in dorpen Kop v N.-Holland, 2001 Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

11 Redenen om te blijven 11 Jonge bewoners dorpen Aa en Hunze 2010 Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

12 Autonome dorp Oordeel over de voorzieningen in het dorp is belangrijk “We hebben nog een kleine supermarkt en we hebben nog een bakker … Want als je dat niet meer hebt op een dorp … en dat zouden we misschien meer moeten gaan beseffen met z’n allen” Woondorp Oordeel over de eigen woning en de woonomgeving is belangrijk “Eigenlijk hebben we heel doelbewust voor dit dorpje gekozen want het is … de Parel van de Zak. En die Zak sprak ons vreselijk aan … Het landschap trok ons ontzettend” Verschillen tussen bewoners / dorpen 12Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

13 Verschillen tussen bewoners / dorpen Autonome dorp Je bent er geboren of opgegroeid, je komt ‘van het dorp’ (leefpaden) Je werkt er en je doet er je boodschappen: je woont ‘op het dorp’ (dagpaden) Traditioneel referentiekader: machtig beeld Woondorp Je bent er gaan wonen om de mooie woning en aangename woonomgeving Voor je sociale contacten en voorzieningen ben je niet afhankelijk van het dorp Opkomend referentiekader 13Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

14 Leefbaarheid in het autonome dorp: de spiraal omlaag Ontwikkeling aantal inwoners Ontwikkeling aantal voorzieningen Ontwikkeling Leefbaarheid Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Bewoners baseren hun oordeel steeds vaker op kwaliteit woonfunctie Aantal inwonersneemt vooral af doorkleinerehuishoudens 14Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

15 Leefbaarheid in het woondorp: de spiraal omhoog Ontwikkeling Leefbaarheid Ontwikkeling gemeenschaps- initiatieven (voorzieningen) Ontwikkeling woonfunctie binnen de streek Regiovorming 15 Voorzieningen zijnresultaat van leefbaarheid Krimp heeft pas effect als woonfunctie wordt aangetast Dorpen gaan verschillen in de aanwezigheid van sociaal kapitaal Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

16 Gemeenschapsinitiatieven: Loil Gemeenschapsinitiatieven: zijn voorzieningen (sociale infrastructuur) als resultaat van de leefbaarheid Voor sociale vitaliteit is meer nodig: Leefbare dorpen zijn niet altijd sociaal vitaal Veranderingen in leefbare en sociaal vitale dorpen: Verandering van identiteit 16Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

17 Sociale vitaliteit van dorpen 17Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

18 Leefbare en sociaal vitale dorpen in een situatie van verandering 1.Kwaliteit van de woonfunctie (woning en directe woonomgeving) 2.Ontmoetingsplekken die zich kenmerken door ‘openheid’ naar alle bewoners 3.Sociaal kapitaal: bewoners met grote sociale netwerken die kunnen binden maar ook bruggen kunnen en willen bouwen 4.Actieve oriëntatie van bewoners op de veranderende identiteit van hun dorp: “vertellen van verhalen” 18Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

19 1.De kwaliteit van het wonen goed, aangenaam en veilig wonen, vrij van overlast in een mooi en natuurlijk landschap met identiteit 19Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

20 2.Ontmoetingsfunctie: ‘Third Places’ 20Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

21 3.Sociaal kapitaal Bewoners met grote sociale netwerken die kunnen binden én die bruggen kunnen en willen bouwen 21Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

22 4.Veranderende identiteit en het “vertellen van verhalen” Wulvergem Loil 22Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

23 Mythes en Perspectieven Mythes Bevolkingsgroei is doel op zich De uitstroom van jongeren moet worden tegengegaan Leefbaarheid stimuleren door lokale voorzieningen te behouden Leefbare dorpen zijn sociaal vitaal Perspectieven Kwaliteit is het doel Trek menselijk en sociaal kapitaal aan (ook ouderen, deeltijd wonen) Leefbaarheid stimuleren door:  Verbeteren woonkwaliteit  Ontmoetingsfunctie creëren  Voorzieningen bereikbaar houden Belang van sociaal kapitaal: investeren in bewoners 23Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering

24 Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies Presentatie is beschikbaar op:


Download ppt "Leefbaarheid en lokale voorzieningen in een situatie van verandering Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."

Verwante presentaties


Ads door Google