De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ANGST in de palliatieve zorg Florence Guibert Buiron Huisarts Dordrecht.

Verwante presentaties


Presentatie over: "ANGST in de palliatieve zorg Florence Guibert Buiron Huisarts Dordrecht."— Transcript van de presentatie:

1 ANGST in de palliatieve zorg Florence Guibert Buiron Huisarts Dordrecht

2 Presentatie Wat is angst (wetenschappelijk?) De verschillende types angst Het herkennen van angst Oorzaken Diagnostiek Behandeling Take home messages

3 Wat is angst? Normale reactie in de context van een reële dreiging Gaat gepaard met lichamelijke verschijnselen door activatie van het autonoom zenuwstelsel Voorbereiding “fight or flight”reactie Versnelde hartslag en ademhaling Verhoogde spierspanning, speciale gedachten zoals “Ik ga dood” “ Er staat mij iets vreselijks te gebeuren”.

4 Prevalentie Loopt sterk uiteen: 13% - 79% -herkenning, verschil in meetinstrumenten en meetmomenten Niet meer angststoornissen dan bij gewone bevolking

5 Verschillende types angst Normale angst: past bij situatie Angstklachten: klachten waarbij normale angst een rol speelt Abnormale angst: na geen of minimale prikkels; past niet bij situatie, niet invoelbaar Paniekaanval: plotseling, heftige symptomen. Past bij verschillende angststoornissen Angststoornissen: verzamelnaam voor verschillende stoornissen met “abnormale” angst; belemmering in sociaal functioneren

6 Angst in de palliatieve fase Reactieve angst Angststoornis door somatisch aandoening en/of middel (rol neurotransmitters op verschillende hersensgebieden) - symptomen van ziekte en/of medicatie zijn oorzaak van angst. Onderliggend mechanisme nog niet duidelijk Andere soorten angst zoals pre-existente angsten (fobieën, PTSS, paniek...)

7 Oorzaken Oorzaken van reactieve angst: – Ziektegerelateerd – Karakterologisch (bijvoorbeeld controle) – Existentiële factoren Oorzaken van angststoornissen door somatische aandoening en/of medicatie – Pijn, dyspnoe, delier, koorts, metabole dysregulatie (hypercalciëmie), endocriene stoornissen (uitzaaiing in bijnier), hersentumor of uitzaaiing in hersenen – Onttrekking van alcohol, roken, benzos, opioïden – Medicatie: corticosteroïden, opioïden, benzos, bronchodilatoren, betablokkers, anti-emetica enz.

8 Oorzaken Andere angststoornissen: – Prevalentie hoger bij vrouwelijk geslacht – Jongere leeftijd – Socio-economische status – Uitgelokt door lichamelijke symptomen, behandeling, diagnostiek onderzoek – Terminale fase

9 Herkennen van angst Duidelijk herkenbaar: patient benoemt de symptomen of de symptomen zijn duidelijk herkenbaar zoals tachycardie, snelle hartslag, transpireren, agitatie, slaapprobleem... Minder duidelijk herkenbaar : symptomen die niet reageren op medicatie (o.a. pijn), symptomen die bij de ziekte kunnen horen (o.a. benauwdheid, frequente mictie, warm/koud gevoel...) Meetinstrumenten (Utrecht symptomendagboek / Hospital Anxiety and Depression scale (HADS)->Pallialine

10 Diagnostiek Anamnese Lichamelijk onderzoek Eventueel lab, CT-scan Eventueel consult psycholoog/psychiater

11 Behandeling Integrale benadering bespreekbaar maken, ruimte geven. Consult psycholoog / psychiater / geestelijk verzorger overwegen Behandeling van uitlokkende factoren Cave onttrekking bij alcohol/ benzoverslaving -> liefst langwerkende benzo’s voorschijven (kans op rebound effect) Medicatie wijzigen of staken

12 Behandeling Medicamenteus: – Benzo’s -aandacht voor kortwerkende medicatie voor de nacht (oxazepam/temazepam) -langwerkende voor algemene dekking (lorazepam/diazepam) -cave metaboliet bijvoorbeeldmidazolam/diazepam - andere routes dan oraal mogelijk, denk aan rectaal/subcutaan (intramusculair vermijden)

13 Behandeling Medicamenteus: – SSRI’s -bij associatie met depressie maar ook als alternatief Citalopram, Sertraline, hierbij de minste interactie; Mirtazapine – Andere middelen bijvoorbeeld antipsychoticum: haldol bij angst bij een delier

14 Take home messages Herkenning van belang Ruimte geven Zo nodig derden inschakelen Behandeling mogelijk


Download ppt "ANGST in de palliatieve zorg Florence Guibert Buiron Huisarts Dordrecht."

Verwante presentaties


Ads door Google