De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Vrije-CLB-Koepel vzw Centrumdag VCLB AMI2 22 april 2010 Armoedebestrijding: het referentiekader Jos Cré Kansenbevordering VCLB-koepel.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Vrije-CLB-Koepel vzw Centrumdag VCLB AMI2 22 april 2010 Armoedebestrijding: het referentiekader Jos Cré Kansenbevordering VCLB-koepel."— Transcript van de presentatie:

1 Vrije-CLB-Koepel vzw Centrumdag VCLB AMI2 22 april 2010 Armoedebestrijding: het referentiekader Jos Cré Kansenbevordering VCLB-koepel

2 Vrije-CLB-Koepel vzw Belang van een theoretisch kader  Praktijkervaring is het belangrijkste  Een theoretisch kader kan helpen om de inzichten die daaruit gegroeid zijn te synthetiseren  Goed als tegenwicht tegen vaak onbewuste theoretische kaders (‘beliefs’):  “het is allemaal te verklaren door aangeboren aanleg”  “het is allemaal hun eigen schuld”

3 Vrije-CLB-Koepel vzw Overzicht 1.Armoede: de feitelijke situatie in Vlaanderen 2.Analyse: oorzaken en gevolgen van armoede (de armoedecirkel) 3.Armoede leidt tot zwakke schooluitslagen: enkele feiten en cijfers 4.Oorzaken 5.Remedies; de rol van CLB

4 Vrije-CLB-Koepel vzw Armoede: de feitelijke situatie

5 Wat noemen we ‘arm’?  Objectieve armoedegrens = 60% van het mediaan equivalent inkomen in België 860 €/m. voor een alleenstaande 1375 €/m. voor alleenstaande met 2 kinderen  Subjectieve armoedegrens = het gevoel de eindjes…  Leefloon (alleenstaande)= 711 €/m.  Minimumloon =1118 €/m.

6 Armoede in ons land: algemeen (Jaarboek Armoede…) OBJECTIEF:  Vlaanderen: 11,4% van de mensen is arm  België: 14,7% van de mensen is arm  Wallonië: 17,1% van de mensen is arm SUBJECTIEF:  Vlaanderen: 11,7%  België: 16,6%

7 Armoede volgens regio van herkomst (België, 2001, armoedegrens 60% mediaan) (‘De kleur van armoede’, KBS, 2007) Herkomst% armen Belgisch10,16 % Europees14,99 % Niet-Europees29,85 % Turks58,94 % Marokkaans55,56 % Italiaans21,49 % TOTAAL12,66 %

8 Gemiddeld belastbaar netto-jaarinkomen (België, 2004) DecielInkomen € € € € € € € € € €

9 Ongelijke verdeling van de rijkdom in ons land (België)  De 30% armsten hebben 5,6% van het Belgische vermogen  De 10% rijksten 49,6% van het Belgische vermogen

10 Kansarmen in het onderwijs  21% van de leerlingen in Vlaanderen is GOK-leerling (cfr. 11% van de Vlamingen is arm)  GOK-leerling = leerling die beantwoordt aan één of meer GOK (armoede)-indicatoren:  Moeder lage scholingsgraad (geen HSO)  Gezin krijgt een schooltoelage  Trekkende bevolking  Kind geplaatst  Additioneel: Thuistaal Niet Nederlands

11 Ter info: situatie in AMi2

12 Analyse

13 Socio-economische status (SES)  Kansarmoede (‘lage SES’) van een gezin heeft te maken met:  Financiëel kapitaal: inkomen, bezit, woonst => afhankelijk van het inkomen (werksituatie ouders)  Menselijk kapitaal: gezondheid  Sociaal kapitaal: kennissenkring, steun/trauma’s…  Cultureel kapitaal: scholing van de ouders  Scholingsgraad moeder (cfr. GOK) is een goede indicator voor kansarmoede

14 Armoedecirkel ARMOEDE (financieel kapitaal) GEVOLGEN VAN ARMOEDE  Minder menselijk kapitaal (gezondheid)  Minder sociaal kapitaal  Minder cultureel kapitaal

15

16 Een aspect van de armoedecirkel ARMOEDE (ouders) Zwakke SCHOOLuitslagen (kinderen)

17 1.Lage schooluitslagen leiden tot armoede  Lage schooluitslagen =>zwakke positie op de arbeidsmarkt (slecht betaald werk, geestdodend werk, ongezond werk…)  Gevolgen:  Laag inkomen  Zwakke gezondheid  Geen verdere ontwikkeling

18 2. Armoede leidt tot zwakke schooluitslagen Feiten en cijfers

19 Pct 3-jarigen niet in kleuteronderwijs © I. Nicaise

20 Pct leerlingen in buitengewoon lager onderwijs © I. Nicaise

21 Achterstand in 1° en 6° lj LO © I. Nicaise

22 Studieoriëntering naar socio-economisch deciel

23 (Geen) toegang tot HO Beroep vader 1= arbeider 2= zelfst./landb. 3= bediende 4= vrij beroep/ ond.leider 5= hoger bediende, kaders Diploma moeder 6= geen of LO 7= LSO 8= HSO 9= HO © I. Nicaise

24 Armoede leidt tot zwakke schooluitslagen: analyse FACTOREN:  Achterstandsverwerving thuis  Achterstelling op school

25 Andere factoren?  Aangeboren aanleg  De aangeboren aanleg kunnen we niet meten  Er is (dus) geen wetenschappelijke evidentie over een gemiddeld ‘mindere’ aanleg bij kansarme groepen  Alleszins is het belang van de ‘milieufactor’ (kansen) wel wetenschappelijk aan te tonen  Eigen inspanningen  Ook de kracht om zich in te spannen wordt mee bepaald door de kansen die men heeft meegekregen  Kansarmen doen wel degelijk vaak hun uiterste best!  Ieder van ons zou, in gelijkaardige levensomstandigheden, zich op eenzelfde wijze gedragen als de kansarmen!

26

27 SPOOR 1: Achterstandsverwerving buiten de school De KANSEN die het kind krijgt in het gezin (en daarbuiten): 1.Financieel kapitaal 2.Menselijk kapitaal (gezondheid) 3.Sociaal kapitaal 4.Cultureel kapitaal

28 1.Financieel kapitaal Aspecten:  Huisvesting (bv. eigen kamer)  Buurt (bv. speelgelegenheid)  Comfort (bv. internet, boeken, tijdschriften)  Gezinsactiviteiten (bv. reizen, uitstappen)  Schoolkosten

29 2.Menselijk kapitaal (gezondheid) ‘Arm maakt ziek’ (factoren):  Voeding  Gezondheidszorg  Levensgewoonten  Woonomstandigheden Aspecten:  Hygiëne  Tanden  Lichaamsgewicht  Fitheid  …

30 3.Sociaal kapitaal  Rolmodellen  volwassenen  peergroup  Hulpbronnen  Bekenden waar men een beroep kan op doen  Vertrouwdheid met voorzieningen  Houding van de ‘samenleving’  Waar je staat op de ‘sociale ladder’  Hoe men met je ‘omgaat’

31 4.Cultureel kapitaal  Scholingsgraad ouders (moeder)  Taalgebruik thuis  Cognitieve stimulering  Gezinscultuur (bv. leescultuur)  Opvoeding (vaardigheden en attitudes)  Socio-emotioneel klimaat  NEGATIEF KAPITAAL: draaglast  Spanningen, ruzie, geweld  Problemen allerlei (financies, verslaving, school, gerecht,…)  …

32 De NEERSLAG op het kind  Gezondheidstoestand  Cognitieve ontwikkeling (kennis, inzicht, taal)  Vaardigheden (bv. schoolse vaardigheden)  Socio-emotionele onwikkeling (o.a. zelfbeeld, zelfvertrouwen, attitudes…) => minder KANSEN van thuis uit

33 Spoor 2: Achterstelling op school De KANSEN die het kind (niet) krijgt op school: 1.Welbevinden  Uitsluiting 2.Betrokkenheid  Vervreemding 3.Goed afgestemd onderwijs  Onterechte vanzelfsprekendheden 4.Breed onderwijs  Eenzijdig cognitief 5.Ondersteuning/hulp  Mattheuseffect 6.Positief verwachtingspatroon  Pygmaleon 7.Communicatie school-ouders  Onbegrip

34 1.Welbevinden  Uitsluiting School- en klasklimaat: zich ‘thuis voelen’ (voorwaarde tot leren!)  Relatie kind – leerkracht  Relatie tussen de leerlingen Vooroordelen Onbegrip Uitsluiting

35 2.Betrokkenheid  Vervreemding ‘Middenklassecultuur’:  aansluiting bij de leefwereld?  wordt het kind geboeid?

36 3.Afgestemd onderwijs  onterechte vanzelfsprekendheden Vertrekt het onderwijs van de beginstituatie van het kind (cfr. achterstandsverwerving)?  Schoolse taal  Schoolse attitudes  …

37 4.Breed onderwijs  Eenzijdig cognitief Herkent men de competenties van (kansarme) kinderen? Cfr. ‘breed evalueren’ Maakt de school gebruik van deze competenties?  Zelfsturende competenties (zelfredzaamheid, doorzettingsvermogen, kritische zin…)  Sociale competenties (loyaliteit, echtheid, samenwerken, assertiviteit…)  Motoriek  Humor  …

38 5.Ondersteuning/hulp  Mattheuseffect Mattheuseffect: meestal krijgen de beste leerlingen de meeste aandacht van de leerkracht!

39 6.Positief verwachtingspatroon  Pygmaleon Pygmaleoneffect = self fulfilling profecy Kansarme kinderen worden meestal onderschat (inhaalbeweging is mogelijk!) Daardoor wordt de lat voor hen soms te laag gelegd.

40 7.Communicatie school-ouders  Onbegrip  De school vormt een hoge drempel  Twee verschillende (sub-)culturen  Wederzijdse vooroordelen  Gebrek aan communicatie kan leiden tot onbegrip  Belang van een vertrouwensband tussen leerkracht en ouders

41 Remedies (wat gedaan?) (KORT OVERZICHT) Spoor 1: Tegen de achterstandsverwerving buiten de school => Empowerment van de gezinnen/buurt Leerlingenbegeleiding (kansarme lln) Opvoedingsondersteuning: bv. oudergroepen Activering van de buurt … Spoor 2: Tegen de achterstelling op school => Schoolondersteuning (KB) Ondersteuning leerkrachten Ondersteuning schoolbeleid (GOK; KB) Brede school …

42 Rol van CLB Duidelijke opdracht voor CLB!  CLB-decreet, art. 22 ‘Het centrum begeleidt prioritair en intensief die leerlingen die in hun ontwikkeling en leerproces bedreigd worden. Het centrum besteedt daarbij bijzondere aandacht aan die leerlingen die door hun sociale achtergrond en leefsituatie leerbedreigd zijn’  BVR operationele doelstellingen (CLB-profiel)  GOK-decreet  Extra-omkadering CLB voor kansarmoede  …

43 Enkele aandachtspunten voor CLB (VOLGORDE GEWIJZIGD !)  Kansarmoede niet opvatten in de breedste zin want dan verliest de term zijn zin (iedereen wordt dan “kansarm”)  Kansarmoede (lage ‘SES’) betekent minder kansen hebben wegens minder ‘kapitaal’ en meer kans op uitsluiting  Hou steeds rekening met mogelijke kansarmoedefactoren (cfr. faire diagnostiek)  Maak een onderscheid tussen ‘kansarmoedeproblemen’ en leer- of psychische stoornissen

44 Aandachtpunten  Basishouding t.a.v. kansarmen: gelijkwaardigheid, respect, begrip (cfr. HGD en FD)  Verlaag de drempel van het centrum (=stap zelf naar de mensen) cfr. 10 tips Recht-Op.  Bouw een vertrouwensrelatie uit met kansarme ouders en leerlingen (cfr. 15 tips Recht-Op over communiceren).  Herken de signalen: cfr. ‘signalenchecklist’ (Dossier Klasse - de eerste lijn)

45 Aandachtspunten  Geef verstaanbare info  Faire schoolloopbaanbegeleiding (OLB)  Werk mee aan/initieer preventieve acties in samenwerking met andere organisaties  Coach de leerkracht en de school (schoolondersteuning, GOK)  Werk een centrumplan/vestigingsplan uit mbt KB en GOK

46 Bronnen  Zie intranet Begeleiding => Kansenbevordering  ‘Gelijke onderwijskansen en kansenbevordering als antwoord op sociale ongelijkheid’ in ‘GOKken op de toekomst (Wolters Plantyn, 2006)  Toetsstenen Faire Diagnostiek (VCLB- Service)  Klasse: Dossier Kansarmoede  Dossier CLB ‘van wantrouwen naar dialoog’ (Recht-Op Kiel)

47 CLB KAN HET VERSCHIL MAKEN VOOR KANSARME LEERLINGEN !


Download ppt "Vrije-CLB-Koepel vzw Centrumdag VCLB AMI2 22 april 2010 Armoedebestrijding: het referentiekader Jos Cré Kansenbevordering VCLB-koepel."

Verwante presentaties


Ads door Google