De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bestaat schoolrijpheid? Blok 1: Hedendaagse visie op schoolrijpheid Karine Verschueren, Centrum voor Schoolpsychologie, K.U.Leuven.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bestaat schoolrijpheid? Blok 1: Hedendaagse visie op schoolrijpheid Karine Verschueren, Centrum voor Schoolpsychologie, K.U.Leuven."— Transcript van de presentatie:

1 Bestaat schoolrijpheid? Blok 1: Hedendaagse visie op schoolrijpheid Karine Verschueren, Centrum voor Schoolpsychologie, K.U.Leuven

2 Situering Meeste onderwijssystemen: start formeel onderwijs rond 6 jaar Transitie van kleuter-lager onderwijs ~ veranderingen in leeromgeving

3 VOOR EN NA… (LaParo, Rimm-Kaufman, & Pianta, 2006; Sink, Edwards, & Weir, 2007) Bereiken leerdoelen niet meer vrijblijvend Meer prestatiegeoriënteerd Andere klasorganisatie Meer ‘bankwerk’ en groepsinstructie

4 Factoren die succesvolle overgang KO-LO belemmeren/bevorderen? Schoolrijpheid

5 Overzicht Vroegere opvatting Kritiek Huidige opvatting Praktische implicaties

6 Vroegere visie “School readiness”: Arnold Gesell Biologische ontwikkelingsmodellen –Ontwikkeling verklaren in termen van biologische processen –Voorspelbare en invariante ontwikkelingsstadia

7 Vroegere visie Leren is pas mogelijk als het kind er biologisch rijp voor is Implicaties –Diagnostiek: bv. Head-proef –Adviesverlening: ‘wachten’ tot het kind rijp is

8 Visie van leerkrachten (Smith & Shepard, 1988) 40 interviews met kleuterleidsters Ongeveer helft: ‘maturatievisie’ Schoolonrijpheid vooral te wijten aan onvoldoende rijping. Leerkrachten of ouders kunnen kind daarom het beste meer tijd geven om verder te ontwikkelen. ~ SLB-beslissingen

9 Kritiek Ontwikkeling (ook) beïnvloed door context  bio-ecologische of contextuele ontwikkelingsmodellen ‘Leervoorwaarden’ ook beïnvloedbaar door instructie (bv. Morrison et al., 1995)

10 From: Berk, L.E. (2003). Development through the lifspan (3rd ed.). Boston: Pearson Education.

11 Resultaten Auditieve Analyse: % correcte antwoorden (Morrison et al., 1995) Noot: 2 groepen ongeveer even oud

12 Kritiek Kenmerk van kind: (lagere) school buiten schot  “Is deze school wel rijp voor dit kind ?”

13 ~ ’Remediërende’ visie (Smith & Shepard, 1988) « Schoolonrijpheid is gevolg van ervaring, de leeromgeving, … Ouders en leerkrachten kunnen mits extra inspanningen het verschil maken. Leerkrachten 1ste leerjaar moeten zich kunnen aanpassen aan diversiteit. »

14 Huidige visie: compromis Rol van (school)omgeving niet vergeten! Rol van kindfactoren niet ontkennen –biologische factoren zijn wel degelijk van belang (‘risicofactoren’) –omgeving moet trachten af te stemmen op die kenmerken; ontwikkeling net “een stapje voor te zijn” –functioneren van kind in kaart brengen –functioneren van kind = steeds resultaat van wisselwerking kind-omgeving

15 Ontwikkeling van ‘executieve functies’ Bron: colleges ‘Cognitieve en psychosociale ontwikkeling van kinderen en adolescenten: theorie en praktijk’, K.U.Leuven

16 Ontwikkeling van ‘executieve functies’

17 “School readiness” Resultaat van interactie of wisselwerking tussen kind en omgeving (Ladd et al., 1999; Mashburn & Pianta, 2006)

18 “School readiness” « aspect of child functioning that is determined by the quality and type of interactions that a child engages in with others; and social relationships between children and parents, parents and teachers, and teachers and children are identified as the conduits through which children become motivated and interested in school activities and acquire competencies associated with school readiness » (Mashburn & Pianta, 2006, p )

19 Huidige visie Interactionistisch Multifactorieel/-dimensioneel  welke factoren?

20 Welke kind- en omgevingsfactoren voorspellen schoolprestaties 1ste leerjaar?

21 Academische prestaties 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … Leervw’en 3 de KK

22 Specifieke leervoorwaarden Prestaties voor taal/rekenen in 1ste leerjaar worden het beste voorspeld door prestaties voor taal/rekenvoorwaarden in 3de KK Afname van (betrouwbare en valide!) toetsen leervoorwaarden heeft predictieve waarde  relevant voor besluitvorming

23 Recent onderzoek in Vlaanderen SIBO-onderzoek (Verachtert, 2008) (N = uit 122 scholen) r =.65 tussen voorbereidend rekenen begin 3de KK en rekenen einde 1ste leerjaar Eigen onderzoek (Bossaert, Verschueren et al., 2008) (N = 169 uit 26 scholen) r =.54 tussen voorbereidende vaardigheden taal + rekenen 1ste trim. 3de KK en taal en rekenen einde 1ste leerjaar

24 Meting specifieke leervoorwaarden Algemene screeningstoetsen en meer gerichte toetsen (zie later) Leertestvorm: « proeflessen »

25 Cognitieve vaardigheden Academische prestaties 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … Leervw’en 3 de KK

26 Cognitieve vaardigheden Academische prestaties 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … Leervw’en 3 de KK

27 Algemene cognitieve vaardigheden Betekenisvol effect, grotendeels indirect via voorbereidende vaardigheden 3e KK r =.47 (p <.001) tussen scores CPM begin 3de KK en voorbereidende reken- en taalvaardigheden en r =.37 (p <.001) tussen CPM-scores en prestaties eind 1ste leerjaar (Bossaert, Verschueren et al., 2008)  beperktere cognitieve vaardigheden = plausibele verklaring voor lage totaalscores op screening leervoorwaarden

28 Algemene cognitieve vaardigheden Meting algemene cognitieve vaardigheden: vaak intelligentietest  let op: meer gevaar voor meetfouten bij jongere kinderen (vooral < 5 jaar) (Chen & Siegler, 2000; Resing, 2007)

29 Algemene cognitieve vaardigheden Minder informatief voor gerichte remediëring/begeleiding (tenzij voor verwachte vooruitgang) Wel voor globale indicatiestelling : aangepaste vorm van onderwijs nodig? (Van den Broek, 1997)

30 Cognitieve vaardigheden Leergerela- teerd gedrag Academische prestaties 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … Leervw’en 3 de KK

31 Leergerelateerde gedragingen Zelfregulatie, ‘executief functioneren’ Attitude t.o.v. schooltaken, betrokkenheid/participatie bij klasactiviteiten, …  bijkomende voorspellende waarde voor succes 1ste leerjaar Bv. SIBO-onderzoek: r =.43 met rekenprestaties 1ste leerjaar

32 Illustratie: Klasparticipatie (Ladd, 1992; bewerking door Cornelissen & Verschueren, 2002) Coöperatieve participatie Doet wat de leerkracht vraagt Maakt verantwoordelijk gebruik van klasmateriaal Is goed handelbaar voor de leerkracht Aanvaardt het gezag van de leerkracht Onafhankelijke participatie Zoekt uitdagingen Is zelfbepalend, stelt eigen doelen Werkt onafhankelijk Heeft veel hulp en leiding nodig (-)

33 Sociaal-emotioneel functioneren Sociale competentie: interpersoonlijk sociaal gedrag, zelfwaardering, … bijkomende voorspellende waarde, hoewel op zich beperkter Wel: via relaties met klasgenoten en leerkrachten

34 Cognitieve vaardigheden Leergerela- teerd gedrag Academische prestaties 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … Leervw’en 3 de KK Sociaal- emotioneel functioneren …

35 Dus: Verschillende domeinen van functioneren van kind  product van kind x omgevingsinvloeden

36 Gezinsklimaat Instructie- kwaliteit Academische prestaties 3KK en 1 ste lj Gebaseerd op Downer & Pianta (2006); Bossaert, Verschueren, et al. (2008); Verachtert (2007); … SES, etniciteit, Affectieve kwaliteit lk- kindrel. …

37 Omgevingsinvloeden: thuisomgeving Lage SES, lage opleiding moeder, allochtone herkomst, …  meer risico op schools falen ook na overgang KO-LO

38 SESCognitieve vaardigheden Taal/rekenen begin 3e KK Taal/rekenen eind 1ste lj Gebaseerd op Bossaert, Verschueren et al., 2008

39 Gezinsklimaat –Cognitieve stimulatie: aanwezigheid van speelgoed, boeken, … –Emotionele ondersteuning of sensitiviteit

40 Zaak van school/ leerlingenbegeleiding? GOK-beleid Evidence-based werken aan bevorderen van schools succes in risicogroepen Zie Bv. Kaleidoscoop Bv. Piramide

41 Zaak van school/ leerlingenbegeleiding? Maatregelen nemen/ondersteunen om de betrokkenheid van ouders bij de school verhogen (Marzano, 2008) –Zorgen voor middelen waardoor ouders en school kunnen communiceren: eenvoudige info, vertaling, telefoneren, (protocollen voor) oudergesprekken –Betrokkenheid van ouders bij alledaagse activiteiten in de school verhogen: op professionele wijze inzetten van vrijwilligers als assistent in de klas, surveillant, … –Vertegenwoordiging ouders in bestuursstructuren

42 Omgevingsinvloeden: schoolomgeving Instructiekwaliteit: voor overgang, maar ook daarna (1 ste leerjaar) (Downer & Pianta, 2006) Affectieve kwaliteit leerkracht-kindrelaties

43 Affectieve kwaliteit leerkracht-kindrelatie Algemeen: –Kwaliteit van vroege leerkracht-leerlingrelatie = voorspellend voor schools welbevinden, prestaties en psychosociaal functioneren bovenop andere voorspellers –Vooral: conflict = risicofactor –Ook over leerjaren heen (bv. Hamre & Pianta, 2001) Eigen onderzoek: –Wederzijdse verbanden tussen relationeel conflict en agressief gedrag in 3de kk  negatieve spiraal

44 teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict time 1time 2time 3 Doumen, Verschueren, et al. (2008, JCCAP, N = 148 kinderen uit 3 de kleuterklas) Transactionele verbanden?

45 teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict time 1time 2time 3.69***.90***.69***.82***.63***.17***.30*.21*

46 teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict time 1time 2time 3.69***.90***.69***.82***.63***.17***.30*.21*

47 teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict time 1time 2time 3.69***.90***.69***.82***.63***.17***.30*.21*

48 teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict child aggressive behavior teacher-child conflict time 1time 2time 3.69***.90***.69***.82***.63***.17***.30*.21*

49 Observaties in de klas (Sutherland & Oswald, 2005) Micro-analytisch: opeenvolgingen van leerkracht- kindinteracties en gedrag kind Kind: storend gedrag Betrokkenheid  Storend gedrag  Lk: meer vermijding, meer berisping, minder lof, … ….

50 Kan nabije relatie met leerkracht compenseren voor risico’s? Groeiende evidentie voor bufferend effect van nabije leerkracht-kindrelatie voor kinderen met risico’s op cognitief of sociaal-emotioneel vlak. Eigen onderzoek –Kleuters met ‘moeilijk’ temperament

51 Voorspelling van agressief gedrag door activiteitsniveau kind Nabijheid Laag β =.36* Verschueren & Buyse (2008), N = 159 kindergartners

52 Voorspelling van agressief gedrag door activiteitsniveau kind Nabijheid Laagβ =.36* Mediumβ =.02

53 Voorspelling van agressief gedrag door activiteitsniveau kind Nabijheid Laagβ =.36* Mediumβ =.02 Hoogβ = -.25

54 Gelijkaardige beschermende effecten voor academische prestaties in lagere school en schoolloopbaanbeslissingen Burchinal et al. (2002) (N = 511; ko-lo) –Academisch presteren in 2de lj voorspeld door SES en opvoedingsklimaat –Doch: nabije relatie kleuterleidsters = beschermende factor voor kwetsbare groepen Pianta, Steinberg, & Rollins (1995) (N = 436; ko-lo) –Nabije relatie kleuterleidster = beschermende factor tegen zittenblijven en verwijzing buitengewoon onderwijs

55 Hoe ingrijpen? Evidence-based interventies om affectieve kwaliteit van relatie te verhogen? « Banking Time » (Pianta & Hamre, 2002) –Regelmatige individuele tijd met kind: 5 à 15 min –Nadruk op keuze door kind van activiteiten; Leerkracht = neutraal + ‘relational messages of safety, support for exploration, or predictability’ –Men creëert ander soort interactie  kind gedraagt zich anders  percepties leerkracht veranderen


Download ppt "Bestaat schoolrijpheid? Blok 1: Hedendaagse visie op schoolrijpheid Karine Verschueren, Centrum voor Schoolpsychologie, K.U.Leuven."

Verwante presentaties


Ads door Google