De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Fix your Vowels: Onderzoek in taalverwerving Carmen Lie Lahuerta (UvA) Vincent J. van Heuven (UL)

Verwante presentaties


Presentatie over: "Fix your Vowels: Onderzoek in taalverwerving Carmen Lie Lahuerta (UvA) Vincent J. van Heuven (UL)"— Transcript van de presentatie:

1

2 Fix your Vowels: Onderzoek in taalverwerving Carmen Lie Lahuerta (UvA) Vincent J. van Heuven (UL)

3 7 jun 2012 Klinkerarticulatie2 UvA-project  Aanleiding: Uitspraakproblemen in Spaans bij NL studenten Problemen vooral bij Spaanse klinkers  Oplossing Experimenteel trainingsprogramma Opscherpen waarneming en productie van subtiele kleurverschillen tussen klinkers Automatische feedback mbv KlinkerMikken

4 7 jun 2012 Klinkerarticulatie3 UvA-project  Probleem: Carmen LL is ziek, onderzoek is vertraagd.  Voorstel: Een algemene inleiding op het programma KlinkerMikken Demonstratie van KlinkerMikken Uitbreidingen in progress

5 K LINKER M IKKEN Prof. dr. Vincent van Heuven Fonetisch Laboratorium Leiden University Centre for Linguistics

6

7 ARTICULATIE

8 tongcontour

9 punt van nauwste doorgang = vernauwingsplaats

10

11

12 voor achter hoog halfhoog halflaag laag

13 7 jun 2012 Klinkerarticulatie12 DE IPA KLINKER-KAART  De International Phonetics Association stelt het fonetisch alfabet vast  De IPA klinkerkaart is ingericht volgens het Cardinal Vowel systeem van Jones  Extreme articulatorische targets voor [ , , ,  ]  Tussen-targets op 1/3, 2/3 (en 1/2)

14

15

16 7 jun 2012 Klinkerarticulatie15 VOORBEELDEN  Klinkerdiagrammen van Arabisch (3) Turks (8) Nederlands (12) Amerikaans Engels (11) Zweeds (16)

17 Arabisch

18 Turks

19 Nederlandse zuivere klinkers

20 Nederlandse verglijdende klinkers

21 Amerikaans-Engels

22 Zweeds

23 AKOESTIEK

24 7 jun 2012 Klinkerarticulatie23 Resonantie  Waarom is vernauwingsplaats zo belangrijk? Verdeelt aanzetstuk in voorste en achterste holte (volgende dia) Keelholte > laagste resonantie Knippen tegen keel Mondholte > op één na laagste resonantie fluiten Samen kleurcomponenten van klinkers

25

26 7 jun 2012 Klinkerarticulatie25 RESONATOREN IN SPRAAK  De keel versterkt een smalle frequentieband ergens tussen 200 en 800 Hz (gemiddeld 500 Hz)  De mond versterkt een smalle frequentieband in het bereik tussen 600 en 2400 Hz (gemiddeld 1500 Hz)  Zulke smalle frequentiebanden die worden versterkt via resonantie in het spraakkanaal heten formanten

27 7 jun 2012 Klinkerarticulatie26 BRON/FILTER MODEL  Filterdeel  Een reeks filters/resonatoren die ieder specififieke frequentiecomponenten versterken Binnen een bepaalde bandbreedte Rond een voorkeursfrequentie Bronnen en filter werken onafhankelijk van elkaar

28

29 7 jun 2012 Klinkerarticulatie28 BELANG voor de LUISTERAAR  Informatie over de laagste twee formanten (F1, F2) is voldoende om een klinker te kunnen herkennen  De derde formant (F3) draagt nog wel bij aan een betere identificatie  Hogere formanten dragen niet meer bij aan identificeerbaarheid maar wél aan de natuurlijkheid (menselijkheid) van het geluid

30 7 jun 2012 Klinkerarticulatie29 ACOUSTISCH KLINKERDIAGRAM  Gebruikelijke F1 en F2 waarden voor puntklinkers (mannenstem, hertz) F1 F2 [i] [u] [a]  Bij vrouwenstem +15% wegens kleinere resonantieholtes

31 7 jun 2012 Klinkerarticulatie30 ACOUSTISCH KLINKERDIAGRAM  Teken de klinkers in in een 2-dimensionele kaart met F1 van boven naar onder F2 van rechts naar links  Opmerkelijke overeenkomst tussen traditioneel articulatorisch klinkerdiagram en akoestisch klinkerdiagram  Vernauwingsplaats verantwoordelijk voor overeenkomst

32

33 7 jun 2012 Klinkerarticulatie32 Van hertz naar Bark  Perceptieve schaling Omzetten zodat visuele afstanden in klinkerdiagram beter overeenkomen met hoorbare verschillen in klankkleur Bark-transformatie, empirische formule Tot 1000: 1 Bk is ong 100 Hz Daarboven steeds meer Hz per Bk Maakt overigens niet zo veel uit…

34

35 7 jun 2012 Klinkerarticulatie34 ACOUSTISCH KLINKERDIAGRAM  Fonetische details van klinkerarticulatie zonder röntgen- of MRI-technieken  Let op: flinke verschillen in preciese plaats van klinkers tussen individuele sprekers  Relatieve verschillen (verhoudingen tussen formanten) belangrijker voor klinkerherkenning dan absolute verschillen  Klinkerherkenmechanisme nog niet helemaal doorgrond

36 7 jun 2012 Klinkerarticulatie35 ACOUSTISCH KLINKERDIAGRAM  Diagrammen zijn nuttig gereedschap bij vreemde-talenonderwijs  Automatische klinkerherkenning is mogelijk en kan dienen als hulpmiddel bij uitspraakonderwijs (klinkercorrector)  Dit is wat KlinkerMikken beoogt

37 7 jun 2012 Klinkerarticulatie36 SERVICE  Installeer eerst Praat (gratis) Auteurs: Paul Boersma & David Weenink (UvA) Aanvragen en downloaden van  Download dan KlinkerMikken (en KlankKleuren) > Research > Technical support > Downloads

38 7 jun 2012 Klinkerarticulatie37 Demonstratie KlinkerMikken  Systeem ijken (normeren) met ie, oe aa  Zelf klinkerpositie aanwijzen en proberen na te spreken  Systeem speelt een modelklinker, probeer die na te maken  Nieuw: Tweeklanken maken (maar kunnen nog niet geëvalueerd worden)

39 7 jun 2012 Klinkerarticulatie38 Ontwikkelingen  Goedkope automatische feedback op Klinkerarticulatie in lopende spraak Temporele organisatie Zinsmelodie  Programma LORRE Kleine subsidie van LUF/Gratama-fonds  Gebruiker/docent zorgt voor eigen ‘content’


Download ppt "Fix your Vowels: Onderzoek in taalverwerving Carmen Lie Lahuerta (UvA) Vincent J. van Heuven (UL)"

Verwante presentaties


Ads door Google