De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Oostenrijk - politieke gesch. 1 Vorstendommen ihv huis Habsburg Vorstendommen ihv huis Habsburg V.a. Xve : Habsburgers keizers HRR Duitse natie V.a. Xve.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Oostenrijk - politieke gesch. 1 Vorstendommen ihv huis Habsburg Vorstendommen ihv huis Habsburg V.a. Xve : Habsburgers keizers HRR Duitse natie V.a. Xve."— Transcript van de presentatie:

1 Oostenrijk - politieke gesch. 1 Vorstendommen ihv huis Habsburg Vorstendommen ihv huis Habsburg V.a. Xve : Habsburgers keizers HRR Duitse natie V.a. Xve : Habsburgers keizers HRR Duitse natie Versnippering Rijk; contrareformatie; grote uitbreiding Habsburgse landen in Oost-Europa Versnippering Rijk; contrareformatie; grote uitbreiding Habsburgse landen in Oost-Europa Jozef II verlicht despoot - Toleranzpatent 1781, kerkhervormingen, e.d. Jozef II verlicht despoot - Toleranzpatent 1781, kerkhervormingen, e.d keizer v. Oostenrijk ipv HRR - Restauratie 1806 keizer v. Oostenrijk ipv HRR - Restauratie Revolutie 1848; grondwet; afschaffing horigheid Revolutie 1848; grondwet; afschaffing horigheid 1849 keizer Franz Joseph neemt terug de macht; grondwetten met standenstructuur 1849 keizer Franz Joseph neemt terug de macht; grondwetten met standenstructuur

2 Oostenrijk - politieke gesch : 1867: - dubbelmonarchie - Hongarije onafhankelijk - Oostenrijks Staatsgrundgesetz; Reichsgericht - Algemeen mannenstemrecht (1869) Groeiend nationaliteitenprobleem Groeiend nationaliteitenprobleem 1918: 1918: - KuK monarchie door geallieerden geliquideerd - Republik Deutschösterreich 1920: 1920: - Verdrag van Saint-Germain - Bundesverfassungsgesetz (huidige grondwet): - Parlementaire democratie, federalisme, - Verfassungsgerichtshof (1e apart GW Hof)

3 Oostenrijk - politieke gesch autoritair regime 1933 autoritair regime 1938 Anschluss 1938 Anschluss Na WO II (1945): grondwet 1920 terug in werking Na WO II (1945): grondwet 1920 terug in werking 1955 Staatsvertrag: einde bezetting 1955 Staatsvertrag: einde bezetting

4 Oostenrijk - gesch. Privaatrecht 1 XVIIIe : hervormingen Maria Theresia: XVIIIe : hervormingen Maria Theresia: - centralisering gerecht Kompilationskommission 1753 Jozef II: wetboek personen- en familierecht ingevoerd 1787 Jozef II: wetboek personen- en familierecht ingevoerd Martini-code ingeveord in West-Galicië (experimenteel) 1798 Martini-code ingeveord in West-Galicië (experimenteel) Uiteindelijk als ABGB in 1811 Uiteindelijk als ABGB in structuur : personae; res (vermogensrecht); actiones (algemeen deel) - stijl: wijdlopiger, casuïstischer, - inhoud: bewust onvolledig (alleen « algemeen » burgerlijk recht, niet bijzonder burgerlijk recht voor bepaalde sectoren) (tot 1848 nog horigheid !)

5 Oostenrijk - gesch. Privaatrecht 2 Na 1811 periode van exegese door circulaires (bureaucratie) Na 1811 periode van exegese door circulaires (bureaucratie) 1855 universiteitshervorming; historische school; « pandectificatie » 1855 universiteitshervorming; historische school; « pandectificatie » 1863 Handelswetboek naar Duits model 1863 Handelswetboek naar Duits model 1867: liberalen zeggen concordaat op; burgerlijk huwelijk; staatsonderwijs 1867: liberalen zeggen concordaat op; burgerlijk huwelijk; staatsonderwijs Teilnovellen ABGB Teilnovellen ABGB Bijzondere wetten bijna altijd in het ABGB, bv. Consumentenrecht 1979 Bijzondere wetten bijna altijd in het ABGB, bv. Consumentenrecht 1979 Invloedrijke hervorming procesrecht (Franz Klein) 1898 (zie verder) Invloedrijke hervorming procesrecht (Franz Klein) 1898 (zie verder)

6 Oostenrijk - politieke instellingen Federalisme: Federalisme: - residuaire bevoegheid bij Länder (maar erg beperkt) - Länder eigen grondwet - In theorie verdragsbevoegdheid Länder Gemeentelijke autonomie Gemeentelijke autonomie Minderheidsrechten (internationaal gewaarborgd) Minderheidsrechten (internationaal gewaarborgd) Federale machten: Federale machten: - wetgevende macht: Nationalrat / Bundesrat (verkozen door deelstaatparlementen) met beperkte bevoegdheid - Regering geen wetgevende bevoegdheid (legalliteitsbeginsel) - Maar onwettigheid verordeningen enkel door GW Hof

7 Oostenrijk - grondwet Naast BVG vele teksten met GW rang (o.m. inzake grondrechten); zeer veel in GW vastgeschreven Naast BVG vele teksten met GW rang (o.m. inzake grondrechten); zeer veel in GW vastgeschreven GW toetsing: door Verfassungsgerichtshof: GW toetsing: door Verfassungsgerichtshof: - vernietiging op verzoek van rechtstreeks getroffen burger - prejudiciële procedure - Beschwerde na uitputting rechtsmiddelen

8 Oostenrijk - gerecht Verfassungsgerichtshof ook bevoegd voor o.m.: Verfassungsgerichtshof ook bevoegd voor o.m.: - bevoegdheidsconflicten staatsorganen - bevoegdheidsconflicten gewone / administratieve rechtbanken - onwettigheid verordeningen - Verkiezingszaken verdere gerechtelijke organisatie: verdere gerechtelijke organisatie: - gewone rechtbanken o.l.v. Oberste Gerichtshof - administratieve rechtbanken o.l.v. Verwaltungsgerichtshof

9 Oostenrijk - rechtsbronnen Wet, gewoonte, algemene rechtsbeginselen volkenrecht, « natürliche Rechtsgrundsätze » Wet, gewoonte, algemene rechtsbeginselen volkenrecht, « natürliche Rechtsgrundsätze » Gerichtsgebrauch = gewoonterecht Gerichtsgebrauch = gewoonterecht Bijzonder gezag van arresten in het Spruchrepertorium en Judikatenbuch Bijzonder gezag van arresten in het Spruchrepertorium en Judikatenbuch

10 Oostenrijk - procesrecht / privR Invloedrijke hervorming door Klein 1898: Sozial- of Wohlfahrtsfunktion procesrecht Invloedrijke hervorming door Klein 1898: Sozial- of Wohlfahrtsfunktion procesrecht - Ambtsbetrieb - Konzentrationsgrundsatz - Unmittelbarkeitsgrundsatz - Neuerungsverbot hoger beroep Kenmerken burgerlijk recht Kenmerken burgerlijk recht - zakenrecht: Trennung (titulus/modus), geen Abstraktion - algemene norm inzake onrechtmatige daad Kerk en staat: coöperatief model (concordaat 1933) Kerk en staat: coöperatief model (concordaat 1933)

11 Zwitserland - pol. geschiedenis Eedverbond van de 3 Waldstätte (cantons) XIe eeuw / 1291: Eedverbond van de 3 Waldstätte (cantons) XIe eeuw / 1291: - verdrag; militair bondgenootschap - Vrij verkeer e.d. Toetreding reeks andere kantons Toetreding reeks andere kantons het Eedverbond (Confoederatio) het Eedverbond (Confoederatio) -onafhankelijkheid erkend centrale instellingen: enkel een Tagsatzung (diplomatieke conferentie); beslissingen voorgelegd « ad referendum » - kantonaal: vaak Landsgemeinde 1798 Franse bezetting; 1798 Franse bezetting; - Helvetische republiek une et indivisible - la liberté v. nos libertés - Geen meerderheid voor Napoleons grondwet (vervalsing referendum) Compromis 1803: Mediationsverfassung: autonome kantons, Franse voogdij Compromis 1803: Mediationsverfassung: autonome kantons, Franse voogdij

12 Zwitserland - pol. geschiedenis val Napoleon; nieuw Bundesvertrag 1815 val Napoleon; nieuw Bundesvertrag - zuiver confederaal - Vanaf 1830 ijveren liberalen voor hervormingen - In kantons neemt volksinitiatiefrecht toe - Antiklerikale wetten : 1848: - Afscheuring Sonderbund 1848; Sonderbundkrieg Omvorming tot federatie - grondwet 1848 (± amerikaans) - Sterke scheiding der machten: tweekamerparlement; onafzetbare regering (college van 7 = Bundesrat) Na 1848: Na 1848: - stap voor stap toename directe democratie (1874 voor wet, 1891 grondwet) - meermaals bevoegdheden overgeheveld naar federatie

13 Zwitserland - geschiedenis privR Middeleeuwen: verzet tegen Kaiserrecht; receptie romeins recht beperkt Middeleeuwen: verzet tegen Kaiserrecht; receptie romeins recht beperkt Ook XIXe: minder professorenrecht (dan Dui.) Ook XIXe: minder professorenrecht (dan Dui.) Codificatie op kantonaal vlak: Codificatie op kantonaal vlak: - uiteenlopende modellen - PGB Zürich Bluntschli Langzame eenmaking Langzame eenmaking Wechselkonkordat opdracht aan Münzinger voor handels- en verbintenissenrecht federale bevoegdheid geworden: Ehegesetz 1874, Obligationenrecht 1881; Konkursgezetz federale bevoegdheid privaatrecht algemeen; opdracht aan Huber - Zivilgesetzbuch van Huber 1907/1912 (+ herziening OR) Kenmerken ZGB: eenheid van stijl, aanschouwelijk en begrijpelijk, grootmazig; met Titels en Marginalien Kenmerken ZGB: eenheid van stijl, aanschouwelijk en begrijpelijk, grootmazig; met Titels en Marginalien Na ZGB: nieuwe wetten bijna steeds geïntegreerd in ZGB Na ZGB: nieuwe wetten bijna steeds geïntegreerd in ZGB

14 Zwitserland - federalisme Kenmerken Zwitsers federalisme: Kenmerken Zwitsers federalisme: - Bund & Kantone allebei « soeverein », Staatsqualität - elk kanton zijn grondwet - residuaire bevoegdheid bij kantons - in beginsel symmetrisch - verdeling wetgevende bevoegdheid uitvoerig geregeld; 2003 subsidiariteitsbeginsel ingeschreven - uitvoerende bevoegdheid in beginsel bij kantons - beperkte verdragsbevoegdheid kantons - sterke gemeentelijke autonomie - voorbeeld: naturalisatie

15 Zwitserland - machten (federaal) Algemeen (federaal & kantonaal): Algemeen (federaal & kantonaal): - geen grondwetsherziening zonder referendum - correctief referendum voor wetten (federaal: ) - volksinitiatief grondwetswijziging (federaal ) - kantonaal soms nog Landsgemeinden Federale instellingen: sterke scheiding der machten Federale instellingen: sterke scheiding der machten - Bundesversammlung met 2 gelijkwaardige kamers - Bundesrat onafzetbaar, geen enkele wetgevende bevoegdheid; onderworpen aan parlement - géén staatshoofd !

16 Zwitserland - grondwet Grondwet: Grondwet: - Bevat vele bepalingen afkomstig uit referenda - Geen wijziging zonder referendum - Volksinitiatief; tegenvoorstel mogelijk; dubbele ja mogelijk Grondwettigheidscontrole: Grondwettigheidscontrole: - in beginsel volkscontrole, geen rechterlijke controle - wel rechterlijke beslissing van bevoegdheidsconflicten

17 Zwitserland: gerecht /grondrechten Procesrecht: wordt federaal (Justizreform) Procesrecht: wordt federaal (Justizreform) Gerechtelijke organisatie Gerechtelijke organisatie - in beginsel kantonaal; rechters meestal verkozen - enkele Bundesgerichte; verkozen door parlement - geen apart grondwettelijk Hof (vgl. VS) Grondrechten: Zwitsers gezond verstand Grondrechten: Zwitsers gezond verstand - staatsdoel - rechtsstatelijke beginselen - zelfverantwoordelijkheid - vrijheidsrechten - Sozialziele

18 Zwitserland: rechtsbronnen Verhouding wet / rechter Verhouding wet / rechter - zie art. 1 ZGB: wet; gewoonte; rechterlijke regel (doctrine en traditie) Grootmazigheid; blanconormen en rechterlijke bevoegdheden Grootmazigheid; blanconormen en rechterlijke bevoegdheden Terughoudend op politiek vlak Terughoudend op politiek vlak Stijl rechtspraak: uitvoerig gemotiveerd Stijl rechtspraak: uitvoerig gemotiveerd Structuur ZGB: 5 boeken (P, F, E, Z, OR) Structuur ZGB: 5 boeken (P, F, E, Z, OR) Inhoud ZGB: Inhoud ZGB: - zakenrecht: Trennung, geen Abstraktion - algemeen: pragmatisme - ruimte voor kantonaal recht


Download ppt "Oostenrijk - politieke gesch. 1 Vorstendommen ihv huis Habsburg Vorstendommen ihv huis Habsburg V.a. Xve : Habsburgers keizers HRR Duitse natie V.a. Xve."

Verwante presentaties


Ads door Google