De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Rechtsstaat en democratie. Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Rechtsstaat en democratie. Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie."— Transcript van de presentatie:

1 Rechtsstaat en democratie. Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie

2 Oriëntatie (Tijdbalk blz 8) Over welke periode gaat het? Welke tijdvakken? (kijk op blz 68-70) Welke kenmerken?

3 Rechtsstaat en democratie Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie Wat is een rechtsstaat? (kijk op blz 57-58) Een staat die gebonden is aan geschreven wetten en waarin elke burger zich op de wetten kan beroepen Wat is een parlementaire democratie of een parlementair stelsel? Politiek systeem waarbij het parlement de hoogste (wetgevende) macht heeft. De regering kan alleen regeren met toestemming van het parlement. Nederland heeft sinds 1848 een parlementair stelsel

4 Centrale vraag: Hoe heeft het Nederlandse bestuurssysteem zich in de loop der tijd ontwikkeld? Hoofdstuk 1 De Nederlandse weg naar de vrijheid ( ) Hoofdstuk 2 Politieke stromingen ( ) Hoofdstuk 3 Democratie in de 20 e eeuw (1919 tot heden)

5 De Nederlandse Opstand ( ) De Republiek der Verenigde Nederlanden ( ) De Nederlandse Opstand en de Republiek (blz 13-14) 1.1 De Nederlandse Opstand en de Republiek (blz 13-14) Deelvraag: Hoe werkte het bestuurssysteem van de Republiek? Belangrijke namen/ begrippen: Privileges- Filips II- centraal bestuur (centralisatie)- Stadhouder- Staten- Staten Generaal- katholiek- protestant (calvinisme)- Plakkaat van Verlatinge- Unie van Utrecht- Republiek der Verenigde Nederlanden-gewetensvrijheid-godsdienstvrijheid- regenten- burgers

6 Het bestuur in de Middeleeuwen Feodalisme; koning geeft stuk grond in leen aan vertrouwelingen in ruil voor steun Opkomst steden→ koningen geven steden privileges in ruil voor (financiële) steun

7 Oorzaken Nederlandse Opstand Karel V Rond 1500 willen koningen meer macht naar zich toetrekken→ centralisatie; een centraal bestuur vanuit de hoofdstad met goed opgeleide ambtenaren, overal dezelfde wetten en belastingen De adel, de gewesten en de steden krijgen hierdoor minder macht→ protesten

8 Oorzaak 2 Harde aanpak protestanten veroorzaakte ook veel onrust→ adel wil gematigder beleid

9 Verloop Opstand 1568 Beeldenstorm 1579 Unie van Utrecht 1581 Plakkaat van Verlatinge

10 Landvoogd(es), bestuurt land namens koning Landvoogd(es), bestuurt land namens koning Stadhouder (bestuurt gewest namens koning) Staten Generaal (vertegenwoordigers adel, geestelijkheid en burgerij uit alle gewesten) Het bestuur van de Nederlanden in de 16e eeuw Filips II Koning

11 Landvoogd(es) Landvoogd(es) Stadhouder Staten Generaal (vertegenwoordigers adel, geestelijkheid en burgerij uit alle gewesten) Het bestuur van de Republiek 1588 raadspensionaris gewesten Opperbevelhebber leger en het recht om bepaalde functionarissen te benoemen Gemeenschappelijk buitenlands beleid en defensie Koning

12 Kenmerken Republiek Geen centraal bestuur Geen centraal bestuur Calvinisme geen officiële staatsgodsdienst Calvinisme geen officiële staatsgodsdienst 55% inwoners protestant 55% inwoners protestant Gewetensvrijheid (geen godsdienst vrijheid) Gewetensvrijheid (geen godsdienst vrijheid) Grote persvrijheid omdat centraal bestuur ontbrak Grote persvrijheid omdat centraal bestuur ontbrak Adel weinig macht, in kustprovincies macht in handen burgerij Adel weinig macht, in kustprovincies macht in handen burgerij Grote vrijheid voor vrouwen Grote vrijheid voor vrouwen

13 1.2 De democratische revolutie (blz 15-16) Welke veranderingen vonden er plaats in het Nederlandse bestuur tussen 1781 en 1813? Franse tijd ( ) Belangrijke namen/ begrippen: Verlichting- volkssoevereiniteit- patriotten-democratische revoluties- Amerikaanse revolutie- stadhouder Willem V- Wilhelmina van Pruisen- burgermilities- Bataafse Republiek- Nationale Vergadering- grondwet- rechtsstaat- parlement- eenheidsstaat- volksvertegenwoordiging- Koninkrijk Holland- Lodewijk Napoleon

14 Lees 1.2 door Noteer alle jaartallen en leg uit wat er gebeurde 1760Groei populariteit verlichting 1775Begin Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog 1780Republiek in oorlog met Engeland 1781Verschijning pamflet ‘Aan het volk van Nederland’ 1786Gewapende patriotten nemen in diverse steden de macht over 1795Fransen veroveren de Republiek → wordt Bataafse Republiek 1796Nationale Vergadering gekozen 1798Eerste grondwet opgesteld na staatsgreep radicalen 1801Napoleon maakt einde aan democratie Bataafse republiek 1805Einde Bataafse republiek → Koninkrijk Holland 1810Einde Koninkrijk Holland → inlijving bij Frankrijk 1813Einde Franse bezetting

15 Verlichting

16 De Verlichting is stroming die in de 18 e eeuw ontstaat. Verlichte denkers vinden het gebruik van de rede, het verstand, belangrijk. Zij vinden dat de macht bij de burgers, het volk, moet liggen → volkssoevereiniteit Zij willen: Inspraak van de burgers Godsdienstvrijheid Vrijheid van meningsuiting Vrijheid van drukpers

17 Ideeën verlichting voor het eerst in praktijk gebracht in de Verenigde Staten; een nieuwe staat met een gekozen staatshoofd een parlement en een grondwet waarin stond dat iedereen gelijk was.

18 De democratische revolutie in de Republiek Ook in Republiek steeds meer kritiek op stadhouders en regenten → 1781 verschijning anoniem pamflet ‘Aan het volk van Nederland’ Grote kritiek geuit op stadhouder en regenten

19 Kritiek patriotten Stadhouder gedraagt zich als een soort koning Grote invloed in stadsbesturen 1780 Republiek verliest oorlog op zee met Engeland→ schuld stadhouder als opperbevelhebber leger en vloot

20 Onrust in de Republiek Patriotten richten gewapende burgermilities op die in veel steden de macht grijpen Willem V en zijn vrouw Wilhelmina van Pruisen vluchten uit Den Haag naar Nijmegen

21

22 Pruisische troepen herstellen de orde in 1787→ veel patriotten vluchten naar Frankrijk Maar in 1795 veroveren Franse troepen de republiek Willem V vlucht naar Engeland

23 Bataafse Republiek Afschaffing voorrechten standen → iedereen is gelijk Afschaffing voorrechten standen → iedereen is gelijk Godsdienstvrijheid ingevoerd Godsdienstvrijheid ingevoerd Parlement (Nationale Vergadering) gekozen met algemeen mannenkiesrecht Parlement (Nationale Vergadering) gekozen met algemeen mannenkiesrecht Zelfstandigheid steden en gewesten afgeschaft→ Nederland wordt een eenheidsstaat Zelfstandigheid steden en gewesten afgeschaft→ Nederland wordt een eenheidsstaat Grondwet opgesteld→ Nederland wordt een rechtsstaat Grondwet opgesteld→ Nederland wordt een rechtsstaat Tussen een grote mate van vrijheid, daarna inperking van de democratie door Napoleon

24 Koninkrijk Holland Lodewijk Napoleon wordt koning van Holland Inlijving bij Frankrijk

25 Periode Met welke naam wordt Nederland aangeduid? Wie had de leiding? Invloed volk? Republiek der Verenigde Nederlanden De Staten Generaal, stadhouder en regenten Nee, kleine groep regenten alle macht in handen Bataafse Republiek Nationale Vergadering (parlement) Ja, algemeen mannenkiesrecht Bataafse Republiek Toenemende invloed Fransen (Napoleon) Steeds minder Koninkrijk Holland Lodewijk Napoleon Nee, koning alle macht Franse provincie Napoleon Nee, Franse overheersing


Download ppt "Rechtsstaat en democratie. Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie."

Verwante presentaties


Ads door Google