De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Ineke Brands & Esther van den Berg neuropsychologen Diabetes en de hersenen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Ineke Brands & Esther van den Berg neuropsychologen Diabetes en de hersenen."— Transcript van de presentatie:

1 Ineke Brands & Esther van den Berg neuropsychologen Diabetes en de hersenen

2 Overzicht 1.wat is neuropsychologie? 2.waarom onderzoek naar diabetes en de hersenen? 3.onderzoeksresultaten 4.wat betekent dit voor de praktijk?

3 Wat is neuropsychologie?

4  waarneming  geheugen  taal  aandacht  emotie overige factoren: psychosociaal lichamelijk (bijv. pijn ) Neuropsychologie bestudeert de relatie tussen hersenfuncties en gedrag

5 Neuropsychologische diagnostiek neuropsychologische diagnostiek is wenselijk bij: –neurologische stoornissen (bijv. beroerte) –psychiatrische stoornissen (bijv. schizofrenie) –ontwikkelingsstoornissen (bijv. dyslexie, ADHD) –veroudering en dementie

6 neuropsychologische diagnostiek is wenselijk bij: –neurologische stoornissen (bijv. beroerte) –psychiatrische stoornissen (bijv. schizofrenie) –ontwikkelingsstoornissen (bijv. dyslexie, ADHD) –veroudering en dementie Neuropsychologische diagnostiek

7 neuropsychologische diagnostiek is wenselijk bij: –neurologische stoornissen (bijv. beroerte) –psychiatrische stoornissen (bijv. schizofrenie) –ontwikkelingsstoornissen (bijv. dyslexie, ADHD) –veroudering en dementie Neuropsychologische diagnostiek

8 neuropsychologische diagnostiek is wenselijk bij: –neurologische stoornissen (bijv. beroerte) –psychiatrische stoornissen (bijv. schizofrenie) –ontwikkelingsstoornissen (bijv. dyslexie, ADHD) –veroudering en dementie

9 De klinisch neuropsycholoog in de praktijk Algemeen of academisch ziekenhuis Psychiatrisch ziekenhuis Revalidatiecentrum Verpleeghuis GGZ (RIAGG) Commerciële dienstverlening DiagnostiekBegeleidingVoorlichtingBehandeling

10 Gevolgen van hersendisfuncties cognitief emotioneel persoonlijkheid sociaal directe omgeving (partner)

11 Cognitieve stoornissen de belangrijkste gebieden: (ruimtelijke) waarneming geheugen taal aandacht en executieve functies emotie

12 Functioneren in thuissituatie is afhankelijk van cognitieve functie die is aangedaan –compensatiemogelijkheden (opleiding) –relatie met beroep/ hobby en –andere aandoeningen –thuissituatie: opvang, steun, training, praktisch

13 Bourdon-Wiersma Volgehouden aandacht en concentratie

14 De Corsi Block-tapping task

15 Trail Making Task versie A snelheid van informatieverwerking

16 Trail Making Task versie B verdeelde aandacht/ afwisselen van taken

17 Location Learning test

18 Boston Benoem Taak: herkennen van objecten

19 Symboolsubstitutie snelheid van informatieverwerking

20 Stroop Kleur-Woord Test geel groen rood blauw geel rood groen geel rood blauw groen blauw rood geel groen rood groen rood geel blauw geel groen rood groen geel rood groen geel blauw groen blauw rood groen rood

21 Brixton Test

22 Samenvatting verschillende testmogelijkheden die verschillende domeinen in kaart brengen ook gebruikt in diabetes onderzoek

23 Diabetes en de hersenen

24 Waarom diabetesonderzoek? geen onschuldige aandoening veel complicaties na verloop van tijd komt steeds vaker voor ook op jongere leeftijd

25 Prevalentie diabetes mellitus Zimmet et al. Nature 2001

26 Prevalentie diabetes mellitus: Nederland bron: RIVM

27 Bekende complicaties van diabetes retinopathie nephropathie hypoglykemie neuropathie hartaandoeningen beroerten

28 Diabetes en de hersenen lang gedacht dat de hersenen gespaard bleven maar langzaam aan toch aanwijzingen dat ook de hersenen (lichte) beschadiging op kunnen lopen

29 heeft diabetes invloed op de hersenen? zo ja: zie je dat terug in het denken? zie je dat ook in beeldvorming van de hersenen? wat is hiervan de oorzaak? kunnen we er iets aan doen? Diabetes en de hersenen: onderzoeksvragen

30 heeft diabetes invloed op de hersenen?

31 Utrecht Diabetic Encephalopathy Study doelen: onderzoeken cognitief functioneren en MRI hersenen in DM2 en DM1 relateren aan vasculaire en metabole risicofactoren & diabetische complicaties

32 Utrecht Diabetic Encephalopathy Study 1. Onderzoek naar DM2: cognitie en MRI

33 Gegevens deelnemers **: p<0.01

34 Cognitieve functies 5 cognitieve domeinen –abstract redeneren –geheugen –snelheid van informatie verwerken –aandacht & executieve functies –visuoconstructie

35 Cognitieve functies z scores (mean ± sem) Manschot et al. Diabetes 2006, Brands et al. JINS 2007 * p<0.01

36 Cognitieve functies: profiel verminderde mentale flexibiliteit vertraagde mentale snelheid patiënten moeten meer cognitieve inspanning leveren om hetzelfde resultaat te bereiken Manschot et al. Diabetes 2006, Brands et al. JINS 2007

37 Beeldvorming van de hersenen

38 “Vasculaire afwijkingen”

39 infarcten en witte stof afwijkingen

40 Vasculaire afwijkingen bij DM2 toename in aantal en ernst witte-stof afwijkingen meer (lacunaire) infarcten DM2 patiënten:22/11319% Controle proefersonen:4/547%

41 Veroudering (atrofie) globaal of focaal

42 Atrofie bij DM2 matige corticale en subcorticale atrofie

43 Samenvatting lichte tot matige tekorten in cognitie lichte tot matige MRI afwijkingen cognitieve tekorten hangen samen met MRI bevindingen

44 Vraag hoe is dat bij type 1 diabetes?

45 Utrecht Diabetic Encephalopathy Study Onderzoek naar DM1: DM1=DM2????

46 Cognitief functioneren bij DM1: meta-analyse slechter beter - 1,0+ 0,5- 0,5 algemeen intellectueel functioneren aandacht verbaal geheugen snelheid van informatieverwerking non-verbaal geheugen mentale flexibiliteit 0

47 Cognitief functioneren bij DM1: meta-analyse slechter beter - 1,0+ 0,5- 0,5 algemeen intellectueel functioneren aandacht verbaal geheugen snelheid van informatieverwerking non-verbaal geheugen mentale flexibiliteit 0

48 cognitief functioneren bij DM2: meta-analyse slechter beter - 1,0+ 0,5- 0,5 algemeen intellectueel functioneren aandacht verbaal geheugen snelheid van informatieverwerking non-verbaal geheugen mentale flexibiliteit 0

49 Vraag Is DM2 dan erger dan DM1? maar… DM1 patiënten zijn jonger dan DM2 directe vergelijking DM1 - DM2?

50 Gegevens deelnemers * p<0.05 ** p<0.01 ***p<0.001

51 Cognitieve functies 5 cognitieve domeinen –abstract redeneren –geheugen –snelheid van informatie verwerken –aandacht & executieve functies –visuoconstructie

52 “Vasculaire afwijkingen” infarcten en witte stof afwijkingen

53 Veroudering (atrofie) globaal of focaal

54 Conclusies DM1 Cognitie: DM1 = DM2 MRI afwijkingen: DM1 < DM2

55 Conclusies DM1 Cognitie: DM1 = DM2 MRI afwijkingen: DM1 < DM2 effect op de hersenen: 34 jaar DM1 = 7 jaar DM2 ?? oorzaak?

56 Risicofactoren

57 Gegevens deelnemers * p<0.05 ** p<0.01 ***p<0.001

58 Gegevens deelnemers * p<0.05 ** p<0.01 ***p<0.001

59 Gegevens deelnemers * p<0.05 ** p<0.01 ***p<0.001

60 Risicofactoren chronische hyperglykemie kan effecten op de hersenen niet volledig verklaren terugkerende episodes van ernstige hypoglykemie lijken niet belangrijk schade aan grote bloedvaten is wel belangrijk andere factoren (b.v.. insuline)?

61 Pre-diabetes hyperglykemie insuline resistentiehyperinsulinemie

62 Pre-diabetes hyperglykemie insuline resistentiehyperinsulinemie

63

64

65 Abstract reasoning Information Processing speed MemoryLanguageExecutive functions Visuo- construction ** Z-scores ± SEM * p<0.05 Cognitief dysfunctioneren pre-diabetes

66 Samenvatting risicofactoren diabetes-gerelateerde factoren maar…ook pre-diabetes (metabool syndroom!)

67 Vraag hoe is het beloop?

68 Risico op dementie?

69 Biessels et al. Lancet Neurol 2006 DM2: ziekte van Alzheimer

70 DM1?

71 Patiënt gegevens DCCT follow up DCCT/EDIC study research group, NEJM, 2007

72 DM1 DCCT follow-up: DCCT/EDIC study research group, NEJM, 2007 Vervolg DCCT studie: - Na 12 jaar over het algemeen geen cognitieve achteruitgang

73 DM1 DCCT follow-up - ook niet in de groep met veel hypo’s! - relatief meeste cognitieve achteruitgang bij patiënten met veel complicaties DCCT/EDIC study research group NEJM 2007

74 Implicaties praktijk

75 erken en herken cognitieve achteruitgang bij DM patiënt Implicaties praktijk

76 erken en herken cognitieve achteruitgang bij DM patiënt maar: schrijf bij individuele patiënt cognitieve achteruitgang niet zondermeer toe aan DM Implicaties praktijk

77 DM patiënt met klachten cognitie nog geen speciale behandeling extra aandacht –glykemische controle –vasculaire risicofactoren

78 toekomst identificeren ‘at risk’ DM-patiënten ontwikkelen therapeutische interventie

79

80 Internal Medicine de Valk van de Beek-Boter Hoogma Epidemiology Algra Family practice Rutten Experimental Gispen Kamal Ramakers Neurology Scheltens Radiology Barkhof Internal Medicine Heine Epidemiology Dekker Family practice Nijpels Neurology Biessels Kappelle Manschot van Gijn Henselmans Neuropsychology Van den Berg Brands de Haan Kessels Radiology van de Grond Mali Tiehuis Utrecht diabetic encephalopathy study group:


Download ppt "Ineke Brands & Esther van den Berg neuropsychologen Diabetes en de hersenen."

Verwante presentaties


Ads door Google