De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie, klasseneffecten en bijwerkingen Prof. Dr A. de Boer Disciplinegoep Farmaco-epidemiologie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie, klasseneffecten en bijwerkingen Prof. Dr A. de Boer Disciplinegoep Farmaco-epidemiologie."— Transcript van de presentatie:

1 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie, klasseneffecten en bijwerkingen Prof. Dr A. de Boer Disciplinegoep Farmaco-epidemiologie & Farmacotherapie

2 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Overzicht Geneesmiddelensubstitutie: gevaar voor bijwerkingen? Wanneer sprake van klasseneffecten voor bijwerkingen? Bijwerkingen echt aangetoond? Rol bijwerkingen bij geneesmiddelenkeuze?

3 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie Vervanging van een noodzakelijk geneesmiddel door een therapeutisch gelijkwaardig (maar goedkoper) alternatief –Doel: bevorderen doelmatigheid toepassing geneesmiddelen

4 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Doelmatig toepassen van geneesmiddelen Doel –Toepassen meest kosteneffectieve geneesmiddelen –Tevens gebruikersgemak, ervaring etc. van belang

5 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Probleem Informatie voor bepaling relatieve kosteneffectiviteit ontbreekt veelal –Weinig direct vergelijkende “benefit/risk” studies –Weinig farmaco-economische studies –Surrogaat vs harde eindpunten

6 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie Ziekenhuis –formularium (klasseneffecten) Eerste lijn –generieke substitutie –klassensubstitutie

7 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie –Generieke substitutie Werkzame stof, toedieningsvorm, sterkte idem –Klassensubstitutie Vergelijkbare chem. structuur (dihydropyridines) Vergelijkbaar werkingsmech. (Ca-blokkers) Vergelijkbaar farm. effect (antiypertensiva)

8 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Klassensubstitutie kan niet zonder meer Vergelijkbare chem structuur –Nifedipine (korte t-half) vs nitrendipine (lange t-half) Vergelijkbaar werkingsmechanisme –Verapamil vs nisoldipine Vergelijkbaar farm effect –ACE-inhibitor vs thiazide diureticum

9 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Klassensubstitutie en bijwerkingen (1) Geneesmiddelen op populatieniveau niet gelijkwaardig –Beta-blokkers lipofiliteit, selectiviteit propanolol vs atenolol –NSAID’s selectiviteit COX indometacine vs celecoxib –Spasmolytica anticholinerge effecten oxybutynine vs flavoxaat

10 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Klassensubstitutie en bijwerkingen (2) Geneesmiddelen op populatieniveau “wel” gelijkwaardig –Voor individu mogelijk probleem nier-, leverfunctiestoornis (benazepril vs fosinopril) Slow metabolizer CYP2D6 (haloperidol vs flufenazine) Interacterend geneesmiddel (simvastatine vs fluvastatine

11 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Klasseneffecten en bijwerkingen Type A bijwerkingen –Dosis gerelateerd, verklaarbaar o.b.v. farmacologisch effect Meestal klasseneffecten (coumarines, cytostatica,TCA’s) Type B bijwerkingen –Niet dosis gerelateerd, onvoorspelbaar, mechanisme? Klasseneffecten vaak onduidelijk (H2-rec. antagonisten; echter anticonvulsiva en huidreacties)

12 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Bijwerkingen echt aangetoond? Voorbeeld H 2 -receptorantagonisten

13 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Bijwerkingen H 2 -rec.antagonisten C=cimetidine F=famotidine N=nizatidine Ra=ranitidine Ro=roxatidine Diarree C F Ro SpierpijnC N Ra VermoeidheidC F N DuizeligheidC F N Ra Ro RashC Ra Ro GynaecomastieC N VerwardheidC CreatinineC Serumtransaminasen C F N Ra Ro LeukopenieC F Ra Ro AgranulocytoseC F Ra ThrombocytopenieC F Ra Ro PancytopenieC F Ra Aplastische anemieC KoortsC Ra AlopaciaC ImpotentieC F Ra Interstitiele nefritisC HepatitisC N Ra PancreatitisC Ra SinusbradycardieC Ra Ro TachycardieC F Ro AV-blockC F Ra Anafylactische reactieC F Ra HypotensieC HoofdpijnF N Ra Ro ObstipatieF Ro Droge mondF NauseaF Ro BuikpijnF Pruritis F N Ro UrticariaF Ra Cholestatische icterusF Angio-oedeemF

14 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Bijwerkingen H2-rec.antagonisten C=cimetidine F=famotidine N=nizatidine Ra=ranitidine Ro=roxatidine ArtralgieF Ra SpierkrampF Psychische stoornissenF Ra NecrolyseF ParesthesieenF SlapeloosheidF N SlaperigheidF Ro HaaruitvalF Ra Epileptische aanvallenF Pijn op de thoraxF N AnemieN RhinitisN PharyngitisN HoestenN ExantheemN TranspirerenN GeelzuchtN VasculitisRa BewegingsstoornissenRa Prolactine Ro AsthenieRo OnrustRo

15 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Bijwerkingen: ‘Levels of evidence’

16 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Observationeel/epidemiologie Klassiek: bestudering onbedoelde effecten –Roken en longkanker –Hydralazine en SLE (natuurlijke randomisatie)

17 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Bijwerkingen 1B-tekst - kompas Adverse drug events vs Adverse drug reactions

18 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelenkeuze en bijwerkingen (1) Ernstige maar zeldzame bijwerkingen –Cutane reacties (Stevens-Johnson), bloedafwijkingen. (hoge mortaliteit >50%) Fenobarbital en cutane reactie –RR 45 –Abs. Risico 1.2 cases/miljoen gebruikers per week –Geen keuze criterium anticonvulsiva

19 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelenkeuze en bijwerkingen (2) Ernstige vrij frequente bijwerking –Maagbloeding (lage mortaliteit) NSAID’s –Abs. risico cases per »(mortaliteit <10%) –Belangrijk keuze criterium NSAID’s

20 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelenkeuze en bijwerkingen (3) Balans effectiviteit/veiligheid –Cytostatica –Derde vs tweede generatie pil Identificeren risicogroepen –De pil en rokende vrouwen Nuttige bijwerkingen –Beta-blokker bij hypertensie (ook anti- angineus)

21 faculteit Farmaceutische Wetenschappen Conclusies Bijwerking kan een belangrijk keuzecriterium zijn Causaliteit en frequentie “bijwerkingen” vaak niet goed bekend Geneesmiddelensubstitutie “nooit” zondermeer Type A bijwerkingen vaak klasseneffecten


Download ppt "Faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelensubstitutie, klasseneffecten en bijwerkingen Prof. Dr A. de Boer Disciplinegoep Farmaco-epidemiologie."

Verwante presentaties


Ads door Google